Vita vikali Umaasai vyaweka Katoo, Lenku, Tongoyo na hata Soipan kwenye mapambano
MAPAMBANO ya kuwania ubabe wa kisiasa miongoni mwa viongozi wa jamii ya Wamaasai yanazidi kupamba moto kadri uchaguzi mkuu wa 2027 unavyokaribia, uhasama wa hivi punde ukiwa kati ya Gavana wa Narok Patrick Ntutu na Mbunge wa Narok Magharibi Gabriel Tongoyo.
Uhasama kati ya viongozi hao wawili wa UDA ulijitokeza wazi Jumamosi wakati wafuasi wao walipopigana katika makala ya nne ya tamasha za utamaduni wa Wamaasai katika eneo la Sekenani, Kaunti ya Narok.
Vurugu hizo zilizoshuhudiwa na Rais William Ruto pamoja na viongozi wengine zilitatiza hafla iliyolenga kuadhimisha utamaduni wa jamii hiyo na kuibua wasiwasi kuhusu tofauti za kisiasa zinazoweza kuhatarisha umoja wa Wamaasai katika kaunti za Narok, Kajiado na Samburu.
Tofauti hizo zinaendelea wakati jamii hiyo ikikosa kiongozi mmoja mwenye ushawishi mkubwa kama ule wa aliyekuwa Mbunge wa Narok Kaskazini na Waziri William Ole Ntimama, aliyefariki Septemba 1, 2016.
Tangu kifo chake, viongozi mbalimbali wamekuwa wakishindania nafasi ya kuwa msemaji mkuu wa jamii hiyo, huku magavana, wabunge na maseneta wakijaribu kujijengea ushawishi wa kisiasa.
Katika Kaunti ya Narok, uhasama kati ya Bw Ntutu na Bw Tongoyo ulianza kuelekea uchaguzi mkuu wa 2022 wakati Dkt Ruto alipoingilia kati kuzuia mgawanyiko ndani ya UDA na kumuidhinisha Bw Ntutu kuwa mgombeaji wa kiti cha ugavana kupitia mkataba wa kisiasa.
Bw Tongoyo, ambaye pia alikuwa na azma ya kuwania ugavana, alilazimika kurejea katika eneobunge la Narok Magharibi ambako alifaulu kutetea kiti chake.
Hata hivyo, makubaliano hayo hayakumaliza tofauti zao ambazo zimeendelea kuongezeka katika kipindi cha miaka minne iliyopita.
Mwanasiasa wa Narok Kusini, Moses Kiyiapi alisema Bw Ntutu anakabiliwa na changamoto ya kuunganisha wanachama wa UDA huku akidhibiti azma ya Bw Tongoyo na kutafuta uungwaji mkono wa muhula wa pili.
“Gavana Ntutu ana kibarua kigumu cha kuwaunganisha wanachama wa UDA, kumdhibiti Bw Tongoyo na kuhakikisha wafuasi wake wanamuunga mkono kwa muhula wa pili wakati siasa za eneo hilo zinapozidi kupamba moto,” akasema.
Uhasama huo pia unahusisha aliyekuwa Gavana Samuel Tunai, ambaye anawania kiti cha useneta dhidi ya Seneta wa sasa Ledama Ole Kina.
Bw Tunai anaripotiwa kumuunga mkono Bw Tongoyo baada ya kutofautiana kisiasa na Bw Ntutu.
Jamii za Wakipsigis na Wakikuyu pia zinatarajiwa kuwa na ushawishi katika uchaguzi huo, kutokana na nafasi yao katika siasa za kaunti hiyo.
Hata hivyo, kura za Wamaasai pia huathiriwa na tofauti za koo ambazo kihistoria zimekuwa zikizuia jamii hiyo kupiga kura kwa pamoja.
Bw Tongoyo amekuwa akijaribu kujijengea uungwaji mkono miongoni mwa Wakipsigis kupitia Mbunge mpya wa Emurua Dikirr David Keter.
Kwa upande wake, Bw Ntutu pia amekuwa akiwavutia viongozi mashuhuri wa jamii hiyo.
Rais Ruto, ambaye alizungumzia vurugu hizo Jumamosi na Jumapili mjini Narok, aliwataka viongozi kuendesha kampeni kwa kuzingatia sera na maendeleo badala ya kuchochea mapigano.
“Patrick na Gabriel ni wanachama wa UDA na ni marafiki na viongozi wetu. Tofauti zilizopo ni kwamba wanawania nafasi moja.
Ninawaomba wote wawili watulize wafuasi wao, wanachama na wakazi ili tuwe na uhakika wa uchaguzi wa amani,” akasema.
Rais alikumbusha jinsi alivyopatanisha viongozi hao pamoja na Waziri wa Ulinzi Soipan Tuya kuelekea uchaguzi wa 2022, akiahidi kwamba hakuna ambaye angeachwa nje ya serikali yake.
Alisema Bw Tongoyo alipewa uenyekiti wa Kamati ya Usalama na Utawala wa Kitaifa katika Bunge la Kitaifa, Bw Ntutu akawa gavana huku Bi Tuya akiteuliwa kuwa Waziri wa Ulinzi.
Hata hivyo, mzozo wa uongozi hauishii Narok kwa kuwa Kaunti ya Kajiado, Gavana Joseph Ole Lenku yuko katika uhasama wa kisiasa na Mdhibiti wa shughuli za Ikulu Katoo Ole Metito, ambaye alijaribu bila mafanikio kumng’oa katika uchaguzi wa 2022.
Kubuniwa kwa chama cha FEDA kinachohusishwa na Gavana Ole Lenku, pia kumezua malumbano, huku Bi Tuya na Ole Kina wakimshutumu kwa kujaribu kugawanya Wamaasai kupitia chama hicho.
Bi Tuya alimkosoa Gavana Lenku akisema hakushughulikia malalamishi ya kihistoria ya jamii hiyo alipokuwa Waziri wa Usalama wa Ndani katika serikali ya Rais Mstaafu Uhuru Kenyatta.
Katika Kaunti ya Samburu, Seneta mteule Hezena Lemaletian ameelezea wasiwasi kuhusu kutengwa kwa wanasiasa vijana wa jamii ya Maa ndani ya ODM na kutaka viongozi kutoka kaunti hizo tatu wakutane kutafuta suluhu.
“Bw Odinga aliona inafaa kutuinua kisiasa kwa sababu alijua kwamba wakati wa changamoto, baadhi yetu tutasimama na wananchi. Tunahitaji kukutana, kuelewa tatizo na kutafuta suluhu,” akasema.
Gavana wa Samburu Lati Lelelit pia ametoa wito kwa jamii hiyo kuungana na kuunga mkono serikali, akitaja miradi ya maendeleo inayotekelezwa katika kaunti hiyo.
Uhasama huo unaendelea huku jamii ya Wamaasai ikiwa imepoteza viongozi mashuhuri kama vile George Saitoti, Joseph Nkaissery na William Ole Ntimama, hali iliyoacha magavana na viongozi waliochaguliwa wakishindania nafasi ya kuongoza jamii hiyo.