Ni vigumu kutopenda filamu za Disney. Huwa zinaburudisha watoto na watu wazima huku nyingi zikiwa na ujumbe wa kugusa moyo kuhusu upendo, matumaini na ushindi wa mema dhidi ya mabaya.

Hata hivyo, kadri umaarufu wa filamu hizi unavyozidi kukua, ndivyo maswali yanavyozidi kuibuka kuhusu athari zake kwa watoto, hasa katika masuala ya mitazamo ya kijinsia, mwonekano wa miili na maadili ya kijamii.

Utafiti unaonyesha kuwa karibu asilimia 50 ya wasichana wadogo hujihusisha na maudhui ya kifalme ya Disney angalau mara moja kwa mwezi, huku asilimia 29 ya wavulana wakifanya hivyo pia. Hii inaonyesha jinsi ambavyo filamu, vipindi vya runinga na bidhaa za Disney zimepenya kwa kina katika maisha ya watoto.

Wasiwasi mkubwa ni kwamba baadhi ya wahusika, huonyeshwa wakiwa na miili isiyo halisia, kama vile kiuno chembamba kupita kiasi. Watafiti wanasema hali hii inaweza kuchangia watoto, hasa wasichana, kujenga taswira hasi kuhusu miili yao wanapokua.

Aidha, filamu za awali za Disney zimekosolewa kwa kuendeleza dhana potofu za kijinsia. Wengi wamechorwa kama warembo, wanyonge, watiifu na wanaomtegemea mwanaume kuokolewa.

Ingawa hali hii imeanza kubadilika katika filamu za hivi karibuni kama Moana na Raya, utafiti unaonyesha kuwa watoto wengi bado hawaoni wahusika hawa wa kisasa kama wanaoakili “ufalme wa jadi,” hivyo athari ya mabadiliko hayo inaweza kuwa ndogo.

Kwa upande wa wahusika wa kiume, filamu nyingi za Disney zimekuwa zikionyesha kile kinachoitwa “uanaume uliopitiliza,” ambapo wanaume huonekana wakali, jasiri kupita kiasi na wasioonyesha hisia.

Wataalamu wanaonya kuwa mitazamo hii inaweza kuwafanya wavulana wakue wakidhani kuwa kuonyesha udhaifu au huruma ni udhaifu wa kiume.

Hata hivyo, kama ilivyo kwa wahusika wa kike, wahusika wa kiume nao wameanza kuwasilishwa kwa upana zaidi, wakionyesha hisia na ushirikiano.

Pamoja na hofu hizi, tafiti pia zimeleta picha ya kutia moyo. Utafiti wa muda mrefu uliofuatilia watoto kuanzia umri wa miaka minne hadi kumi uligundua kuwa wasichana waliopenda sana sinema za kifalme za Disney walipokua walionyesha mitazamo ya usawa zaidi kati ya wanaume na wanawake. Tafiti nyingine pia hazikupata ushahidi wa moja kwa moja unaoonyesha kuwa kutazama filamu za Disney kunasababisha matatizo ya mwonekano wa mwili au tabia hasi.

Zaidi ya hayo, filamu nyingi za Disney zina ujumbe chanya. Takribani asilimia 73 zinafundisha kujipenda na kuwapenda wengine, huku zikiwa na matendo mengi ya kusaidiana, kushirikiana na kuwajali wenzao.

Utafiti mmoja hata uligundua kuwa watoto waliotazama tukio la filamu ya Disney iliyoonyesha kitendo cha kusaidia walikuwa tayari zaidi kuwasaidia marafiki wao.

Kwa jumla, filamu za Disney zina pande mbili. Zinaweza kuendeleza mitazamo potofu, lakini pia zina uwezo mkubwa wa kufundisha maadili mema.

Wataalamu wanashauri wazazi kushiriki kikamilifu kwa kuangalia filamu hizi pamoja na watoto, kujadili ujumbe wake na kuwasaidia watoto kutofautisha kati ya hadithi za kubuni na uhalisia.

Kwa njia hii, Disney inaweza kuwa chombo cha kujifunza, si  burudani na chanzo cha wasiwasi pekee.