Sifuna, Kalonzo wapigania jina ‘Ukombozi’
CHAMA cha Wiper Patriotic Movement kinachoongozwa na Kalonzo Musyoka kimeeleza kwa mara ya kwanza jinsi kilivyotwaa jina The Ukombozi Alliance (TUA), huku mzozo kuhusu jina hilo ukizidi kupamba moto kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027.
Kupitia kampuni ya mawakili ya LAK Advocates, chama hicho kimesema kilianza kutafuta na kuhifadhi majina ya vyama tangu Machi 2025, wakati kilipokuwa kikijiandaa kuunda muungano wa kisiasa.
Kwa mujibu wa nyaraka zilizopatikana na Taifa Dijitali, chama hicho kilihifadhi majina tisa, yakiwemo The Ukombozi Alliance, kabla ya kuchagua kuwa jina lake.
Nyaraka hizo zinaonyesha kuwa mchakato ulianza Machi 18, 2025, wakati jina Chama Cha Ukombozi lilipohifadhiwa. Wiki moja baadaye, likafuata jina Ukombozi Freedom Party.
Mnamo Aprili 6, 2025, chama kilihifadhi Ukombozi Freedom Front, huku majina mengine yakihifadhiwa baadaye mwaka huo na mwaka 2026.
Mnamo Julai 20, 2026, jina The Ukombozi Alliance lilihifadhiwa rasmi.
Muungano huo unasema mchakato huo uliodumu zaidi ya mwaka mmoja ulifikia kilele Agosti 3, 2026, wakati jina hilo lilipochaguliwa na Azimio La Umoja One Kenya Coalition na kuwasilishwa kushughulikiwa. Mzozo huo uliibuka baada ya washirika wa Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna pia kujaribu kutumia jina Ukombozi kwa chama cha kisiasa.
Katika barua ya Septemba 8, 2026, Msajili wa Vyama vya Kisiasa, John Cox Lorionokou, alikataa ombi la upande wa Bw Sifuna kubadilisha jina la United Democratic Party (UDP) kuwa Ukombozi People’s Party (UPP).
Msajili alisema jina hilo lilifanana kwa kiwango kikubwa na The Ukombozi Alliance.
Hata hivyo, nyaraka zinaonyesha kuwa Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Kisiasa (ORPP), ilikuwa imeidhinisha awali uhifadhi wa jina Ukombozi People’s Party mnamo Machi 13, 2025, baada ya ombi la wakili Allan Akivanga.
ORPP ilisema uhifadhi huo ungekuwa wa muda usiozidi siku 90.
Baadaye, Julai 9, waanzilishi wa UPP waliandikia ORPP wakitaka kusitisha mchakato wa usajili.
Bw Akivanga alisema walikuwa wameomba kusitisha usajili baada ya kuombwa na UDP, iliyotaka kubadilisha jina lake kuwa UPP.
Gavana wa Trans Nzoia George Natembeya alihusishwa na mpango wa kubadilisha jina la UDP, chama kilichowahi kuhusishwa na aliyekuwa mbunge wa Lugari, marehemu Cyrus Jirongo.
Lakini Septemba 21, Bw Akivanga alibadilisha msimamo na kueleza ORPP kuwa UPP sasa itaendelea na mchakato wa usajili.
Alisema hatua hiyo ilichukuliwa kutokana na kucheleweshwa kwa mchakato wa usajili. Upande wa Bw Musyoka unasema Bw Akivanga hakuongeza muda wa kuhifadhi jina hilo na kwa hivyo alipoteza haki ya kulidai.
Kwa mujibu wa LAK Advocates, uhifadhi wa jina la chama huwa wa muda usiozidi siku 90 na muombaji anapaswa kuomba kuongezewa muda ili kuendelea kulilinda.
Kampuni hiyo inasema uhifadhi wa jina UPP ulimalizika Juni 13, 2025 bila Bw Akivanga kuchukua hatua za kuuongeza. LAK pia inasema haikuwa na taarifa kuhusu mpango wa UDP kubadilisha jina lake kuwa UPP hadi ilipoona tangazo la gazeti.
Mzozo huo ulizidi baada ya UDP kuchapisha tangazo Agosti ikialika maoni kuhusu pendekezo la kubadilisha jina lake.
LAK ilisema iliwasilisha pingamizi Agosti 10, 2026, ikieleza kuwa matumizi ya jina Ukombozi yanaweza kusababisha mkanganyiko miongoni mwa wananchi kutokana na kufanana kwa majina hayo.
Mzozo huo sasa umeangazia mamlaka ya Msajili wa Vyama vya Kisiasa kukataa majina yanayoweza kuwachanganya wapiga kura.
LAK inasema sheria inampa Msajili mamlaka ya kukataa jina, kaulimbiu au nembo ya chama kipya ikiwa inafanana kwa karibu na chama au taasisi nyingine iliyosajiliwa.