WINNIE ONYANDO: Simu ya mwenzio sumu

Na WINNIE ONYANDO

Simu ni gajeti ndogo ila huweza kusababisha mengi kati ya wapendanao. “Mke wangu anashinda kwa simu kila mara, hanipi umakini wake hata ninapomwongelesha,” aliteta Michael, ambaye ni mkazi wa Huruma, Nairobi.

Matumizi mabaya ya simu inaweza kujenga ukuta mrefu kati ya wanandoa na hata kufikia katika hatua ya kuvunjika kwa ndoa hizo.

Wengi waliooana hupendelea kuepuka kushika simu ya mwenzake kwa kuwa ni pilipili. Unaposhikwa na tamaa ya kushika simu ya mume au mke wako, utayakuta sunami itakayokukwaza moyo bure.

“Epuka sana kugusa simu ya mke au mume wako, ione kama janga hatari,” Benter, mshauri mashuhuri wa mapenzi alishauri.

Wengi walipinga kauli hiyo ya Benter wakisema kuwa, “lazima niwe huru kugusa simu ya mke au mume wangu wakati wowote, sisi ni mwili mmoja. Huenda akawa na mpango wa kando na aniletee magonjwa.”

Kila mmoja ana huru kuweka nywila anayopenda katika simu yake, bali hili lisikuwe chanzo cha kutokuwa mwaminifu katika uhusiano.

Kama wanandoa, ni jukumu la kila mmoja kujichunguza na kuwa mwaminifu

“Kama watu wanaopendana na kujaliana, sioni haja ya kuweka nywila kwenye simu, tunafaa kuwa huru kugusa simu ya wapenzi wetu bila kuwa na kizuizi,” Stacy, ambaye ameolewa, aliandika katika mtandao wake wa Facebook.

Kunazo sababu kadha wa kadha ambazo huweza kumfanya mtu kuinamia simu na hata kucheka ovyo ovyo akiwa na simu.

Huenda mkewe Michael yupo katika shughuli zake za kibinafsi ambazo hazimhusu mumewe.b Pengine anafurahishwa tu na watu kwenye mitandao na hili lisimtie Michael wasiwasi.

Hivyo mtu asifikirie kuwa ikiwa mwenzake anatumia simu sana na kuipa umakini wake wote ni kuwa anachepuka. La! Mengi yanawezatendeka ikiwa mmoja kati ya wanandoa anatumia simu sana.

Ikiwa wawili hao wanatumia simu muda mwingi sana, huenda wakapuuza mahitaji ya watoto nyumbani na kuwafanya waathiriwa kujitenga na kuhisi upweke.

Wawili hao pia huenda wakatafuta njia mbadala ya kutimiza hamu na mahitaji yao ya kibinafsi. Huenda ikawa kwa kutazama video vya ponografia.

Mambo kama hayo yanapotokea kati ya wapenzi basi ishara za kutoaminiana, kutoridhishana, upweke, kutojaliana hujidhihirisha.

Kama wapenzi ni vyema kukaa na kujadiliana kuhusu misingi ambayo mnataka itawale uhusiano wenu kabla hamjaamua kufunga pingu za maisha.

Kila mmoja katika uhusiano huwa na matarajio tofauti na mwengine, hivyo mnapojadiliana mnapata kujenga ukuruba na hata kuweka msingi unaofaa ya kutawala uhusiono wenu.

Mnapoamua kuwa hakuna kushika simu ya mwenzako, basi usishikwe na kiherehere ya kugusa simu ya mwenzako hata siku moja kwa kuwa itakuwa sumu kwako.

Hatimaye Samsung Galaxy S21 Ultra yaingia katika soko la Kenya

NA RICHARD MAOSI

BAADA ya kutangaza kutamatika kwa kutengenezwa kwa simu aina ya Galaxy S21 hapo Januari, kampuni ya Samsung Ijumaa imezindua rasmi simu hizo katika soko la Afrika Mashariki, katika mkahawa wa Urban Eatery jijini Nairobi.

Wakenya wengi walioisubiria kwa hamu simu aina ya Galaxy S21 Ultra, sasa wanaweza kuinunua katika maduka ya Samsung jijini Nairobi kwa bei ya Sh170,000.

Hafla yenyewe ililenga kuonyesha namna ubunifu umesaidia kuunda mifumo ya kisasa ya vifaa, na kusaidia kuwapa watumizi simu za teknolojia ya hali ya juu zaidi, ambazo wamekuwa wakiagiza.

Samsung ilitumia fursa hiyo pia kuzindua simu aina ya A Series,  kwa lengo la kuwafikia mamilioni ya Wakenya ambao hutumia simu za bei nafuu.

“Simu ya A12 itauzwa kwa Sh18,500, ya A122 Sh15,000. Aina hii ya mifumo ya simu itauzwa kwa kati ya Sh11,000 na Sh50,000,” ilisema kampuni hiyo.

Baadhi ya wateja wakikagua aina mbalimbali za simu za kisasa zilizozinduliwa na Samsung Ijumaa, jijini Nairobi. Picha/ Richard Maosi

Bw Charles Kimari, Mkuu wa Mauzo ya Samsung Afrika Mashariki aliambia Taifa Leo Dijitali kuwa watumiaji wa kila rika wanaendelea kufurahia huduma zake.

“Lengo kuu ni kuhakikisha wateja wetu wanarahisisha mawasiliano, kufanya biashara na kutangamana kwenye kumbi mbalimbali,” akasema.

 

Maelezo ya kina kuhusu simu hizo yalitolewa, kwa lengo la kumwezesha mnunuzi ajipatie simu itakayomfaa kulingana na mahitaji yake..

Miundo ya Galaxy S21 ilianza kuitishwa na wateja kabla ya kuzinduliwa, mara ya kwanza wakipiga oda hapo Januari 22 na kuendelea kuiagiza hadi Februari 11, 2021.

Charles Kimari anayesimamia mauzo ya Samsung Afrika Mashariki akiwa na afisa mwenzake Chandn Verma wwakifurahia picha ya pamoja baada ya kuzindua Galaxy S21 jijini Nairobi Ijumaa. Picha/Richard Maosi

“Mwaka wa 2021 umekuja na ari mpya, kwa sababu tumegundua wateja wengi wamekuwa wakinunua simu za kisasa,” aliongezea Bw Kimari.

Alieleza kuwa ununuzi wa simu za kisasa, uliongezeka kwa zaidi ya asilimia 30, jambo lililofanya watengenezaji kubadili mitindo ya mauzo.

Kulingana naye mwaka wa 2020, umekuwa tofauti na 2021 kwa mambo mengi kama vile, rangi za simu ambazo wateja wamekuwa wakinunua.

Simu aina ya Samsung A02s iliyozinduliwa Ijumaa inauzwa kwa Sh14,500. Picha/ Hisani

Kwa mfano mwaka uliopita wanaume wengi walinunua simu nyeusi, huku akinadada wakinunua simu za rangi mbalimbali kama vile hudhurungi na kahawia.

“Mwaka uliopita tulishuhudia idadi kubwa ya watumiaji wakionekana kupendelea aina ya simu za punde zaidi, mojawapo ikiwa ni ile ya A51, ambayo iliongoza kwa mauzo kote ulimwenguni,” alisema.

Muundo wa Galaxy S21 unaundwa na daftari na kalamu ya kidijitali. Isitoshe teknolojia yake inafanikisha kuchora, kuandika , kuhariri na kupiga picha kutoka mbali.

Afisa wa Samsung akimwonyesha mteja jinsi ya kutumia simu mpya ya Samsung Galaxy S21. Picha/ Richard Maosi

Kalamu hiyo ambayo imewiana na muundo wa simu itamwezesha mtumiaji kuhariri makala ya video mpaka hatua ya mwisho bila kupoteza ubora.

Teknolojia hii ikionekana kupendwa na watumizi ikilinganishwa na kubonyeza kwa kidole, jambo ambalo limewafanya wateja kuweka matumaini yao kwa S21, ambayo Taifa Leo imeiorodhesha kama mojawapo ya miundo bora kuwahi kutokea katika historia ya ulimwengu.

 

NGILA: Mawimbi ya 4G yatasaidia kupunguza bei ya simu

NA FAUSTINE NGILA

Mwezi uliopita, nilihudhuria uzinduzi wa intaneti ya kasi ya kisasa inayotumia mawimbi ya 4G katika eneo la Mogotio, Kaunti ya Baringo ambapo Kenya iliweka historia duniani.

Nchi hii sasa ni ya kwanza kabisa kutumia mawimbi hayo kibiashara.Kupitia Telkom Kenya na kampuni ya Google, wakazi wa kaunti 14 eneo la Bonde la Ufa na Magharibi sasa wanafurahia intaneti ya bei nafuu inayopeperushwa kutoka angani kwa puto (baluni).

Hata hivyo, katika hafla ya hiyo, Waziri wa Teknohama Joe Mucheru alikiri kuwa iwapo kupunguzwa kwa bei ya intaneti kutailetea Kenya manufaa, gharama ya kununua simu pia inafaa kuwa chini.

Kuna haja gani kuwa na intaneti ya kasi ya juu, tena ya bei nafuu, lakini haiwezi kuwafaidi mamilioni ya Wakenya ambao hawawezi kumudu bei ya simu za kisasa ambazo zinasaidia kufanikisha suluhu kwa changamoto za kielimu, kiafya na kibiashara mashinani?

Kana kwamba ilikuwa ikisubiri uzinduzi huo, kampuni ya Safaricom nayo majuma machache yaliyofuata ilizindua mpango wa kuwapa wakazi wa tabaka la chini simu za kisasa kwa kulipa Sh20 pekee kila siku.Kwa sasa, simu ya kisasa ya bei nafuu zaidi hugharimu mteja Sh4,000, lakini kupata hela hizo hasa wakati huu wa janga la corona kumekuwa kama kushuka mchongoma.

Simu zenyewe pia, kwa mfano, hazijatimiza ubora wa kutazama video za mbashara.Ingawa hatimaye simu za Sh20 kwa siku zinauzwa kwa riba ya asilimia 13 na kufikisha bei kamili Sh7,000, zitasaidia pakubwa kupunguza mwanya uliopo baina ya matajiri na makabwela katika ulingo wa teknolojia.

Tunaposema kuwa Kenya imepiga hatua katika masuala ya teknolojia, mara nyingi tumekuwa tukisahau kuwa huduma za kisasa zinatumika tu na asilimia 40 ya Wakenya pekee ambao wana uwezo wa kujinunulia simu za kisasa.

Hivyo, hatua ya kuwepo kwa intaneti katika kila kona ya nchini hii kutafungua nafasi kwa kampuni za kutengeneza simu kushindania soko la Kenya.

Ni ushindani huu ambao utapunguza gharama ya simu hata zaidi kuliko mpango wa sasa wa Safaricom, na huenda ukapata simu nzuri ya kisasa kwa Sh1,000 kufikia mwaka wa 2024.

Iwapo angalau asilimia 80 ya Wakenya watajinunulia simu, basi wakati utakuwa umetimu kwa wanafunzi wote kufundishwa mitandaoni, wagonjwa kutibiwa kupitia kwa simu zao na biashara kuvuma kwenye intaneti.

Ni teknolojia hizi ambazo zitasaidia wafanyabiashara, kampuni na idara za serikali kupunguza gharama za uwekezaji, huku zikivutia wawekezaji kutoka mataifa ya kigeni.

SENSA: Simu nyingi nchini zinamilikiwa na wanawake

Na DIANA MUTHEU

WANAWAKE wengi nchini Kenya wana simu za mkono kuliko wanaume, ripoti iliyoandaliwa na Shirika la Takwimu Nchini (KNBS), imeonyesha.

Kulingana na ripoti hio ya Sensa iliyotolewa Ijumaa wiki jana, kwa jumla, idadi ya watu wanaomiliki simu za rununu nchini ni 20.6 milioni.

“Watu hawa ni kutoka umri wa miaka mitatu na zaidi,” ikasema ripoti.

Hata hivyo, ripoti ilithibitisha kuwa idadi ya wanawake wanaomiliki rununu iko juu zaidi kuliko wanaume.

“Idadi ya wanawake wanaomiliki simu ni 10.4 milioni na wanaume ni 10.2 milioni,” ikasema ripoti.

Rununu ni mojawapo ya chombo ambacho hutumika sana katika mawasiliano. Miundo ya simu hizi za mkono imekuwa ikibadilika mara kwa mara kadri teknolojia inapoendelea kukua.

Pia, simu hizi zimekuwa vifaa muhimu vya kuendeleza teknolojia kwa kuwa mitandao maarufu kama vile Whatsapp, FaceBook, Twitter na nyinginezo hupatikana kupitia rununu za kisasa.

Pia, ripoti hii ya Sensa ilielezea zaidi kuwa kufikia mwaka wa 2019, kati ya watu wa umri wa miaka mitatu na kuendelea, asilimia 22.6 walitumia intaneti na wengine asilimia 10.4 walitumia kompyuta.

Ripoti pia ilisema kuwa asilimia 4.3 ya Wakenya wa umri wa miaka 15 na zaidi walitafuta na kununua bidhaa na huduma mtandaoni.

TEKNOHAMA: Simu, TV hudumaza ubongo wa watoto wachanga – Utafiti

Na LEONARD ONYANGO

JE, watoto wako wa chini ya umri wa miaka mitano wanafanya nini nyumbani wakati huu ambapo shule zimefungwa?

Ikiwa wanatumia muda wao mwingi kuchezea simu au kutazama filamu katika televisheni, basi wako hatarini kwani huenda wakawa mbumbumbu darasani siku za usoni.

Wanasayansi sasa wanasema kuwa ubongo wa watoto wa chini ya umri wa miaka miwili wanaotumia muda mwingi wakitazama skrini ya simu, televisheni au kompyuta hufifia na wanashindwa kuzungumza vyema.

Watafiti hao wanasema watoto hao pia hulemewa katika somo la hisabati na hata kushindwa kukumbuka mambo wanayofundishwa darasani.

Watafiti katika Hospitali ya Cincinnati ya nchini Amerika walibaini kuwa ubongo wa mtoto anayechezea simu, kompyuta au kutazama runinga kwa muda mrefu hunyong’onyea.

“Huu ndio utafiti wa kwanza kuhusisha kutazama runinga au skrini ya simu kwa muda mrefu na athari zake kwa ubongo wa watoto wadogo wa chini ya miaka mitano,” akasema Dkt John Hutton, mmoja wa watafiti katika hospitali ya Watoto ya Cincinnati.

Matokeo ya utafiti huo yalichapishwa katika jarida la kitafiti la JAMA Pediatrics.

“Ubongo wa mtoto hukua kwa kasi ndani ya umri wa miaka mitano,” akasema Hutton. Tafiti ambazo zimewahi kufanywa hapo awali zimebaini kuwa watoto wanapotumia simu au kutazama runinga kwa muda mrefu, hushindwa kuwa makini darasani na hata kuwa na tabia mbovu.

Inaaminika kwamba watoto wanaochezea simu au kutazama runinga kwa muda mrefu wanachelewa kuzungumza, hulala usingizi wa mang’amung’amu na hukosa uhusiano wa karibu na wazazi wao.

Wanasayansi pia wamebaini kwamba wazazi wanaopendelea kucheza na simu au kutazama runinga kwa muda mrefu watoto wao pia huwa na tabia hiyo.

Wataalamu wanapendekeza kuwa watoto walio chini ya umri wa miaka mitano wachezee simu au watazame runinga kwa muda usiozidi saa moja kwa siku.

Watafiti wanaonya kuwa idadi ya watoto walio na ubongo hafifu huenda ikaongezeka duniani kwani watoto hutembea na simu wanapokuwa sebuleni au kitandani.

“Wanaweza kwenda na simu kitandani, wanaweza kuitumia wanapokula, wanapokuwa garini na hata uwanja wa michezo,” wanasema watafiti hao.

Wataalamu pia wanasema wazazi wanadhuru afya ya watoto wao kwa kuwapa simu wakiwa wangali wachanga zaidi kama vile mwaka mmoja.

“Asilimia 90 ya watoto wanatumia simu wakiwa na umri wa kuanzia mwaka mmoja,” anasema Hutton.

Mashine ya MRI

Watafiti hao walitumia mashine ya MRI, ambayo hutumiwa kunasa picha za sehemu za ndani mwilini, kuchunguza bongo za watoto.

Walipima bongo za watoto 47 (wavulana 20 na wasichana 27) ambao hawakuwa wameanza kwenda shule ya chekechea.

Kabla ya kufanyiwa vipimo vya MRI, watoto hao waliulizwa maswali ili kupima uelewa wao na kukumbuka mambo.

Wazazi wao pia walipewa fomu kujaza wakati ambao watoto wao wanatumia kutazama runinnga au simu wanapokuwa nyumbani au ndani ya gari.

Matokeo yalionyesha kuwa watoto waliotumia simu au kutazama runinga kwa zaidi muda wa saa moja unaopendekezwa, walikuwa na ubongo hafifu ambao haujakua vyema. Sehemu nyeupe ya ubongo wa watoto waliokuwa wakichezea simu kupita kiasi haikuwa imekua vyema na ilionekana kuwa na dosari.

Sehemu nyeupe ya ubongo ina idadi kubwa zaidi ya seli ambazo huelekeza mwili kuhusu kitu kinachostahili kufanywa.

Misuli iliyoko ndani ya ubongo inapokosa kukua vyema inasababisha mtoto kufikiria polepole.

Sehemu nyeupe ya ubongo ndiyo huhusika na mazungumzo na kumbukumbu.

TEKNOHAMA: Simu haiathiri mtoto tumboni

Na LEONARD ONYANGO

KILA mwanamke mjamzito hutarajia kujifungua mtoto mwenye afya njema asiye na dosari.

Ni kutokana na hili ambapo wataalamu wa afya wamekuwa wakiwashauri wajawazito kuepuka baadhi ya vyakula na hata pombe na mvinyo na vinywaji vingine ili kulinda afya ya mtoto aliye tumboni.

Kwa mfano, Shirika la Afya Duniani (WHO) linahimiza wanawake wanaopanga kupata mimba kujiepusha na pombe.

Mwanamke mjamzito anapokunywa pombe, mvinyo huo huingia moja kwa moja kwenye mishipa ya damu ya mtoto aliye tumboni.

Mtoto atazaliwa akiwa na matatizo mbalimbali kama vile kushindwa kuelewa chochote darasani, dosari katika ukuaji wa ubongo na mwili kukosa kukua vyema.

Wanawake wajawazito pia wanashauriwa kuepuka vyakula kama vile maziwa ambayo hajachemshwa, nyama ambayo haijaiva, mayai mabichi na vinywaji vyenye kafeini kama vile kahawa.

Mbali na vyakula, baadhi ya watu wamekuwa wakihofia kuwa wajawazito wanapotumia simu zao kwa muda mrefu huenda wanadhuru mtoto tumboni.

Hata hivyo watafiti wamejitokeza na kuondoa hofu hiyo kwa kusema kuwa matumizi ya simu hayaathiri kijusi tumboni.

Utafiti uliofanywa na wataalamu kutoka Taasisi ya Afya ya nchini Norway, ulionyesha kuwa mawimbi ya kielektroniki yanayotolewa na mtandao wa simu hayana athari kwa ukuaji wa ubongo wa mtoto aliye tumboni.

Dkt Eleni Papadopoulou aliyeongoza utafiti huo uliochapishwa katika jarida la BMC Public Health, alisema kwamba hawakupata ushahidi kwamba simu inasababisha watoto kushindwa kuzungumza vyema au kuelewa masomo darasani watakapokuwa wakubwa.

“Hatukupata ushahidi wowote wa kuhusisha matumizi ya simu miongoni mwa akina mama wajawazito na ukuaji duni wa ubongo wa watoto,” akasema.

Watafiti hao walihusisha akina mama wajawazito 45,389 na kuwagawa katika makundi mawili. Kundi la kwanza lilijumuisha wanawake wasiopenda kutumia simu mara kwa mara. Kundi jingine lilijumuisha waraibu wa simu.

Baada ya kujifungua, watafiti hao walifuatilia ukuaji wa ubongo wa watoto hadi umri wa miaka mitano.

Matokeo yalionyesha kuwa akili za watoto waliozaliwa na wanawake kutoka makundi yote mawili zilikuwa sawa.

“Utafiti wetu umebaini kwa mara ya kwanza kuwa utumiaji wa simu miongoni mwa akina mama wajawazito unaweza kuwa na manufaa badala ya madhara,” akasema Dkt Papadopoulou.

Kulingana na watafiti hao, watoto wa akina mama wanaotumia simu kwa wingi wakati wa ujauzito wana uwezo mkubwa wa kukumbuka, kusoma na kuzungumza kwa haraka ikilinganishwa na wenzao ambao mama zao hawapendi kutumia simu.

Wataalamu hata hivyo, wanaonya kuwa simu inaweza kuathiri tabia ya mtoto.

Hii ni kwa sababu wazazi hutumia muda mwingi kwenye simu badala ya kuzungumza na hata kucheza na watoto wao.

Mtoto kuathirika

Kwa mfano, mtoto anapotabasamu na asipate mtu wa kutabasamu naye huathirika katika ukuaji wa ubongo wake.

Tafiti mbalimbali zinaonyesha kuwa mtoto mchanga anahitaji kupapaswa mwili wake mara kwa mara.

Utafiti uliofanywa nchini Ujerumani na Singapore mwaka 2018 ulionyesha kuwa mtoto mchanga anahitaji kuguswa sawa na anavyohitaji chakula.

Kulingana na utafiti huo uliochapishwa katika jarida la Cerebral Cortex, kumpapasa mtoto kunasaidia ukuaji wa mwili na akili.

Watafiti hao walikusanya watoto 40 wa umri usiozidi miaka mitano na kuwataka kucheza na mama zao kwa dakika 10 kwa muda wa siku kadhaa.

Baadaye, walibaini kwamba watoto waliokuwa wakiguswa na wazazi wao mara kwa mara wakati wa mchezo, walikuwa wachangamfu na wenye furaha na walitangamana na wenzao kwa urahisi.

Hivyo, wataalamu wanashauri wazazi kutenga muda mwingi wa kucheza na kutangamana na watoto wao badala ya kupoteza wakati mwingi wakitumia simu.

VIDUBWASHA: King’ora cha watoto (Smart Body Temperature Monitor with Wireless Sensor)

Na LEONARD ONYANGO

MTOTO anapoangua kilio usiku mambo mawili humjia mzazi akilini: anaweza kuwa mgonjwa au anahisi njaa.

Ni jambo la kawaida kwa wazazi kujihami na dawa ya kupunguza joto kwa watoto wachanga.

Wataalamu wa afya wanasema kwamba mtoto anapopatwa na joto ni ishara kwamba mwili ‘unapigana’ na maambukizi au viini fulani mwilini.

Mtoto anapopatwa na joto usiku na asilie, huenda ikawa vigumu kwa mzazi kujua.

Lakini wataalamu wametengeneza kifaa kinachoweza kukufahamisha mtoto anapopatwa na joto usiku hata ukiwa mbali.

Kifaa hicho huvalishwa katika mkono wa mtoto na hutoa taarifa kuhusu joto.

Joto linapoongezeka, kifaa hicho humfahamisha mzazi kwa kutoa mlio au kutuma taarifa kwenye simu.

Kifaa hicho kinaweza kutumika kwa saa 24 bila kuhitaji kuchajiwa.

Kutumia simu

Kwa kutumia kifaa hiki, wazazi wanaweza kufuatilia hali ya mtoto kupitia simu bila kumsumbua kwa kumgusa mara kwa mara anapolala.

Madaktari wanashauri kuwa mtoto anapopatwa na joto, hufai kumvalisha nguo nzito.

Badala yake mvalishe nguo nyepesi na umpe maji au juisi ya matunda.

Kadhalika, unaweza kumwosha kwa maji vuguvugu.

VIDUBWASHA: Inatumia laini mbili za simu (Infinix S4)

Na LEONARD ONYANGO

KAMPUNI ya Infinix ya Hong Kong imezindua simu mpya ya Infinix S4 ambayo huenda ikawa kivutio kwa wapenzi wa picha za selfie.

Infinix S4 ina kamera nne, tatu nyuma na moja ya selfie.

Kamera ya selfie ni ya 32MP na hiyo inamaanisha kwamba inanasa picha za ubora wa juu.

Kamera za nyuma ni 13MP, 8MP na 2MP.

Ina betri ya 4,000Ah ambayo kampuni hiyo inadai kwamba inaweza kutumika kwa siku mbili kabla ya kuchajiwa.

Inatumia laini mbili za simu na inaweza kuhifadhi data ya ukubwa wa 32GB bila kuongezewa kadi sakima (memory card).
Inaweza kufunguliwa kwa alama za vidole au uso.

Serikali yatisha kuzimia wananchi simu

Na CHARLES WASONGA

SERIKALI imetishia kuzima laini za simu za Wakenya ambao hawatakuwa wamejisajili kwa mpango wa Huduma Namba baada ya kumalizika kwa muda uliotengewa usajili huo.

Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Mawasiliano Nchini (CA) Francis Wangusi Alhamisi alisema ifikapo Mei 8, Wakenya ambao hawatakuwa wamejisajili kwa mfumo huo mpya wa kijiditali hawataweza kutumia huduma za simu za mkononi.

Hii ina maana kuwa, mtu hataweza kufikia huduma zifuatazo; kupiga na kupokea simu, kuwasiliana kwa mtandao wa WhatsApp, kutuma na kupokea pesa kwa njia M Pesa na Airtel Money na kutoa pesa kupitia mitambo ya ATM.

“Tutauliza kampuni za kutoa huduma za mawasiliano ya simu za mkononi kuzima laini (SIM cards) za wale ambao hawatakuwa wamepata Huduma Namba muda wa usajili utakapoisha,” Bw Wangusi akasema.

Akaongeza: “Na wale ambao hawatakuwa na laini za simu hawataweza kununua laini mpya ikiwa hawana Huduma Namba.” Bw Wangusi alitoa tangazo hilo jana alipokuwa akiwahutubia wajumbe waliohudhuria maadhimisho ya wiki ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (ICT) mjini Kisumu.

Lakini kwenye taarifa kwa vyombo vya habari jana, Mkuu wa Wafanyakazi katika Ikulu Nzoika Waita alifafanua kuwa Wakenya hawatashurutishwa kujisajili kwa Huduma Namba. Bw Waita alisema hakuna amri yoyote imetolewa na Serikali kuwaadhibu wale wasiojisajili. Badala yake, Wakenya wote watahamasishwa kuhusu umuhimu wa kuwa na Huduma Namba.

Shughuli ya usajili kwa Huduma Namba ilianza mnamo Aprili 2 na inatarajiwa kuendelea kwa siku 45, hadi tarehe 18 mwezi ujao. Shughuli hiyo ilizinduliwa na Rais Uhuru Kenyatta katika kaunti ya Machakos wiki mbili zilizopita.

Mnamo Jumanne, Waziri wa Usalama wa Ndani Fred Matiang’i alitangaza kuwa kufikia sasa jumla ya Wakenya milioni tano wamejisajili kwa Huduma Namba huku akisema lengo la serikali kuhakikisha kuwa kila Mkenya aliyetimu miaka 18 amejisajili.

Jana, Bw Wangusi alisema zoezi hilo ni muhimu kwa sababu ni zao la maendeleo katika nyanja ya teknolojia inayolenga kuharakisha utoaji huduma kwa wananchi.

“Shughuli hii ni muhimu lakini inasikitisha kuwa baadhi ya Wakenya hawaichukulii kwa uzito,” akasema.

Mkurugenzi huyo wa CA aliongeza Huduma Namba itaisadia serikali kubuni mbinu na mikakati ya kupambana na uhali inayoendeshwa mitandaoni na hivyo kuzuia hasara zinazotokana na maovu hayo.

“Watu wengine wanaweza kushuku nia ya serikali kuanzisha mpango huu, lakini serikali imejitolea kuzima uhalifu mitandaoni huku ikilinda data za watu na siri zao,” akawaambia wajumbe hao huku akiongeza kuwa visa vya watu kujisali kwa M-Pesa kutumia majina feki pia vitazima kupitia Huduma Namba.

Bw Wangusi alisema kuna baadhi ya watu ambao wamekuwa wakitumia mianya katika sheria na kujisajili kwa Mpesa na huduma nyinginezo za simu kwa kutumia majina bandia.

Tishio la Bw Wangusi linakwenda kinyume na agizo Mahakama Kuu kwamba, Wakenya wasilazimishwe kujisajili kwa zoezi hilo.

Kutumia simu ukila kutakunenepesha – Utafiti

MASHIRIKA Na PETER MBURU

BRAZIL Na NETHERLANDS

WANASAYANSI sasa wanasema kuwa kutumia simu wakati wa kula kunaweza kumfanya mtu kunenepa sehjemu ya kiuno.

Watafiti wamebaini kuwa watu hula asilimia 15 zaidi ya mafuta wakati wanapoangalia simu wakati wa kula, mbali na kuwa wanaishia kula chakula chenye mafuta zaidi.

Watafiti hao aidha walibaini kuwa kutumia simu wakati wa kula humfanya mtu kutojua kiwango cha chakula ambacho anakula, na hivyo kumfanya kula sana.

“Inaweza kuzuia akili kujua kiwango hasa cha chakula ambacho mtu amekula,” wanasayansi hao, ambao waliwarekodi watu 62 wakila peke yao wakasema.

Watu hao wa kati ya miaka 18 na 28 walihitajika kula chakula walichotaka, vikihusisha vinywaji na chokoleti hadi waridhike.

Katika majaribio matatu, wahusika walihitajika kula bila kusumbuliwa na kitu, wakitumia simu ama kusoma gazeti.

Kwa wastani, walikula kiwango cha mafuta (calories) cha 535 bila kutumia simu, lakini walipokuwa wakitumia simu wakala kiwango cha 591 cha calories.

Watu waliokuwa wanene katika kikundi hicho walikula kiwango cha 616 cha Calories walipokuwa wakitumia simu. Wakitumia simu, wahusika aidha walitumia asilimia 10 zaidi ya vyakula vyenye mafuta, na kula zaidi walipokuwa wakisoma magazeti.

“Matumizi ya simu ‘Smartphone’ wakati wa kula yaliongeza kiwango cha Calories na ulaji wa vyakula vya mafuta,” akasema Marcio Gilberto Zangeronimoa ambaye alikuwa mkuu wa utafiti huo, uliofanywa katika vyuo kikuu vya Lavras, Brazil na cha kimatibabu cha Utrecht, nchini Netherlands.

Watafiti walisema kuwa simu za smartphone zimekuwa kitu kinachoathiri watu wakati wanapokula, hivyo wakitaka watu kuwa makini wanapochagua chakula wakati wanatumia simu.

“Zinazuia akili kuelewa vyema kiwango cha chakula ambacho mtu ametumia,” wakasema.

Utafiti huo umechapishwa katika jarida la Physiology And Behavior.

#10YearChallenge: Ithibati ya uchumi kuimarika na teknolojia kukua

Na PETER MBURU

WATUMIZI wa mitandao ya kijamii nchini wamekuwa wakiendesha kampeni ambayo imepata umaarufu siku mbili zilizopita, ambapo wanachapisha picha zao za sasa na za miaka kumi iliyopita kuonyesha tofauti.

Na kilichobainika kutokana na picha hizo ni kuwa maisha ya watu wengi yameimarika kiuchumi kwa sasa ikilinganishwa na miaka 10 iliyopita, yote kutokana na subira na bidii maishani.

Shindano hilo kwenye mitandao ya Twitter na Facebook, kwa jina #10yearchallenge limewavutia watu wa matabaka mbalimbali, pamoja na mashirika na kampuni tofauti, wote wakisherehekea kupita kwa mwongo.

Walichohitajika kufanya watumizi ni kuchapisha picha yam waka 2009 pamoja na nyingine ya 2019, kisha marafiki na umma kwa jumla unajionea tofauti na kufurahia.

Baadhi ya picha, hata hivyo zimeibua ucheshi, zingine zikionyesha namna baadhi ya watu walikuwa katika hali tofauti kabisa miaka kumi iliyopita, aidha kimwili, kifedha ama hata kimazingira.

Shindano lenyewe lilianza Jumatatu na kuendelea kutawala mitandaoni Jumanne, huku kampuni tajika ka Nation Media Group (kupitia NTV na Daily Nation), pamoja na wasanii tajika wakishiriki na kuleta burudani mitandaoni.

Baadhi ya picha ambazo watumizi wa mitandao walifurahia ni zile zilizoonyesha watu wakiwa na rangi nyeusi zaidi ikilinganishwa na sasa.

Zoezi hilo pia liliashiria jinsi teknolojia imekua, hasa kamera za simu zilizoimarika sana kwa ubora, na kuweza kutoa picha halisi ya mtu.

Daktari ampasua mfungwa makalio na kumtoa simu!

Na LUCY MKANYIKA

MFUNGWA mmoja wa gereza la Manyani, anauguza majeraha mwilini baada ya kufanyiwa upasuaji katika hospitali ya rufaa ya Moi, ili kutoa simu ambayo alikuwa ameificha katika sehemu ya makalio.

Mfungwa huyo anadaiwa kuwa alikuwa ameificha simu sehemu hiyo ili isionekane na maafisa wa kulinda gereza hilo.

Hata hivyo, alipoenda kuitoa, simu ilikataa kutoka na baadaye ikamfanya kuumwa na tumbo sana na kushindwa kwenda haja kubwa kwa siku tatu, mwishowe akifunguka kwa maafisa kuhusu kiini cha matatizo yake.

Maafisa hao walimkimbiza katika hospitali hiyo ambapo alipopigwa picha za X-ray, ilibainika kuwa simu ilikuwa imeingia mwilini baada ya kujisukuma ndani.

Madaktari katika kituo hicho cha afya walipendekeza kuwa mfungwa huyo afanyiwe upasuaji ili kuitoa simu yenyewe, mkuu wa hospitali Kagona Gitau akisema kuwa bado anaendelea kupata nafuu.

“Tutampa ruhusa kuondoka hivi karibuni lakini tutakua tukifuatilia hali yake katika kliniki ya wagonjwa wasio wa kulazwa,” akasema.

Mkuu wa gereza la Manyani Nicholas Maswai alisema kuwa wafungwa huwa wanaficha vitu visivyoruhusiwa kuwa gerezani namna hiyo ili visipatikane.

iPhone ni za wanawake maskini, wanaume mabwanyenye hutumia Huawei – Utafiti

MASHIRIKA na PETER MBURU

UTAFITI wa hivi majuzi umetoa matokeo ya kushangaza, baada ya kubaini kuwa wengi wa watumiaji wa simu za iPhone huwa masikini, huku mabwenyenye wakisemekana kupendelea simu za Huawei.

Utafiti huo wa kampuni moja kutoka China kwa jina MobData ulifanywa miongoni mwa watumiaji wa simu za kidijitali nchini China.

Ripoti yake ilisema kuwa watumiaji wengi wa simu za iPhone ni wale wa mapato ya chini na wa kawaida ambao walitajwa kuwa “watu masikini wanaotaka kujionyesha kuwa wenye pesa.”

Vilevile, utafiti ulisema kuwa wengi wa watu wanaopendelea simu za iPhone ni wanawake wasio na wapenzi wa kati ya umri wa miaka 18 na 34, ambao mapato yao ni ya chini na pia walio na elimu ya kiwango cha chini ikilinganishwa na watumiaji wa aina nyingine za simu.

Utafiti huo aidha ulidhihirisha kuwa watumiaji wa simu za Apple hawana hulka ya kuhamahama kununua aina nyingine za simu, ukisema kuwa asilimia 65.7 ya watumiaji wa simu hizo watanunua aina hiyo tu wakati wanapoamua kununua simu mpya.

Watumiaji wa Huawei nao walisemekana kuwa wanaume walio katika ndoa na kati ya umri wa miaka 25 na 34. Wengi wao wanapata mshahara mnono wakilinganishwa na wale wanaotumia iPhone na ni wafanyakazi wa taaluma Fulani ama kazi zisizo za taaluma.

Vilevile, utafiti ulisema wengi wao ni wafanyabiashara waliofanikiwa maishani.

Apple yazindua simu ghali zaidi, iPhone XS Max

MASHIRIKA Na PETER MBURU

Los Angeles, AMERIKA

KAMPUNI ya kutengeneza simu Apple imezindua simu mpya ambayo inagharimu zaidi ya Sh100,000, ikiwa ndiyo ya bei ghali zaidi kuwahi kuzinduliwa hadi sasa.

Katika hafla iliyoandaliwa eneo la Cupertino, California Marekani Jumatano kampuni hiyo ilizindua simu tatu aina ya smartphone iPhone XS, iPhone XS Max na iPhone XR ambazo ni za muundo wa hali ya juu.

Kampuni hiyo ya US sasa itauza simu ya XS Max kwa Sh109,900 ikiwa ndiyo simu ghali zaidi ambayo kampuni ya Apple imewahi kutengeneza. Ukubwa kioo chake ni inchi 6.5.

Nayo simu aina ya iPhone XS ina ukubwa wa kioo wa inchi 5.8 na itauzwa kwa Sh99,900, huku ya iPhone XR ikiuzwa Sh74,900 na ikiwa na ukubwa wa kioo wa inchi6.1. Rangi za simu hizo ni bluu, manjano na nyekundu.

Simu hizo mbili za iPhone XS na iPhone XS Max zitakuwa za kwanza kuwa na uwezo wa kutumia kadi mbili za simu (dual sim).

Nambari moja ya simu itahifadhiwa kwenye simukadi ya kielektroniki, kasha mtumizi kuongeza simukadi nyingine.

Muundo wa iPhone ndiyo mali kubwa zaidi ya kampuni ya Apple na ambao umeipa mapato ya zaidi ya thuluthi mbili.

Aua mkewe kwa kupokea simu ya dume lingine

Na BENSON AMADALA

MWANAMUME alimshambulia mke wake kwa panga katika kijiji cha Shivakala, Kaunti ya Kakamega, na kumuua kwa kupigiwa simu na mwanamume mwingine usiku wa kuamkia Jumatatu.

Mwanamke huyo aliyetambuliwa kama Doreen Masinde, alikimbizwa hadi katika Hospitali ya Rufaa ya Kakamega baada ya kukatwa mkono wa kushoto na mume wake, lakini akafariki kwa kuvuja damu nyingi.

Mkuu wa polisi wa eneo hilo, Bw Bernstein Shari, alisema mwanamume huyo alikamatwa na atashtakiwa.

Ilisemekana alimshambulia mke wake mwenye umri wa miaka 21 baada ya kupokea simu kutoka kwa mwanamume mwingine usiku.

“Mwanamume huyo alishuku kuwa mkewe alikuwa na mpenzi wa kando ndipo akamshambulia na kumkata mkono”, akasema Bw Shari.

Polisi walimkamata mshukiwa na wakapata upanga uliotumiwa katika mauaji hayo.

“Mshukiwa atafikishwa mahakamani wakati uchunguzi utakapokamilika”, akasema mkuu huyo wa polisi.

Kwingineko katika kijiji jirani cha Shikwato, lokesheni ndogo ya Malinya, mhudumu wa bodaboda alikamatwa kwa kushukiwa kumnajisi mtoto wa miezi 17.

Mamake mtoto huyo alikuwa amemwachia wifi yake mtoto huyo alipoenda kuhudhuria mkutano wa kikundi cha wanawake kijijini.

Aliporejea mwendo wa saa kumi na mbili jioni Jumapili, alimwona mshukiwa akitorokea shamba la mahindi lililo karibu.

Mwanamke huyo alipiga kemina wanakijiji wakafanikiwa kumkamata mshukiwa aliyekuwa akijaribu kutoroka.

Walipoingia ndani ya nyumba walimpata mtoto amepoteza fahamu kitandani huku kukiwa na madoa ya damu kwenye shuka zilizokuwa zimetumiwa kumfunika.

Bw Shari alisema wametuma maombi ili waruhusiwe kukusanya chembechembe za mwili wa mshukiwa kuwawezesha kukamilisha uchunguzi.

‘Hiki ni kisa cha kusikitisha sana ambacho hakiwezi kunyamaziwa. Mshukiwa huenda alitumia nafasi ya kuona hapakuwa na watu nyumbani kuingia na kumnajisi mtoto,” akasema.

Vijana sasa wajipata mateka wa mikopo ya simu

Na MWANDISHI WETU

MAELFU ya vijana jijini Nairobi sasa ni mateka wa madeni baada yao kushindwa kulipa mikopo wanayochukua kupitia simu zao.

Vijana hao sasa wamesajiliwa katika shirika linalohifadhi takwimu za watu wanaoshindwa kulipa mikopo (CRB). Kwa kawaida watu wanaoorodheshwa katika shirika la CRB hawaruhusiwi kuchukua mikopo zaidi.

Wengi wa vijana huchukua mikopo kupitia programu za simu (apu) ili kupata fedha za kushiriki michezo ya kamari kama vile kutabiri matokeo ya mechi.

Mikopo ya simu hupatikana kwa urahisi lakini hutozwa kiasi kikubwa cha riba. Mikopo hiyo hutolewa na benki au tasisi nyinginezo zisizo benki.

Idadi kubwa ya vijana huchukua mikopo hiyo bila kufahamu kanuni na masharti yake hivyo kujipata pabaya wanaposhindwa kulipa.

Mkurugenzi Mkuu wa TransUnion CRB Billy Owino anasema kuwa kuna haja ya vijana kupewa mafunzo kuhusiana na matumizi ya fedha ili kuwaepusha kujiingiza katika madeni ambayo huwalemea baadaye.

“Shirika la CRB, halitafuti watu wanaoshindwa kulipa mikopo yao. Sisi hupokea majina kutoka kwa taasisi za kutoa mikopo ya kifedha kila mwezi,” akasema Bw Owino.

“Taasisi za kifedha zinapowasilisha majina ya walioshindwa kulipa mikopo, tunakagua taarifa hizo ili kubaini ikiwa kuna dosari. Majina yaliyo na taarifa sahihi yanahifadhiwa na kupewa kwa taasisi mbali zinazotaka kufahamu uadilifu wa waombaji wa mikopo,” akaongezea.

Shirika la CRB huwapa alama watu walioshindwa kulipa mikopo kuanzia AA, BB, C, D, E, F na J. Watu waliopewa alama ya J huwa katika hatari kubwa ya kunyimwa mikopo na karibu taasisi zote za kifedha.

Wateja wanaotaka majina yao kutolewa katika orodha ya CRB hutakiwa kulipa madeni na kisha kulipa ada ya ShSh2,200 ili kupewa cheti cha kuondolewa rasmi.

Historia ya mkopaji, hata hivyo, husalia ndani ya faili za CRB kwa muda wa miaka mitano licha ya mteja kupewa cheti cha kuondolewa lawama.

Kwa kawaida taasisi ya kifedha hupeleka majina ya wateja wake kwa CRB baada ya kukataa kulipa mkopo kwa kipindi fulani.

“Wateja wanaotaka kupata taarifa ikiwa wameorodheshwa katika CRB wanaweza kutumia nambari 21272. Kadhalika tuko na programu ya ‘Nipashe App’ ambayo wateja wanaweza kutumia kupokea taarifa,” akasema Bw Owino.

Mwanafunzi ashtuka kuambiwa adhabu ya kuiba simu ni kifo

Na RICHARD MUNGUTI

MWANAFUNZI wa shule ya upili mwenye umri wa miaka 18 alishtakiwa Jumanne kwa wizi wa mabavu ambao adhabu yake ni kifo akipatikana na hatia ama kifungo cha maisha gerezani.

Punde tu alipofahamishwa adhabu ya kesi inayomsubiri alishtuka na kuomba mahakama imsaidie.

Grophat Wanjala Muruli (pichani) aliyemsihi hakimu amsaidie kusaka wakili wa kumtetea kwa vile adhabu inayomkondolea macho ni kali alisema “sikujua nitafunguliwa mashtaka makali jinsi hii. Ikiwa nitanyongwa basi nahitaji kusaidiwa.”

Awali hakimu mkuu Francis Andayi alimwuliza mwanafunzi huyo “mbona unajiingiza kwa uhalifu wa kiwango cha juu jinsi hii. Unajua kwamba adhabu ya mashtaka yanayokubali ni kunyongwa ama kutumikia kifungo cha maisha?”

“Hebu nikuulize ni kitu gani kiliendelea kabla ya wewe kushikwa,” Bw Andari alimwuliza mshtakiwa.

“Nilikuwa naendesha kibao chenye magurudumu nilipovamiwa na washambulizi walionipiga na kuninyang’anya simu pamoja na ile nilikuwa nimechukua,” alijibu Wanjala.

“Mbona walikupiga? Ulipigwa kwa sababu ulimnyang’anya kwa nguvu Josiah Mwangi Wango simu yenye thamani ya Sh18,000. Kumbe wakati mnafanya skating na wenzako huwa mnachunguza mtakaowapora.

Basi siku zako 40 amhazo mwizi huiba kabla ya kukamatwa zilitimia ulipokamatwa,” alisema Andayi akiongeza , “Si huu ni ule ujinga tu vijana mnajiingiza katika uhalifu pasi kufungua macho?”

Hata hivyo Bw Andayi alimweleza bodi ya masuala ya sheria la mahakama itamsaidia kupata wakili wa kumtetea kwa “vile adhabu yake ni kifo akipatikana na hatia.”

Hata hivyo mshtakiwa alikubaliwa kuwasilisha ombi la dhamana baada ya afisa wa urekebishaji tabia kumhoji yeye pamoja na familia yao.

Kesi itatajwa Mei 23. Alikana  alimnyang’anya kimabavu Bw Wangu simu ya rununu mnamo Mei 13, 2018. Itasikizwa Julai 3, 2017.

Matrilioni ya pesa sasa hutumwa kwa simu

Na BERNARDINE MUTANU

Takwimu kutoka Mamlaka ya Mawasiliano nchini ilionyesha kuwa katika robo ya 2017 kufikia Septemba 30, mapato yalikuwa ni 714.3 bilioni.

Lakini katika robo ya Desemba, kiwango hicho kilishuka hadi Sh308.6 milioni ikilinganishwa na Sh352.4 milioni katika robo ya Septemba.

Idadi ya  waliotuma pesa kwa kutumia simu ilikuwa ni watu milioni 30 na maajenti walikuwa ni 198,234 katika kipindi hicho.

Lilikuwa ongezeko kutoka watu 28.1 milioni na maajenti 184,537 muda huo mwaka uliotangulia.

Kwa jumla kulikuwa na mashirika na watu walituma au kupokea pesa mara 607.4 katika kipindi hicho, biashara ya thamani ya Sh1.763 trilioni.

M-Pesa ndio ilikuwa na biashara iliyonoga zaidi kwa kutuma ua kupokea pesa mara 493 milioni, za thamani ya Sh1.4 trilioni na kufuatwa na Equitel(Benki ya Equity) ambayo ilitumiwa mara milioni 110, kwa thamani ya Sh306 milioni katika kipindi hicho.

Wakenya wengi wanapenda simu za Tecno – Utafiti

Na CHRIS ADUNGO

KAMPUNI ya Uchina, Transsion Holdings inaongoza kwa mauzo ya simu za mkononi katika soko la Kenya kulingan na utafiti wa hivi majuzi.  

Bradi zake tatu, Tecno, Infinix na iTel ni miongoni mwa tano bora zinazoenziwa na Wakenya kote nchini, kulingana na utafiti wa Consumer Insight.

Kwenye ripoti yake, brandi hizo tatu zina jumla ya asilimia 54 ya simu zote zinazomilikiwa na Wakenya. Mwaka 2016, brandi mbili za kampuni hiyo – Tecno na iTel – zilikuwa na asilimia 34 ya soko la simu nchini.

Kwa watu waliohojiwa katika utafiti huo, asilimia 28 wanatumia simu za Tecno, asilimia 16 simu za Samsung, asilimia 12 Nokoa na asilimia 10 Infinix.

Katika ripoti tofauti, kampuni ya Jumia imeonyesha kuwa Kenya inaongoza kote ulimwenguni kwa trafiki ya intaneti kutokana na ununuzi wa simu na kuipiku Nigeria, ambayo iliongoza mwaka 2017.

Ripoti hiyo pia ilionyesha kuwa kampuni ya Transsion Holdings imechochea pakubwa kupanuka kwa utumizi wa simu za kisasa humu nchini. Kampuni hiyo kutoka Hong Kong ndiyo kubwa zaidi barani Afrika kwa mauzo.

Brandi za simu za Korea Kusini kama Samsung, Huawei, LG  na Nokia zimepata ushindani mkali kutoka kwa brandi za Uchina zinazowapa Wakenya simu za kifahari kwa bei nafuu.

Kwa kila bao atakalofunga Salah, tutawapa wateja wetu dakika 11 za maongezi bila malipo, yasema Vodafone Misri

Na GEOFFREY ANENE

WATEJA wa kampuni ya mawasiliano ya Vodafone nchini Misri wamo mbioni kupata dakika 11 za bure za mjazo wa simu.

Kwa mujibu wa tovuti ya 101 Great Goals, zawadi hii itategemea makali ya Mohamed Salah mbele ya goli kwa sababu ofa yenyewe itakuwa hai tu ikiwa mvamizi huyu matata ataendelea kuchana nyavu katika mechi zilizosalia msimu 2017-2018.

Kampuni hiyo iliteua dakika 11 kutokana na nambari ya jezi ya Mohamed Salah mgongoni.

Vodafone, ambayo mwaka 2017 iliripotiwa kuwa na wateja 43 milioni nchini Misri, ilitangaza Machi 20, 2018 kwamba kila wakati Salah atafunga bao, wateja wake watapokea mjazo wa simu wa dakika 11 za bwerere.

Mwanasoka huyu bora wa Afrika mwaka 2017 amekuwa akitesa wapinzani vilivyo msimu huu kwa kutikisa nyavu na pia kumega pasi za uhakika zilizozalisha mabao.

Salah, 25, amefungia Liverpool mabao 28 katika mechi 31 imecheza kwenye Ligi Kuu msimu huu. Pia amemegea wachezaji wenzake pasi 10 ambazo zimezalisha mabao.

Vilevile, Salah amesaidia Liverpool kuingia robo-fainali ya Klabu Bingwa Ulaya baada ya kutikisa nyavu mara sita na kumega pasi mbili zilizojazwa kimiani.

Katika mechi iliyopita, Salah alipachika mabao manne Liverpool ilipozamisha Watford 5-0 Machi 17 uwanjani Anfield.

Kwenye Ligi Kuu, Salah anahitaji mabao mawili pekee kufuta rekodi ya mfungaji wa mabao mengi katika msimu mmoja kutoka Bara Afrika. Raia wa Ivory Coast, Didier Drogba anashikilia rekodi hiyo ya mabao 29 aliyofungia klabu ya Chelsea msimu 2006-2007.

Salah pia anakaribia kufuta rekodi za mabao 34 katika msimu mmoja zilizowekwa na Andy Cole (Manchester United, 1993-1994) na Alan Shearer (Blackburn Rovers, 1994-1995) wakati ligi ilikuwa na klabu 22. Wakati huu, ligi inajumuisha timu 20.

Ratiba ya mechi za Liverpool zilizosalia msimu 2017-2018:

Machi 31 – Crystal Palace vs. Liverpool (Ligi Kuu)

Aprili 4 – Liverpool vs. Manchester City (Robo-Fainali ya Klabu Bingwa mkondo wa kwanza)

Aprili 7 – Everton vs. Liverpool (Ligi Kuu)

Aprili 10 – Manchester City vs. Liverpool (Robo-Fainali ya Klabu Bingwa mkondo wa pili)

Aprili 14 – Liverpool vs. Bournemouth (Ligi Kuu)

Aprili 22 – West Brom vs. Liverpool (Ligi Kuu)

Aprili 28 – Liverpool vs. Stoke (Ligi Kuu)

Mei 5 – Chelsea vs. Liverpool (Ligi Kuu)

Mei 13 – Liverpool vs. Brighton (Ligi Kuu)

Barclays yazindua apu kuwapa wateja mikopo

Na BERNARDINE MUTANU

Benki ya Barclays imezindua matumizi ya teknolojia ya simu ambayo yatasaidia wawekezaji wadogo kupata mikopo kwa njia ya simu.

Hii ni katika mpango wa benki hiyo kuimarisha viwango vyake vya mikopo. Benki hiyo ilichukua hatua hiyo kuambatana na mabadiliko yanashuhudiwa katika sekta ya benki na mwamko wa matumizi ya teknolojia mpya katika sekta hiyo.

Watumiaji wa huduma za benki hivi sasa wanaweza kuweka pesa au kuchukua katika akaunti zao za benki kwa kutumia simu.

Utafiti uliofanywa Februari na McKinsey katika mataifa sita ya Afrika ulionyesha kuwa asilimia 53 ya wateja wa benki hupenda kutumia intaneti au simu kutoa au kuweka pesa benki wakilinganishwa na asilimia 26 ya watu ambao hupenda kwenda benki kutekeleza shughuli hiyo.

Benki hiyo imezindua apu, Timiza, kwa lengo la kuwarahishia wateja wake kazi. Apu hiyo inalenga watumiaji wa simu, wafanyibiashara wadogo na wajasiriamali.

Kulingana na mkurugenzi mkuu wa Barclays Jeremy Awori, benki hiyo inalenga kusalia maarufu katika sekta ya benki na kuimarisha utoaji wa huduma zake wakati huu ambapo biashara imekuwa ya kidijitali.

Dida amtaka Uhuru aheshimu Raila

Na LEONARD ONYANGO

ALIYEKUWA mwaniaji wa urais Abduba Dida amemrai Rais Uhuru Kenyatta amheshimu kinara wa muungano wa NASA Raila Odinga kwa uzoefu wake kisiasa,  na akubali kufanya mazungumzo naye.

Bw Dida aliyekuwa akizungumza wakati wa mahojiano na runinga moja humu nchini Jumatatu asubuhi alisema: “Rais anafaa kumheshimu Raila na kusikiliza maoni yake. Raila amejizolea tajriba katika siasa hivyo hafai kupuuzwa,” akasema kiongozi wa chama cha Alliance for Real Change.

Bw Dida ambaye amewania urais mara  mbili bila mafanikio, hata hivyo, alimshukuru Rais Kenyatta kwa kutotumia polisi kusambaratisha ya kumwapisha Bw Odinga kuwa ‘rais wa wananchi’.

“Kuapishwa si vibaya, hata mimi naweza kujiapisha kesho almradi niwe na watu kumi wanaoniamini,” akasema Bw Dida.

 

Aibiwa simu jijini

Kwenye mahojiano hayo, Bw Dida ilifichua kuwa aliibiwa kioo cha gari lake katikati mwa Jiji la Nairobi. Kwa sasa, anawataka Wakenya kuwa waaminifu na kumcha Mungu baada ya kupoteza simu na kioo cha gari lake.

Bw Dida alisema vijana walimpokonya simu yake alipokuwa akiitumia karibu na shule ya Upili ya Moi Forces katika eneobunge la Kamukunji, Nairobi.

“Kila Mkenya anastahili kuwa mwaminifu kwani kila mtu ni kiongozi katika familia yake, jamii au nchini. Jana nilipokuwa nimeegesha gari langu katikati mwa jiji wakora waliniibia kioo na baadaye wakanipokonya simu karibu na shule ya upili ya Moi Forces,” akasema Bw Dida.

 

TAHARIRI: Usiri wa wananchi wafaa kuheshimiwa

Mwanamume akitumia simu yake. Serikali haifai kumruhusu mtu yeyote kuingilia usiri wa mwengine. Hii ni haki ya kuzaliwa ambayo haifai kukiukwa bila ya sababu maalumu. Sheria hiyo yafaa kutekelezwa kwa uangalifu mkubwa, ili isiturudishe nyuma. Picha/ Hisani

Na MHARIRI WA GAZETI LA TAIFA LEO

Kwa Muhtasari:

  • Watu wamekuwa wakiwahangaisha wenzao kwenye mitandao na kuwaibia mali ya mamilioni
  • Mahabusu na wafungwa magerezani pia wamekuwa wakiendeleza ukora mtandaoni
  • Serikali inapanga kuwatumia polisi kunusa na kufuatilia kwa makini mawasiliano ya wananchi
  • Haki ya usiri imo kwenye Katiba yetu na hakuna sheria inayoruhusu mtu yeyote kuingilia usiri wa mwengine

KILA Mkenya ana haki ya kulindwa dhidi ya kuvamiwa na watu wenye nia mbaya, hasa mitandaoni.

Kumekuwa na visa vya watu kuwahangaisha wenzao kwenye mitandao, na hata wakati mwingine kuendeleza uhalifu wa kusababisha wizi wa mali ya mamilioni.

Wahalifu wakiwemo magaidi wamekuwa wakipanga njama za kutekeleza mashambulizi kupitia mitandao ya kijamii kama vile Facebook. Baadhi ya makundi ya watu yanakuwa na majina ya kuonyesha labda ni wafanyibiashara wa kawaida, lakini huwa na malengo fiche ambayo yanaweza kuwadhuru wananchi.

 

Ukora

Mahabusu na wafungwa magerezani pia wamekuwa wakiendeleza ukora kupitia vifaa vya kielektroniki kama vile simu.

Kwa hivyo serikali yoyote inayojali watu wake, haina budi kuja na mbinu za kuhakikisha kuwa, yeyote anayeingia mitandaoni atakuwa salama. Mswada wa Cyber Crimes Bill unalenga kukabiliana na uhalifu wa aina hiyo, na hilo ni jambo zuri.

Hata hivyo, katika kutekeleza sheria hiyo, serikali inapanga kuwatumia polisi kunusa na kufuatilia kwa makini mawasiliano ya wananchi. Mawasiliano hayo yatakuwa kupitia simu au mitandao ya kijamii.

Polisi watapewa nguvu za kusikiza na hata kurekodi mazungumzo binafsi baina ya watu, hata wasiokuwa na nia yoyote mbaya.

 

Kumaliza uwazi

Haijalishi ni sababu zipi za msingi zitakazotumiwa, inavyofahamika ni kuwa polisi wana mazoea ya kujichukulia sheria mikononi. Iwapo wataruhusiwa kisheria kuchunguza, watakuwa wakihangaisha watu na kufanya iwe vigumu kwa wananchi kuzungumza kwa uwazi.

Pia, badala ya wananchi kufichua wahalifu, watakuwa wakizungumza kwa tahadhari kwa kuhofia kutambuliwa. Kwa sababu ya sifa za ufisadi zinazohusishwa na polisi, iwapo katika kusikiza mazungumzo ya watu watasikia habari kuwahusu wahalifu, kuna uwezekano wawaeleze na mapema. Hilo litafanya iwe vigumu mno kuangamiza uhalifu nchini.

Jambo hili mwaka 2017 lilipingwa vikali na wananchi, na hata kampuni za mawasiliano kama vile Safaricom.

Haki ya usiri imo kwenye Katiba yetu na hakuna sheria inayoruhusu mtu yeyote kuingilia usiri wa mwengine. Hii ni haki ya kuzaliwa ambayo haifai kukiukwa bila ya sababu maalumu. Sheria hiyo yafaa kutekelezwa kwa uangalifu mkubwa, ili isiturudishe nyuma.