TUME ya Kitaifa ya Uwiano na Utangamano (NCIC) imeamuru Waziri wa Utumishi wa Umma Geoffrey Ruku na Mbunge wa Mukurweini John Kaguchia kuondoa matamshi yao yaliyodaiwa kuchochea mgawanyiko wa kikabila na kisiasa.

Maagizo hayo yalitolewa  huku joto la kisiasa likizidi kupanda kuelekea Uchaguzi Mkuu wa 2027.

Katika maamuzi mawili yaliyotolewa jana, Mwenyekiti wa NCIC Askofu Kepha Omae alisema matamshi ya Bw Ruku huko Tharaka Nithi yalihusu lawama za kikabila, huku ya Bw Kaguchia katika mkutano wa kisiasa Kieni, Nyeri, yakihusisha kutisha wananchi kwa misingi ya misimamo yao ya kisiasa.

Kwa Bw Ruku, NCIC ililenga matamshi aliyotoa akiwa Kiang’ondi, Tharaka Nithi mwezi Julai.

Tume ilisema Waziri huyo alikataa eneo la Mlima Kenya Mashariki kuchukuliwa kama “trela” ya Wakikuyu na pia akazungumzia madai kuwa baadhi ya watu wa Mlima Kenya Magharibi wanaamini Kenya ni yao.

NCIC pia ilikosoa matumizi ya majina ya kikabila katika mjadala kuhusu maendeleo na uteuzi wa watu serikalini.

“Kurejelea  kwa jamii zao, madai kwamba watu wa Mlima Kenya Magharibi walifikiri Kenya ni yao na matumizi ya majina ya kikabila yalibadilisha malalamishi ya kitaasisi kuwa lawama za kikabila,” alisema Askofu Omae.

Bw Ruku alikiri kutoa matamshi hayo alipofika mbele ya NCIC Septemba 1, lakini akasema Katiba inalinda kutambua jamii na madai ya usawa katika maendeleo na uteuzi wa watu serikalini.

Alikanusha kuwa alikuwa na chuki dhidi ya watu wa jamii moja na akasema kauli yake kuhusu “kukanyaga shingo” ilikuwa lugha ya kisiasa iliyomaanisha kumshinda mpinzani kisiasa, wala si kumdhuru kimwili.

Hata hivyo, NCIC ilisema wadhifa wake kama Waziri wa Serikali ulimpa ushawishi mkubwa na hivyo alipaswa kuwa mwangalifu zaidi.

Tume imemwamuru Ruku kuondoa hadharani, kwa Kiswahili na Kiingereza, madai kwamba Wakikuyu wanaamini Kenya ni mali yao au wanawajibika kwa ukosefu wa usawa katika maendeleo na uteuzi.

Kwa upande wa Kaguchia, NCIC ilisema matamshi yake katika mkutano wa Kieni Agosti yalivuka mipaka ya ushawishi wa kisiasa na kuwa vitisho kwa wananchi.

Tume ilisema mbunge huyo aliwataka wafuasi wa Rais William Ruto, aliowataja kama wafuasi wa “Kasongo”, kutambuliwa, kufuatiliwa na kutolewa chini ya vitanda vyao.

Bw Kaguchia alikamatwa Agosti 3 baada ya kuonekana katika kipindi cha Kiririmbi cha Inooro TV na baadaye kushtakiwa katika Mahakama ya Milimani kwa kosa la kutoa matamshi yanayoweza kuvuruga amani.

Alipoitwa na NCIC, alipinga tafsiri ya Kiingereza ya matamshi yake ya Kikuyu, akitaka rekodi ya hotuba hiyo ichezwe na kutafsiriwa kwa Kikuyu.

NCIC ilisema matamshi hayo yalikuwa na hatari ya kusababisha vitisho, kutengwa kwa watu na kudhoofisha ushiriki wa kisiasa kwa amani.

Kaguchia ameagizwa kuomba msamaha hadharani na kutoa taarifa ya kusahihisha matamshi yake kwa Kikuyu, Kiswahili na Kiingereza, kwa kiwango kinacholingana na uenezaji wa hotuba yake ya awali.