Daraja jipya latarajiwa kuinua uchumi wa Kilifi

Na MAUREEN ONGALA

WAKAZI wa maeneo ya Baricho na Lango Baya katika Kaunti ya Kilifi wameelezea matumaini kwamba mradi unaoendelea wa ujenzi wa daraja la kuvukia mto Galana utachochea ukuaji wa kiuchumi katika maeneo hayo.

Mradi huo kwa jina, Baricho Bridge Project, ulianza 2018 na unatarajiwa kugharimu Sh2.3 bilioni utakapokamilishwa.

Daraja hilo ni la urefu wa mita 241.

Kwa miongo kadha wakazi wamekuwa wakihatarisha maisha yao wakivuka mto huo, wenye mamba na viboko hatari, wakiendelea na shughuli za kujitafutia riziki.

Hali huwa mbaya zaidi katika msimu wa mvua nyingi mto huo unapofurika na hivyo wakazi kulazimika kutumia mashua kuvuka mto huo.Kuna nyakati ambapo mashua husombwa na maji ya mto huo.

Ujenzi wa barabara hiyo unaendeshwa na kampuni ya MS China No 10 Enginering Group na utaunganisha kaunti ndogo za Magarini na Malindi utakapokamilika mnamo Aprili 2022.

Bw Manyeso Kamcha alisema maafa mengi yameshuhudiwa katika eneo hilo baada ya wakazi kushambuliwa na wanyamapori.

Alisema tangu mkandarasi huyo alipoanza kutengeneza daraja hilo, visa vya watu kuvuka mto huo kwa miguu au mashua vimepungua.

Bw Kamcha alisema wakazi wengi hutumia daraja la muda kuvuka mto huo chini ya uangalizi wa mwanakandarasi huyo ili kuzuia mikasa.

“Huwa tunalipa Sh200 na Sh400 kwa mashua kuvuka kati ya Baricho na Lango Baya. Wakazi wengi hawawezi kumudu kulipa nauli hiyo na hivyo huamua kuvuka kwa miguu na hivyo kuhatarisha maisha yao,” akasema.

Kulingana na Kamcha, wakulima na wafanyabiashara wataweza kusafirisha bidhaa zao bila changamoto ilivyokuwa zamani, ujenzi wa daraja hilo utakapokamilika.

Wakulima katika maeneo hayo hukuza mboga na matunda ambayo wao huuza katika masoko ya miji ya Malindi na Kilifi.

“Tutafanya biashara kwa urahisi. Tutaimarisha mapato yetu na kupunguza umasikini,” Bw Kamcha akasema.

Aliongeza kuwa idadi ya viboko na mamba huongezeka mto Galana unapofurika hali inayochangia ongezeko la watu kushambuliwa na kuuawa na wanyama hao.

Bw Kamcha aliitaka serikali kuu na mkandarasi kuharakisha ujenzi wa daraja hilo ili kuokoa maisha ya wakazi.

“Mwafaa kukamilisha ujenzi wa daraja hili ili tuweze kulitumia ili tusishambuliwa na wanyama hawa wa majini,” akaeleza.

Bw Jumwa Charo alisema watoto wadogo ndio huathirika zaidi wanapovuka mto huo.

“Tumeshuhudia visa vingi ambapo watoto husombwa na maji ya mto huku wengine wakishambuliwa na mamba na viboko. Wengine wanaishi na majeraha baada ya kushambuliwa na wanyama hawa,” akasema.

Jumwa adai serikali ya Kingi haijali wakazi

ALEX KALAMA na VALENTINE OBARA

MBUNGE wa Malindi, Bi Aisha Jumwa, ameisuta Serikali ya Kaunti ya Kilifi akidai kuwa haitilii maanani mahitaji muhimu ya umma.

Bi Jumwa ambaye anatarajiwa kuwania ugavana mwaka 2022 kupitia Chama cha United Democratic Alliance (UDA) kinachoongozwa na Naibu Rais William Ruto, alisema kaunti hiyo inayoongozwa na Gavana Amason Kingi, inafaa kuangazia zaidi masuala ya kufaidi wananchi katika bajeti zake.

Kulingana naye, asilimia kubwa ya masuala yaliyojumuishwa katika bajeti ya serikali ya Kaunti mwaka huu 2021, inawanufaisha viongozi na wala si wananchi.

“Matatizo ya mwananchi wa kawaida hayaangaziwi kwenye bajeti ya Kaunti hii ya Kilifi. Badala yake bajeti hiyo huangazia sana masuala ya kuwanufaisha viongozi,” akadai Bi Jumwa.

Alipigia debe azimio lake la kuwania ugavana wa kaunti hiyo mwaka 2022, akiahidi kuwa endapo ataibuka mshindi uchaguzini atahakikisha bajeti ya kaunti itamuangazia mwananchi wa kawaida mashinani.

Mbunge huyo aliyeasi Chama cha ODM, alitaja hatua ya kuwepo kwa huduma duni na ukosefu wa vifaa vya matibabu katika vituo vya afya Kaunti ya Kilifi, kama mifano ya matatizo ambayo yanaendelea kuwakumba wananchi katika kaunti hiyo.

Katika miezi ya hivi majuzi, kumekuwa na malalamishi miongoni mwa wakazi na baadhi ya viongozi kuhusu huduma duni za afya katika kaunti hiyo, na vile vile ukosefu wa hatua mwafaka kuhusu janga la njaa linalokumba sehemu mbalimbali za kaunti.

Baadhi ya maafisa katika kaunti wamewahi kukiri kumekuwa na changamoto katika juhudi za kuimarisha utoaji huduma za afya hasa wakati wa janga la corona kwa vile inashukiwa pesa zilizotengewa idara ya afya zilifujwa.

Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) inaendeleza uchunguzi kuhusu suala hilo.

“Hapa katika Kaunti ya Kilifi vituo vingi vya afya vinakosa vifaa vya matibabu. Haya ni baadhi ya matatizo yanayomwandama mwananchi wa kawaida,” alisema Bi Jumwa.

Wakati huo huo, aliwasuta baadhi ya viongozi waliokuwa wakiunga mkono marekebisho ya Katiba kupitia kwa Mpango wa Maridhiano (BBI) katika Kaunti ya Kilifi.

Mbunge huyo alisema kuwa mchakato wa BBI haukuwa na nia yoyote ya kumfaidi mwananchi wa kawaida na badala yake ingemkandamiza kwa kumkosesha huduma bora anazopaswa kupata.

Mwishoni mwa wiki iliyopita, Mwanasheria Mkuu Kihara Kariuki, aliwasilisha malalamishi katika Mahakama ya Juu dhidi ya uamuzi wa Mahakama ya Rufaa ambao uliharamisha urekebishaji wa Katiba kupitia kwa BBI.

Hatua hiyo ni ya mwisho kujaribu kufufua marekebisho ya Katiba kwani mchakato huo ulikuwa pia umeharamishwa na majaji wa Mahakama Kuu.

Dkt Ruto na wandani wake wamezidi kupinga jaribio la kufufua BBI wakisisitiza kuwa mpango huo hauna manufaa kwa wananchi wa kawaida, bali utaleta mzigo mzito wa kugharamia mishahara na marupurupu ya ongezeko la viongozi wa kisiasa akiwemo waziri mkuu na manaibu wake wawili.

Chama cha Kingi chaanza kuvutia wanachama

Na MAUREEN ONGALA

MAMIA ya wakazi wa Kilifi walijitokeza kujisajili kuwa wanachama wa Chama cha Pamoja African Alliance (PAA) kilichoanzishwa hivi majuzi Pwani.

Usajili huo ulizinduliwa wikendi katika afisi ya chama hicho iliyo eneo la Bofa, Kaunti ya Kilifi ukavutia idadi kubwa ya wananchi.

Chama hicho ambacho kinahusishwa na Gavana wa Kilifi, Bw Amason Kingi, kimeungwa mkono na baadhi ya madiwani ambao wangali ni wanachama wa ODM.

Kando na madiwani, Mbunge wa Magarini, Bw Michael Kingi, ndiye mbunge pekee ambaye ametangaza wazi kukiunga mkono kufikia sasa.

Uundaji wa PAA umetoa changamoto kwa Chama cha ODM ambacho kimedhibiti siasa za eneo la Pwani pakubwa kwa miaka mingi kupanga mikakati yake upya.

Vile vile, Naibu Rais ambaye amefanya kampeni nyingi Kilifi kupigia debe Chama cha United Democratic Alliance (UDA), huenda akalazimika kujipanga upya.

Mbunge wa Kilifi Kaskazini, Bw Owen Baya, ambaye huegemea upande wa Dkt Ruto, alisisitiza kuwa chama hicho hakina maono yoyote mapya kwa Wapwani na kitaifa.

Mbunge huyo aliyechaguliwa kupitia kwa ODM alikashifu uundaji wa chama hicho akidai kuwa kinalenga kutumia vibaya hisia za Wapwani kwa manufaa ya viongozi ambao hawataki kutokomea baada ya 2022.

Kulingana naye, wanasiasa wanafaa wawe wanatilia maanani hitaji la kuunganisha Wapwani na jamii nyingine zote kitaifa badala ya kuunda vyama ambavyo vinaonekana kuwa vya kieneo.

“Marehemu Ronald Ngala hakuungana na Wagiriama kuunda KADU, bali alishirikiana na Daniel Moi, Jaramogi Oginga na Masinde Muliro. Waliungana pamoja na Wakenya wengine,” akasema.

Wanasiasa ambao hutetea uundaji wa chama kikubwa kilicho na mizizi yake Pwani wakiongozwa na Gavana Kingi, husisitiza kuwa hilo ni muhimu ili eneo hilo lipate usemi sawa na maeneo mengine ya nchi wakati viongozi wa kitaifa wanapojadiliana kuhusu masuala ya utawala na maendeleo ya nchi.

Kufikia sasa, Pwani bado imebaki nyuma wakati ambapo vigogo wa kisiasa wa maeneo mengine wanaendeleza mashauriano ya kuunda miungano.

Wiki chache zilizopita, Gavana Kingi alikataa wito wa Dkt Ruto na wandani wake waliomtaka ajiunge na UDA, akisisitiza ni lazima kuwe na umoja baina ya viongozi na wakazi wa Pwani kisiasa kabla waingie katika miungano ya kitaifa.

Wakili George Kithi, anayepanga kuwania Useneta Kilifi, alisifu uundaji wa chama cha Pwani ila akaonya kuwa, bado kuna hatari kwa chama hicho kulegea jinsi vyama vingine vya Pwani vilivyoishia kutopata umaarufu kitaifa.

“Kitu chochote kinachoanzishwa nyumbani ni kizuri, lakini onyo ambalo ningependa kutoa ni kwamba, matatizo yaliyokumba vyama vilivyotangulia bado yapo. Demokrasia ni lazima ikumbatiwe, ilhali tayari tunashuhudia hali ambapo PAA inahusishwa na watu wachache,” akasema.

Baadhi ya wakazi waliojisajili kuwa wanachama wa PAA walieleza matumaini yao kwamba chama hicho kitawakilisha vyema masilahi ya eneo la Pwani kitaifa.

Hata hivyo, walionya viongozi dhidi ya kukitumia kwa manufaa yao wenyewe.

Mamilioni yapotelea kwenye miradi duni

Na MAUREEN ONGALA

MIRADI ya kunyunyiza maji mashambani iliyoanzishwa katika Kaunti ya Kilifi imeshindwa kuletea maelfu ya wakazi eneo hilo afueni, kwani wanaendelea kukumbwa na makali ya njaa kila mara kunapokuwa na uhaba wa mvua.

Serikali kuu na ya kaunti zilikuwa zimewekeza mamilioni ya pesa kuanzisha miradi iliyolenga kuwasaidia wakulima wadogo kuzalisha mazao mashambani mwao wakati wa msimu wa kiangazi.

Maeoebunge ya Ganze na Magarini ndiyo yameathirika zaidi kwa uhaba wa njaa mwaka huu, kwa mujibu wa ripoti za serikali za kaunti zinazoonyesha pia kuna uhaba mkubwa wa maji.

Katika baadhi ya maeneo ya Ganze, wakazi wameripoti vifo vya mifugo wao ambao wamekosa malisho.

Wiki chache zilizopita, machifu na viongozi wengine wa serikali kuu katika kaunti hiyo walitoa wito kwa wahisani kuingilia kati ili kuepusha maafa ya wakazi wanaokumbwa na njaa.

Aliyekuwa Waziri wa Kilimo katika Kaunti ya Kilifi, Bw Baha Nguma, alithibitisha kuwa Sh28 milioni zilikuwa zimetumiwa katika mojawapo ya miradi ya kunyunyizia maji mashamba madogo eneo la Burangi.

Mradi huo ulilenga jumla ya ekari 3,000 za mashamba.Miradi mingine kama hiyo ilinuiwa kuanzishwa katika maeneo ya Mudachi, Mangudho, Dagamra, Balagha na Sabaki.

Kulingana naye, mradi wa kunyunyiza maji mashambani uliharibiwa na mafuriko kati ya mwaka wa 2016 na 2017.

Mwenyekiti wa mradi wa Mudachi, Bw Edward Mwagandi, alisema mradi huo ulitumiwa kwa misimu miwili pekee.Alieleza kuwa, hata katika msimu huo, idadi kubwa ya wakulima hawakujua kuhusu jinsi ya kunyunyiza maji mashambani.

Kando na hayo, mimea ambayo ilipandwa shambani iliharibiwa na wadudu na maradhi mengine ya mimea.

“Tulikuwa tumefurahi kwa sababu tulitumai kuzalisha chakula kingi ambacho kingenufaisha jamii pamoja na watu wanaotoka nje ya eneo hili lakini mradi ukasambaratika kabla tufaidike kutokana nao,” akasema.

Alidai kuwa, kando na jinsi wakulima hawakujua jinsi ya kutumia mradi huo, ujenzi wake ulifanywa kwa njia duni na hivyo kufanya maji kuvuja bila kufika mashambani ipasavyo.

“Tuliambiwa serikali ya kaunti ilikuwa imetenga Sh6 milioni kwa ujenzi wa mitaro ambayo ingefikisha maji mashambani, lakini ujenzi ulikuwa duni na wakulima wakashindwa kudhibiti viwango vya maji,” akaeleza.

Afisa Mkuu wa Kilimo katika Kaunti ya Kilifi, Bw Victor Nzai, alisema usimamizi mbaya wa mradi huo ndio ulifanya usambaratike.

Kulingana naye, ukosefu wa ujuzi kwa wakulima ulikuwa changamoto kubwa na hapakuwepo maafisa wa kutosha kutoa mafunzo hayo.

“Mradi haukutekelezwa vyema kwa sababu ujenzi wa miundomsingi haukuwa sawa jinsi ilivyokusudiwa,” akasema.

Kitaifa, kuna kaunti 12 ambazo zimetajwa kuwa wakazi wamo hatarini kuathirika na njaa hadi Desemba.

Hali hii imesababishwa na jinsi kulivyokuwa na uhaba wa mvua mwaka uliopita na vile vile katika msimu wa mvua mwaka huu 2021.

Mtihani manaibu 3 wakiendea ugavana

MAUREEN ONGALA na VALENTINE OBARA

MANAIBU gavana wa kaunti tatu za Pwani wanatarajiwa kukabiliana na mibabe wa kisiasa mwaka ujao katika uchaguzi wa ugavana.

Gavana Hassan Joho wa Mombasa, Amason Kingi (Kilifi) na Salim Mvurya (Kwale) wanatumikia kipindi cha pili cha uongozi ambacho ni cha mwisho kikatiba.

Manaibu wao ambao ni Dkt William Kingi (Mombasa), Bw Gideon Saburi (Kilifi) na Bi Fatuma Achani (Kwale) tayari wametangaza maazimio ya kurithi viti hivyo.

Kufikia sasa, ni Bw Mvurya pekee ndiye ambaye amejitokeza wazi kuunga mkono azimio la Bi Achani kati ya magavana hao watatu.

Mabw Kingi na Saburi wana imani kura ya mchujo itafanywa kwa njia huru na ya haki jinsi walivyoahidiwa na kiongozi wa ODM, Bw Raila Odinga.

Katika Kaunti ya Kilifi, Bw Saburi anatarajiwa kumenyana na Waziri Msaidizi wa Ugatuzi, Bw Gideon Mung’aro kwenye mchujo wa ODM.

Bw Mung’aro aliwania ugavana 2017 kupitia chama cha Jubilee, akapata kura 56,547 dhidi ya kura 218,686 za Gavana Kingi.

Mbali na Bw Mung’aro, Mbunge wa Malindi, Aisha Jumwa, balozi wa Kenya nchini Tanzania, Bw Dan Kazungu ni miongoni mwa wanasiasa wengine.

Hata hivyo, alisema hatishiwi na wanasiasa wanaomezea mate kiti hicho.

“Kufikia sasa ni mimi pekee ambaye nimetangaza nia ya kuwania ugavana Kilifi kupitia ODM. Tayari niko ndani ya serikali na nitaendeleza kazi aliyoanzisha bosi wangu,” akasema.

Katika Kaunti ya Mombasa, Dkt Kingi anatarajiwa kupigania tikiti ya ODM dhidi ya Mbunge wa Mvita, Abdulswamad Nassir na mfanyabiashara Suleiman Shahbal.

Bw Shahbal aliwania ugavana 2013 na 2017 kupitia Chama cha Wiper na Jubilee mtawalia lakini akashindwa na Bw Joho.

Mbali na hao, kiti hicho kimevutia pia aliyekuwa seneta wa Mombasa, Hassan Omar na Mbunge wa Kisauni Ali Mbogo, ambao ni wafuasi wa Chama cha UDA kinachohusishwa na Naibu Rais William Ruto.

“Sote tutakutana debeni na kila mmoja wetu atapigania nafasi yake na nitaibuka mshindi. Nimekuwa naibu gavana kwa miaka minne sasa na tumefanikisha mambo mengi kwa jamii,” akasema Dkt Kingi.

Kufikia sasa, wabunge wengi wa ODM Mombasa wametangaza kumuunga mkono Bw Nassir, huku madiwani na washirika wa karibu wa Bw Joho wakiegemea upande wa Bw Shahbal.

Katika Kaunti ya Kwale, Bi Achani ambaye ni mwanachama wa Jubilee hajatangaza ikiwa atatumia chama hicho kuwania ugavana mwaka ujao au la.

Pwani wasema hawana cha kusherehekea Madaraka Dei

KALUME KAZUNGU na VALENTINE OBARA

VIONGOZI na wakazi wa eneo la Pwani wamelalamikia ukosefu wa mafanikio makubwa eneo hilo, Kenya inapoadhimisha miaka 58 ya uhuru wa kujitawala.

Katika mahojiano na Taifa Leo, walitaja changamoto kama vile uskwota, ukosefu wa ajira na umaskini kuwa miongoni mwa masuala ambayo yanawaletea wengi machozi kila kukicha, huku mabwenyenye wachache wakijaza pesa mifukoni.

Licha ya mabilioni ya pesa kutengewa miradi mikubwa mikubwa, wakazi katika baadhi ya maeneo ya Pwani hutatizika kwa ukosefu wa miundomsingi muhimu kwa maisha ya kila siku kama vile usambazaji maji ya mifereji na mabomba ya kutosha ya kusafirisha majitaka.

Mkurugenzi Mkuu wa shirika la kutetea haki za binadamu la Haki Africa, Hussein Khalid, anasema Wapwani wana machache ya kujivunia kwa vile matatizo yanayokumba umma hayajatatuliwa kwa kiwango cha kuridhisha, licha ya kuwa wengi walitarajia ugatuzi ungeleta mabadiliko.

“Pwani iko nyuma ikilinganishwa na maeneo mengine nchini. Wapwani hawana lolote la kusherehekea. Ufisadi, ukabila katika ajira na umasikini ni mambo ambayo yameharibu hali zaidi,” asema Bw Khalid.

Katika miaka ya hivi majuzi, serikali kuu na za kaunti zilionekana zikijaribu kutatua matatizo hayo ambayo yamekuwepo tangu jadi.

AJIRA KUHAMISHIWA BARA

Hayo yameshuhudiwa kupitia kwa utoaji hatimiliki za ardhi kwa wakazi ambao walikuwa maskwota kwa miaka mingi, na upanuzi wa miundomsingi na rasilimali muhimu kama vile barabara na bandari.

Licha ya haya, kumekuwepo malalamishi kwamba wenyeji wa Pwani bado hubaguliwa katika uajiri hasa katika mashirika ya serikali, huku ujenzi wa miundomsingi kama vile reli ya SGR ukilaumiwa kwa kuhamisha nafasi za kazi kutoka bandari ya Mombasa hadi maeneo ya bara.

Naibu Mwenyekiti wa Baraza la Wazee wa Lamu, Mohamed Mbwana, asema watajivunia kuadhimisha au kusherehekea kikamilifu Madaraka Dei ya nchi hii siku ambapo Wapwani watazika uskwota katika kaburi la sahau.

“Nakumbuka punde alipoingia madarakani mwaka wa 2013, Rais Kenyatta alizuru Pwani ambapo alitoa zaidi ya hatimiliki za ardhi 60,000. Amekuwa akijitahidi kutoa hatimiliki karibu kila mwaka. Licha ya hayo yote, tatizo la ukosefu wa ardhi na hatimiliki kwetu sisi Wapwani bado lipo,” asema Bw Mbwana.

Bw Mohamed Athman, ambaye ni Mwenyekiti wa Shirika la Kutetea Haki za Kijamii la Save Lamu, asema inasikitisha jinsi maelfu ya maskwota wa ghasia za majambazi wa Shifta wa mwaka 1963 katika Kaunti ya Lamu hadi sasa hawajapata makao.

Naye mwenyekiti wa bodi ya shirika la kutafiti masuala ya ardhi la Land Development and Governance Institute, Ibrahim Mwathane, aeleza kuwa suala la ardhi Pwani ni kubwa mno na haliwezi kutatuliwa haraka.

Kulingana na Bw Mwathane, changamoto kuhusu umiliki wa ardhi ni tatizo la kihistoria katika ukanda huo kwa hivyo litahitaji miaka mingi kabla wananchi washuhudie afueni hata kama serikali imeeka mikakati.

Suala la ajira pia limekuwa donda dugu Pwani kwa miaka mingi.

Kiongozi wa vijana eneo la Lamu, Michael Kanja anasisitizia haja ya serikali kutatua zogo la ukosefu wa ajira ili kuwaepusha vijana kujiingiza kwenye janga la mihadarati.

Anasema miaka 58 ya uhuru imekuwa ya mateso kwa vijana wengi Pwani, ambapo wengi wamelazimika kuishi kwa umaskini ilhali wengine wakipotelea kwenye uraibu wa dawa za kulevya, wizi na ugaidi kwa kukosa ajira.

“Vijana wa Pwani tuna mambo kidogo sana ya kujivunia. Mengi ni machozi tu. Ajira bado ni changamoto. Mihadarati pia inaendelea kutusonga na kutumaliza. Viongozi wetu watutetee ili nasi tujivunie uhuru wa nchi yetu miaka ijayo,” asema Bw Kanja.

Hata hivyo, Diwani wa Wadi ya Hongwe katika Kaunti ya Lamu, James Komu asema kuwa licha ya matatizo ambayo yangali yapo, wananchi pia wanafaa kutambua hatua za kimaendeleo ambazo Kenya imepiga Pwani.

Bw Komu asema kwa mara ya kwanza tangu uhuru wa Kenya kupatikana, Lamu inaadhimisha Madaraka Dei ikiwa na barabara kuu ya kisasa ya lami ya kilomita 114 ya Lamu – Witu – Garsen.

umekuwa ukiendelea eneo hilo tangu Machi, 2017.

Bw Komu pia alitaja bandari ya Sh 310 bilioni ya Lamu kuwa hatua kubwa ambayo wakazi wa Lamu na Pwani kwa jumla wanajivunia.

“Kwa upande wangu, Madaraka Dei ya mwaka huu 2021 ni ya kipekee na yanayofaa tujivunie kama wakazi wa Lamu. Tumejionea maendeleo, ikiwemo barabara na bandari ya Lamu vikikamilika,” akasema Bw Komu.

Naye Mwenyekiti wa Shirika la Sauti ya Wanawake Lamu, Raya Famau, alisisitiza haja ya jinsia ya kike eneo la Pwani kupiganiwa kielimu na pia kinyadhifa mbalimbali serikalini ili nao pia wajivunie uhuru na maendeleo ya Kenya.

Kaunti yatuma maafisa kuzima mzozo wa ardhi

Na CHARLES LWANGA

SERIKALI ya Kaunti ya Kilifi imetuma wataalamu kubainisha mpaka kati ya shamba la kunyunyuziwa maji la Galana-Kulalu na vipande vya ardhi vinavyomilikiwa na wenyeji ili kuzima uhasama.

Hii ni baada ya wakazi wa wadi ya Adu, eneobunge la Magarini kuandamana mapema wiki hii ripoti zilipoenea kuwa zaidi ya watu 20,000 watafurushwa ili kutoa nafasi ya upanuzi wa shamba hilo kubwa.

Waziri wa Ardhi Kaunti ya Kilifi, Bi Maureen Mwangovya, alithibithisha kuwa kumezuka mzozo wa ardhi baada ya jamii la eneo hilo na Shirika la Kustawisha Kilimo (ADC) kutofautiana kuhusu mipaka ya ardhi zao.

“Serikali ya kaunti ikishirikiana na serikali kuu tayari tumepeleka wataalamu wa ardhi eneo hilo la mzozo ili kufanya utafiti na kuleta ripoti itakayothibithisha mipaka ya eneo hilo,” alisema Mwangovya.

Wakiongozwa na Bw Jilo Onoto ambaye ni mwenyekiti wa Baraza la Wazee wa jamii ya Watta, wakazi walilalamika kuwa serikali kupitia kwa ADC inaelekea kuwapokonya ardhi katika vijiji vya Mbaraka Jembe, Kaskini, Changoto, Kamale, Chamari, Chakama, Bombi.

Kando na kutegemea ardhi hizo kwa makao na kuchuma riziki mashambani, kuna pia majengo ya kijamii kama vile shule, misikiti, zahanati na misikiti ambayo wanahofia yatabomolewa.

Maafisa wa DCI wakita kambi Kilifi kupeleleza serikali ya Kingi

Na MAUREEN ONGALA

MAAFISA mbalimbali katika serikali ya Kaunti ya Kilifi wameingiwa na uoga baada ya maafisa wa idara ya Upelelezi wa Jinai (DCI) kutoka makao makuu jijini Nairobi, kupiga kambi katika kaunti hiyo.

Maafisa hao waliwasili katika afisi za katibu wa Kaunti ya Kilifi Bw Arnold Mkare, Jumatatu asubuhi wakafanya uchunguzi kuhusu ufisadi kwa siku mbili mfululizo.

Akizungumza afisini mwake mjini Kilifi, Bw Mkare alisema uchunguzi ulihusu masuala ambayo yalikuwa yanapelelezwa tangu kitambo.

“Tumekutana nao na kuzungumza nao kuhusu masuala wanayofuatilia ikiwemo stakabadhi mbalimbali ambazo walikuwa wanahitaji kutoka katika idara zetu,” akasema.

Hata hivyo Bw Mkare alikana madai kuwa kuna baadhi ya maafisa wa kaunti ambao wametiwa mbaroni.

Alisema baadhi ya stakabadhi wanazohitaji zinahusu jengo jipya la matibabu la mamilioni ya pesa lilanojenjwa katika Hospitali ya Kaunti ya Kilifi.

Sehemu ya jumba hilo linatumika kwa kuwahudumia wagonjwa mahututi wa Covid-19.Aliongeza kusema kuwa maafisa hao pia walikuwa wanafuatilia maafisa wengine wa kaunti ambao walihitajika kuandika taarifa zao.

“Kuna baadhi ya maafisa kutoka idara tofauti ambao walihitajika kufika katika afisi za upelezi wa jinai Nairobi mwaka 2020. Kunao pia baadhi ambao hawakwenda na imebidi maafisa hao wa upelelezi kuwafuatlia ili kunakili taarifa zao,” akasema Bw Mkare.

Baadhi ya maafisa wa kaunti ambao walienda Nairobi ni Afisa Mkuu wa wizara ya barabara Bw Ken Kazungu na mkurugenzi wa maswala ya maji Bi Mapenzi Chivila.

Afisa mmoja ambaye hakutaka kutajwa alisema majasusi wanachunguza nakala zote za miradi kuanzia mwaka wa 2014.

“Kila mfanyakazi yuko roho mkononi kwani hatujui ni nani atakayetiwa mbaroni na maafisa hawa,” akasema.

Jumanne mchana, msafara was magari matatu, moja likiwemo la Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) yalikuwa yanatoka katika ofisi za katibu wa kaunti. Gari moja lilikuwa limewabeba maafisa kadha wa serikali ya kaunti.

Magari hayo yalielekea katika ofisi kuu za upelezi mjini Kilifi.

Afisa mkuu wa upelezi Kaunti ya Kilifi, Bw Geoffrey Kathurima alithibitisha uchunguzi unaoendelea.

“Ninaufahamu kuwa maafisa hao wanafatilia kesi ambazo tayari uchunguzi unaendelea, wako hapa kufanya kazi yao,” akasema.

Mwezi Mei mwaka jana, maafisa kutoka EACC waliwatia mbaroni Katibu Mkuu wa Kaunti ya Kilifi Bw Arnild Mkare, Afisa Mkuu wa matibabu Bw Bilal Mazoya na mwenzake wa afya ya umma Bw Bilal Madzoya kwa madai kuwa walikataa kupena habari muhimu za kusaidia katika upelezi wa kesi tofauti katika kaunti hiyo.

Maafisa hao wakuu walilaumiwa kwa kukosa kupatiana nakala kuhusu mradi wa jengo la matibabu lilokuwa linaendelea kujengwa.

Wakazi wa Kilifi walalamika kutembea kilomita 10 kutafuta maji

MAUREEN ONGALA na ANTHONY KITIMO

WAKAZI wa Kaunti ya Kilifi wanalalamika kwamba wanaendelea kutozwa pesa na Kampuni ya Maji ya Mariakani (KIMAWASCO) ilhali wamekuwa wakitembea kwa zaidi ya kilomita 10 kutafuta bidhaa hiyo muhimu.

Hii ni licha ya kwamba, kampuni hiyo iliwasambazia maji kwenye maboma yao ambayo sasa hayana hata tone moja. Wakazi hao wa vijiji vya Kaptukuz, Ganze, Kaloleni na Magarini sasa wanahofia kuambukizwa magonjwa yanayotokana na uchafu kwa kuwa wanalazimika kuteka maji kwenye visima vya wazi ambavyo pia hutumika kuwanyeshwa mifugo.

Wakazi hao wanataka Kimawasco ikome kuwatoza Sh411 kwa mwezi kwa kuwa hawajapata maji kwa zaidi ya miezi minne.

“Tunalipia maji ilhali mifereji yetu ni mikavu kwa zaidi ya miezi minne. Kila mwezi wanatutumia bili ya Sh410 jambo ambalo halikubaliki kamwe. Kwa nini wanakusanya ada za kila mwezi ilhali maji hatuna?” akasema mkazi wa Kaptukus, Khadija Kadzo.

Wakazi hao walisema wanashuku kampuni chache zinazopatikana katika kaunti hiyo zimeelekeza maji kwao na kusababisha ukosefu huo.

“Tunatumia bomba moja pamoja na kampuni zinazopatikana hapa. Tumejaribu kurai wasimamizi wa kampuni hizi kutuachia maji hata kwa siku nne pekee kwa wiki lakini hawajali kwa sababu bomba hilo liko kwenye eneo kunakopatikana kampuni zao na hatuwezi kuwadhibiti,” akasema Mkurugenzi wa Kimawasco Hezekiah Mwaura.

“Madai kwamba baadhi ya kampuni zimeelekeza maji upande wao si ya kweli ila nitachunguza na usimamizi wetu upande wa Mariakani kubaini msingi wa madai hayo,” akaongeza.

Katika kijiji cha Bomani, Kaunti ndogo ya Magarini, wanawake hulazimika kupiga foleni ndefu na kukesha usiku wakiteka maji kutoka kwa visima vilivyochimbwa na wenyeji.

Wakiukaji kanuni za Covid kuosha vyoo vya umma

CHARLES LWANGA na MUREEN ONGALA

SERIKALI ya Kaunti ya Kilifi ikishirikiana na kamati ya usalama, imependekeza kuwa watu watakaopatikana na hatia ya kupuuza kanuni za kukabiliana na maamukizi ya corona wafanyishwe kazi ya kutoa huduma kwa jamii.

Gavana wa Kilifi Amason Kingi na Kamishna wa kaunti hiyo, Bw Kutswa Olaka, walisema wakosaji watapewa vifaa ili kusafisha mitaa, kuosha vyoo vya umma, kufyeka vichaka na aina nyingine za huduma kwa jamii.

Wakihutubia wanahabari mjini Kilifi baada ya mkutano wa kudhibiti ongezeko la Covid-19 katika kaunti hiyo, Bw Kingi alisema hatua hiyo ambayo huenda ikatekelezwa baada ya wiki mbili zijazo ni kati ya maazimio ambayo serikali kuu na kaunti zimefikiana ili kudhibiti maambukizi ya virusi hivyo.

“Badala ya kujaza mahakama, vituo vya polisi na magereza, wao watapewa vifaa watoe huduma kwa jamii na kuwa funzo kwa wengine ambao wanakaidi amri za kukabiliana na mamabukizi ya corona,” alisema.

Vilevile, Bw Kingi alitangaza kuwa kamati hiyo ya kukabiliana na janga la corona imepiga marufuku uchezaji wa soka pamoja na michezo mingine ikiwemo mikutano ya kisiasa.

Ili kudhibiti maambukizi katika masoko hasa maeneo ya Malindi, Kilifi, Mariakani na Gongoni, Bw Kingi aliamuru kuwa kila soko litamteua mwakilishi wao ambaye atafanya kazi pamoja na kamati ya kusimamia masoko ili kutekeleza itifaki na kanuni za kukabiliana na maambukizi ya corona.

Kwa upande wake, Bw Olaka alisema serikali kuu inaendeleza mikutano na idara ya mahakama katika juhudi za kutatua changamoto ya msongamano katika magereza.

Alisema kuwa magereza ya Mitangani na Bofa katika kaunti hiyo yamesongamana kwa sababu ya idadi kubwa ya wafungwa kutoka kaunti za Lamu na Tana River.

Alisema tayari vilabu saba vimefungwa na kupokonywa leseni zao za kufanya kazi, watu 454 wakatiwa mbaroni kwa kutovaa barakoa na wengine 419 kukamatwa kwa kutotii masharti ya kutotoka nje baada ya saa nne usiku.

Alisihi umma kuwa katika mstari wa mbele kupigana na virusi hivi ili kupunguza maambukizi kwa kuzingatia kanuni zilizowekwa na wizara ya Afya na pia kutilia maanani masharti yaliyobuniwa na serikali ya kaunti.

Mabaki ya kemikali ya usindikaji korosho yadhoofisha afya za wakazi wa Kiwapa

Na MISHI GONGO

WAKAZI zaidi ya 4,000 katika kijiji cha Kiwapa, Kaunti ya Kilifi wanaoishi karibu na eneo lililokuwa na kiwanda cha korosho cha Kenya Cashew Nuts Factory wanaendelea kuathiriwa na mabaki ya kemikali ya mafuta yaliyokuwa yakitumiwa katika usindikaji.

Wazazi wanaendelea kuishi kwa hofu ya watoto wao kuendelea kuchubuka ngozi hasa wanapoikanyaga ama kuigusa kemikali hiyo.

Tayari baadhi ya watoto wanauguza majeraha baada ya kuchubuliwa na kemikali hiyo.

“Watoto wetu wanauguza majeraha ya kuchubuka baada ya kukanyaga kemikali,” akasema Bi Kache Munga.

Aidha wakazi wana hofu kwamba huenda kukawa ya mkurupuko wa maradhi mbalimbali kufuatia ongezeko la mbu ambao wanaaminiwa kuletwa na kemikali hiyo.

Wameishinikiza Serikali kutafuta namna ya kulikabili suala hilo.

“Tunaomba serikali kutafuta njia ya kupunguza makali ya kemikali katika eneo hili. Tunahofia kuzuka kwa maradhi ya kukohoa na ngozi,” akasema Bw Ali Mzuri ambaye ni mkazi katika eneo hilo.

Kiwanda hicho kilisitisha shughuli mwaka wa 1995 baada ya kuhudumu kwa miaka ishirini.

Hata hivyo, wanasema kufikia leo hii athari za kemikali bado ziko katika mazingira; hewani na ardhini.

MAHANGAIKO: Baadhi ya wakazi wa Mayungu wategemea dampo kupata chakula

Na FARHIYA HUSSEIN

TUNAKARIBISHWA na taka zilizooza na kuozeana na kutapaka kila mahali huku zikitoa uvundo eneo la Mayungu, Malindi, Kaunti ya Kilifi.

Tunampata Bi Kadzo Kenga akichakura taka hizo.

Anasema anatafuta chakula. Eti haya ndiyo mazoea.

Kila siku hapa Mayungu, yeye hujiunga na wakazi wengine kutafuta chakula kutoka kwa mabaki yaliyoshushwa na lori la takataka.

Wengi hawawezi kuvumilia harufu hiyo kali wala kuishi sehemu kama hii, lakini kwao, hapa ni kama mgodi wa kujichumia riziki.

“Mume wangu mlemavu alichukuliwa na watu wa familia yao na wakaniacha hapa na watoto sita ambao ninawalea. Tumezoea maisha haya kwani hakuna kazi inayopatikana karibu na eneo hili,” anasema Bi Kenga ambaye ni mjamzito.

Taifa Leo imebaini kuwa mara tu lori linakaribia eneo hilo, nyuso za wakazi zinajawa na furaha.

Baadhi ya wakazi wa Mayungu, Malindi, Kaunti ya Kilifi wakichakura sehemu ya dampo kutafuta chakula. Wanasema ni maisha yao ya kawaida. Picha/ Farhiya Hussein

“Tunakula kila aina ya chakula kuanzia ngano, slesi za mkate na wali. Yaani kimsingi hakuna kilichooza kwetu. Ikiwa tutapata chakula hicho, tunayo bahati kwa sababu nyakati zingine tunalazimika kulala njaa,” anaeleza Bi Kenga.

Karibu na nyumba yake, kuna mwanamke mwingine anayeonekana akiwalisha wanawe.

“Hatuwezi kununua chakula kwa hivyo badala yake tunategemea lori linaloleta makombo kwenye dampo,” anasema mwanamke huyo anayejitambulisha kwamba anaitwa Bi Rehema Wanje.

Si wanawake tu. Nalo lipo kundi la wanaume wanaonekana wakichakura nao wapate cha kutia kinywani kiingie tumboni na kingine wapeleke nyumbani.

Baadhi ya wakazi wa Mayungu, Malindi, Kaunti ya Kilifi wakichakura sehemu ya dampo kutafuta chakula. Wanasema ni maisha yao ya kawaida. Picha/ Farhiya Hussein

Mwanamume kwa jina Bw Hamisi Changawa anasema amekosa njia nyinginezo halali za kujitafutia riziki.

“Tumelazimika kutafuta chakula hapa,” anasema.

Mkazi mwingine wa Mayungu, Bw Ngumbao Elvis anakubaliana na alichokisema Bw Changawa.

“Ndio; tunaugua kwa kula hivi vyakula, lakini ni kipi tunastahili kufanya? Tusibiri miujiza?”anauliza mkazi huyo.

Watoto nao pia hawajaachwa nyuma kwani nao wanahangaika papa hapa wakichukulia hali hii kuwa ya kawaida.

Mtoto mwenye umri wa miaka 12 anasema huamka asubuhi na mapema na hatua yake inayofuata ni kufika dampo kuona ikiwa lori la taka lilikuja na kuacha mabaki yoyote au la.

“Mimi ni mtoto wa pili katika familia ya watoto watano. Nimezaliwa na kukuzwa hapa. Hii imekuwa njia yetu ya kulelewa, kuamka na kwenda kutafuta chakula katika dampo,” kijana huyo alisema. Taifa Leo haiwezi kumtaja jina kwani yeye ni wa umri mdogo.

KURUNZI YA PWANI: Uchu wa mali, tuhuma za uchawi zinavyowaangamiza wazee Kilifi

Na KAZUNGU SAMUEL

Baada ya mvi kuwa chanzo cha mauaji ya wazee katika kaunti ya Kilifi miaka ya awali, mambo sasa ni tofauti.

Taifa Leo imegundua kwamba chuki ya watoto kutaka kurithi mali za baba zao sasa ndio jambo ambalo linapeleka vijana kutaka kuwaangamiza.

Baadhi ya wazee tulioongea nao hivi majuzi katika kaya Godhoma walitoa picha ya kutisha kuhusu kuibuka kwa mbinu mpya za kuwaangamiza.

Mmoja wa wahasiriwa hawa ni Mzee Samwel Nyiro mwenye umri wa miaka 67. Yeye aliponea kifo mwaka wa 2014 baada ya kuvamiwa na kukatwakatwa kijijini kwake eneo la Ngerenya, kaunti ya Kilifi.

Wauaji hao kulingana na mzee huyo walitaka kumwangamiza kwa dai alikuwa anairoga familia yake na alikuwa mkosi katika kijiji hicho.

“Ni Mungu tu ndiye aliyeniokoa lakini kwa sasa ningekuwa marehemu,” akasema katika kijiji cha Kaya Godhoma ambako alijificha kuepuka mautu baada ya kutoka hospitalini.

Hata hivyo baada ya kuachiliwa hospitalini, mzee huyo alilazimika kutorokea kwa kakake ili kuuguza vidonda baada ya kupatiwa taarifa kwamba alikuwa anasubiri kuuawa nyumbani kwake pindi tu atakaporudi.

Mhasiriwa huyu alisema kuwa suala la kuwa mrogi lilipandwa na chuki za kifamilia baada ya kukataa kuruhusu uuzaji wa shamba la ekari 12 ambalo analisimamia kama mtoto mkubwa katika boma.

“Mimi ndiye mkubwa katika familia yetu na nilipewa jukumu na marehemu wazazi wetu nilinde shamba hilo kwa ajili ya kizazi kijacho. Lakini kuna binamu yangu ambaye alitaka kuuza lakini nikakataa.

Hapo ndipo mpango uliwekwa wa kuniangamiza ili uuzaji wa shamba uendelee,” akasema katika mahojiano. Aidha alisema kwamba kwa sasa anahofia kurudi kijijini kusimamia shamba hilo ingawa bado halijauzwa.

“Lengo lao ni kuhakikisha kwamba nimeuawa ili wapate nafasi ya kuuza shamba. Hio ndio sababu kuu ambayo ilinifanya nitorokee hapa Kaya godhoma. Ni shamba tu ndilo ambalo naamini linataka kunipeleka kaburini,” akasema Mzee Nyiro.

Katika tukio lengine la kusikitisha na kuogofya, mzee Duni Nzai mwenye umri wa miaka 85 alilazimika kuacha jeneza la marehemu mkewe na kutoroka watu walipotaka kumuua. Walidai kwamba alikuwa amemroga mkewe na alikuwa na mkono katika kifo chake.

“Jambo ambalo wale waliotaka kuniua hawakujua ni kuwa niliuza sehemu ya shamba langu ili kumuuguza mke wangu,” akasema huku akitokwa na machozi.

Alisema kuwa hata baada ya kuokolewa mikononi mwa mwa wauaji, hafikirii kurudi kijijini kwake kwa sababu kuna binamu zake ambao alidai wanataka kuuza shamba. “Mimi sioni salama nikiwa nje ya kituo hiki. Kisa na maana ni shamba ambalo binamu zangu wanataka kuliuza. Mimi nimekataa kabisa na ndio maana nilisingiziwa kwamba ni mchawi.

Siwezi kuroga mtu ila ninajua kwamba huu ni mpango kabambe wa kuniangamiza. Sitarudi huko,” akasema.

Kwa Mzee Kahindi Ngoka mwenye umri wa 84, maisha kwake pia ni ya taabu na mahangaiko.

Alitorokea kituo hiki cha Kaya Godhoma miaka saba iliyopita kutoka kwao Tsangalaweni.Kisa na maana ni kuwa mkewe na watoto walipanga njama za kumuua wakisema kuwa ni mchawi.

“Baada ya kuponea kifo, niliunganishwa na marehemu Mangi Mitsanze ambaye alikuwa akisimamia kituo hiki kabla afariki,” akasema mzee huyo.

Hata hivyo alisema jambo ambalo limemtatiza zaidi ni mpango wa familia kutaka kuuza shamba lake la ekari 10.

 

Kusingiziwa uchawi

“Mke wangu anataka kuuza shamba akishirikiana na watoto wangu. Kwa sababu mimi mwenyewe sitaki, wananisingizia kwamba mimi ni mchawi. Sasa kama mimi ni mchawi, waachane na shamba yangu basi,” akasema kabla ya kuanza kulia wakati wa mahojiano.

Mauaji haya ya wazee yameendelea kuwa kero katika kaunti hiyo lakini jambo ambalo limeanza kujitokeza ni uchu wa watoto kuamua kuuza mashamba kwa taamaa ya kupata pesa.

Mbunge wa Ganze ambako kituo hicho kinapatikana Bw Teddy Mwambire alisikitishwa na aina hii mpya ya kuwaua wazee na kuahidi kushirikiana na maafisa wa usalama kuhakikisha jambo hili limepata suluhisho la kudumu.

“Kwa muda mrefu, eneo la Ganze linajulikana sana kwa mauaji ya wazee hawa na tumeanza kugundua kwamba sio masuala ya mvi tena ila ni kuhusu unyakuzi wa mashamba na migogoro ya familia.

Sasa kilichoko hapa ni kuhakikisha kwamba jambo hili linapata suluhu ya kudumu,” akasema mbunge huyo.

Ripoti ya usalama inaonyesha kuwa mwaka wa 2014 pekee jumla ya wazee 108 waliuawa katika kaunti ya Kilifi na mwaka wa 2015, jumla ya wazee 104 waliuawa.

Kamishna wa kaunti ya Kilifi Bw Magu Mutindika tayari ameonya kwamba hatua kali zitachukuliwa kwa familia endapo mmoja wao atapatikana ameauwa.

Mwanamume kumlipa mkewe wa zamani Sh127,000 kila mwezi

Na RICHARD MUNGUTI

JUHUDI za mwanaume za kupunguziwa mzigo wa kumtunza na kumpa mkewe aliyemtaliki kitita cha Sh127,000 kila mwezi maisha yake yote hapa ulimwenguni iligeuka kuwa kufukuza kifuli baada ya mahakama ya upeo kumwamuru abebe mzigo wake.

Jaji Mkuu David Maraga pamoja na majaji wengine wanne walimwamuru Charles Michael Angus Walkers Munro aendelee kumlisha vinono mkewe ambaye ndoa yao ilijikwaa kisha wakatalikiana.

Majaji hao walikataa kukubalia ombi la Munro kwamba yeye ama mwanaume mwingine yule aliyetalikiana na mkewe hapasi kumsaidia ama kumtunza ikiwa yuko na mapato.

Lakini majaji hao walikataa na kusema vinono na maisha ya bashasha ambayo mwanaume humzoesha mkewe atavigharamia hadi kifo kitakapowatenganisha.

“Hili ni suala la kijamii linalohusu mtu na mkewe. Hatuna mamlaka kisheria kuingilia na kuvuruga maagizo mume awe akimlipa mkewe kiasi kilichowekwa na Mahakama ya Rufaa na Mahakama kuu,” walisema majaji watano wa Mahakama ya Juu wakiongozwa na Jaji Mkuu (CJ) David Maraga.

Uamuzi huo ulitowesha matumaini ya Bw  Bw Charles Michael Angus Walkers Munro kupunguziwa gharama za kumtunza mkewe aliyemtaliki.

Pia wanaume wengine waliokuwa wanasubiri kwa hamu na ghamu uamuzi huo ndipo wapunguziwe gharama za kuwatunza wake wao waliowapiga teke ziligonga mwamba.

Jaji Maraga na Majaji Jackton Ojwang , Njoki Ndung’u na Smokin Wanjala walikataa kubatilisha uamuzi wa Mahakama ya Rufaa ambapo Bw Munro aliagizwa awe akimtunza mkewe na kumpa vinono alizomzoesha nchini Uingereza na humu nchini.

Majaji hao walisema suala la talaka sio suala la kikatiba bali ni suala la kijamii na  “hawana mamlaka kisheria kuvuruga uamuzi uliopitishwa na mahakama ya rufaa na mahakama kuu.”

Majaji hao walisema lazima Bw Munro aendelee kufadhili raha za mkewe waliyetengana.

Bw Munro ambaye ni raia wa Kenya alikuwa amewasilisha rufaa kupinga agizo awe akimlipa mkewe Bi Pamela Ann Walker Munro kitita cha Sh127,000 kila mwezi baada ya kumtaliki.

Bi Pamela Ann ambaye ni raia wa Uingereza alikuwa amefunga ndoa na Bw Munro na ndoa yao haikujaliwa watoto.

 

Mapato ya juu

Katika rufaa yake,  Bw Munro alikuwa amesema mkewe huyo waliyetangana  “anaweza kujikimu kimaisha kwa vile alikuwa na mapato ya juu.”

Bw Munro alikuwa amedokeza Pamela Anne alikuwa na nyumba nchini Uingereza na alikuwa anapokea pensheni ya mumewe wa kwanza aliyekuwa afisa wa Kijeshi.

Alisema jumba hilo la kifahari liko ulaya na alilikodisha walipokuwa wanahamia nchini Kenya. Makazi yao humu nchini yalikuwa kaunti ya Kilifi.

Lakini walipotengana mwaka wa 2013 Jaji Christine Meoli aliambiwa Bw Munro alihama na kurudi Uingereza na kumwacha mkewe Kilifi.

Mkewe huyo alimweleza Jaji Meoli mumewe alimwacha kwa upweke na kushikana na wanawake wengine kuponda raha.

Pamela alikuwa ameomba mahakama iamuru Bw Munro awe akimlipa Sh250,000 kila mwezi.

Bw Munro alisema yeye ndiye mume wa pili kumuoa Pamela na kwamba “hastahili kumuongezea pesa juu ya pesa.”

Katika rufaa aliyowasilisha mbele ya Majaji Milton Asike Mahakhandia,William Ouko na Kathurima M’Inoti , Bw Munro alilalamika Sh127,000 alizoagizwa na Jaji Meoli awe akimlipa mkewe ni nyingi zapasa kupunguzwa.

Wakauliza, “Mbona sasa Bw Munro anataka kubanduka ilhali alikuwa amemzoesha mkewe maisha ya juu. Lazima aendelee kumweka katika maisha aliyomzoesha.”

Majaji hao walisema hawatakuwa na utu endapo watabatilisha uamuzi wa Jaji Meoli.

“Ulimzoesha mkeo vinono na maisha ya kifahari, endelea kuyagharamia,” waliamuru majaji hao.

Pwani yaapa kujisuka upya kuingia serikalini 2022

Na KAZUNGU SAMUEL

VIONGOZI wa Pwani wanapanga kuungana na kuwa katika serikali mwaka wa 2022 na wakapendekeza kuwa Gavana wa Kilifi, Amason Kingi aongoze kampeni hiyo.

Wengi wakiwa wanasiasa, walisema Jumamosi wakati wa mazishi ya waliyekuwa mbunge wa Ganze, marehemu Joseph Kingi kwamba wameanza harakati za kutimiza azimio la umoja wa Pwani.

Gavana Kingi aliwataka wanasiasa wakongwe na viongozi wa kidini kuhakikisha azimio la umoja wao linafanikiwa.

“Ikiwa mimi niko tayari, mwingine pia awe tayari na mwingine vile vile. Tukifanya hivyo kama wakazi wote wa Pwani, basi lengo letu la kuwa katika serikali tukiwa kitu kimoja litafaulu,” akasema Gavana Kingi.

Mazishi hayo yalifanyika katika kijiji cha Mitsemerini, Bamba na kuhudhuriwa na miongoni mwa wengine, mkuu wa majeshi Jenerali Samson Mwathethe.

Viongozi hao ambao walikuwa ni wabunge wa sasa na wa zamani, walisema maeneo mengine ya Kenya yanaheshimiwa kwa kuwa viongozi wote wanaongea kwa sauti moja.

Mbunge wa Kaloleni, Bw Paul Katana alisema kuna haja ya kuwa na msimamo kati ya wakazi wa Pwani na viongozi wao ili kutoyumbishwa katika siasa.

“Mara hii tunataka kuwa katika nyumba yetu. Hii tabia ya kushika nyumba za wengine haitatusaidia.

Tunashukuru kwamba baada ya Bw Raila Odinga na RaisUhuru Kenyatta kushikana mikono, kile ambacho  tumeona sasa ni utulivu wa nchi. Lazima tufurahie hatua hii ambayo viongozi wetu walichukua,” akasema Bw Katana.

Wanasiasa wengine walikuwa Teddy Mwambire (Ganze), Ken Chonga (Kilifi Kusini), Asha Jumwa (Malindi), Owen Baya (Kilifi Kaskazini) na Mwakilishi wa akina mama wa Kaunti Bi Mbeyu Mwanyanje.

Waliowahi kuwa wabunge ni pamoja na Gunga Mwinga, Abdalla Ngozi, Francis Baya, Morris Dzoro, Katana Ngala na Gonzi Rai.

Bw Mwambire alisema kuwa umoja wa viongozi wa Pwani umetatizwa mara nyingi na chuki pamoja na masengenyo na wivu miongoni mwa viongozi wenyewe.

 

Kuimarisha umoja

“Tunataka sasa kuhakikisha kwamba tunatimiza lengo kamili la umoja wetu. Lakini tatizo linakuja wakati ambapo chuki huanza kuwaingia viongozi na kuanza kupigana vita, kuchongeana na kubezana. Wakati tukiacha hili, basi tutafanikisha azimio letu la umoja,” akasema.

Naye Bi Jumwa alisema kuwa tayari eneo hilo liko na umoja lakini kinachosumbua ni kuwa bado hakujapatikana kiongozi ambaye ataweza kuwaleta pamoja kama Wapwani.

“Gavana Kingi yuko hapa lakini tatizo letu ni kuwa kila kiongozi ambaye anajitokeza kutaka kutupeleka mbele anapingwa. Hili ni tatizo kubwa kwetu na ni lazima tubadilike,” akasema Bi Jumwa.

Bw Owen alisema gavana anatosha kuchukua usukani kama kiongozi wa Pwani na kuwapeleka katika serikali mwaka wa 2022.

Aliyekuwa mbunge wa Kaloleni Bw Gunga pia alisema eneo la Pwani linatatizika kwa sababu halina viongozi ambao wanaweza kusukuma sera za eneo hilo kitaifa.

“Lazima tupate kiongozi ambaye atatushika mkono kama Pwani na kutuweka pamoja katika mizani ya maendeleo,” akasema.

 

AKILIMALI: Kijiji kinachotegemea uchumaji wa chumvi Kilifi

Na KAZUNGU SAMUEL na EUNICE MURATHE

HUKU jua kali likiendelea kuwachoma bila huruma, wakazi wanaoishi katika ukanda wa kutoa chumvi wa Magarini, kaunti ya Kilifi hawakuonekana kuchoka. Wakiwa na lengo kamili la kujinufaisha kimaisha kupitia kwa kutengeneza chumvi, hakuna kilichoonekana kuwakera wala kuwarudisha nyuma.

Vizavi vilivyopita vyote katika eneo hili vilijishughulisha na kazi ya kuchimba na kutayarisha chumvi, miaka mingi iliyopita.

Tulipofika katika kijiji cha Kadzhuhoni tulikumbana na visima zaidi ya kumi ambavyo wakazi wametayarisha kuvuna  chumvi ili kuendeleza maisha yao. Eneo hilo la Kadzuhoni linapatikana umbali wa kilomita 147 kutoka jijini Mombasa, kwenye barabara kuu ya kutoka Malindi kuelekea Lamu na Garisa.

Baadhi ya visima ambavyo wakazi wametayarisha kuvuna  chumvi katika kijiji cha Kadzuhoni, Kilifi. Picha/ Kazungu Samuel 

Uchumaji chumvi kwa njia ya kienyeji umeendelezwa na wakazi hapa kwa muda mrefu na umerithiwa na vizazi kwa vizazi.

Mmoja wa wakazi wanaomiliki visima hivi vya chumvi Bw Suleiman Wario, alisema kijiji chote cha Kadzuhoni kinategemea shughuli za kuvuna chumvi na kwa kiwango kichache shughuli za kuvua samaki.

 “Tulianza shughuli hii ya kuvuna chumvi katika eneo hili mwaka wa 1968. Mimi ninamiliki visima kadhaa vya chumvi na kuna wakazi ambao huja na kujishughulisha hapa. Kwa siku mara nyengine hupata zaidi ya watu 100 wanakuja hapa kufanya vibarua na kujipatia fedha kuzilisha jamii zao,” akasema Bw Wario.

Wachumaji wa chumvi waonyesha magunia ya bidhaa hiyo. Wanauza gunia moja kwa Sh100. Tani moja ya chumvi inatoshana na magunia 20 ya chumvi. Picha/ Kazungu Samuel

Visima hivi vya Kadzuhoni tuligundua kwamba vinamilikiwa na wakulima watano ambao kwa sasa wameanzisha muungano ili kujaribu kuboresha biashara yao.

 “Mara nyengine biashara inakuwa nzuri kwetu lakini nyakati za ugumu wa biashara, sisi huamua kuja pamoja na kuungana. Kwa sasa tuko na muungano wetu kutetea maslahi yetu,” akasema Bw Wario.

Hata hivyo wakulima hao walitueleza baadhi ya changamoto zao kibiashara ikiwemo kujaa kwa maji ya bahari katika mashimo yao na kutatiza kuzaliwa kwa chumvi.

Wakati wa mawimbi makali na maji mengi baharini, maji hufuata mkondo na kujaa katika mashimo .

Kulingana na Bw Wario, maji ya bahari hupigwa kupitia kwa paipu zilizoundwa maalum katika visima mbalimbali , jambo ambalo alisema linasaidia katika kutayarisha chumvi yao.

Baada ya wiki tatu, chumvi huwa tayari kuvunwa na kutiwa kwa magunia. Picha/ Kazungu Samuel

Tuligundua kwamba utayarishaji wa chumvi huwa na viwango vyake hapa. Kwa mfano kisima cha kwanza huwa kina maji yaliyotoka baharani ambayo hayana chumvi nyingi.

Kisha baada ya siku mbili maji hayo husukumwa katika kisima cha pili huku mvuke wa jua ukitumika kuongeza makali ya chumvi. Shughuli hiyo hufanyika na baada ya wiki tatu, chumvi huwa iko tayari kuvunwa na kuwekwa katika gunia.

Bw Wario aliambia Taifa Leo kwamba yeye hupata kati ya tani  220 hadi 300 kila anapovuna chumvi yake. Yeye binafsi anamiliki visima tisa katika kijiji cha Kadzuhoni.

 “Tuko na maajenti ambao hutoka Nairobi kuja na kununua chumvi yetu hapa. Wao hufika hapa na biashara hii tunaifanya  chini ya muungano wa sisi wamiliki watano,” akasema Bw Wario kabla ya kuongeza

Chumvi hii haijafikia kiwango bora cha kitaifa wala kimataifa. Ndio maana chumvi hii huuziwa maajenti ambao huuza katika kampuni za kuunda chumvi ya kiwango cha juu. Picha/ Kazungu Samuel

“Wananunua gunia moja kwa Sh100 kinyume na awali ambapo tulikuwa tukinunua gunia moja kwa Sh150,” akasema Bw Wario. Tani moja ya chumvi huwa inatoshana na magunia 20 ya chumvi.

Bw Wario alisema kuwa kwa sasa hivi bado hawajapata soko bora la bidhaa yao kwa vile chumvi wanayotoa si ya kiwango cha juu.

Aliongeza kuwa wanapata ushindani mkali kutoka kwa kampuni za chumvi ambazo zimeimarika na ziko na mitambo ya kisasa ya kuchuja chumvi.

“Chumvi yetu haijafikia kiwango bora cha kitaifa na kimataifa. Kwa sababu hiyo bado tunauza chumvi yetu kwa maajenti ambao huuza katika makampuni mengine Nairobi na maeneo mengine. Endapo tutapata usaidizi wa vifaa vya kisasa, tutafika mbali na hata kuanzisha kiwanda chetu chenye vifaa vya kisasa,’ akasema Bw Wario.

Agizo ardhi inayozozaniwa isiingiliwe hadi kesi isikizwe

Joseph Lenguris (kushoto) akitazama vijana wakiangusha lango la shamba linalozozaniwa eneo la Kikambala, Kaunti ya Kilifi jana. Bw Lenguris na mewe Bi Monika Behrmann anazoania umiliki wa ardhi hiyo na Bi Caroline Mwelu. Picha/ Kazungu Samuel

Na PHILIP MUYANGA

Kwa Muhtasari:

  • Shamba la mamilioni ya pesa eneo la Kikambala libaki lilivyo
  • Bi Caroline Mwelu Mwandiku anataka mahakama kumpa agizo la muda la kumzuia Bi Monika Herta Behrman kutojihusisha na shamba hilo
  • Kwa upande wake Bi Behrman katika ombi lake, anataka majina yake yatolewe katika kesi

MAHAKAMA ya Mazingira na Mashamba imeamuru kuwa shamba la thamani ya mamilioni ya pesa linalozozaniwa eneo la Kikambala libaki lilivyo kwa sasa.

Jaji Charles Yano, katika mahakama ya Mombasa, aliamua kuwa hali ilivyo katika shamba hilo imebaki vivyo hivyo hadi Aprili 16, wakati maombi mawili yaliyowekwa mahakamani na pande zinazozona yatasikizwa.

Katika ombi moja, Bi Caroline Mwelu Mwandiku anataka mahakama kumpatia agizo la muda la kumzuia Bi Monika Herta Behrman ambaye ni mmoja wa waliowasilisha maombi katika kesi kutojihusisha na shamba hilo liliko kaunti ya Kilifi.

Anataka pia kamanda wa polisi katika eneo la kilifi na maafisa wake waamuriwe kuhakikisha maagizo hayo ya mahakama yametimizwa.
Kulingana na ombi hilo, Bi Mwandiku anaishi na mwanawe wa kiume na wasichana wawili wadogo na ni mmiliki wa shamba hilo.

“Mlalamishi wa pili (Bi Behrman), bwanake na watu wanaofanya kazi kwa niaba yao, wametekeleza shughuli za uharibifu katika shamba hilo zikiwemo kuiba vitu vya thamani na vya kielektroniki,” ombi hilo lilisema.

Kwa upande wake Bi Behrman katika ombi lake, ambaye kulingana na karatasi Za kesi ni muweka kesi pamoja na Bi Mwandiku anataka majina yake yatolewe katika kesi.

Anataka pia kesi ambayo Bi Mwandiku aliwasilisha mahakamani kutupiliwa mbali.