Ruto apigia debe haki za kupata chakula katika kongamano la Afrika
RAIS William Ruto jana alihimiza mabunge ya Afrika kuacha mizozo ya kidiplomasia ya tangu jadi, kuondoa vikwazo vya kibiashara, na kufadhili kifedha haki ya kupata chakula barani.
“Leo hii, mama Afrika anaamua ni yupi miongoni mwa watoto wake atakula kwanza,” alisema Rais Ruto.
Alisema hayo akihutubia wabunge zaidi ya 250 kutoka mataifa zaidi ya 100 waliokusanyika katika Bunge la Kitaifa la Kenya kwa Awamu ya Tatu ya Kongamamo la Kimataifa kuhusu Njaa na Utapiamlo.
Kongamano hilo ni hatua muhimu kihistoria ambapo ni mara ya kwanza bunge la kimataifa limeandaliwa barani Afrika, kufuatia awamu zilizotangulia nchini Uhispania 2018 na Chile 2013.
Huku mmoja miongoni mwa Waafrika watano wakikabiliwa na utapiamlo, Rais alihoji kuwa njaa sio tatizo la kiufundi tena bali ni kosa la waundasheria na muundo wa fedha.
“Kama bara, hatufai kutafuta suluhu kwingineno wakati tuna suluhisho hapa barani mwetu,” alieleza wajumbe.
Kiongozi wa Taifa alifichua kuwa Afrika imehifadhi mabilioni ya fedha zake binafsi katika malipo ya uzeeni na akiba akisaili hekima kifedha ya kuweka fedha hizo katika benki za kigeni kwa mapato.
“Mbona tunaweka akiba ya fedha zetu katika benki ambazo tunapata asilimia moja, wakati tunaweza kuzihifadhi katika taasisi zetu za kifedha Afrika?”
Hata hivyo, licha ya mbwembwe za diplomasia za bunge uhalisia wa kutatiza kuhusu ufisadi ulijitokeza.
Wabunge walipokongamana katika kongamano hilo lenye kaulimbiu, “uundaji sheria kwa mifumo madhubuti ya kilimo chakula na kuangamiza njaa katika hali ya anga inayobadilika badilika,” gharama ya binadamu inayotokana na kukosa kuchukua hatua kisheria ilitanda.
Data kutoka Benki Kuu ya Dunia na Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) inaashiria kuwa Kenya inakadiriwa kupoteza kati ya Sh.48 trilioni na Sh.43 trilioni kwa ufisadi na upunjaji unaohusiana na usimamizi katika muda wa miaka minne iliyopita kati ya 2022 hadi 2026.
EACC, kwa upande mwingine inaashiria kuwa Sh608 bilioni hupotea kila mwaka, zikifikia jumla ya Sh2.43 trilioni katika kipindi cha miaka minne iliyopita.