BALLET: Densi ya majuu inavyonoa akili za watoto Nakuru

NA RICHARD MAOSI

Densi ya Ballet yenye asili ya Uhispania na Uingereza inahitaji miondoko ya aina yake, utafiti ukionyesha kuwa watoto kati ya miaka 2-12 wataimarisha afya, upevu na ukomavu wa akili wakishiriki.

Densi yenyewe haiwezi kufananishwa na zile za kawaida kwa sababu mshiriki anahitajika kuwa makini, katika harakati za kuboresha stadi yenyewe hatua ya mwanzoni kabla hajahitimu na kuwa mahiri.

Taifa Leo Dijitali ilipatana na wanafunzi kadhaa wanaojifundisha Ballet kutoka mtaa wa Pipeline, Lanet viungani mwa mji wa Nakuru, siku ya Jumamosi baada ya masomo.

Bi Rosie Njoroge ,mwalimu wao alianzisha studio ndogo ya kunoa vipaji vya mabinti hawa wadogo akilenga kutumia fursa yenyewe kama hamasa ya kushinikiza umuhimu wa elimu kwa mtoto wa kike.

Bi Njoroge anaungama kuwa wanafunzi wanaoshiriki densi walikuwa ni mahiri sana darasani hasa ijapo katika somo la hisababi, miongoni mwa masomo mengineyo yanayotahiniwa shuleni.

“Wanatakiwa kujihami na stadi ya kuhesabu nambari za tarakimu, kwa sababu hii ndiyo njia ya kipekee itakayowafanya kukumbuka mafunzo yaliyotangulia,” Bi Rosie akasema.

Ingawa baadhi yao ni wadogo, wao huchukua muda mfupi sana kuiga na hatimaye wakabobea kwa kutegemea kasi ya mtoto kujifundisha.

Muziki tulivu ni kiungo muhimu kinachohitajika kunogesha shughuli hapa, ikizingatiwa kuwa kila hatua inategemea midundo inayoendana sawia na miondoko.

Kulingana na Bi Rosie, densi ya Ballet imekuwa ikiwasaidia wanafunzi kuongeza nguvu katika viungo vyao vya mwii, hasa wenye umri mdogo wanaoendelea kukua.

Humsaidia mwanafunzi kupata uzoefu na kufanya mambo ya kawaida kwa njia rahisi kama vile kucheza mpira na kushiriki michezo ya yoga inayohitaji viungo dhabiti vyenye unyumbufu.

Mbali na kufanya umbo la mshiriki kukomaa kwa haraka, Ballet humsaidia mwanafunzi kupata umbo linalopendeza.

Rosie anaona kuwa ipo haja kubwa kwa wanafunzi kuhimizwa kuhusu utumiaji wa vipaji vyao,kwa mujibu wa nyanja mbalimbali ili kujiendeleza kwenye nyanja mbalimbali za kimaisha.

Mshiriki anaweza kufanya vyema hata akahitimu na kufikia kiwango cha kimataifa kisha akajiajiri na kuwaajiri wengine katika ulingo unaokaribiana na huu ama huu.

“Ni njia mwafaka ya kupitiza muda miongoni mwa wanafunzi hasa wikendi ambapo wao huwa nje ya darasa,wanaweza kupata ujuzi wa maisha vilevile,” aliongezea.

Densi ya Ballet inalenga wanafunzi kutoka familia za tabaka la chini na wale wa tabaka la juu.

Hususan hii ikiwa ni densi ya kigeni inawahimiza watoto kujivunia tamaduni zao, na kuheshimu desturi za jamii nyinginezo zinazokaa pembe mbalimbali duniani.

Kinyume na zamani ambapo mchezo huu ulihusishwa kwa asilimia kubwa na wale wanaotokea katika tabaka la juu lakini kufikia sasa Ballet imepenya.

Maeneo mengine ambayo watoto wanashiriki densi hii ni kaunti ya Nairobi mtaa wa Kibera na Mombasa.

Rosie anawashauri wazazi kuwaruhusu watoto wao kujifunzi mambo mchanganyiko wangali wachanga,,kwa sababu hili litawasaidia kujitambua na kujielewa wakiwa na umri mdogo.

“Watoto kutoka kwenye familia maskini wanaamini kuwa hii ni mojawapo ya njia itakayowakwamua kutoka kwenye lindi la umaskini siku za usoni,” alisema.

WATOTO: Mwanafunzi anayelenga kuwa msanii mtajika nchini

Na PATRICK KILAVUKA

PURITY Wangari, 10, ni mwanafunzi wa darasa la nne katika Shule ya Msingi ya ACK St Johns, Kangemi, Nairobi. Ni kitindamimba katika familia ya Bw John Mbugua na Bi Rosemary Wangui na  matamanio yake ni kuwa mwanamuziki mtajika siku za usoni.

Hata hivyo, anasema kulifikia lengo hilo, ameazamia kujijenga na kutengeneza barabara yake kwa kuwa kiongozi wa nyimbo na kufuatilia masuala ya muziki kwa makini shuleni na kanisani ambako anajiangaza na kuchochea kipawa chake.

Huongoza nyimbo katika ibada za watoto. Mwaka huu, nyota yake ya jaha iling’ara hadi akawashangaza wanafunzi wengine kwa weledi wake wa kuongoza nyimbo pale ambapo aliiwezesha shule yake kushiriki mashindano ya kitaifa katika kiwango cha 819 H na kutia fora kutokea mashinani hadi ya kitaifa.

Msanii chipukizi stadi Purity Wangari, 10, akionyesha tuzo aliyoshinda wakati wa mashindano ya Kanda ya Nairobi. Picha/ Patrick Kilavuka

Shule ilimaliza ya tano bora kitaifa japo huu ulikuwa mwaka wake wa kwanza kuongoza nyimbo shuleni. Mashindano ya Tamasha za Muziki ya Kitaifa yaliandaliwa Chuo Kikuu cha Dedan Kimathi, Kaunti ya Nyeri.

Alituzwa pia kombe la Kanda ya Nairobi katika mashindano hayo na kuiletea shule ya shime.

Wangari aliongoza kikosi cha wanadensi kuwasilisha wasilisho la Kimarakwet anwani ikiwa Chevukwet linalotumbuizwa na vijana wakati wa sherehe za harusi na kuibuka ya kwanza bora kaunti ya Westlands kabla kunogesha mashindano ya Kanda ya Nairobi na kuibuka washindi akiongoza kikundi chao. Hatimaye shule ikafuzu kitaifa.

Purity Wangari akiwa mwalimu wake Lencer Okoth. Picha/Patrick Kilavuka

Kulingana na mwalimu wake Lencer Okoth, Purity alionesha ukakamavu tokea mwanzo. Wakati alikuwa anataka kujua nani atayeongoza wimbo huo, alikuwa wa kwanza kujitokeza akiwa amejiamini na mwenye imani ya kuchukua jukumu hilo.

“Ujasiri wake ulinionyesha kwamba ataweza! Wimbo huu ulitaka kiongozi mkakamavu sana, mwepesi wa kuukariri na mchangamfu. Na kwa kweli pindi tulipoanza kufanya mazoezi ya wimbo, alikuwa mwepesi sana kuukariri jambo ambalo nilinipa moyo kwamba ataweza,” alieleza Okoth ambaye alimumiminia sifa kwa kukiongoza kikosi chake hadi fainali za kitaifa japo wimbo ulikuwa wa lugha tofuati na take ya mama lakini aliujua kwa muda mfupi sana.

Purity ashika taji katikati ya walimu wake. Picha/Patrick Kilavuka

Fauka ya hayo, alimtaja kama mwanafunzi ambaye ana upevu wa wastani kimasomo huku akijimarisha kila uchao katika masomo na kustawisha talanta yake.

Katika uamuzi wa wakaguzi wa nyimbo, walimsifu kwa kuwa kiongozi dhabiti, sauti mwororo na aliye na ari katika kuongoza wimbo kwa ueledi.

Purity akiongozi kikosi cha wasakataji densi kufanya mazoezi ya wasilisho la Kimarakwet Chevukwe ambalo liliibuka tano bora kitaifa. Picha/Patrick Kilavuka

Wangari aliamusha ari ya kipawa chake akiwa darasa la pili.Amekuwa mshiriki sugu wa ibada za watoto kanisa la ACK St Johns, Kangemi anakoongoza nyimbo pia na kiliwakilisha kanisa katika mashindano ya Dayosisi ya Mlima Kenya na yale vijana ambayo hufanyika kanisa la St James Cathedral, Kiambu.

Msanii huyu chipukizi anaonekana kufuata nyendo za ukoo katika kukiimarisha kipaji chake kwani, ndugu yake Naftali Mbugua aliye mwanamuziki alidokeza kwamba, mwanatalanta huyo hufuatilia nyayo zake unyounyo. Yeye hubaki nyuma baada ya ibada na kufanya mazoezi ya kuimba wakati yeye (Naftali) anafanyisha waimbaji wengine mazoezi kanisani.

Purity akiongoza wenzake. Picha/ Patrick Kilavuka

“Wakati tunafanya mazoezi kwa minajili ya kutumbuiza katika ibada au kwa maandalizi ya nyimbo za mashindano, amekuwa akisalia nyuma kufanya mazoezi nasi hali ambayo imemjenga katika tasnia hii,” anasema nduguye Mbugua ambaye pia mchezaji kinanda hodari kanisani na mwalimu wa nyimbo.

Wangari anasema kipaji chake kimenawiri kwa kumtumainia Maulana, nidhamu na kuyatilia maanani mawaidha na ushauri wa wazazi na walimu ambao wamekuwa wa msaada sana. Anajichochea katika kutunga mistari ya nyimbo japo anasema bado anaelekezwa na nduguye.

Purity apokea maagizo kutoka kwa mwalimu wake Lencer Okoth. Picha/Patrick Kilavuka

Anapenda sana somo la Dini na uraibu wake ni kuruka kamba na kucheza densi.

WATOTO: Anatumia umahiri wake katika usakataji densi kuikosoa jamii

Na PATRICK KILAVUKA

MASIHA ya kidijitali yana manufaa na athari zake kwa jamii.  Ni kutokana na kauli kwamba uzingativu wa usasa na kizazi kipya unaathiri jamii moja kwa moja, ambapo mwanadensi Hilda Njoki,14, mwanafunzi wa darasa la nane shule ya msingi ya Iveche, Kaunti ya Embu aliongoza wengine kupitia wasilisho la densi ya kisasa.

Lengo lake lilikuwa kupitisha ujumbe mahsusi kuhusu vile mitandao ya kijamii inatia makovu kwa jamii kupitia maadili potovu na ambayo yananogwa kwenye mitandao hiyo baada ya wao kuzama katika uraibu wa kuitizama au kuitumia.

Hilda Njoki (kulia) aungana na wenzake kusakata densi ya kisasa. Picha/ Patrick Kilavuka

Hasa mada kuu ilikuwa kuhamasisha watoto wa kizazi kipya kumakinika katika masomo kuliko kutizama vipindi vya runinga ambavyo huwapotosha kimaadili.

Njoki aliongoza wanadensi wenzake kuwasilisha ujumbe huo katika mashindano ya kitaifa ya Maigizo na Filamu ambayo yaliandaliwa shule ya Upili ya Lenena, Nairobi na wakaibuka magwiji wa densi ya kisasa.

Anawaongoza wenzake kunengua viuno. Picha/ Patrick Kilavuka

Njoki akiongoza kikundi hiki cha wasakataji densi, waliwasilisha densi yenye dibaji ya The Walking Call ambayo ilikuwa inagusia uraibu wa mwanafunzi moja aliyekuwa amezama katika kutumia wakati wake mwingi katika masuala ya mitandao ya kijamii hususa televisheni na kusahau kuwianisha na masomo kisha akafeli mtihani.

Lakini alijielewa baadaye kisha akatia bidii masomoni baada ya kuasi uraibu huo na akaimarisha kiwango cha masomo kisha akafua dafu katika mtihani. Kwa upande mwingine, kulikuwa na dada yake aliyegubia mabuku kwa kujitolea na akapita mtihani.

Njoki aibuka mcheza densi bora wa kike na kutuzwa. Picha/ Patrick Kilavuka.

Densi hiyo ilikuwa bora katika kategoria ya Densi ya Kisasa kwa kuwa na maudhui bora bunifu, uelekezi bora, uelekezi bora wa ishara na ya pili ya ubora wa jezi na ulimbwende.

Mwelekezi Alex Gitonga alituzwa mwelekezi bora wa konyezo ilhali tuzo la mwekelezi bora lilimwendea mwalimu mkuu Joyce Njamwo. Kombe la mwanadensi bora wa kiume lilimwendea Prince Brian Murithi wa shule hiyo.

Hatimaye, shule ilituzwa vikombe vitano na vyeti baada ya kutawazwa bingwa wa densi hiyo.

Wasakataji bora, akiwemo Njoki, wapokea vyeti kwa bidii yao. Picha/ Patrick Kilavuka

Njoki aliyepokea cheti cha msakataji bora wa kike, alianza kuwa nahodha wa kikundi tokea walipoanza kushirki katika mashindano ya kaunti ndogo ambayo yalifanyiwa shule ya Embu Special na kuwawezesha kutoa nafasi ya kwanza kisha kupata tiketi ya kushirki katika mashindano ya Kaunti yaliyoandaliwa shule ya upili ya Kangaru na kuwa wa kwanza kukata utepe wa mashindano na kusonga mbele kwa ya Kanda.

Mapambano ya Kanda ya Mashariki yalifanyiwa shule ya Wasichana ya Kaaga na wakawa kileleni tena.

Hatimaye, kampeni ya kuwakilisha kanda na shule chini ya uongozi wake ilifika kilele katika kinganyanyiro cha kitaifa na kuonesha ueledi wa kusakata densi ya kisasa na kutawazwa bingwa wa kitaifa kategoria hiyo.

Njoki ashindana na mwanadensi bora wa kiume Prince Brian Murithi. Picha/ Patrick Kilavuka

Hata hivyo, katika mashindano ya viwango vitatu tangulizi (Kaunti ndogo hadi Kanda), alitawazwa kuwa mwanadada wa kike mahiri katika kusakata densi ya kisasa na kupokea vyeti pia.

Kando na kushiriki katika mashindano ya kitaifa, mwanadensi chipukizi huyo amekiongoza kikosi kushirki katika Mkutano wa Walimu Wakuu Wasimamizi wa Shule za Mashariki ambao uliandaliwa Kawa, Embu  na wakapokea vyeti vya kushirki.

Yeye ni kiongozi pia wa kikundi cha kunengua cha The Shakers  Dancers shuleni na kile cha Sakata Dancers.

Manufaa ya usakataji? Anasema densi imemfikisha mbali, kutagusana na watu mashuhuri , kumakinika kimasomo kwani ni zoezi tosha kwa afya bora na humweka kisaikolojia fiti. Fauka ya hayo, amechochea talanta ambayo yaweza kuwa ajira siku za usoni.

Njoki afanya mazoezi na mwalimu wake. Picha/ Patrick Kilavuka

Angependa kuwashukuru wazazi na dadaye Linda Nyakio kwa kumtia motisha. Isitoshe, mwalimu mkuu , walimu na wanafunzi wenzake kumtia moyo kukuza kipawa chake.

Uraibu wake ni kucheza handiboli, kusakata densi ya kitamaduni na kuimba.

Ushauri kwa wasanii ni kwamba, watilie maanani kile wangependa kufanya maishani na wataona ndoto zao zikitmia.

Pia, wasikate tamaa au kushushwa moyo na wakinzani kwa sababu maisha ni safari yenye changamoto za kukabiliwa kwa kujiamini na kile unaweza.

WATOTO: Japo walemavu, wamedhihirisha umahiri wao katika uigizaji na densi

Na PATRICK KILAVUKA

Kweli ulemavu si hali ya kukosa uwezo kutekeleza majukumu au wajibu katika nyanja mbalimbali za maisha.

Kauli hii imedhihirika peupe baada ya wanafunzi taahira kutoka shule ya St Catherine Mentally Handicap, Butula, Kaunti ya Busia kuwika kwenye mashindano ya Kitaifa ya Tamasha za Drama ambazo zilifanyika shule ya upili ya Lenena, Kaunti ya Nairobi.

Walionesha ueledi wa kutumia vipaji vyao vya kuigiza, kuimba na kusakata densi kwa njia maridadi sana hadi wakulaza sakafuni shule zenye uwezo.

Huu ulikuwa mwaka wa tatu mtawalia na wamehifadhi taji hilo la densi bunifu ya kitamaduni baada ya kutawazwa mabingwa wa kitaifa katika kategoria hiyo.
Wamelibeba taji hilo mwaka 2016, 2017 na 2018 na hivyo basi wataliweka daima.

Mwaka huu, walikuwa na wasilisho la densi yenye dibaji ya Omukeka ambalo lilikuwa na maana fiche kuhusu wizi wa mtihani chini ya mtayarishi na msimamizi mkuu wa shule Gladys Orlendo.

Wanafunzi wa shule ya St Catherine Mentally Handicap, Butula, Kaunti ya Busia wakishiriki mashindano ya kitaifa ya tamasha za drama yaliyoandaliwa shule ya Lenena, Kaunti ya Nairobi. Picha/Patrick Kilavuka

Wasilisho hilo lilionesha bayana jinsi vishawishi vya ufisadi vinasababisha tendo hilo ovu kutendeka.

Linakariri kwamba utepeli wa mtihani unatokana na walimu kutokuwa kuwa na mbinu kabambe za ufukunzi, kutokuwajibika kwa wanafunzi na walimu, kutokamilisha mtaala ipasavyo na kuzembea katika ufunzaji kunapekelea wanafunzi ambao hawakutayarishwa vyema kuibiwa mtihani ili kuwe na matokeo bora.

Changamoto hiyo ya njia mbadala na ya mkato katika kupita mtihani kwa kufunika ukweli kulinda jina na hadhi ya shue ndiyo inataswiriwa kama Omukeka (Zulia).

Isitoshe, linakariri pia ukosefu wa vifaa vya masomo shuleni kuchangia pia.

Kulingana na jopo la ukaguzi, shule hii ndiyo ilibuka na wasilisho bora la densi bunifu ya kiasili, uelekezi, utunzi, uelekezi wa ishara, ulimbwende na jezi bora, uchezaji ala bora na utayarishi mufti chini ya mtayarishi na msimamizi mkuu wa shule Orlendo.

Kwa usakataji wa densi, hauwawezi. Picha/Patrick Kilavuka

Zaidi ya hayo, walitoa bingwa wa kinadada na wanaume wa kitaifa wa densi bunifu ya  kitamaduni. Frederick Otieno(huongoza nyimbo na anasomea sayansi ya masuala ya nyumbani shuleni) alitawaza kuwa mwanadensi bora kitengo cha wanaume ilhali upande wa kinadada, Nelly Kundu,12, ( kiongozi wa nyimbo na shule, ambaye anajifunza ushonaji na ususi) alitawazwa mahiri.

Wote walipokea vyeti kuwa viongozi bora katika densi hiyo ambayo iliibuka kuwa bora kitengo hicho.

Kabla kufika katika mashindano ya kitaifa, wasanii hawa ishirini na watano, walikuwa wamehemesha shule zingine kuanzia kaunti ya Butula ambapo wasilisho lao lilikuwa kidedea katika mashindano yaliyofanyiwa shule ya upili ya Bukhalarire.

Waliendelezi kampeni yao kwa kuibuka kileleni mwa Kaunti ya Busia ambapo patashika lilifanyiwa shule ya upili ya Budalangi High. Hatimaye, walisonga mbele kutetea ubingwa wao katika ya Kanda ya Magharibi katika mashindano  yaliyoandaliwa shule ya Upili  ya Vihiga na kuwa bingwa tena.

Wanafunzi wa shule ya St Catherine Mentally Handicap, Butula, Kaunti ya Busia waonyesha vyeti na mataji waliyozoa katika mashindano ya kitaifa ya tamasha za drama yaliyoandaliwa shule ya Lenena, Kaunti ya Nairobi.Picha/Patrick Kilavuka

Siri ya ufanisi?  Licha ya changamoto kuwepo, wanajiamini na wanajua kwamba, wanatalanta bora, usaidizi wa hali na mali kutoka kwa usimamizi wa shule, wanadensi kufurahia usanii wao, kutumia wakati wao vyema na uwajibikaji wa walimu pamoja na kuamini kwamba kupitia maombi, Mola atawafanikishe.

Ushauri wa wanavipaji hawa na mwalimu mkuu kwa wazazi ni kwamba, watoto walemavu wana uwezo sawa na wale wengine na hawafai kufichwa! Ila, wapewe fursa ya kuangaza na kutumia utajiri wa vipawa vyao vya masomo na masuala ya anwai na watahisi kana kwamba, hawabaguliwi katika jamii na taifa na watakuwa wenye furaha.

Isitoshe, serikali izikumbatie shule hizi na usaidizi wa vifaa na kuwalipia wanafunzi karo. Pamoja na hayo, walazimu wazazi kuwasomesha watoto hao, kuwapa malezi bora, wawazingatie na kupewa kipa umbele.

Mwisho shule inashukuru kampuni ya rununu ya Safaricom kwa kuinunulia basi na ufadhili wa mpango wa maendeleo ya makuzi ya maeneo wa Butula (CDF) na serikali kwa kuikumbatia na kuifaa na udhamini.