USHIRIKIANO wa kisiasa alioanzisha aliyekuwa Waziri Mkuu Raila Odinga na Rais William Ruto kabla ya kifo chake Oktoba 15 2025, sasa unaingia katika hatua muhimu huku vyama vya UDA na ODM vikijiandaa kwa uchaguzi mkuu wa Agosti 10, 2027.

Kazi kubwa iliyobaki ni kutimiza ahadi za makubaliano yao, kuafikiana kuhusu ugavi wa mamlaka na kuunda muungano utakaoweza kustahimili ushindani wa kisiasa kuelekea uchaguzi ujao.

Vyama hivyo vimeunda timu ya wataalamu 10, watano kutoka kila upande, kuandaa manifesto ya pamoja itakayounganisha sera zao na kutathmini utekelezaji wa ahadi zilizotolewa mwaka 2022.

Timu hiyo inajumuisha wawakilishi wa UDA na ODM, huku wakurugenzi wakuu wa vyama hivyo, Nicodemus Bore na Oduor Ong’wen, wakishiriki kwa mujibu wa nyadhifa zao.

Bw Bore alisema lengo ni kuhakikisha ahadi za awali zinatimizwa na mahitaji ya maeneo yote nchini yanazingatiwa.

“Tunataka kuhakikisha kwamba ahadi tulizotoa mwaka 2022 zinatekelezwa kikamilifu,” alisema.

Hata hivyo, kuandaa manifesto ya pamoja ni sehemu moja tu ya kazi aliyobakisha Raila. Changamoto kubwa ni iwapo vyama hivyo vitaafikiana kuhusu jinsi vitakavyoshiriki uchaguzi na kugawana nafasi za uongozi katika serikali ijayo.

Ushirikiano huo ulianza kuimarika baada ya maandamano ya vijana wa Gen Z mwaka 2024, yaliyotoa presha kwa serikali ya Rais Ruto.

Rais aliwateua viongozi kadhaa wa ODM katika Baraza la Mawaziri mnamo Julai mwaka huo, kabla ya kutia saini makubaliano na Raila katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Kenyatta (KICC) Machi 7, 2025.

Makubaliano hayo yalijumuisha ajenda ya vipengele 10, ikiwemo utekelezaji wa mapendekezo ya Kamati ya Mdahalo wa Kitaifa (NADCO), kuimarisha ugatuzi, kuwawezesha vijana, kupambana na ufisadi, kupunguza matumizi mabaya ya fedha za umma na kulinda utawala wa sheria.

Baada ya kifo cha Raila, kiongozi wa ODM Oburu Oginga amesisitiza kuwa serikali inapaswa kutekeleza ahadi hizo ili kuonyesha kuwa ushirikiano huo una manufaa kwa Wakenya.

Bw Oginga amesema mazungumzo kuhusu uchaguzi wa 2027 yanapaswa kuzingatia ugavi wa mamlaka kwa uwiano wa asilimia 50 kwa 50.

Mnamo Julai, alitangaza kuwa ODM haitawasilisha mgombea wake wa urais, bali itaunga mkono kuchaguliwa tena kwa Rais Ruto. Viongozi wa ODM sasa wanataka chama hicho kiteue mgombea mwenza wa Rais, nafasi inayoshikiliwa na Naibu Rais Kithure Kindiki.

Pendekezo hilo limezua wasiwasi miongoni mwa washirika wa Rais wanaotaka Profesa Kindiki aendelee na wadhifa huo.

Pia kuna kazi ya kukamilisha mageuzi ya uchaguzi yaliyotokana na mapendekezo ya NADCO. IEBC imeonya kuwa kucheleweshwa kwa sheria muhimu kunaweza kuathiri maandalizi ya uchaguzi, ikiwemo mipango ya kiutendaji na ununuzi wa vifaa.

Miswada inayosubiriwa inahusu sheria za uchaguzi, makosa ya uchaguzi na vyama vya kisiasa, pamoja na mapendekezo kuhusu usajili wa wapigakura, teknolojia ya uchaguzi na ufadhili wa kampeni.

Hata hivyo, aliyekuwa Katibu Mkuu wa ODM Edwin Sifuna anapinga dhana kwamba chama hicho kimeachana na azma ya kuwania urais.

Anasema ushirikiano huo ulilenga kudumisha utulivu wa kidemokrasia na kuwapa Wakenya nafasi ya kumuondoa Rais Ruto madarakani kupitia kura.

Anarejelea matamshi ya Raila wiki chache kabla ya kifo chake, alipouliza kwa nini watu walidhani ODM haitakuwa na mgombea urais mwaka 2027.

Hivyo basi, kazi aliyobakisha Raila si kuunganisha vyama viwili pekee, bali pia kuhakikisha ahadi za mageuzi zinatekelezwa na kwamba tofauti kuhusu mamlaka hazivunji ushirikiano huo kabla ya uchaguzi wa 2027.