Habari za Kitaifa

Korti yakataa kuzuia IEBC kuweka kituo cha kuthibitisha matokeo ya kura za urais

Na JOSEPH WANGUI September 23rd, 2026 Kusoma ni dakika: 1

MAHAKAMA Kuu imeunga mkono uhalali wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) kujumlisha na kuthibitisha matokeo ya uchaguzi wa urais katika ngazi ya kitaifa.

Jaji Gregory Mutai alikataa ombi la viongozi wa upinzani Kalonzo Musyoka, Rigathi Gachagua na Fred Matiang’i pamoja na mwanaharakati Okiya Omtatah Okoiti, waliopinga jukumu la IEBC katika Kituo cha Kitaifa cha Kuhesabu Kura.

Walalamishi walidai kuwa matokeo ya urais yaliyotangazwa na kuthibitishwa na maafisa wa uchaguzi katika maeneo bunge ni ya mwisho na hayapaswi kuhesabiwa au kuthibitishwa tena katika ngazi ya kitaifa.

Hata hivyo, Jaji Mutai alisema Katiba inataka IEBC kujumlisha na kuthibitisha matokeo hayo katika ngazi ya kitaifa ili kubaini iwapo mgombea ametimiza kiwango kinachohitajika kuchaguliwa kuwa Rais.

“Jukumu la kujumlisha na kuthibitisha si kuingilia kinyume cha Katiba uamuzi wa mwisho wa maeneo bunge,” Jaji alisema.

Uamuzi huo umehifadhi Kituo cha Kitaifa cha Kuhesabu Kura, lakini ukaweka mipaka ya mamlaka ya IEBC.

Tume inaweza kujumlisha na kuthibitisha takwimu zilizotangazwa katika maeneo bunge, lakini haina mamlaka ya kuzibadilisha, kuzifuta au kuzirekebisha isipokuwa kwa amri ya mahakama.

Mahakama pia ilisema jukumu hilo ni la IEBC kwa pamoja na si la mwenyekiti pekee.

Jaji Mutai alisema matokeo yaliyothibitishwa katika maeneo bunge, yakiwemo yaliyo katika Fomu 34A na 34B au fomu zitakazochukua nafasi ya hizo, ndiyo yatakayokuwa msingi katika ngazi ya kitaifa.

Alisema hakuna takwimu za kielektroniki au hifadhidata inayoweza kuchukuliwa kuwa bora kuliko rekodi hizo.

Mahakama pia ilikataa mapendekezo ya kuweka muda maalum wa kuchapisha sajili ya wapigakura, kutangaza vituo vya kupigia kura na kuanzisha mfumo wa kura, ikisema masuala hayo yako ndani ya mamlaka ya IEBC na Bunge.

Kuhusu madai ya ubaguzi, Jaji alisema matokeo ya urais yanashughulikiwa tofauti kwa sababu Rais anahitaji kutimiza kiwango maalum cha kitaifa.

Uamuzi huo unatarajiwa kuzingatiwa katika mchakato wa kurekebisha sheria za uchaguzi kabla ya uchaguzi wa 2027.