Jaji afuta uamuzi wa kuondolea Oparanya mashtaka ya ufisadi
MAHAKAMA Kuu imebatilisha uamuzi wa Ofisi ya Mkurugenzi wa Mashtaka ya Umma (ODPP) wa kuacha kumshtaki Waziri na aliyekuwa Gavana wa Kakamega Wycliffe Oparanya kuhusu madai ya ufisadi wa Sh56.7 milioni.
Jaji Benjamin Musyoki alisema ODPP ilikiuka taratibu na Katiba ilipobadilisha uamuzi wake wa awali wa kumshtaki Oparanya bila kuhusisha Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC), iliyokuwa imefanya uchunguzi.
Jaji alitangaza uamuzi wa ODPP wa Julai 8, 2024 kuwa batili na kuamuru uamuzi huo uondolewe.
“Ni baada tu ya EACC kuchunguza ushahidi huo unaodaiwa kuwa mpya ndipo ODPP ingekuwa na mamlaka ya kikatiba kufanya uamuzi kuhusu suala hilo,” alisema Jaji Musyoki.
EACC ilikuwa imependekeza Oparanya ashtakiwe kwa makosa ya kula njama ya kutenda ufisadi, mgongano wa kimaslahi, kutumia vibaya mamlaka na ulanguzi wa pesa.
Uchunguzi huo ulihusisha madai kwamba Oparanya alipokea Sh56.74 milioni kutoka kwa wakurugenzi wa kampuni zilizopata kandarasi kutoka kwa Serikali ya Kaunti ya Kakamega wakati wa uongozi wake kati ya 2013 na 2022.
EACC ilisema baadhi ya pesa hizo zilitumika kununua mali katika mtaa wa Karen, Nairobi.
Awali, ODPP ilikuwa imekubaliana na pendekezo la EACC la kumshtaki Oparanya mnamo Desemba 18, 2023.
Hata hivyo, baada ya mawakili wa Oparanya kuomba mapitio ya uamuzi huo Julai 3, 2024, ODPP iliamuru faili hiyo ifungwe, ikisema hakukuwa na ushahidi wa kutosha kuhakikisha ana hatia
EACC ilipinga uamuzi huo na baadaye ikasisitiza pendekezo lake la kumshtaki Oparanya, ikisema haikuhusishwa katika mchakato wa kupitia upya faili ya kesi.
Mwanaharakati wa haki Fredrick Mulaa ndiye aliyewasilisha suala hilo mahakamani, akipinga uamuzi wa ODPP.
EACC iliunga mkono kesi hiyo, ikisema uchunguzi wake ulionyesha kulikuwa na msingi wa kumshtaki Oparanya.
Tume hiyo ilisema ilichunguza kandarasi 60 zilizotolewa kwa kampuni sita na Kaunti ya Kakamega za thamani ya zaidi ya Sh2.2 bilioni.
Aidha, EACC ilikuwa imepata amri ya kuzuilia Sh28.9 milioni zilizoshukiwa kuwa mapato ya ufisadi.
Jaji Musyoki alisema ingawa ODPP ina mamlaka ya kuamua iwapo mtu atashtakiwa, mamlaka hayo hayaipatii haki ya kuchukua nafasi ya EACC katika uchunguzi.
“Taasisi ya kikatiba au kisheria haifai kutumia mamlaka au busara zake kiholela bila kuzingatia maslahi ya washiriki wengine katika suala linalohusika,” alisema.
Jaji alisema mwongozo wa ODPP wa 2019 kuhusu uamuzi wa kushtaki unahitaji mwendesha mashtaka kushauriana na mpelelezi anapoamua kutowasilisha mashtaka.
“Ni wazi kwamba barua ya ODPP ya Julai 8, 2024 iliandikwa bila kushauriana na EACC,” alisema.
Aliongeza kuwa ODPP ilivuka mipaka kwa kupokea ushahidi uliodaiwa kuwa mpya na kuamua yenyewe kupitia upya uamuzi wa kumshtaki Oparanya bila kuhusisha EACC.
Hata hivyo, mahakama ilikataa ombi la kubatilisha uteuzi wa Oparanya kuwa Waziri.
Jaji alisema Bunge lilimkagua na kuidhinisha uteuzi wak na mahakama haikupewa ushahidi wa kuonyesha kuwa mchakato wa kikatiba ulikiukwa.