SERIKALI za kaunti zimefungua akaunti nyingine 1,411 zamdhibiti katika mwaka uliomalizika Juni 2026, hatua iliyoongeza idadi ya akaunti zinazodaiwa kuendeshwa kinyume cha sheria hadi 6,503.

Ripoti mpya ya Mdhibiti wa Bajeti (CoB) inaonyesha idadi hiyo iliongezeka kutoka akaunti 5,092 zilizokuwapo kufikia Juni 2025, licha ya juhudi za serikali za kuimarisha usimamizi wa fedha za umma na kupunguza matumizi ya akaunti zisizoidhinishwa.

Ongezeko hilo linajiri huku wizara ya fedha ikiendelea na mpango wa kuhamishia kaunti zote katika mfumo wa Akaunti Moja ya Hazina (Treasury Single Account-TSA), unaolenga kuweka fedha zote za serikali chini ya usimamizi wa pamoja ili kuimarisha uwazi na udhibiti wa matumizi.

Kwa miaka kadhaa, taasisi za usimamizi wa fedha zimekuwa zikionya kuhusu ongezeko la akaunti za kibiashara zinazotumiwa na kaunti, zikisema hali hiyo inatoa hatari ya matumizi mabaya ya fedha za umma na kudhoofisha uwajibikaji.

Kulingana na Kanuni za Usimamizi wa Fedha za Umma kwa Serikali za Kaunti, akaunti za kaunti zinapaswa kuendeshwa kupitia Benki Kuu ya Kenya (CBK). Akaunti katika benki za kibiashara zinaweza kufunguliwa tu kwa idhini maalum.

Isitoshe, nakala za idhini hizo zinapaswa kuwasilishwa kwa Mdhibiti wa Bajeti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali ili kuthibitisha uhalali wa akaunti hizo.

Mdhibiti wa Bajeti Margaret Nyakang’o amesema kaunti nyingi hazijawasilisha stakabadhi hizo, jambo linalozua mashaka kuhusu uhalali wa maelfu ya akaunti zinazotumika.

“Ukosefu wa nakala za barua za idhini kwa ofisi ya Mdhibiti wa Bajeti unapunguza uwezo wa kuthibitisha uhalali, madhumuni na ukamilifu wa akaunti za benki za kibiashara zinazotumiwa na kaunti,” alisema katika ripoti yake.

Kaunti ya Pokot Magharibi ndiyo iliongoza kwa kufungua akaunti nyingi zaidi mpya baada ya kuongeza 235. Siaya ilifuata kwa akaunti 217, Nyeri 208, Migori 153 na Kajiado 120.

Aidha, baadhi ya kaunti zina jumla kubwa ya akaunti za kibiashara, ikiwemo Kitui iliyo na akaunti 328, Machakos 307 na Bungoma 294.

Wizara ya Fedha inaamini mfumo wa TSA utasaidia kuunganisha fedha za serikali mahali pamoja na kurahisisha ufuatiliaji wa mapato, matumizi na salio la fedha za umma.

Mpango huo ulianza kutekelezwa Julai 2026 huku kaunti zote 47 zikitarajiwa kuhamia hatua kwa hatua katika mfumo huo mpya. Serikali ina matumaini kuwa mageuzi hayo yatapunguza kugawanya fedha katika akaunti nyingi na kuimarisha usimamizi wa rasilimali za umma.

Ripoti hiyo pia inajiri wakati kaunti nyingi zinaendelea kukabiliwa na madeni ambayo hayajalipwa, kuchelewesha  malipo kwa wanakandarasi na viwango vya chini vya utekelezaji wa miradi ya maendeleo. Wataalamu wa fedha za umma wanaonya kuwa usimamizi duni wa fedha unaweza kuathiri utoaji wa huduma muhimu kwa wananchi.