Tahariri

TAHARIRI: Wakulima walipwe kama Rais alivyoahidi kwenye hotuba

Na MHARIRI MKUU November 19th, 2026 Kusoma ni dakika: 2

TANGAZO la Rais William Ruto kuhusu malipo ya Sh15.07 bilioni kwa wakulima 680,000 wa kahawa na bonasi ya Sh1.2 bilioni kwa wakulima wa miwa ni hatua inayostahili kupongezwa.

Kiongozi wa nchi jana alitangaza malipo hayo alipotoa hotuba yake ya kila mwaka kwa Bunge ambapo pia alizungumzia mafanikio mengine ya serikali yake.

Rais alisema bei ya kahawa imeongezeka kutoka Sh69 hadi Sh130 kwa kilo, huku mapato ya kitaifa kutokana na mauzo ya kahawa nje ya nchi yakiongezeka maradufu kutoka Sh26 bilioni hadi Sh52 bilioni.

Aidha, wakulima wa miwa wanatarajiwa kupokea bonasi ya Sh1.2 bilioni kuanzia wiki ijayo.

Hizi ni habari njema kwa wakulima ambao kwa miaka mingi wamekuwa wakikabiliwa na gharama kubwa za uzalishaji, bei duni za mazao, madeni na mifumo ya ushirika isiyowajibika.

Wakulima wa kahawa, hasa, wamevumilia misimu ya mavuno duni, ucheleweshaji wa malipo na changamoto za magonjwa pamoja na hali mbaya ya hali ya hewa.

Kuongezeka kwa bei ya kahawa na mapato ya mauzo ya nje kunaashiria kuwa mageuzi katika sekta hiyo yameanza kuzaa matunda.

Takwimu zinaonyesha uzalishaji wa kahawa uliongezeka kutoka tani 49,500 mnamo 2024 hadi tani 51,400 mnamo 2025.

Hata hivyo, ongezeko hili bado halitoshi kuifanya sekta hiyo kuwa na nguvu ikilinganishwa na uwezo wake wa kihistoria.

Serikali inapaswa kuhakikisha fedha zilizotangazwa zinawafikia wakulima wanaostahili bila kucheleweshwa, mapendeleo au mianya ya ufisadi.

Malipo ya moja kwa moja, mifumo ya uwazi na ukaguzi wa mara kwa mara wa vyama vya ushirika ni muhimu ili mkulima apate faida ya jasho lake.

Vilevile, bonasi ya wakulima wa miwa haipaswi kuwa tukio la mara moja linalotolewa wakati wa hotuba za kisiasa.

Serikali pia inapaswa kuwekeza zaidi katika utafiti wa kilimo, mbegu bora, mbolea nafuu, kilimo cha unyunyuziaji mashamba maji na kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi.

Kuongezeka kwa uzalishaji pekee hakutasaidia ikiwa gharama za pembejeo zitameza mapato ya mkulima.

Kilimo ndicho uti wa mgongo wa uchumi na chanzo kikuu cha ajira na riziki kwa mamilioni ya Wakenya.

Kukiimarisha si suala la kutoa fedha pekee, bali kujenga mazingira ambayo mkulima anaweza kupanga maisha yake, kuwekeza na kupata faida bila kutegemea misaada ya mara kwa mara.

Mkulima anahitaji zaidi ya bonasi, anahitaji soko la uhakika, bei inayomfaa, huduma bora na sera zinazomweka katikati ya maendeleo ya taifa.