WAKULIMA wa majanichai katika maeneo ya Gusii na Bonde la Ufa Magharibi wamepata matumaini ya kuongezewa bonasi baada ya Rais William Ruto kuahidi kutenga Sh3.7 bilioni kuboresha viwanda vya chai na kuongeza uzalishaji.

Ahadi hiyo inajiri wakati wakulima wa maeneo hayo wakilalamikia malipo duni ya bonasi, huku baadhi wakipokea kiasi cha chini ya Sh11 kwa kilo moja, ikilinganishwa na hadi Sh60 wanazolipwa wenzao katika Bonde la Ufa Mashariki, linalojumuisha eneo la Mlima Kenya.

Akizungumza katika uwanja wa Nyamaiya, Kaunti ya Nyamira, Rais Ruto alisema serikali imetenga Sh1.2 bilioni katika mwaka huu wa kifedha kwa ajili ya kuboresha viwanda vya chai, huku Sh2.5 bilioni zaidi zikitolewa mwaka ujao.

Alisema fedha hizo zitatumika kukarabati miundombinu chakavu, kuongeza uzalishaji na kupunguza tofauti za bonasi kati ya wakulima wa maeneo ya Mashariki na Magharibi mwa Bonde la Ufa.

Rais alisema sekta ya chai imepiga hatua katika kukabiliana na changamoto zilizokuwa zikitatiza mauzo, ikiwemo kuchelewa kwa majanichai kuuzwa katika mnada wa Mombasa.

Ongezeko 

Alibainisha kuwa bei ya wastani ya majanichai imeongezeka kutoka Sh36 hadi Sh57 kwa kilo, lakini akakiri kuwa wakulima wa Bonde la Ufa Magharibi bado wanapata mapato ya chini kutokana na miundombinu duni na gharama kubwa za uzalishaji.

Aliahidi pia kusaidia viwanda kuhamia matumizi ya nishati ya jua ili kupunguza gharama za umeme na kuongeza mapato yatakayoweza kugawanywa kwa wakulima.

Viongozi wa Gusii, akiwemo Gavana wa Kisii Simba Arati, Mbunge Mwakilishi wa Kike Dorice Aburi na Mbunge Maalum Irene Nyakerario Mayaka, walimtaka Rais kuhakikisha wakulima wote wananufaika na sera ya serikali ya usawa.

Mwezi uliopita, wabunge kutoka Kisii na Nyamira walilalamikia bonasi duni, wakishutumu Shirika la Ustawi wa Kilimo cha Majanichai (KTDA) kwa kuwabagua wakulima wa eneo hilo.

Katika kikao chenye mvutano bungeni, wabunge hao walisema wakulima wa Gusii walipokea kiasi cha chini ya Sh12 kwa kilo, ikilinganishwa na hadi Sh60 katika eneo la Kati, na kuitaka Kamati ya Kilimo kuchunguza tofauti hizo.

Uchunguzi wa kamati hiyo ulibaini kuwa katika mwaka wa kifedha wa 2024/25, chai ya Bonde la Ufa Mashariki iliuzwa kwa wastani wa dola 2.95 kwa kilo katika mnada wa Mombasa, ikilinganishwa na dola 1.78 kwa chai ya Magharibi.

Bonasi ya wakulima hutegemea mapato ya kila kiwanda baada ya kutoa gharama za uendeshaji na malipo ya kila mwezi.
Kiasi kinachobaki hugawanywa kulingana na uzito wa majanichai mabichi yanayopelekwa kiwandani.