MWAKA mmoja baada ya kifo cha aliyekuwa Waziri Mkuu Raila Odinga, tofauti za kimya kimya zimeanza kujitokeza kati ya familia yake na chama cha Orange Democratic Movement (ODM) kuhusu jinsi ya kuhifadhi na kuenzi urithi wake wa kisiasa na kitaifa.

Mvutano huo umeonekana wazi zaidi katika maandalizi ya kuadhimisha mwaka mmoja tangu kifo chake Oktoba 15. Huku familia ya Raila ikisisitiza shughuli ziongozwe na familia, ODM imeandaa maadhimisho yake ya mwezi mzima chini ya kaulimbiu ya “Mwezi wa Baba”.

Hali hiyo imeibua maswali kuhusu nani ana mamlaka ya kuzungumzia urithi wa Raila na iwapo kumbukumbu zake zinapaswa kuhusishwa zaidi na ODM, chama alichoongoza kwa zaidi ya miongo miwili, au kuwasilishwa kama urithi wa kitaifa unaovuka mipaka ya siasa za vyama.

Tofauti hizo zilidhihirika zaidi Ijumaa familia ya Raila ilipokosa kuhudhuria hafla ya kuwasha mishumaa iliyoandaliwa na ODM katika Bustani ya Uhuru jijini Nairobi. Raila Odinga Junior pekee ndiye aliyeshiriki hafla ya chama hicho iliyofanyika Mombasa.

Akiwahutubia wafuasi, Raila Junior alionekana kuweka wazi msimamo wake kuhusu chama cha kisiasa alichoacha babake.

“Leo ni siku ya kumkumbuka Baba Raila Amolo Odinga na kama Raila Junior, ningependa kusisitiza jambo moja, chama ambacho Baba alituachia ni ODM,” alisema.

Pia aliwaonya vijana dhidi ya kuvutiwa na miungano mipya ya kisiasa.

“Najua kuna watu wanaokimbia huku na kule, lakini nataka kuwaambia vijana kwamba si kila king’aacho ni dhahabu,” alisema.

Kauli hizo zinajiri huku baadhi ya washirika wa zamani wa Raila wakiongozwa na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna wakihusishwa na juhudi za kuunda chama kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027.

Kwa sasa ODM ni sehemu ya serikali jumuishi inayoongozwa na Rais William Ruto, mpangilio ambao Raila aliunga mkono kabla ya kifo chake. Hata hivyo, baadhi ya washirika wake wa zamani wameonekana kuunga mkono mirengo mipya ya kisiasa.

Mivutano hiyo ilionekana wazi zaidi baada ya Mwakilishi wa Wanawake wa Kisumu Ruth Odinga kukosoa maandalizi ya ODM ya maadhimisho hayo. Kupitia mtandao wa kijamii, alisema baadhi ya viongozi wa chama wanaonekana kutumia kumbukumbu za Raila kwa manufaa yao badala ya kumuenzi ipasavyo.

ODM ilitangaza mpango wake wa “Mwezi wa Baba” mnamo Septemba 10, ukianza kwa hafla za kuwasha mishumaa kote nchini Oktoba 2 na kuendelea na shughuli mbalimbali katika maeneo tofauti ya nchi mwezi mzima.

Maelfu ya wafuasi walishiriki hafla hizo katika Nairobi, Kisumu, Mombasa na maeneo mengine. Hata hivyo, hakuna mwanafamilia wa karibu wa Raila aliyejitokeza katika hafla ya Nairobi.

Wakati huo huo, familia imeunda Kamati ya Kitaifa ya Kumbukumbu ya Raila Amolo Odinga inayoongozwa na Profesa Adams Oloo huku Mbunge wa Rarieda Otiende Amollo akiwa naibu mwenyekiti.

Profesa Oloo amesisitiza mara kadhaa kwamba shughuli zinazoandaliwa na familia ni tofauti na zile za kisiasa za ODM. Amesema Mama Ida Odinga ataongoza rasmi hafla ya kuwasha mishumaa Oktoba 14 saa kumi na mbili jioni, siku moja kabla ya kilele cha maadhimisho ya mwaka mmoja tangu kifo cha Raila.

Kwa mujibu wa Profesa Oloo, Wakenya watahimizwa kuwasha mishumaa popote walipo.

Kamati hiyo ilizinduliwa rasmi na Mama Ida Odinga Septemba 17 na imepewa jukumu la kuratibu shughuli zote za kitaifa za kumuenzi Raila.

Aidha, Oktoba 14 kutakuwa na hafla ya kimataifa ya kuwasha mishumaa katika eneo la Kang’o Ka Jaramogi, Bondo, ambako Raila amezikwa karibu na kaburi la babake, Jaramogi Oginga Odinga.

Kilele cha kumbukumbu za umma kitafanyika Oktoba 15 katika Uwanja wa Migwena Cultural and Sports Ground, Bondo.

Wakati huo huo, serikali pia inashiriki kikamilifu maandalizi hayo. Makaburi maalum ya kumbukumbu ya Raila yanajengwa Kang’o Ka Jaramogi na yanatarajiwa kuzinduliwa rasmi Oktoba 7 katika hafla ya kitaifa itakayohudhuriwa na wageni wachache kutokana na nafasi finyu.

Naibu Mkuu wa Wafanyakazi katika afisi ya Rais, Josephat Nanok, alisema hafla hiyo itaandaliwa kwa heshima za kijeshi sawa na zile zinazotolewa kwa viongozi wa kitaifa waliowahi kushikilia nyadhifa za juu serikalini.

Huku familia ikijitahidi kuweka maadhimisho hayo mbali na siasa za vyama, ODM nayo imeendelea na ratiba yake ya shughuli mbalimbali, zikiwemo mikutano ya kisiasa na maadhimisho katika Kakamega, Garissa, Pwani, Kajiado na Turkana.

Wachunguzi wa siasa wanaona mgawanyiko huo kama ishara ya changamoto mpya kuhusu nani atakayelinda na kufafanua urithi wa Raila Odinga, mwanasiasa aliyekuwa mmoja wa viongozi mashuhuri zaidi katika historia ya siasa za Kenya.

Ingawa pande zote zinadai zinalenga kumuenzi Raila, tofauti za mbinu kati ya familia yake na ODM zinaonyesha kwamba mjadala kuhusu mwelekeo wa kisiasa na kihistoria wa urithi