HabariHabari MsetoHabari za Kitaifa

Sababu za mahakama kuzima kesi kuhusu zabuni za karatasi za kura 2027

Na JOSEPH WANGUI October 1st, 2026 Kusoma ni dakika: 2

JARIBIO la kampuni ya Oilmax Ventures kupinga zabuni ya uchapishaji wa karatasi za kura za Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) limegonga mwamba baada ya Mahakama Kuu kubaini kuwa kampuni hiyo ilichelewa kuwasilisha kesi yake.

Kampuni hiyo ilitaka kubatilisha uamuzi wa Bodi ya Ukaguzi wa Ununuzi wa Umma (PPARB) iliyoidhinisha masharti ya zabuni hiyo, yakiwemo yale yanayohusu uzoefu wa uchapishaji wa karatasi za kura na uwezo wa kifedha wa kampuni zilizoshindana.

Hata hivyo, Jaji William Musyoka alitupilia mbali kesi hiyo kwa misingi ya kiufundi baada ya kubaini kuwa Oilmax ilikosa kutii muda uliowekwa na mahakama.

Kampuni hiyo ilikuwa imepewa siku tatu kuwasilisha  kesi kamili baada ya kupata ruhusa ya kufanya hivyo. Badala yake, hati za kesi ziliwasilishwa Septemba 15, siku tano baada ya muda huo kuisha.

Kutokana na hali hiyo, IEBC iliomba mahakama ifunge faili ya kesi hiyo.

Katika uamuzi wake, Jaji Musyoka alisema migogoro ya zabuni za umma huhitaji kushughulikiwa kwa haraka kwa sababu sheria inataka kesi zikamilishwe ndani ya siku 45.

“Wakati ni jambo muhimu sana katika kesi za ukaguzi wa zabuni za umma,” alisema jaji huyo.

Oilmax ilijitetea kwa kudai kuwa mfumo wa kielektroniki wa mahakama wa Case Tracking System (CTS) ulikuwa na hitilafu wakati ilipojaribu kuwasilisha stakabadhi zake Septemba 10.

Lakini mahakama haikukubaliana na hoja hiyo. Jaji alisema upande mwingine katika kesi hiyo uliweza kuwasilisha stakabadhi zake siku hiyo hiyo kupitia mfumo huo.

Aidha, alihoji ni kwa nini kampuni hiyo ilichukua siku tano kugundua kuwa stakabadhi zake hazikuwa zimepakiwa kwenye mfumo.

Kampuni hiyo pia iliomba muda wa ziada wa kuwasilisha kesi, ikilaumu wakili wake na matatizo ya mfumo wa kielektroniki. Hata hivyo, mahakama ilisema ombi hilo lilitolewa baada ya dosari hiyo kubainika na hivyo halikustahili kukubaliwa.

Chanzo cha mzozo huo ni zabuni iliyotangazwa na IEBC Agosti 11 ya uchapishaji wa karatasi za kura, rejista ya wapigakura, fomu za matokeo ya uchaguzi na vifaa vingine vya uchaguzi.

Oilmax ilipinga sharti la kwamba mkandarasi lazima awe amewahi kukamilisha angalau mikataba miwili ya uchapishaji wa karatasi za kura zilizo na alama za usalama, ikiwemo mmoja ulioshughulikia angalau karatasi 150 milioni  katika kipindi cha miaka mitano iliyopita.

Kampuni hiyo pia ilikosoa masharti ya kifedha yaliyowataka waombaji kuwa na mauzo ya angalau Sh 6 bilioni  kwa mwaka na uwezo wa kupata fedha taslimu za Sh10 bilioni.

Hata hivyo, PPARB iliamua kuwa masharti hayo yalifaa kutokana na ukubwa wa zabuni hiyo, ambayo IEBC inakadiria itahitaji uchapishaji wa karatasi za kura takriban milioni 168.

Kwa uamuzi wa Mahakama Kuu, changamoto ya Oilmax dhidi ya zabuni hiyo sasa imefikia kikomo bila hoja zake kuu kusikilizwa.