WATAALAMU wa afya Pwani wamewaonya mafundi wanaojihusisha na kutengeneza boti na mashua, hasa zile za ‘fiberglass’, dhidi ya kutovalia vifaa vya kujikinga (PPE) wakiwa kazini.

Matabibu hao wanasema kutovalia vifaa vya kujikinga kama vile magwanda ya mwili, glavu, barakoa na miwani mwishowe humwacha fundi anyejishughulisha na kazi ya kutengeneza vyombo hivyo vya baharini akiugua maradhi mbalimbali, ikiwemo yale ya kupumua, ya ngozi, upofu na kadhalika.

Daktari na Mtaalamu Spesheli wa Ngozi mjini Mombasa, Said Mzee anasema utengenezaji wa mashua au boti za fiberglass (nyuzi za kioo) sanasana unahusisha kemikali hatari na vumbi laini inayoweza kuharibu mwili.

Dkt Mzee alishikilia kuwa wafanyakazi wasiovaa barakoa maalum na vifaa vya kinga (PPE) wanakabiliwa na hatari kubwa za kiafya.

“Kazi hii inahusisha kemikali hatari na chembechembe ndogo zinazoweza kusababisha madhara makubwa ya muda mrefu mwilini. Ikumbukwe kuwa kukata, kusugua na kulainisha vifaa vya mashua huzalisha vumbi laini. Vumbi hili likivutwa puani linaweza kusababisha majeraha kwenye mapafu, pumu, na magonjwa sugu ya mfumo wa upumuaji,” akasema Dkt Mzee.

Alifafanua kwamba kemikali zinazotokana na fiberglass pia zikigusa ngozi au macho moja kwa moja zinasababisha mwasho mkali na hata kuharibifu macho yenyewe.

“Nyuzi ndogo za kioo huchoma ngozi na kusababisha mwasho mkali, uwekundu, na vidonda, pamoja na kuwasha kwa macho. Isitoshe, kemikali zinazotumika hutoa harufu kali inayoweza kusababisha kizunguzungu, maumivu ya kichwa, na kichefuchefu,” akaeleza Dkt Mzee.

Naye Mtaalamu wa Afya kwenye kituo cha matibabu cha Blue Nile Mkoroshoni, kaunti ya Kilifi, Dkt Duncan Chai, alitaja utumiaji wa gundi maalum, kemikali na rangi za kupulizia kutoa gesi na mvuke wa kemikali sumu. Kulingana na Dkt Chai, kemikali hizo zinaweza kudhuru mfumo wa neva, ini, figo, na hata kusababisha saratani baada ya muda mrefu au miaka mingi ya wahusika kudumu kwenye kazi zao.

Dkt Chai aliwashauri mafundi kuhakikisha wanavalia mavazi au vifaa vya kujikinga au kujilinda kikamilifu kila wanapokuwa kazini.

“Ushauri wangu ni kwamba mafundi na wasaidizi wao lazima wavalie kinga dhabiti wanapokuwa kwenye mazingira yao ya utendakazi. Wavalie barakoa zifaazo ili wasivute hewa ya kemikali. Pia wavae glavu imara kulinda mikono yao wakati wa kuchanganya kemikali na kushika vifaa vyenye ncha kali. Miwani maalum ya kulinda macho yao dhidi ya vumbi la fiber na kemikali zinazoruka pia ni muhimu wawe nayo,” akasema Dkt Chai.

Wataalamu hao wa afya pia waliwashauri mafundi kuhakikisha wanafanya kazi kwenye maeneo wazi ambayo yana mfumo mzuri wa hewa kuzuia mrundikano wa hewa chafu na sumu.

Uchunguzi uliofanywa na Taifa Leo kwenye miji ya Pwani, ikiwemo Lamu, Malindi, Kilifi, Mtwapa, Kwale, Shomoni na Diani ulibaini kuwa mara nyingi mafundi wanaofanya kazi za kutengeneza mashua hupuuzilia mbali matumizi ya vifaa vya kujikinga (PPE) wanapokuwa kazini.

Mwanamazingira na Mtaalamu wa Mabadiliko ya tabianchi, Bw Mohamed Dirie Rashid alihoji kuwa mabaki na taka za mashua za fiberglass zinazotengenezwa au kutupwa karibu na fukwe za bahari ni tishio kubwa kwa mazingira na viumbe vya baharini.

Bw Dirie anasema fiberglass inapoachwa juani na kupigwa na mawimbi, huanza kumomonyoka na kuvunjika vipande vidogo sana.

Chembechembe hizo mwishowe huishia kumezwa na samaki, kamba, na viumbe wengine na hatimaye kuingia kwenye miili ya binadamu wanapokula vyakula vya baharini.

Bw Mohamed Khuzema Salim, mmoja wa mafundi wanaojishughulisha na utengenezaji na ukarabati wa mashua na boti, hasa zile za fiberglass waliiomba serikali kuu, ile ya kaunti na wahisani kuwasaidia kutenga na kuwajengea maskani maalum za kutekelezea shughuli zao bila ya waokujidhuru na kudhuru wengine.

“Pia tunaomba hayo magwanda na vifaa vingine vya kujikinga (PPE) tufadhiliwe navyo ili kufanya kazi tukiwa salama,” akasema Bw Khuzema.