Wanyakuzi wa ardhi iliyotengewa barabara za kutumiwa mitaani wakati wa dharura waonywa

Na SAMMY KIMATU

MSIMAMIZI mmoja katika Kaunti ya Nairobi ameonya wamiliki wa nyumba walionyakua barabara mitaani na kujenga nyumba kwamba wanahatarisha maisha ya watu.

Akiongea na Taifa Leo mnamo Jumatatu, Msaidizi wa Kamishna wa kaunti wa eneo la South B, Bw Michael Aswani Were alisema wahusika hawana mioyo ya utu na badala yake wamejawa na famaa ya pesa.

Aidha, Bw Were ameagiza kila mmiliki wa nyumba kuhakikisha ametenga nafasi ya wakazi ili wawe wakitumia wakati wa dharura akitoa mfano wa visa vya moto hasa mitaani ya mambanda.

“Kuna baadhi ya wamiliki wa nyumba walionyakua njia zilizotengwa kwa minajili ya kutumia wakati wa dharura kama vile mikasa ya moto na pia ambulensi zikija kuchukua wagonjwa au magari ya polisi wanapokuwa kazini,” Bw Were aliongea hayo baada ya kukagua eneo la kisa cha moto katika mtaa wa Sokomoko karibu na Kituo cha Biashara cha South B wiki moja iliyopita.

Kwa mujibu wa ripoti ya kamati ya usalama katika tarafa, hakukuwa na njia ya kutumiwa wakati wa dharura ndiposa moto uliteketeza nyumba nyingi.

Wamiliki wa nyumba hizo, waliolaumiwa kwa tamaa ya pesa walinyajua ardhi yote na kujenga nyumba.

“Wamiliki wa mtaa huu ni watu wasiokuwa na ubinadamu kwa kutowacha barabara za magari. Ilikuwa ni vingumu kwa gari za kuzima moto kuingia kwenye eneo mkasa kuzima moto. Kungekuwa na njia, tusingepata nyumba nyingi kuteketea siku hiyo,’’ Bw Were akasema.

Baada ya tukio hilo, alionya pia watu wasiruhusiwe kujenga nyumba za orofa za mabati kwani hilo nalo linachangia pakubwa hasara kupatikana zaidi wakati wa moto.

Aliongeza kwamba kwa miujibu wa ripoti za majasusi, mitaa ilikuwa na barabara hapo awali. Hata hivyo, leo kuna msongamano wa nyumba baada ya wanyakuzi wa ardhi kunyakua nafasi zote mitaani, “Nimefahamishwa kulikuwa na barabara zilizokatwa mitaani na watangulizi wangu wakishirikiana na machifu. Lazima baranbara zipatikane mitaani yetu,” Bw Were akaongeza.

Tarafa ya South B ina msururu wa mitaa ya mabanda zaidi ya kumi ma visa vya moto kwenye mitaa hiyo sio jambo geni kutokana na idadi kubwa ya watu, miundo misingi mbovu na pia nyumba nyingi ni za mabati.

Wakazi kwenye mitaa hiyo ni wa daraja la chini ikizingatiwa kuna ukosefu wa ajira miongongi mwa wengi wao. Badhi ya ni vibarua katika eneo la viwanda huku wamama wakifanya kazi za sulubu mitaani mingine kwa kufua nguo.

Barcelona wacharaza Elche na kupaa hadi nafasi ya tatu kwenye jedwali la La Liga

Na MASHIRIKA

KIUNGO mkabaji wa Barcelona, Frenkie de Jong alifunga bao na kuchangia jingine katika ushindi wa 2-0 uliosajiliwa na waajiri wake dhidi ya Elche katika mechi ya Ligi Kuu ya Uhispania (La Liga) mnamo Jumapili.

De Jong alichuma nafuu kutokana na masihara ya beki Diego Gonzalez wa Elche na kuwaweka Barcelona kifua mbele kunako dakika ya 39.

Nyota huyo raia wa Uholanzi alichangia bao la pili la Barcelona lililofungwa na Riqui Puig aliyecheka na nyavu za wapinzani kwa mara ya kwanza akivalia jezi za Barcelona waliokuwa wakimwajibisha katika mechi yake ya 25.

Elche nusura wasawazishe mambo mwanzoni mwa kipindi cha pili ila kombora la fowadi Emiliano Rigoni likadhibitiwa vilivyo na kipa Marc-Andre ter Stegen.

Juhudi za Barcelona pia kufunga mabao zaidi katika kipindi cha pili zilizimwa na kipa Edgar Badia wa Elche ambaye aliwanyima wachezaji Ousmane Dembele na Francisco Trincao nafasi za wazi.

Mechi hiyo ilikuwa ya 13 mfululizo kwa Elche kupiga bila ya kusajili ushindi. Matokeo hayo kwa sasa yanawaweka katika hatari ya kuteremshwa ngazi mwishoni mwa kampeni za msimu huu ikizingatiwa kwamba wanashikilia nafasi ya 19 kwa alama 17, nne pekee kuliko Huesca wanaovuta mkia.

Hata hivyo, wangali na mechi mbili zaidi za kusakata ili kufikia idadi ya michuano 20 ambayo tayari imetandazwa na Alaves, Osasuna, Real Valladolid na Eibar waliopo juu yao.

Chini ya kocha Ronald Koeman, Barcelona walichupa hadi nafasi ya tatu jedwalini kwa alama 37, tatu nyuma ya nambari mbili Real Madrid.

Leicester wakomoa Brentford na kujikatika tiketi ya kuvaana na Brighton kwenye raundi ya tano ya Kombe la FA

Na MASHIRIKA

LEICESTER City walitoka nyuma na kuzamisha chombo cha Brentford kwa mabao 3-1 katika mchuano wa raundi ya nne ya Kombe la FA mnamo Jumapili.

Brentford waliokuwa wakichezea nyumbani kwao walichukuwa uongozi wa mapema kupitia bao la Mads Bech Sorensen katika dakika ya sita.

Ingawa hivyo, Leicester wanaotiwa makali na kocha Brendan Rodgers walirejea ugani kwa minajili ya kipindi cha pili kwa matao ya juu na wakasawazishiwa na Cengiz Under chini ya sekunde 50 za mwanzo wa kipindi cha pili kupitia krosi ya kiungo James Maddison.

Dakika tano baadaye, Youri Tielemans alifungia Leicester bao la pili kupitia mkwaju wa penalti kabla ya Maddison kukamilisha karamu ya mabao katika dakika ya 71.

Matokeo hayo yalirejesha kumbukumbu za msimu uliopita wa 2019-20 ambapo Leicester ambao kwa sasa watavaana na Brighton kwenye raundi ya tano, walipepeta Brentford 3-1 katika raundi ya nne ya Kombe la FA.

Brentford hawajawahi kushinda mechi yoyote dhidi ya Leicester katika jumla ya mechi saba zilizopita katika kivumbi cha kuwania Kombe la FA na hawajawahi kuwazidi maarifa katika pambano lolote tangu 1953.

Hata hivyo, Brentford walijituma vilivyo katika tukio lililopania kudhihirisha kwamba walistahili kupepeta vikosi vinne vya Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) msimu huu na kufuzu kwa nusu-fainali za Carabao Cup ambapo walibanduliwa mwishowe na Tottenham Hotspur ya kocha Jose Mourinho.

Mechi kati ya Brenford na Leicester ilileta pamoja kikosi kinachoshikilia kwa sasa nafasi ya nne kwenye jedwali la Ligi ya Daraja la Kwanza nchini Uingereza (Championship) na kingine kinachoshikilia nafasi ya tatu kwenye jedwali la EPL.

Kocha Rodgers kwa sasa ametinga raundi ya tano ya Kombe la FA mara nne – mara mbili akidhibiti mikoba ya Liverpool na mara mbili akiwanoa masogora wa Leicester.

Kwa upande wao, Brentford wamebanduliwa nje ya Kombe la FA mara 13 kati ya 14 zilizopita dhidi ya vikosi vya EPL. Mara ya pekee walipokosa kushuhudia tukio hilo ni mnamo Januari 2006 walipowacharaza Sunderland 2-1.

Ni mara ya kwanza tangu Novemba 2008 kwa Leicester kufunga mabao matatu na zaidi kwenye michuano miwili mfululizo ya Kombe la FA.

Maddison amehusika moja kwa moja katika mabao 13 ambayo yamefungwa na Leicester katika mechi 24 zilizopita msimu huu wa 2020-21. Nyota huyo raia wa Uingereza amefunga mabao tisa na kuchangia mengine manne. Katika msimu wa 2019-20, kiungo huyo alihusika katika mabao 12 pekee ya waajiri wake kutokana na jumla ya michuano 38.

Bayern waponda Schalke na kufungua mwanya wa alama saba kileleni mwa jedwali la Bundesliga

Na MASHIRIKA

BAYERN Munich walifungua mwanya wa alama saba kileleni mwa jedwali la Ligi Kuu ya Ujerumani (Bundesliga) mnamo Jumapili baada ya kuwapokeza Schalke kichapo cha 4-0 ugenini.

Bayern walifungua ukurasa wa mabao kupitia kwa kiungo Thomas Muller kunako dakika ya 33 kabla ya Robert Lewandowski kupachika wavuni bao la pili ambalo lilikuwa lake la nane mfululizo ligini.

Mabao mengine ya Bayern yalifumwa wavuni na Muller na David Alaba katika dakika za 88 na 90 mtawalia.

“Ingawa tulishinda kwa idadi kubwa ya mabao, sikuridhishwa na jinsi tulivyocheza mechi hiyo. Vijana walipoteza mipira mara kwa mara. Ipo haja kwa kikosi kuanza kumiliki asilimia kubwa ya mpira uwanjani na wachezaji kupokezana pasi za haraka,” akasema kocha wa Bayern, Hansi Flick.

Kiungo Joshua Kimmich wa Bayern alichangia mabao matatu yaliyofungwa na waajiri wake katika mchuano huo huku kipa Manuel Neuer ambaye pia ni chaguo la kwanza katika timu ya taifa ya Ujerumani akiweka rekodi ya kutofungwa kwenye jumla ya mechi 197 za Bundesliga.

Ushindi dhidi ya Schalke uliwaweka Bayern pazuri zaidi kadri wanavyowania fursa kutia kapuni taji la Bundesliga kwa mara ya tisa mfululizo.

Nambari mbili RB Leipzig walipoteza fursa ya kupunguza pengo la alama kati yao na Bayern baada ya kupigwa 3-2 na Mainz katika mechi nyingine ya Bundesliga.

Leipzig kwa sasa wanajivunia alama 35, tatu zaidi kuliko Bayer Leverkusen na VfL Wolfsburg wanaoshikilia nafasi za tatu na nne mtawalia.

MATOKEO YA BUNDESLIGA (Januari 24):

Schalke 0-4 Bayern

Hoffenheim 3-0 FC Koln

AC Milan wamsajili fowadi matata raia wa Croatia, Mario Mandzukic

Na MASHIRIKA

VIONGOZI wa Ligi Kuu ya Italia (Serie A), AC Milan wamejinasia huduma za fowadi matata raia wa Croatia, Mario Mandzukic bila ada yoyote.

Kwa mujibu wa mkataba wa nyota huyo, Milan watakuwa radhi kurefusha muda wa kuhudumu kwa Mandzukic uwanjani San Siro kwa mwaka mmoja zaidi baada ya kandarasi ya sasa kutamatika mwishoni mwa msimu huu.

Mshambuliaji huyo wa zamani wa Juventus na Bayern Munich hajakuwa na klabu tangu aagane rasmi na kikosi cha Al Duhail kinachojivunia kwa sasa maarifa ya fowadi wa Harambee Stars ya Kenya, Michael Olunga.

Akiwa Bayern, Mandzukic aliwaongoza miamba hao wa soka ya Ujerumani kutia kapuni taji la Klabu Bingwa Ulaya (UEFA) mnamo 2013 kabla ya kuongoza Juventus kunyanyua mataji manne ya Serie A kati ya 2015 na 2019. Mandzukic amewahi pia kudhibiti mikoba ya Atletico Madrid.

Alifungia Croatia bao la pili katika kichapo cha 4-2 walichopokezwa na Ufaransa kwenye fainali ya Kombe la Dunia mnamo 2018 nchini Urusi.

“Nimefurahi sana kusikia ujio wa Mandzukic. Sasa tutakuwa wakongwe wawili tegemeo kambini mwa Milan na wapinzani wataumia sana,” akasema fowadi matata wa Milan, Zlatan Ibrahimovic, 39.

BAT ByPass Thika kukamilika katika muda wa wiki chache zijazo

Na LAWRENCE ONGARO

MSONGAMANO wa magari utapungua pakubwa barabara ya BAT Bypass itakapokamilika baada ya miezi minne ijayo.

Mbunge wa Thika Bw Patrick ‘Jungle’ Wainaina na mwenzake wa Gatanga Bw Nduati Ngugi walizuru eneo la Delmonte ambako barabara ya umbali wa kilomita 15 ya BAT Bypass itapitia.

Bw Wainaina alisema kwa muda mrefu kumekuwa kukishuhudiwa msongamano wa magari yanayoingia Thika kutoka Nairobi na hata upande wa Murang’a.

“Iwapo barabara hiyo ya kuingia Delmote na kutokea eneo la BAT itakamilika, bila shaka msongamano wa magari utapungua. Huu pia ni mwamko mpya katika usafiri na biashara,” alisema Bw Wainaina.

Alisema kampuni ya Delmonte ambayo imeajiri wafanyakazi 7,000 itapata nafasi ya kusafirisha mananasi na bidhaa nyinginezo katika maeneo tofauti kama Murang’a, Machakos, na hata Nyandarua.

Mbunge wa Thika Mhandisi Patrick ‘Jungle’ Wainaina. Picha/ Lawrence Ongaro

Aliwashauri wakazi wa Umoja ambako barabara hiyo itapitia wajipange mapema na kuhama kabla hawajabomolewa nyumba zao. Aliwataka wajipange mapema ili wasije wakashtuliwa bila kutarajia.

Kulingana na mhandisi wa mradi huo, barabara hiyo itagharimu takribani Sh1.8 bilioni kabla ya kukamilika.

Mbunge wa Gatanga Bw Nduati Ngugi ambaye barabara hiyo ya BAT Bypass inapitia katika eneo lake alipongeza mradi huo akisema biashara itaimarika pakubwa ambapo bidhaa zitasafirishwa haraka bila kuchelewa.

Wakazi wa Ithanga watapata nafasi nzuri ya kusafirisha bidhaa zao huku wakazi wa Murang’a nao wakipata fursa ya kusafirisha ndizi kwa wingi katika maeneo mengine,” alisema Bw Ngugi.

Alisema wakazi wa Murang’a watasafiri kwa urahisi kufika Thika, Nairobi, hadi kwenda sehemu za Ithanga.

Kwa muda mrefu wafanyabiashara wengi wa Murang’a wamepati wakati mgumu kusafirisha bidhaa zao kwa sababu ya ubovu wa barabara, kulingana na Bw Ngugi.

Aliwataka wakazi wawe mstari wa mbele kushirikiana na wahandisi hao.

Mhudumu wa bodaboda kutoka eneo la Delmonte Bw Stephen Kimilu alisifu mradi huo wa barabara akisema utawasaidia kuendesha kazi yao kikamilifu.

“Hapo awali tulipata shida hasa wakati wa mvua kwa sababu matope yalikuwa tele katika barabara ya kuingia kampuni ya Delmonte. Sasa tutapata afueni ikikamilika,” alisema Bw Kimilu.

Naye dereva wa lori la mizigo Bw Francis Wanyoike alisema itakuwa afueni kwa ujenzi wa barabara hiyo baada ya kutaabika muda mrefu.

“Sisi kama madereva tunastahili kupongeza juhudi hizo kwa sababu bidhaa zitasafirishwa kwa wakati ufaao,” alisema Bw Wanyoike

LISHE: Sukumawiki na nyama ya mbuzi

Na MARGARET MAINA

mwmaina@ke.nationmedia.com

Muda wa kuandaa: Dakika 15

Muda wa mapishi: Dakika 40

Walaji: 4

Vinavyohitajika

  • nyama kilo 1
  • sukumawiki
  • karoti 2
  • pilipili 1
  • kitunguu maji
  • nyanya 3
  • nyanya ya kopo vijiko 2
  • kitunguu saumu (chukua vipande 5)
  • curry powder vijiko 2
  • chumvi
  • mafuta ya kupikia

Maelekezo

Katakata nyama na uioshe kabla ya kuiweka katika sufuria safi iliyobandikwa mekoni. Weka chumvi na tangawizi mbichi na upike hadi iive na kulainika.

Weka mafuta ya kupikia katika sufuria mekoni na yakishapata moto, katakata kitunguu maji halafu ukoroge kwa kupindua hadi kiive.

Osha pilipili uikatiekatie ndani halafu koroga vizuri. Ongezea curry powder na nyanya ya kopo na uendelee kukoroga vizuri. Weka chumvi.

Zile karoti zikwangue na utumbukize vipande ndani ya mboga yako kisha koroga.

Acha nyanya ziive.

Osha na ukate sukumawiki. Weka ndani halafu koroga vizuri kabla ya kuongezea nyama pamoja na dhania.

Koroga vizuri halafu uache kwa muda wa hadi dakika tano hivi.

Epua na pakua tayari kuliwa na sima.

Kasisi aponda Uhuru

Na PETER NGARE

RAIS Uhuru Kenyatta amekashifiwa vikali kwa kushindwa kukabiliana na ufisadi na kuendelea kusukuma BBI, licha ya kuwepo kwa matatizo mengi muhimu zaidi yanayopasa kushughulikiwa kwanza.

Katika hatua isiyo ya kawaida siku hizi kwa viongozi wa kidini kukosoa walio madarakani, Kasisi Mkuu Sammy Wainaina wa kanisa la All Saints Cathedral jijini Nairobi, amejitokeza kuiga wahubiri waliokuwa na ujasiri wa kulaani utawala mbaya na ukiukaji wa haki za binadamu.

Mchango wa wahubiri hao kama David Gitari, Timothy Njoya, Alexander Muge, Padri John Kaiser na Henry Okullu ulisaidia kuleta mageuzi ya kisiasa na utawala nchini kutoka kwa utawala wa kidikteta wa KANU.

Lakini kizazi cha sasa cha wahubiri kimekosa ujasiri huo, na badala yake wanajihusisha zaidi na wanasiasa kwa ajili ya kupewa pesa, kutafuta mali na hata kutoa majukwaa makanisani kwa wanasiasa kuyatumia kuchafuana.

Mnamo Jumapili, Kasisi Wainaina alieleza masikitiko kuwa Rais Kenyatta wiki iliyopita alikiri kuwa Sh2 bilioni zinaibwa serikalini kila siku, bila yeye kama kiongozi wa nchi kuchukua hatua za kukomesha uovu huo.

Alisema kuwa kukiri kwa Rais Kenyatta kuhusu wizi huo kuna maana kuwa serikali inawajua wezi wa mali ya umma, ama serikali yenyewe inahusika katika uporaji huo.

“Asante Bw Rais kwa kukiri kuwa sote Wakenya ni wezi. Lakini Bwana Rais, kama kiongozi wa nchi unafanya nini kuhusu hilo? Uko na taasisi kama EACC, DCI, DPP, NIS na zingine zilizo chini ya mamlaka yako za kukusaidia kukabiliana na ufisadi ambao umekiri umekita mizizi katika serikali yako.

“Unatwambia nini unapokiri kuna ufisadi serikalini? Je, unamaanisha umeshindwa kupigana nao, ama? Iwapo huwezi kukabiliana na wafisadi, basi ni nani ataokoa Kenya?” Akashangaa Kasisi Wainaina.

Wiki iliyopita Rais Kenyatta alikiri kuwa uporaji pesa ndani ya serikali yake ni wa kiwango cha kutisha: “Zile fedha ambazo watu wanapora serikali kila siku zinazidi Sh2 bilioni,” alisema Rais kwenye redio.

Kasisi Wainaina alitaja pia kashfa ya ununuzi katika Mamlaka ya Dawa (KEMSA), akisema hata baada ya Rais Kenyatta kupeana siku 21 uchunguzi kuhusu madai ya wizi wa mabilioni kukamilishwa, ripoti hiyo haijatolewa miezi minne baadaye

“Aidha serikali inajua wezi wa KEMSA ni akina nani ama yenyewe ilihusika katika wizi huo,” akasema Kasisi Wainaina.

Mnamo Agosti 26, 2020, Rais Kenyatta aligiza uchunguzi kufanywa kuhusu madai ya wizi wa pesa za kukabiliana na Covid-19 na ripoti kutolewa katika muda wa siku 21, lakini kufikia sasa ripoti hiyo haijatolewa.

Kasisi Wainaina alisema ufisadi hasa miongoni mwa wanasiasa ndio umechangia mjadala kuhusu ‘hasla’ na ‘familia za kifalme’, akitaja BBI kama uwongo mtupu.

“Mko na pesa za BBI lakini hamna za kujenga madarasa ya watoto wetu, halafu Waziri wa Elimu anasema kusomea chini ya miti kunasaidia wanafunzi kupata hewa safi ya oksijeni. Hata madarasani kuna oksijeni ya kutosha.

“Sio ukweli kuwa BBI itatatua matatizo ya Wakenya. Huu ni mpango wa wanasiasa wachache kugawana madaraka. Mbona mwandanganya Wakenya? Iwapo mmeshindwa kupatia kaunti asilimia 15 ya bajeti, mtaweza vipi kuzipatia asilimia 35 mnazoahidi BBI ikipita?

“Mnaambiwa eti BBI ikipita viongozi wa kikabila watapata nafasi kuu za uongozi. Hata kama kinara wa kabila lako atakuwa pale juu, wewe mwananchi utaendelea kuwa maskini. Hata watu wa makabila ambayo yametoa marais wanaweza kukwambia ukweli kuwa hawajanufaika na hilo.

“Kile Wakenya wanataka ni ajira, afya bora, barabara, masoko ya kuuza mazao yao na usalama. Lazima tuzime ajenda ya wanasiasa ya kupora Kenya,” akasema Kasisi Wainaina.

Aliwarukia pia viongozi wenzake wa kidini ambao alisema wamewekwa mifukoni na wanasiasa, na hivyo kuzimwa kukosoa vitendo vyao pamoja na kutoa jukwaa la makanisa kwao kushambuliana.

Alisema kile Kenya imekosa ni mwongozo wa kimaadili, hali aliyotaja kama kiini cha utamaduni wa wizi, na kutumia njia za mkato kupata mali.

“Tumekuwa taifa la wezi. Hata makanisani unaona waumini wakitoa ushuhuda kuwa wamebarikiwa, ilhali ni ufisadi wanashiriki. Hata ulete pesa hizo kanisani hautabarikiwa! Madhara ya vitendo vyako utayaona hata kwa watoto wako. Tuazimie kubarikiwa kwa kufanya kazi kwa bidii kwenye shughuli halali,” akadokeza.

Wanasoka 11 waliowahi kunolewa na Sir Alex Ferguson na wakaishia kuwa makocha wakiwemo Rooney na Solskjaer

Na CHRIS ADUNGO

WAYNE Rooney, 35, sasa ni kocha wa kikosi cha Derby County nchini Uingereza baada ya kuwa kaimu mkufunzi mkuu wa kikosi hicho tangu Novemba 2020.

Tangu wakati huo, ameongoza kikosi hicho kusajili ushindi mara tatu kutokana na mechi tisa.

Kuteuliwa kwake kuwa kocha mkuu kunamfanya aanze kufuata nyayo za mkufunzi wake Sir Alex Ferguson aliyestaafu rasmi akidhibiti mikoba ya Manchester United mnamo 2013.

Hapa, tunaangazia wachezaji wengine 10 waliowahi kunolewa na Ferguson kisha wakaishia kuwa wakufunzi wa soka.

BRYAN ROBSON

Mnamo 1994, Robson aliteuliwa kuwa kocha wa Middlesbrough kilichomwajibisha pia uwanjani kama mchezaji katika baadhi ya mechi.

Miaka mitatu baadaye, aliangika daluga zake ili kujitosa kabisa katika ulingo wa ukufunzi.

Aliongoza Middlesbrough kupanda ngazi hadi Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) mnamo 1995 na akasajili wanasoka matata akiwemo Fabrizio Ravanelli.

Hata hivyo, hakusaidia kikosi chake kutwaa taji lolote baada ya kupoteza nusu-fainali mbili – moja dhidi ya Leicester City kwenye Coca-Cola Cup na nyingine dhidi ya Chelsea kwenye Kombe la FA.

Baada ya kupigwa kalamu mnamo 2001, Robson alipokezwa mikoba ya Bradford kabla ya kuwa kocha wa West Bromwich Albion, Sheffield United na timu ya taifa ya Thailand. Robson hajawahi kuwa kocha wa timu yoyote tangu 2011.

STEVE BRUCE

Tangu 1998, nahodha huyu wa zamani wa Man-United ameteuliwa kuwa kocha mara 11 (mara mbili kambini mwa Wigan Athletic).

Alihudumu kwa muda mrefu zaidi kambini mwa Birmingham City aliowaongoza kupanda ngazi hadi EPL mnamo 2007.

Bruce ambaye kwa sasa anawatia makali masogora wa Newcastle United, aliwahi pia kuwanoa Hull City mnamo 2013 na akawaongoza kutinga fainali ya Kombe la FA ambapo walizidiwa maarifa na Arsenal uwanjani Wembley.

ROY KEANE

Keane alianza vyema kazi ya ukocha kwa kuwaongoza Sunderland kupanda ngazi kutoka Ligi ya Daraja la Kwanza (Championship) hadi EPL mnamo 2007.

Hata hivyo, safari yake katika ulingo huo ilikabiliwa na pandashuka tele katika msimu uliofuata baada ya waajiri wake kupokezwa kichapo kimono cha 7-1 kutoka kwa Everton kwenye mechi ya EPL ugani Goodison Park.

Baada ya Sunderland kusajili matokeo duni katika msimu wa 2018-19, Keane aliagana na kikosi hicho baada ya uhusiano kati yake na mmiliki wa zamani wa kikosi hicho Ellis Short na aliyekuwa mwenyekiti Niall Quinn kusambaratika.

Keane aliwahi pia kupokezwa mikoba ya kikosi cha Ipswich Town kilichomfuta kazi mnamo 2011 kwa sababu ya matokeo duni.

OLE GUNNAR SOLSKJAER

Sogora huyo wa zamani wa Man-United aliwaongoza Molde kutwaa taji la Ligi Kuu ya Norway chini ya ukufunzi wake kati ya 2011 na 2014.

Hata hivyo, nyota yake katika ulingo huo wa ukufunzi haikung’aa jinsi ilivyotarajiwa baada ya kupokezwa mikoba ya Cardiff City mnamo 2014.

Cardiff waliteremshwa ngazi baada ya kuvuta mkia kwenye jedwali la EPL na Solskjaer akafutwa kazi miezi tisa baada ya uteuzi.

Aliaminiwa fursa ya kuwa mrithi wa kocha Jose Mourinho ugani Old Trafford mnamo 2018 na amechangia ufufuo mkubwa wa Man-United katika soka ya EPL.

MARK HUGHES

Alianza kazi ya ukocha akidhibiti mikoba ya timu ya taifa ya Wales kati ya 1999 na 2004. Nusura awaongoze Wales kufuzu kwa fainali za Euro 2004 kabla ya masogora wake kuzidiwa ujanja na Urusi kwenye mchujo.

Aliyoyomea baada ya katika klabu ya Blackburn na akawasaidia kusalia kwenye kampeni za EPL na kufuzu kwa nusu-fainali za Kombe la FA mnamo 2005.

Katika msimu uliofuata, aliwaongoza Blackburn kukamilisha kampeni za EPL ndani ya mduara wa sita-bora. Matokeo hayo mazuri yalimpa sifa na akaajiriwa na Manchester City waliompiga kalamu mwaka mmoja baadaye.

Alipokezwa mikoba ya Fulham baadaye kabla ya kusajili matokeo duni kambini mwa Queens Park Rangers (QPR).

Hughes alihudumu kambini mwa Stoke City kwa miaka mitano kabla ya kutimuliwa na kikosi hicho mnamo 2018. Ni katika mwaka uo huo ambapo alipigwa kalamu na Southampton pia baada ya michuano 27 pekee.

PAUL INCE

Nyota yake katika ulingo wa ukocha ilianza kung’aa akidhibiti mikoba ya MK Dons mnamo 2007-08 na akawaongoza kutwaa taji la Football League Trophy baada ya kufunga Grimsby 2-0.

Baadaye, aliwaongoza waajiri wake kupanda ngazi hadi Ligi ya Daraja la Pili katika soka ya Uingereza. Hatua hiyo iliwafanya Blackburn Rovers kuwa kikosi cha kwanza kuajiri kocha mwenye asili ya Kiafrika katika Ligi Kuu ya EPL.

Hata hivyo, alifutwa kazi kabla ya Krismasi baada ya kuongoza waajiri wake kushinda mechi tatu pekee kati ya 17.

Alirejea MK Dons ila akashindwa kuendeleza rekodi nzuri aliyojivunia awali. Alijiunga baadaye na Notts County ambapo alishuhudia kikosi chake kikipoteza mechi tisa mfululizo na akafurushwa na kikosi cha Blackpool baada ya msimu mmoja pekee mnamo 2014.

GARY NEVILLE

Nyota huyo wa zamani wa timu ya taifa ya Uingereza aliteuliwa kuwa kocha mkuu wa Valencia mnamo 2015 huku akisaidiwa na kakaye Phil Neville.

Hata hivyo, Valencia walishindwa kufuzu kwa raundi ya pili ya mchujo wa Klabu Bingwa Ulaya (UEFA) ambapo walipokezwa kichapo cha 7-0 kutoka kwa Barcelona na wakapiga jumla ya mechi tisa mfululizo bila ushindi.

Katika mchuano wa Europa League uliowakutanisha na Athletic Bilbao, Neville alionyeshwa kadi nyekundu kwa kulalamikia uhalali wa bao la wapinzani na kikosi chake kikaaga mashindano hayo hatimaye.

Neville alitimuliwa baada ya kusimamia Sevilla katika mechi 16 pekee za Ligi Kuu ya Uhispania (La Liga). Wakati wa kufutwa kwake, kikosi chake kilikuwa kimeshinda mechi tatu pekee na kushuka hadi nafasi ya 14 jedwalini.

PHIL NEVILLE

Alianza safari yake ya ukufunzi akishikilia mikoba ya Salford City mnamo 2015.

Hata hivyo, ni katika soka ya wanawake ambapo ukubwa wa uwezo wake wa ukufunzi umedhihirika hadi kufikia sasa.

Neville tayari ameagana na timu ya taifa ya soka ya wanawake nchini Uingereza na ametua kambini mwa Inter Miami inayomilikiwa na mwanasoka David Beckham aliyewahi kuchezea Man-United na Real Madrid.

Maamuzi yake ya kuagana na timu ya taifa ya Uingereza yalifikiwa mnamo Agosti 2020 baada ya vipusa wake kupoteza mechi saba kati ya 11, hii ikiwa rekodi mbovu zaidi kuwahi kusajiliwa na kikosi hicho tangu 2003.

RYAN GIGGS

Mnamo 2014, Giggs aliteuliwa kuwa kocha mshikilizi wa Man-United baada ya kutimuliwa kwa mkufunzi David Moyes.

Alisimamia michuano minne ya mwisho wa msimu ambapo aliongoza kikosi chake kushinda mbili, kuambulia sare mara moja na kupoteza nyingine moja kabla ya ujio wa mkufunzi Louis van Gaal aliyetwaa mikoba na Giggs kufanywa msaidizi wake.

Mnamo 2018, Giggs alipokezwa ukocha wa timu ya taifa ya Wales baada ya kuaminiwa kujaza nafasi ya Chris Coleman na akaongoza Wales kufuzu kwa fainali za Euro 2020.

Wales walipanda ngazi baadaye kwenye UEFA Nations League hadi Kundi la League A baada ya kuongoza Kundi 4 League B kwenye kampei za 2020-21.

Hata hivyo, ni msaidizi wake Rob Page aliyesimamia michuano miwili ya mwisho katika hatua ya makundi baada ya Giggs kushauriwa kujiondoa kwa muda kutokana na kisa ambapo alitiwa nguvuni kwa kumjeruhi mchumba wake, Kate Greville.

LAURENT BLANC

Hakuna mchezaji yeyote mwingine ambaye amewahi kucheza chini ya Sir Alex Ferguson na akajivunia ufanisi wa kujitwalia idadi kubwa ya mataji akiwa kocha kuliko Blanc.

Mshindi huyo wa Kombe la Dunia aliwaongoza Bordeaux kutwaa mataji mawili katika soka ya Ufaransa mnamo 2009 kabla ya kuongoza PSG wakinyanyua mataji matatu mfululizo ya Ligi Kuu ya Ufaransa (Ligue 1) kati ya 2013-16 na mengine mawili ya makombe tofauti.

Blanc aliwahi pia kuwa kocha wa timu ya taifa ya Ufaransa na akajiuzulu baada ya miaka miwili kufuatia kichapo cha 2-0 ambacho Ufaransa walipokezwa na Uhispania kwenye robo-fainali za Euro 2012.

Baada ya kuwa nje kwa muda mrefu bila kikosi cha kunoa, Blanc aliajiriwa na kikosi cha Al-Rayyan nchini Qatari mnamo Disemba 2020.

Everton wazamisha chombo cha Sheffield Wednesday kwenye Kombe la FA na kuendeleza ufufuo wao chini ya kocha Ancelotti

Na MASHIRIKA

EVERTON walikuwa na wakati mwepesi dhidi ya Sheffield Wednesday katika mechi ya raundi ya nne ya Kombe la FA Iiliyoshuhudia masogora hao wa kocha Carlo Ancelotti wakisajili ushindi wa 3-0 mnamo Jumapili uwanjani Goodison Park.

Dominic Calvert-Lewin alifunga bao lake la 15 kufikia sasa kwenye kampeni za msimu huu katika mechi hiyo baada ya kukamilisha krosi ya Andre Gomes katika dakika ya 29.

Richarlison Andrade alifunga bao la pili la Everton katika dakika ya 59 kabla ya Yerry Mina kufunga la tatu dakika tatu baadaye. Mabao yaliyopachikwa wavuni na wawili hao yalichangiwa na kiungo James Rodriguez.

Everton kwa sasa watakutana na mshindi wa mechi nyingine ya raundi ya nne itakayowakutanisha Wycombe na Tottenham mnamo Januari 25, 2021.

Ushindi kwa Everton unamaanisha kwamba sasa wametinga raundi ya tano ya Kombe la FA kwa mara ya kwanza tangu 2015-16 na wamesonga mbele kwenye kipute hicho mara 12 kati ya 13 zilizopita dhidi ya vikosi vya ligi za ngazi za chini katika soka ya Uingereza.

Kwa kuangusha Sheffield Wednesday, Everton wanaojivunia ufufuo mkubwa chini ya Ancelotti katika kampeni za Ligi Kuu ya Uingereza (EPL), kwa sasa wameweka hai matumaini ya kutwaa taji lao la kwanza tangu 1995 walipowachabanga Manchester United kwenye fainali ya Kombe la FA uwanjani Wembley.

Sheffield Wednesday ambao wananing’inia padogo mkiani mwa jedwali la Ligi ya Daraja la Kwanza nchini Uingereza (Championship), walianza kibarua chao dhidi ya Everton kwa matao ya juu huku Adam Reach akimweka kipa Robin Olsen katika ulazima wa kufanya kazi ya ziada.

Hata hivyo, mabao mawili chini ya dakika tatu za kipindi cha pili yaliwapa Everton uthabiti waliohitaji na kuwapa Richarlison na Calvert-Lewin fursa za kumtatiza pakubwa kipa Joe Wildsmith.

Everton walimwajibisha chipukizi Thierry Small, 16, kwa dakika tano za mwisho wa kipindi cha pili baada ya kujaza nafasi ya Rodriguez na kuwa mchezaji mchanga zaidi kuwahi kuchezea Everton.

Everton kwa sasa wameshinda mechi 15 kati ya 23 zilizopita katika mashindano yote ya msimu huu huku Sheffield Wednesday wakibanduliwa kwa mara ya 17 kati ya 18 kwenye Kombe la FA dhidi ya vikosi vya EPL isipokuwa 2019-20 ambapo walisahinda Brighton 1-0.

ODONGO: Kura ya Matungu ni jukwaa kwa Mudavadi kuonyesha umaarufu

Na CECIL ODONGO

UCHAGUZI mdogo wa eneobunge la Matungu ndio utakuwa ratili ya kudhirihisha iwapo Kinara wa ANC Musalia Mudavadi sasa ndiye jogoo wa kisiasa wa jamii ya Mulembe na mwaniaji bora wa Urais kutoka eneo hilo.

Wakati wa mazishi ya mamake katika Kaunti ya Vihiga majuma mawili yaliyopita, viongozi mbalimbali walionekana kurindima ngoma ya Bw Mudavadi na kumsawiri kama kiongozi anayekubalika maeneo yote nchini.

Pia, wengi walifasiri matamshi ya Rais Uhuru Kenyatta kwenye mazishi hayo kuwa Urais haufai kuendea jamii za Kalenjin au Agikuyu kama ishara kuwa alikuwa anamuidhinisha Bw Mudavadi kama mrithi wake 2022.

Hata hivyo, makamu huyo wa Rais lazima amalize vita vya nyumbani na kuwaengua wapinzani wote katika uchaguzi mdogo wa Matungu unaotarajiwa kufanyika mnamo Machi 23 ili kudhihirisha kuwa eneo hilo liko nyuma yake.

Chama cha ANC kilikuwa kikishikilia kiti hicho kupitia marehemu Justus Murunga ambaye tayari alikuwa amehamia kambi ya Naibu Rais Dkt William Ruto kabla ya mauti yake. ANC kimemkabidhi Peter Nabulindo aliyeibuka wa pili katika uchaguzi wa 2017 nafasi ya kupeperusha bendera yake dhidi ya upinzani wa David Were wa ODM na Alex Lanya wa UDA, chama kipya kinachohusishwa na Dkt Ruto.

Kibarua cha kwanza kwa Bw Mudavadi ni kuhakikisha kuwa hakosi udhabiti wa Kaunti ya Kakamega kwa kuwa tayari Gavana Wycliffe Oparanya amekuwa akiendeleza kampeni kali kwa Bw Were ili kuipokonya ANC kiti hicho.

Iwapo, Bw Oparanya atafaulu kuongoza ODM kushinda kiti hicho, basi Bw Mudavadi ataonekana kama kiongozi ambaye hana ushawishi wowote katika eneo la Magharibi ambalo siasa zake zimekuwa zikidhibitiwa na Kinara wa ODM Raila Odinga.

Pili, Bw Mudavadi lazima ajitahidi kuhakikisha kuwa Bw Lanya hapati ushindi kwa kuwa itaonyesha kwamba Naibu Rais ameanza kupenya katika eneo la Magharibi ambapo baadhi ya wabunge wamekuwa wakidai ni ngome ya ANC.

Mara nyingi kinara huyo wa ANC amekashifiwa kwa kutokuwa mkakamavu kusaka kura za nje na kusubiri uungwaji mkono kutoka kwa viongozi maarufu kutoka nje.

Katika uchaguzi wa 2013, Bw Mudavadi alihisi kusalitiwa baada ya Rais Kenyatta na Dkt Ruto kumwahidi uungwaji mkono kisha kughairi nia hiyo na kuamua kupambana na Bw Odinga debeni.

Vivyo hivyo asichukulie kwa uzito dhana inayoendelea kutamalaki kwamba kwa sasa ana baraka za Rais Kenyatta na yupo katika nafasi bora ya kumrithi mwaka ujao.

Iwapo mwaniaji wake atashinda kule Matungu basi, atakuwa amedhihirisha kuwa anaweza kuwika nyumbani na sasa atakuwa pazuri kusaka uungwaji mkono kutoka maeneo mengine hasa eneo la Kati ambalo kunaonekana kuwa kuna pengo kubwa kisiasa.

Marehemu Masinde Muliro ambaye alikuwa jagina wa kisiasa kutoka eneo la Magharibi wakati wa kupigania mfumo wa vyama vingi 1990, alijizolea umaarufu kutokana na jitihada zake za ukombozi na kupigania maslahi ya raia.

Vivyo hivyo, aliyekuwa Makamu wa Rais marehemu Wamalwa Kijana alidhibiti siasa za Magharibi kabla ya kuaga dunia 2003, kwa kutumia mbinu za kisiasa ambazo zinaoona na matakwa ya raia.

Japo amejikwaa miaka ya nyuma kisiasa hasa 2002 na 2013, Bw Mudavadi anafaa ahakikisha kuwa hakuna mgawanyiko katika ngome yake ambayo ina uwezo wa kumpa kura nyingi zaidi na kumweka kifua mbele dhidi ya wawaniaji wengine wanaomezea mate kiti cha Urais mwakani.

Juventus wapepeta Bologna na kuendeleza presha kwa vikosi viwili vya jiji la Milan kileleni mwa jedwali la Serie A

Na MASHIRIKA

ARTHUR Melo alifunga bao lake la kwanza katika Ligi Kuu ya Italia (Serie A) mnamo Jumapili na kusaidia waajiri wake Juventus kuwapepeta Bologna 2-0.

Ushindi huo wa Juventus wanaotiwa makali na mwanasoka wao wa zamani Andrea Pirlo, uliwawezesha kutia presha zaidi kwa vikosi viwili vya jiji la Milan – AC Milan na Inter Milan wanaoshikilia nafasi mbili za kwanza kileleni mwa jedwali.

Melo ambaye ni raia wa Brazil aliyesajiliwa kutoka Barcelona ya Uhispania mwanzoni mwa msimu huu, aliwaweka Juventus kifua mbele katika dakika ya 15 kabla ya Weston McKennie kufunga la pili katika dakika ya 71.

Licha ya kupigwa na Atalanta 3-0 mnamo Januari 23, AC Milan wangali wanaselelea kileleni mwa jedwali kwa alama 43, mbili zaidi kuliko Inter waliolazimishiwa sare tasa na Udinese katika mchuano mwingine.

AS Roma wanafunga mduara wa tatu-bora kwa alama 37, moja zaidi kuliko Juventus na Atalanta wanaoshikilia nafasi za nne na tano mtawalia.

Mechi dhidi ya Bologna ilikuwa ya 19 kwa Melo kuchezea Juventus waliojitwalia huduma zake kutoka Barcelona kwa kima cha Sh9 bilioni.

Goli lililopachikwa wavuni na McKennie ambaye ni raia wa Amerika, lilikuwa lake la nne kutokana na mechi 21 zilizopita akichezea Juventus waliomsajili kutoka Schalke 04 ya Ligi Kuu ya Ujerumani (Bundesliga) mwishoni mwa msimu wa 2019-20.

MATOKEO YA SERIE A (Januari 24):

Juventus 2-0 Bologna

Genoa 1-0 Cagliari

Verona 3-1 Napoli

Lazio 2-1 Sassuolo

Fikayo Tomori atua AC Milan kwa mkopo akitokea Chelsea

Na MASHIRIKA

BEKI Fikayo Tomori wa Chelsea amejiunga na kikosi cha AC Milan kinachoshiriki Ligi Kuu ya Italia (Serie A) kwa mkopo.

Difenda huyo mwenye umri wa miaka 23 aliwajibishwa na timu ya taifa ya Uingereza kwa mara ya kwanza mnamo Novemba 2019.

Kwa mujibu wa gazeti la La Gazzetta dello Sport, AC Milan watakuwa radhi kumpa Tomori mkataba wa kudumu mwishoni mwa muhula huu na kujitwalia kabisa huduma zake kwa kima cha Sh3.5 bilioni.

Tomori ambaye alikosekana kwenye mipango ya baadaye ya kocha Frank Lampard uwanjani Stamford Bridge, aliwajibishwa na Chelsea mara nne pekee msimu huu huku akichezeshwa mara moja pekee kwenye Ligi Kuu ya Uingereza (EPL).

Sogora huyo alitia saini mkataba wa miaka mitano na Chelsea mnamo Disemba 2019 baada ya kuridhisha katika mchuano uliompa jukwaa la kuvalia jezi za Uingereza dhidi ya Kosovo.

Kabla ya Chelsea kumsajili beki mzoefu Thiago Silva kutoka Paris Saint-Germain (PSG) mwanzoni mwa msimu huu, Tomori aliwajibishwa mara kwa mara na kocha Lampard aliyewahi pia kumtia makali kambini mwa Derby County.

Felix na Suarez waibeba Atletico dhidi ya Valencia ligini

Na MASHIRIKA

JOAO Felix na Luis Suarez walisaidia waajiri wao – Atletico Madrid – kutoka nyuma na kuwapokeza Valencia kichapo cha 3-1 katika mechi ya Ligi Kuu ya Uhispania (La Liga) mnamo Januari 24.

Valencia walitangulia kuliona lango la wenyeji katika dakika ya 11 kupitia kwa Uros Racic kabla ya Atletico ambao ni viongozi wa jedwali kusawazishiwa na Felix kunako dakika ya 23.

Felix alichangia bao la pili ambalo Atletico walifungiwa na Suarez mwanzoni mwa kipindi cha pili kabla ya Angel Correa kutokea benchi na kupachika wavuni bao la tatu lililowapa miamba hao wa soka ya Uhispania ushindi wa saba mfululizo ligini.

Chini ya kocha Diego Simeone, Atletico kwa sasa wanaselelea kileleni mwa jedwali la La Liga kwa alama 47, saba zaidi kuliko mabingwa watetezi Real Madrid.

MATOKEO YA LA LIGA (Januari 24):

Elche 0-2 Barcelona

Atletico 3-1 Valencia

Osasuna 3-1 Granada

Celta Vigo 1-1 Eibar

Kiungo Mkenya-Mwingereza Henry Ochieng’ atangaza kugura mabingwa wa zamani wa Ireland Cork City

Na GEOFFREY ANENE

KIUNGO wa kimataifa wa Kenya, Henry Ochieng’ ameondoka Cork City FC baada ya kampeni ya kusikitisha katika klabu hiyo kutoka Jamhuri ya Ireland iliyoangukiwa na shoka kwa kuvuta mkia kwenye Ligi Kuu msimu uliopita.

Mzawa huyo wa jiji la London, ambaye alijiunga na Cork City mnamo Januari 31, 2020 kutoka Wingate FC, alikuwa mmoja wa wachezaji waliojituma zaidi msimu uliopita.

Alitangaza kuondoka kwake Januari 25, 2021 kupitia mtandao wake wa Twitter.

“Shukran kila mtu @CorkCityFC kwa msimu mmoja nilikuwa hapo. Nilikutana na watu wazuri na ninashukuru kuchezea klabu ya kifahari kama hiyo. Nawatakia kila la kheri kwa miaka ijayo,” alisema. Cork City ilijibu ujumbe wake kwa kusema, “Tunakutakia mema, Henry!”

Ochieng’, 22, hajawakilisha Kenya kimataifa, lakini aliwahi kujumuishwa katika kikosi cha mechi ya kufuzu kushiriki Kombe la Afrika (AFCON) 2019 dhidi ya Sierra Leone iliyofaa kusakatwa jijini Nairobi mwezi Novemba 2018. Mchuano huo ulifutiliwa mbali baada ya Sierra Leone kupigwa marufuku na Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) wiki chache kabla ufanyike kutokana na serikali kuingilia masuala ya shirikisho la soka nchini humo.

Kabla ya kuwa Cork City, Ochieng’ alichezea timu za chipukizi za West Ham U18 na Leyton U18, akaingia timu ya watu wazima ya Leyton Orient na kisha kuhamia Braintree, Welwyn Garden City na Wingate zote nchini Uingereza. Hajatangaza anaelekea wapi baada ya kuondoka Cork City ambayo aliichezea mechi 19 katika mashindano yote msimu uliopita.

Kanisa la Glory OutReach Assembly lazingatia kuhubiri amani

Na LAWRENCE ONGARO

KANISA la Glory OutReach Assembly lililoko Kahawa Wendani limejitolea kuendeleza na kudumisha amani kote nchini kwa kuleta jamii zote pamoja.

Mchungaji wa kanisa hilo Bi Joyce Njeri alisema kanisa hilo kwa siku za hivi karibuni limezuru maeneo yaliyokosa amani ili kuhubiri amani na kuwapa wakazi chakula cha kiroho.

Baadhi ya maeneo ambayo wamezuru ili kuhubiri amani ni Turkana, Pokot na maeneo kavu yanayohitaji mahubiri thabiti.

Bi Njeri ambaye ni mtaalam wa kisaikolojia huku pia akihubiri alisema kipindi hiki cha corona walimekuwa na shughuli nyingi za kuhubiria watu na kuwapa matumaini.

“Tulipata ya kwamba kwa muda huo mrefu ambapo janga la corona lilivamia taifa, familia nyingi zilisambaratika na hata migogoro ilizidi nyumbani. Mimi kama mtaalam wa kiakili nimefaulu kuwapa matumaini makubwa watu wa familia nyingi,” alisema Bi Njeri.

Alisema licha ya waumini wengi kufika makanisani, kuna haja zaidi ya kuwapa ushauri wa jinsi ya kukabiliana na hali ya kimaisha.

Mwishoni mwa wiki kanisa hilo liliadhimisha miaka 30 kwa kuhubiri amani katika jamii huku wakitaka pia madhehebu mengine yawe na mwelekeo huo kote nchini.

Alisema wakati huu taifa linapokaribia uchaguzi mkuu 2022 wachungaji wana jukumu la kuhubiri amani katika maeneo ya ibada kote nchini.

“Iwapo Wakenya kwa jumla watazingatia amani bila kusukumwa na mawimbi ya siasa, bila shaka ifikapo mwaka wa 2022 watakuwa na uchaguzi wa amani usio na chuki na uhasama wa kikabila,” alisema Bi Njeri.

Muumini mmoja wa kanisa hilo Sebazungu Theophile aliye raia wa Rwanda alitoa mwito kwa Wakenya wawe makini na wazingatie amani zaidi.

“Mimi baada ya machafuko ya Rwanda mwaka wa 1994 nilipata shida kubwa wakati wazazi wangu wote waliuawa kinyama mbele yangu. Ilibidi nipate usaidizi kupitia shirika moja lisilo la kiserikali,” alifafanua Theophile.

Naye Bw Mwai Muchiri mkazi wa Githurai 45, ambaye ni mshiriki katika kanisa hilo alisema baada ya kupata ushauri kupitia mchungaji Njeri amerejea maisha yake ya kawaida baada ya kukumbwa na masaibu ya kimaisha chungu nzima.

NMS kuzindua mpango wa kusafisha jiji la Nairobi na viunga vyake mara moja kwa mwezi

COLLINS OMULO na SAMMY WAWERU

SHIRIKA la Kuimarisha na Kustawisha Huduma za Jiji la Nairobi (NMS) litazindua mpango wa kusafisha jiji na viunga vyake kila mwezi.

Mpango huo unatarajiwa kuzinduliwa mwezi ujao, Februari, hasa kusaidia kuondoa mrundiko wa taka ambazo zimeendelea kutapakaa katika baadhi ya sehemu jijini.

Vilevile NMS imetoa onyo kwa wakazi wenye mazoea kutupa taka kiholela kwamba watachukuliwa hatua kisheria.

Shughuli ya kuimarisha usafi jijini itatekelezwa katika kaunti zote ndogo, 17, Nairobi, Jumamosi ya kwanza kila mwezi.

Mpango huo unajiri wakati ambapo utupaji taka kiholela umeonekana kuongezeka, suala ambalo linazua hofu kwa wakazi na kusababisha maradhi yanayohusishwa na uchafu kama vile Kipindupindu.

Kaunti ya Nairobi inakadiriwa kuwa na watu milioni tano, idadi ambayo inakisiwa kwa siku ‘huachilia’ tani 3,000 ya taka, ongezeko kutoka tani 2, 500 hapo awali.

Kwa siku, NMS hukusanya tani 2, 500 za taka. Awali, serikali ya Kaunti ya Nairobi ilikuwa ikikusanya tani 1, 000 kwa siku.

“Hivi karibuni NMS itaanza usafishaji wa Nairobi, Jumamosi ya kwanza kila mwezi,” akasema Mkurugenzi Mkuu wa Shirika hilo, Meja Jenerali Mohammed Badi.

Wiki iliyopita, NMS ilizindua matrela manane yatakayokusanya taka eneo la Kamukunji na Eastleigh.

Jumla ya tani 15 za taka zilizotapakaa katika majengo ya watu maeneo hayo na pia kwenye majaa zilikusanywa.

Mwaka uliopita, 2020 Meja Badi alisema wakazi wa Nairobi watahitajika kufanya usafi wa mazingira wanayoishi kila mwezi, ambapo alipendekeza kila mkazi kutenga siku moja kwa minajili ya udumishaji wa usafi.

NMS inasubiri kupata mwelekeo wa bunge baada ya kuwasilisha hoja hiyo bungeni.

Mpango wa kushirikisha wakazi kusafisha jiji la Nairobi na viunga vyake si mgeni, ikikumbukwa kuwa aliyekuwa Gavana wa Nairobi, Mike Mbuvi Sonko mwaka wa 2018 alikuwa amezindua mradi wa aina hiyo.

Chini ya mradi Ng’arisha Jiji, serikali ya Bw Sonko ilikuwa ikiendesha shughuli za kukusanya taka Jumamosi ya kwanza kila mwezi, ila baada ya kuandamwa na sakata za matumizi mabaya ya ofisi na mamlaka na ufujaji wa mali ya umma, Desemba 2019, mradi huo ulisambaratika.

Mpango wa NMS pia unajiri wakati ambapo serikali ya kitaifa inaendeleza mradi wa Kazi Mtaani, uliozinduliwa 2020 baada ya mkurupuko wa janga la Covid-19 nchini.

Mradi huo unaotekeleza katika kila kaunti, unashirikisha kufanya usafi wa mazingira, ambapo vijana wanafyeka nyasi kandokando mwa barabara na njia mitaani, kuzoa taka, kuzibua mitaro ya majitaka, kati ya shughuli zinginezo za usafi.

Umeajiri zaidi ya vijana 250, 000 hasa walioathirika kwa kukosa kazi kipindi cha corona.

Mitaa mingi Nairobi, ikiwemo Kariobangi, Eastleigh, Dandora, Zimmerman, Githurai, Mathare, Kibra, kati ya mingineyo inaendelea kushuhudia utupaji wa taka kiholela.

Ni hatari katika usalama wa wakazi, hasa kutokana na mkurupuko wa magonjwa yanayohusishwa na uchafu.

Itakuwa busara ikiwa NMS pia itaangazia suala la majitaka, na ambayo yanazua hatari katika mingi ya mitaa Nairobi.

Hellen Obiri alenga kuonyesha wapinzani kivumbi kwenye Mbio za Nyika za Majeshi

Na AYUMBA AYODI

MALKIA wa Mbio za Nyika Duniani Hellen Obiri analenga kuonyesha wenzake kivumbi kwenye Mbio za Nyika za Majeshi (KDF) katika uwanja wa Moi Air Base jijini Nairobi hapo Ijumaa.

Bingwa huyo wa Riadha za Dunia mbio za mita 5,000 alipoteza taji la KDF mwaka 2020. Anatumai kurejesha taji hilo na kulitwaa kwa mara ya tano pia akilenga kuhifadhi ubingwa wa taifa.

Obiri alishinda taji la KDF kwa mara ya kwanza mwaka 2014 kabla ya kufagia mataji ya mwaka 2017 hadi 2019 akitwaa umalkia wa mbio hizo kitaifa pia miaka hiyo.

Aliingia katika mabuku ya kihistoria kwa kuwa mwanariadha wa kwanza kushinda mataji ya dunia ya Mbio za Ukumbini (mita 3,000), Riadha za Dunia (mita 5,000) na Mbio za Nyika (kilomita 10).

“Natamani kushinda mataji ya KDF na kitaifa tena kabla nizamie msimu wa riadha za uwanjani,” alisema Obiri, ambaye alifungua msimu kwa kutwaa taji la Mbio za Nyika mjini Machakos mnamo Novemba 28.

“Sina cha kunitia hofu wakati huu ninapojitahidi kuwa katika hali nzuri,” alisema Obiri, ambaye ataamua kushiriki mbio za mita 10,000 na mita 5,000 ama moja ya vitengo hivyo kwenye Olimpiki mjini Tokyo baadaye mwaka 2021 baada ya duru mbili za kwanza za Riadha za Diamond League mjini Rabat, Morocco (Mei 23) na Doha, Qatar (Mei 28).

“Ndoto yangu kuu ni kushinda taji la Olimpiki mwaka huu,” alisema Obiri, ambaye aliridhika na medali ya fedha ya mbio za mita 5,000 kwenye Olimpiki 2016 nchini Brazil.

Imetafsiriwa na Geoffrey Anene

TAHARIRI: Mzozo mpakani na Somalia utatuliwe

KITENGO CHA UHARIRI

USALAMA wa nchi ni moja kati ya mambo makuu ya utawala wowote ulimwenguni.

Kenya kwa upande wetu, tunailinda nchi usiku na mchana kupitia vikozi mbalimbali vya jeshi la nchi (KDF).

Hata tunapokuwa tumelala, vijana wetu wa jeshi la angani, jeshi la majini na lile la nchi kavu, hukaa imara kuhakikisha kwamba hakuna adui yeyote anayeweza kutuvamia.

Kutokana na kujitolea kwa wanajeshi wetu na kiwango chao cha juu cha nidhamu, wamewahi kualikwa katika harakati nyingi za kurejesha amani katika mataifa kama Kosovo, Sierra Leone na katika eneo la Darfur, Sudan kati ya mengine.

Usalama wa nchi yetu ni muhimu zaidi, na haifai kuuhatarisha kwa kuruhusu mahasimu kutoka taifa jirani waendeleza uhasama wao katika ardhi yetu. Mapigano yanayoendelea kati ya Jeshi la Somalia na lile la Jubaland karibu na mji wa Mandera, yanaiingiza nchi katika hatari ya kugeuzwa uwanja wa mapigano.

Wanajeshi wa Somalia chini ya utawala wa Rais Mohammed Abdullahi Farmaajo na wale wa Jubbaland walio watiifu kwa Rais Ahmed Madobe, walikabiliana katika mji wa Bulahawa karibu na Mandera na kuvuruga shughuli mchana kutwa.

Inasemekana kuwa wanajeshi wa Somalia wanamsaka waziri wa Usalama wa Jubbaland, Abdirashid Hassan Abdinur maarufu kama Abdirashid Janan ambaye amekuwa mafichoni mjini Mandera.

Tangu wakati huo, Bw Janan amekuwa akijipanga ili kuteka mji huo wa Bulahawa.

Inasemekana amekuwa akipokea silaha kutoka Kismayu na kuimarisha kikosi chake cha jeshi kabla ya mashambulizi ya Jumatatu.

Kwa siku yote, biashara nyingi zilisalia kufungwa mjini Mandera kutokana na makabiliano kati ya wanajeshi hao huku akina mama na watoto wakitorokea usalama wao kwenye mji wa Sufti, ambao upo mpakani mwa Kenya na Ethiopia.

Mnamo Novemba 2020 Rais Farmaajo alimshutumu Rais Uhuru Kenyatta kwa kuandaa mkutano na Rais Madobe, akishikila kwamba Kenya ilikuwa ikimsaidia kiongozi huyo kijeshi ili kuvuruga amani na utawala wake nchini Somalia.

Ingawa Kenya haikujibu madai hayo, suala hili si la kufumbiwa macho. Umoja wa Afrika (AU) wapaswa kuchukua hatua za haraka kuingilia mgogoro huo, unaoweza kuharibu sifa ya Kenya kama kisiwa cha amani.

WANGARI: KNUT ishirikiane na serikali kuboresha maslahi ya walimu

Na MARY WANGARI

MUUNGANO wa Kitaifa wa Walimu (KNUT) umekuwa ukikabiliwa na misukosuko tele inayotishia kuuzika katika kaburi la sahau.

KNUT ambayo kwa miaka mingi iliibua fahari miongoni mwa walimu waliokuwa wanachama wake, sasa imesalia kivuli tu cha hali yake ya awali huku ikigubikwa na sintofahamu kuhusu mustakabali wake.

Kuanzia ukosefu wa pesa, misururu ya kesi zinazoiandama, siasa kuhusu usimamizi zinasababisha mivutano ya kila mara kuhusu uongozi, ni bayana kwamba hali si shwari kabisa katika muungano huo.

Kando na hayo, kuchipuka kwa makundi hasimu kama vile Muungano wa Walimu wa Shule za Msingi Nchini (KUPPET), Muungano wa Walimu Wanawake Nchini (KEWOTA) na mengineyo, kumevuruga hali hata zaidi na kutishia kuvunjilia mbali kundi hilo.

Kwa kuzingatia historia ya sekta ya walimu nchini, ni vigumu kuamini kwamba miaka michache tu iliyopita, KNUT ilikuwa muungano mkuu uliozungumza kwa sauti imara na kusikika huku ukiwaunganisha walimu kote nchini.

Mwaka wa 2019 hususan ulikuwa mbaya zaidi kwa KNUT huku idadi ya wanachama wake ikipungua pakubwa kutoka zaidi ya 187,000 hadi 106,000.

Katibu Mkuu wa KNUT Wilson Sossion huenda ndiye aliyeathirika pakubwa kutokana na misukosuko katika muungano huo aliouongoza kwa muda mrefu huku akijitahidi kwa vyovyote kuzuia usizame.

Si ajabu kumwona akiwa amejawa na uchungu mwingi kila mara anapojitokeza kuzungumzia na kutetea maslahi ya KNUT.

Huku KNUT ikionekana kudidimia, Tume ya Kuwaajiri Walimu (TSC) inaonekana kuzidi kujiimarisha na kuchukua nafasi yake.

Hali hiyo ililazimu taasisi ya Elimu Kimataifa pamoja na Muungano wa Wafanyakazi Kimataifa (ITUC) kumwandikia barua Rais Uhuru Kenyatta ukimtaka aingilie kati kuhusu masaibu ya KNUT, ni picha halisi ya jinsi mambo yalivyo.

Hata hivyo, baadhi ya wachanganuzi wanahoji kwamba masaibu ya KNUT ni ya kujitakia.

Baada ya kunawiri kwa miaka mingi huku ikionekana kuwa na nguvu hata kushinda serikali inayowakilishwa na TSC, huenda KNUT ilipofushwa na ushindi wake wa kila mara.

Mashaka ya KNUT hasa yalianza 2013 huku ikionekana kushindwa kufanya kazi na serikali mpya iliyochukua usukani ambapo matokeo yake yalikuwa migomo ya kila mara ya walimu iliyotatiza sekta ya elimu.

Ni kweli kuna masuala tata yanayostahili kutatuliwa, hata hivyo, si jambo la busara kuruhusu KNUT kusambaratika kabisa.

Ni sharti usimamizi wa KNUT utilie maanani nafasi yake kama muungano wa kitaaluma, ukubali na kushirikiana na serikali katika kuboresha maslahi ya walimu.

Huenda bado kuna matumaini endapo wadau husika kutoka pande zote mbili watalegeza misimamo yao mikali na kushirikiana kutafuta suluhu.

mwnyambura@ke.nationmedia.com

Mtambue ‘Madam Vicky’ wa kipindi cha ‘Maria’

Na JOHN KIMWERE

NI mwanamitindo wa muda mrefu na miongoni mwa waigizaji wanaovumisha kipindi cha Maria ambacho hupeperushwa kupitia Citizen TV ambapo huandaliwa na Jiffy Pictures.

Anasema alianza kujituma kwenye masuala ya maigizo bila kutarajia lakini ni talanta anayopania kuikuza zaidi. Sheila Ndanu ambaye kwa jina la msimbo (usanii) anafahamika kama Madam Vicky ameibuka kati ya vivutio vya wengi katika kipindi hicho kilichoanzishwa mwaka uliyopita.

”Ingawa nilikuwa napenda kutazama kipindi cha Mali, binafsi sikuwahi fikiria kama ipo siku nitashiriki masuala ya burudani ya uigizaji. Lakini mwaka jana ndio nilisukumwa nianze kushiriki katika kipindi hicho kama mamake Vicky,” anasema na kuongeza kuwa alianza kama mzaha lakini uigizaji umeibuka ajira kwake.

Anasema anajihisi mwenye furaha tena sana maana amebahatika kuibuka kati ya wasanii wanaoshiriki kipindi cha Maria kinachojivunia kujizolea wafuasi wengi tu ndani ya mwaka mmoja.

LYNN WHITFIELD

Katika mpango mzima anasema anatamani sana apate kazi zingine za uigizaji huku akipania kupalilia talanta yake kufikia kiwango cha kimataifa.

Anadokeza kuwa ingawa ni mgeni kwenye gemu analenga kufikia hadhi ya mwigizaji wa kimataifa mzawa wa Marekani aitwaye Lynn Whitfield aliyeshiriki filamu kwa jina Greenleaf.

‘Madam Vicky’ alipohojiwa katika ofisi za Nation Media Group. PICHA/ JOHN KIMWERE

Anadokeza kuwa ndani ya miaka mitano ijayo ana imani atakuwa anatosha mboga kushiriki filamu za kimataifa. ”Nimegundua kwamba wakati wa Mungu hakuna anayeweza kuuzuia maana sikutambua kama nina talanta ya uigizaji lakini hatimaye nimejipata katika jukwaa hilo,” akasema.

KAUNTI 47

Anatoa wito kwa serikali za Kaunti zote 47 kote nchini zianzishe vituo vya kutoa mafunzo kwa waigizaji wanaokuja ili kutambua vipaji vyao mapema. Pia anasema itakuwa vyema kama serikali inaweza kuwa inafadhili wasanii wanaoibukia ili kujiunga na vyuo husika kusomea masuala ya maigizo.

Kwa waigizaji wa humu nchini Madam Vicky anasema angependa sana kufanya kazi na wasanii kama Neomi Ng’ang’a na Mary Gacheri walioshiriki filamu kama Maempress na Mali mtawalia. Barani Afrika anawazia kupanda jukwaa moja na wanamaigizo wa filamu za Kinigeria (Nollywood) kama Rita Dominic na Patience Ozokwor.

CHANGAMOTO

Madam Vicky (55) anasema mwanzoni alipitia kipindi kigumu hasa kuelewa mistari yake kulingana na maandishi. ”Ingawa nilikuwa zimezoea masuala ya wanamitindo nilipoanza uigizaji nilikuwa muoga sana. Lakini licha ya hayo tayari ninaendelea kuimarika kila uchao, sina matatizo kama mwanzoni.”

Alifunguka kuwa mwanzoni alikuwa na uoga katika uigizaji. PICHA/ JOHN KIMWERE

Anadokeza kuwa anajivunia kugundua ana talanta ya uigizaji ambapo amebahatika kutumia sehemu ya mapato yake kusaidia watoto mayatima pia waathiriwa wa dhuluma za kimapenzi.

Mwigizaji huyu anashukuru serikali kwa kuhidhinisha taifa hili kuwa na mfumo wa mashirika mengi ya habari kinyume na ilivyokuwa miaka iliyopita. Hata hivyo imechangia wengi wakiwamo wanamaigizo kupata ajira kwenye vyombo vya habari nchini.

”Mfumo huo umechangia kuwepo ushindani mkubwa hali inayolenga kupaisha tasnia ya filamu nchini,” alisema na kuongeza kuwa waigizaji wa Kenya wanapiga hatua wanakolenga kufikia wenzio wa filamu za Hollywood.

Chipukizi apania kufikia upeo wa Burna Boy

Na JOHN KIMWERE

BAADA ya kukaa kimya ndani ya miaka minne iliyopita msanii ya kizazi kipya, Vincent Olsatima Athienta amerejea tena raundi hii akipania kutimiza azimio lake katika jukwaa la muziki wa burudani.

Mwanamuziki huyu ambayo kwa jina la msimbo anajulikana kama Fitty Blackboy amepania kuzamia utunzi wa nyimbo zake anakolenga kufikia hadhi ya kimataifa.

”Bila kujipigia debe ninaamini Mungu amenibariki kwa kipaji cha utunzi wa nyimbo za kizazi kipya,” alisema na kuongeza kwamba licha ya kutopiga hatua kipindi kilichopita ana imani muda wake wa kutamba utakapotimia hakuna atakayezuia.

BEDROOM

Ingawa janga la corona limezuia wanamuziki wengi kutofanya shoo zozote, ndani ya kipindi hicho anajivunia kurekodi na kuachia fataki tano. Msanii huyu ambaye hughani teke zake kwa mtindo wa Hip Hop (Swahili rap) anajivunia kuachia nyimbo kama: ‘Wikendi’ aliyoshirikisha Chris Kanya, ‘Bedroom’ (Cover) ya Harmonize aliyomshirikisha Javic Shamba.

Akishiriana na Unknown ameachia nyimbo kwa jina ‘Leo,’ bila kuweka katika kaburi la sahau teke inayozidi kutamba kwenye mitandao ya kijamii ‘Fikra’ aliyomshirikisha Jubai. Nyimbo hizo zote zimerekodiwa Wavelab Records mjini Bungoma. Anadokeza kuwa fataki hiyo imepokelewa vizuri na wafuasi wake maana ndani ya miezi miwili sasa imepata watazamaji zaidi ya 2000.

NIONYESHE NJIA

Kando na nyimbo hiyo anajivunia teke zingine kama: ‘Ndani ya fani,’ na

‘Nionyeshe Njia’ iliyopata mpenyo na kupeperushwa kupitia Televisheni ya KBC. Anasema hatua hiyo ilimtia motisha zaidi katika sekta ya muziki wa burudani. Kwa wasanii wa humu nchini analenga kifikia kiwango cha Jones Khaligraph aliyetunga vibao nyingi tu ikiwamo ‘Leave me alone,’ na ‘Gwala,’ aliyoshirikisha Ycee. Afrika analenga kukaza buti ili kutinga upeo wa msanii maarufu kwa jina Burna Boy mzawa wa Nigeria.

Kwa muziki wa Bongo anasema hupangawishwa na fataki zake msanii Fid Q hasa teke zake ‘Propaganda,’ ‘Sihitaji marafiki,’ pia hupendezwa na teke ‘Najiona mimi,’ ‘Niaje ni vipi’ utunzi wake Joh Makini.

CHANGAMOTO

Je, pandashuka gani ambazo msanii huyu hukutana nazo? “Hakika kazi ya muziki si lele mama. Mambo sio mteremko, ni tofauti kabisa na jinsi watu hudhania, gharama za kurekodi pia kuzitafutia soko nyimbo za muziki wako ni ikwazo kikubwa kwa wasanii wengi hasa wale hawajapata miziki,” anasema. Aidha anaghadhabishwa na mtindo wa baadhi ya vituo vya redio na televisheni kucheza muziki wa kigeni zaidi katika vipindi vyao.

Katika mtazamo huo anatoa wito kwa MaDJ kuzipatia nyimbo za wasanii wa nyumbani kipau mbele. Pia anawataka wasanii wa kike ambao wanaonekana kuvamia jukwaa la burudani kwa fujo kutokufa moyo bali wakaze buti na kuamini wanaweza.

Katika mpango mzima anasema bado hakuna analojivunia katika muziki lakini amejifuza mengi kimuziki na kimaisha. Katika miaka mitano ijayo anasema anataka kuwa msanii wa kuigwa na wengi wanaume kwa wanawake.

NAOMI MABEYA: Mama Kayai amekuwa chocheo kwa uigizaji wangu

Na JOHN KIMWERE

ANAAMINI anatosha mboga kufanya vizuri katika tasnia ya maigizo na kitinga upeo wa kimataifa miaka ijayo. Anadai kuwa amepania kujituma mithili ya mchwa ili kutimiza ndoto yake wala hatokubali chochote kuzima ndoto yake.

Naomi Mabera Mabeya maarufu kama Kemunto aliye kati ya waigizaji wanaokuja hapa nchini ni mwanafunzi wa mwaka wa nne kwenye Chuo Kikuu cha Kenyatta (KU).

Anasema alianza kujituma katika masuala ya uigizaji mwaka 2017 ambapo anadhamiria kuibuka miongoni mwa waigizaji mahiri duniani kama Taraji Penda Henson aliye kati ya walioigiza kwenye kipindi cha Empire. Kando na uigizaji Kemunto anamiliki brandi yake katika mtandao wa Youtube kwa jina ‘Gusii nation TV’ aliyoanzisha mwaka 2019.

VITIMBI

“Ingawa nikiwa mtoto nilitamani sana kuhitimu kuwa wakili kama taaluma yangu maishani bado nilikuwa nashiriki uigizaji tangia nikisoma Shule ya Msingi,” binti huyo alisema na kuongeza kuwa anatamani sana kuibuka staa na kushiriki filamu za hadhi ya Hollywood na Nollywood. Katika mpango mzima anasema alivutiwa na maigizo baada ya kutazama uigizaji wake, Mama Kayai aliyekuwa akishiriki kipindi cha ‘Vitimbi’ kilichokuwa kinapeperushwa kupitia runinga ya KBC.

Anasema ndani ya miaka mitatu iliyopita amebahatika kushiriki filamu nyingi tu ambazo zimepata mpenyo kupeperushwa kupitia runinga kadhaa nchini ikiwamo moja ya mtandaoni iitwayo Ndizi TV. Kati ya filamu hizo zikiwa ‘Selina,’ ‘Njoro wa uba,’ na ‘Nganya,’ (Maisha Magic East), ‘Auntie Boss (NTV) kati ya zingine. Anatoa wito kwa serikali za kaunti zote 47 zifungue vituo vya kukuza talanta za wasanii wanaokuja nchini wavulana kwa wasichana maana wamefurika wengu tu katika kila pembe mwa Kenya.

Naomi Mabera Mabeya maarufu kama Kemunto. PICHA/ JOHN KIMWERE

TOTO DIKEH

Kisura huyu anasema barani Afrika angependa kufanya kazi na waigizaji wengi tu huku akitaja baadhi yao kama: Toto Dikeh na Mercy Johnson ambao wote huigiza filamu za Kinigeria (Nollywood). Kwa wenzie wa humu nchini angependa sana kushirikiana na mcheshi anayekuja Eunice Wanjiru Njoki (Mammito) pia mwigizaji Beatrice Dorea Chege (Maggie Maria).

”Bila kupepesa macho huku na kule nashukuru wafuasi wangu kwa sapoti yao kwa kazi zangu,” alisema na kuongeza kuwa kama haingekuwa wao angefikia kiwango alicho kwa sasa katika masuala ya maigizo.

CHANGAMOTO

Anasema kuwa katika sekta ya maigizo wanapitia changa moto nyingi tu ikiwamo kukosa fedha za kugharamia shughuli zao kikazi.

”Ningependa kushauri wanawake wenzangu kuwa ni muhimu tuwe wabunifu ili kujihepusha dhidi ya changamoto za kukosa ajira. Kiukweli taifa hili lina waigizaji wengi ambapo lakini nafasi sio nyingi,” akasema.

Serikali yaweka kafyu, operesheni Kapedo

Na CECIL ODONGO

HUKU hali ya usalama ikiendelea kudorora katika eneo la Kapedo kwenye mpaka wa Kaunti za Turkana na Baringo, Waziri wa Usalama wa Ndani Dkt Fred Matiang’i amesema serikali inalichukulia eneo hilo kama la vita na itaweka kafyu ya mapema.

Kwa sasa nchi nzima ina kafyu ya kuanzia saa nne usiku hadi saa 10 alfajiri. Hata hivyo, kafyu ya Kapedo itaanza saa 12 jioni hadi saa 12 asubuhi.

Zaidi ya watu 10 wamefariki kutokana na uvamizi wa majangili katika eneo la Kapedo kwa muda wa mwezi moja pekee na Waziri Matiang’i pia alifichua kuwa ataweka notisi kwenye gazeti la serikali ili operesheni ya kijeshi iendeshwe eneo hilo.

“Tunataka kumalizana na huu utovu wa usalama kabisa ili eneo hilo lisalie salama. Kutimiza hilo lazima tukabiliane na majangili na viongozi wa kisiasa ambao wanahusika na ukosefu huo wa usalama,” akasema Dkt Matiang’i mnamo Jumatatu baada ya mkutano na Waziri wa Ulinzi wa Uingereza Ben Wallace aliye ziarani hapa nchini.

Hii itakuwa mara ya pili ambapo Kapedo itachapishwa kwenye gazeti la serikali kama eneo hatari zaidi kiusalama baada ya Baraza Kuu la Usalama kufanya hivyo mnamo 2017. Operesheni inayopangwa italenga Rumuruti, Ol Moran, Kirimon, Marmanet, Mukogodo Mashariki, Segera, Mithiga na Matuiku.

Mnamo Alhamisi wiki jana, polisi wawili waliokuwa wakishika doria Kapedo waliuawa kutokana na mashambulizi ya kushtukiza yaliyotekelezwa na majangili hao. Afisa huyo wa cheo cha Inspekta na dereva wake walikuwa kwenye msafara wa magari matatu, waliposhambuliwa katika daraja linalopatikana kwenye mpaka wa kaunti za Turkana na Baringo.

Siku iliyotangulia, miili ya raia sita ilipatikana ikiwa na majeraha ya risasi ikikisiwa waliuawa na majangili hao ambao pia wamekuwa wakiiba mifugo.

Tyler Onyango afurahia kuchezeshwa na Ancelotti

Na GEOFFREY ANENE

MZAWA wa Uingereza mwenye asili ya Kenya, Tyler Onyango ameelezea furaha yake kuchezea timu ya watu wazima ya Everton kwa mara ya kwanza kabisa hapo Januari 24, 2021.

Onyango, ambaye alizaliwa mjini Luton mnamo Machi 4 mwaka 2003, alipewa nafasi hiyo na kocha Mwitaliano Carlo Ancelotti katika mechi ya Kombe la FA ambayo Everton ilichabanga Sheffield Wednesday 3-0 na kuingia raundi ya 16-bora.

Muingereza Dominic Calvert-Lewin, raia wa Brazil Richarlison na raia wa Colombia Yerry Mina walifunga mabao ya Everton katika mchuano huo ambao Ancelotti aliamua kuwapa matineja Onyango, 17, na Thierry Small, 16, nafasi katika dakika 85. Onyango alijaza nafasi ya kiungo mwenzake Andre Gomes, 27, kutoka Ureno naye beki Small akaingia katika nafasi ya kiungo kutoka Colombia James Rodriguez, 29.

Onyango, ambaye Kenya inatumai atakubali kuvalia jezi ya Harambee Stars, alisema baada ya mechi kuwa analenga kutumia fursa hiyo kupiga hatua zaidi katika uchezaji wake uwanjani Goodison Park.

Ameimarika sana katika kipindi cha miezi 12 iliyopita kiasi cha kusukuma Ancelotti kumjumuisha katika timu ya kwanza.

Aliingia katika timu ya wachezaji wasiozidi umri wa miaka 23 msimu uliopita na kujitokeza kuwa mmoja wa wachezaji tegemeo msimu huu katika timu hiyo inayonolewa na David Unsworth.

Onyango amekuwa akifanya mazoezi mara kwa mara na kikosi cha Ancelotti, pamoja na Small, na alikiri kuwa alipokuwa kwenye benchi ya timu ya kwanza alikuwa ameshika roho mkononi.

“Nilijua tukiongoza kwa mabao kadhaa huenda tukapata fursa ya kuonjeshwa mechi hiyo,” alieleza runinga ya evertontv.

“Nilikuwa na wasiwasi, lakini nilipoingia uwanjani nilihisi vizuri na kufurahia.

“Nimekuwa katika klabu hii tangu niwe na umri wa miaka minane, nikajitahidi kupanda katika timu za umri tofauti, na kupata fursa ya kuchezea timu ya kwanza ni kitu kikubwa sana kwangu.

“Ukiwa mtoto, unakuja hapa Goodison, kutazama mechi ama kama watoto wa kuokota mipira (ball boy) na kukaa hapa na kuota tu.

“Ni ndoto, kwa hivyo kuingia uwanjani na kusakata kabumbu ni kitu cha kufurahia sana.

“Kupewa nafasi pamoja na kinda mwingine ambaye pia amepitia katika akademia na kusoma naye, inafanya fursa hiyo kuwa spesheli zaidi.

“Kufanya mazoezi na wachezaji hawa ni kitu cha kujivunia. Katika muda mdogo, unahisi umeimarika sana, makali yako yako juu, kasi ya mchezo wako iko juu, una nguvu za kimwili.”

Onyango alitaja beki wa pembeni kushoto Seamus Coleman, 32, na kiungo wa kati Tom Davies, 22, kuwa wachezaji ambao wamekuwa mchango mkubwa kwake tangu aanze kufanya kazi na kikosi cha watu wazima.

Hakuwa tayari kutaja makocha waliomsaidia katika safari ya kufika aliko sasa akihofia huenda akaacha mmoja nje ya orodha yake.

“Wote wamenisaidia sana kwa njia moja ama nyngine na ninashukuru kila mmoja, kutoka niingie timu ya wachezaji wasiozidi umri wa miaka minane hadi Under-23,” alisema Onyango.

Aliongeza, “Sikulala nilipofahamu kuwa nimetiwa katika kikosi cha mechi… Ninachostahili kufanya sasa ni kuongeza bidii maradufu ili niweze kupata fursa kama hizi, kuzinyakua na kuridhisha na kufanya niweze kuaminiwa.”

Everton inashikilia nafasi ya sita kwenye Ligi Kuu kwa alama 32 kutokana na ushindi 10, sare mbili na vichapo vitano.

Kingi aungama mambo si shwari kwa ODM Pwani

Na MOHAMED AHMED

KAUNTI ya Kilifi ambayo kwenye Uchaguzi Mkuu wa 2017 ilichagua viongozi wote kwa chama cha ODM, imeanza kuyumba na kuchukua mwelekeo tofauti dhidi ya kinara wa chama hicho Raila Odinga.

Kilifi ndiyo kaunti pekee nchini ambayo Gavana, wabunge, Seneta, Mbunge Mwakilishi wa Kike na wawakilishi wadi (MCAs) walichaguliwa kupitia ODM.

Lakini sasa Gavana Amason Kingi ambaye ndiye mwenyekiti wa chama hicho katika Kaunti ya Kilifi, ameingia kwenye kampeni dhidi ya chama hicho, hatua ambayo itakuwa ni pigo kuu kwa Bw Odinga.

Akizungumza katika mahojiano na Taifa Leo Jumatatu, Bw Kingi alisema kuwa kwa muda sasa Pwani imekosa uwakilishi mzuri katika meza ya kitaifa, kwa sababu ya kuwakilishwa kupitia vyama vingine kikiwemo ODM.

Bw Kingi alisema hayo huku akiweka wazi kuwa hatawania tiketi yaUrais kupitia chama cha ODM.

“Mimi sitawasilisha ombi langu la kuwania kiti hicho kupitia ODM. Hilo liwe wazi kabisa. Azma ya kuwania kiti hicho bado ipo, lakini haitatimia kupitia ODM. Kwa sasa mwelekeo wangu ni kuhakikisha kuwa tunapata chama chetu cha Pwani,” akasema Bw Kingi.

Alisema kuwa mpango wake ni kuhakikisha kuwa vyama vyote ambavyo vipo Pwani vinakuja pamoja na kuwa kitu kimoja, na kusisitiza kuwa ni katika muungano huo ndipo Pwani itaweza kusikika na sio kuendelea kutegemea watu wengine kama vile imetegemea ODM kuwakilisha matakwa yake kwa muda.

Taifa Leo imegundua kuwa kuna mpango wa magavana wa Pwani pamoja na viongozi wengine kutoka kanda hiyo kukutana wiki hii ili kujadiliana kuhusiana na umoja huo wa Pwani ambao umeonekana kubabaisha viongozi.

“Ni kweli kutakuwa na mkutano wa viongozi lakini mpango wetu ni kufanya mambo bila kupiga fujo maana kuna wale maadui zetu ambao wanatishiwa na kuungana kwa Pwani. Hivyo basi, tusubiri tu ndani ya siku hizi chache na watu wetu wataona mwelekeo,” akasema Bw Kingi kuhusiana na mkutano huo ambao unatazamiwa kuleta mwelekeo mpya.

Mwito wa umoja huo umepelekea Mbunge wa Malindi Aisha Jumwa na mwenzake wa Kilifi Kaskazini Owen Baya kujiondoa katika kumuunga mkono Bw Odinga.

Mbunge wa Kaloleni Paul Katana ambaye pia alipata kiti chake kupitia ODM anavutia upande wa wabunge hao wawili.

Wabunge wengine wa Kilifi akiwemo Michael Kingi (Magarini), Teddy Mwambire (Ganze), William Kamoti (Rabai) na Ken Chonga (Kilifi Kusini) wanavutia upande wa Bw Kingi na wanaunga mkono mwito wa umoja wa Pwani.

Bw Kingi alisema mpango wake ni kuvileta pamoja vyama vya Kadu Asili, Shirikisho, Umoja Summit na Devolution Party of Kenya (DPK) miongoni mwa vyengine pamoja.

Mpango huu unatazamiwa kukamilika ifikapo mwezi Juni mwaka huu kulingana na Bw Kingi.

“Tayari tupo kwenye mazungumzo na viongozi tofauti na washikadau. Maongezi hayo yanahusisha viongozi wa vyama hivyo ambavyo vipo tayari Pwani,” akasema.

Hatua hii inatazamiwa kukisambaratisha chama cha ODM ambacho siku za hivi majuzi kilipata pigo katika kaunti ya Kwale kwa kushindwa kunyakua kiti cha Msambweni katika uchaguzi mdogo.

Kushindwa kwenye uchaguzi huo na kuja kwa mwito unaoongozwa na Bw Kingi kunakiweka pabaya chama cha ODM wakati siasa za 2022 zinapopamba moto.

Chelsea wamtimua kocha Frank Lampard baada ya miezi 18

Na MASHIRIKA

CHELSEA wamemfuta kazi kocha Frank Lampard, 42, baada ya kudhibiti mikoba yao kwa kipindi cha miezi 18 pekee.

Nafasi ya Lampard sasa inatarajiwa kutwaliwa na aliyekuwa mkufunzi wa Borussia Dortmund, Thomas Tuchel, aliyetimuliwa na Paris Saint-Germain (PSG) mnamo Disemba 24, 2020.

Kwa mujibu wa gazeti la The Sun nchini Uingereza, Chelsea wamekuwa wakimtafuta kocha anayejivunia umilisi wa lugha ya Kijerumani ili achochee matokeo bora zaidi kutoka kwa Timo Werner na Kai Havertz waliojiunga nao mwanzoni mwa muhula huu kutoka Ligi Kuu ya Ujerumani (Bundesliga).

Lampard ambaye ni kiungo wa zamani wa Chelsea anaondoka uwanjani Stamford Bridge akiwaacha miamba hao waliotawazwa mabingwa wa Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) katika nafasi ya tisa kwa alama 29 kwenye msimamo wa jedwali.

Hii ni baada ya Chelsea kupokezwa kichapo cha 2-0 kutoka kwa Leicester katika mchuano wao uliopita ligini. Awali, kikosi hicho kilikuwa kimesajili ushindi mmoja pekee kwenye jumla ya michuano mitano mfululizo ya EPL.

Mchuano wa mwisho kwa Lampard kusimamia kambini mwa Chelsea ni ule uliowashuhudia masogora wake wakiipepeta Luton Town ya Ligi ya Daraja la Kwanza nchini Uingereza (Championship) 3-1 kwenye raundi ya nne ya Kombe la FA mnamo Januari 24 ugani Stamford Brigde.

Ushindi huo wa Chelsea ambao walizidiwa maarifa na Arsenal kwa mabao 2-1 kwenye fainali ya Kombe la FA mnamo 2019-20, sasa utawakutanisha na Barnsley kwenye raundi ya tano ya kipute hicho muhula huu.

Lampard aliajiriwa na Chelsea kwa mkataba wa miaka mitatu mnamo Julai 2019 baada ya kuaminiwa kuwa mrithi wa kocha Maurizio Sarri aliyeyoyomea Juventus ambao baadaye walimtimua jijini Turin baada ya msimu mmoja na kumpa mikoba kiungo wao wa zamani, Andrea Pirlo.

Katika msimu wake wa kwanza akidhibiti chombo cha Chelsea, Lampard kikosi hicho kuambulia nafasi ya nne kwenye msimamo wa jedwali la EPL mnamo 2019-20 na kutinga fainali ya Kombe la FA.

Hata hivyo, Chelsea almaarufu The Blues sasa wamepoteza jumla ya mechi tano kati ya nane zilizopita ligini, idadi hiyo ikiwiana na michuano waliyopoteza kutokana na 23 mnamo 2019-20.

Lampard hakusajili mchezaji yeyote katika msimu wake wa kwanza wa ukocha kambini mwa Chelsea kutokana na marufuku iliyochochewa na hatua yao ya kukiuka kanuni za matumizi ya fedha za Uefa.

Hata hivyo, alishawishi kikosi hicho kinachomilikiwa na bwanyenye Roman Abramovich kufungulia mifereji ya fedha katika msimu wake wa pili ambapo Chelsea walitumia zaidi ya Sh30 bilioni kujisuka upya kwa minajili ya kampeni za muhula huu.

Chelsea walijinasia huduma za wanasoka saba wa haiba kubwa wakiwemo Ben Chilwell aliyeagana na Leicester City kwa kima cha Sh6.3 bilioni na Kai Havertz aliyebanduka kambini mwa Bayer Leverkusen ya Ujerumani kwa Sh9.9 bilioni.

Hicho ndicho kiasi kikubwa zaidi cha fedha kwa Chelsea kuwahi kutumia sokoni katika muhula mmoja wa uhamisho wa wachezaji tangu walipojisuka upya kwa juma ya Sh26 bilioni mwanzoni mwa msimu wa 2017-18.

Wanasoka wengine waliosajiliwa na Chelsea mwanzoni mwa msimu huu ni Hakim Ziyech, Xavier Mbuyamba, Malang Sarr, Thiago Silva na Edouard Mendy.

Lampard ndiye mfungaji bora wa muda wote wa Chelsea, akijivunia mabao 211 kati ya 2001 na 2014. Aidha, anashikilia nafasi ya saba kwenye orodha ya wachezaji waliowahi kuwajibishwa mara nyingi zaidi na timu ya taifa ya Uingereza ambayo aliisakatia mara 106 kwa kipindi cha miaka 15 tangu 1999.

Katika kipindi cha miaka 13 ya usogora uwanjani Stamford Bridge, Lampard alichezeshwa mara 648 na akasaidia Chelsea kutia kibindoni jumla ya mataji 11 yakiwemo manne ya EPL na taji la Klabu Bingwa Ulaya (UEFA) mnamo 2012.

Kibarua chake cha kwanza cha ukocha kilikuwa kudhibiti mikoba ya Derby County ambao kwa sasa wananolewa na kiungo wa zamani wa Manchester United na timu ya taifa ya Uingereza, Wayne Rooney.

Katika msimu wake wa kwanza kambini mwa Derby, Lampard aliongoza kikosi hicho kutinga mchujo wa kupanda ngazi ya kushiriki kivumbi cha EPL ila kikazidiwa maarifa na Aston Villa.

Lampard ndiye kocha wa 10 kuajiriwa kwa mkataba wa kudumu na Abramovich kambini mwa Chelsea tangu mfanyabiashara huyo maarufu mzawa wa Urusi na raia wa Israel kutwaa umiliki wa kikosi hicho mnamo 2003.

Kwa mujibu wa magazeti mengi nchini Uingereza, Abramovich ametumia zaidi ya Sh15 bilioni kuwafidia makocha waliowahi kufutwa na Chelsea kabla ya Lampard kupigwa kalamu.

Baada ya kukamilisha kampeni za EPL katika msimu wa 2019-20 kwa alama 66 baada ya kusajili ushindi mara 20 na kupoteza mechi 12, Chelsea kwa sasa wamepoteza michuano sita kutokana na 19 ya ufunguzi wa msimu huu wa 2020-21.

UDAKU: Neymar hapoi! Sasa amejinasia kidege Emilia wa Argentina

Na CHRIS ADUNGO

NYOTA wa Paris Saint-Germain (PSG), Neymar Jr, 28, amepata hifadhi mpya ya penzi lake kwa mwanamuziki maarufu raia wa Argentina, Emilia Mernes.

Kwa mujibu wa gazeti la The Sun, wawili hao walianza kubadilishana arafa za kimahaba baada ya Emilia kuhudhuria hafla ya kufunga mwaka 2020, iliyoandaliwa na Neymar jijini Rio de Janeiro, Brazil.

Dhifa hiyo ya siku tatu iliyopagazwa jina ‘Neymarpalooza’, ilihudhuriwa na watu 500 wakiwemo wanamitindo Kiki Passo, Michelle Nevius na Jessica Bartlett kutoka Amerika. Vile vile, makahaba Camila Remedy na Fernanda Brum kutoka Brazil walikuwepo.

Siku ya mwisho Neymar alionekana akisakata densi na Emilia, 24, huku wakiimba kwa pamoja kibao cha hivi punde cha mwanamuziki huyo: “Siendi tena msituni kuwinda wakati kuna mbalamwezi. Waambie vipusa wanaokufuata kwamba mimi ni chaguo lako.”

Akihojiwa na The Sun wiki jana, Lizardo Ponce, ambaye ni rafiki wa karibu wa Emilia, alikiri kwamba Neymar alimtembelea kidege huyo nchini Argentina majuma mawili yaliyopita.

“Emilia amekuwa akimsifia sana Neymar; jinsi alimridhisha chumbani, alivyo mkarimu na pia mcheshi. Ilivyo, kilele cha urafiki wao ni ndoa. Tuwape muda; yaliyopo kati yao yatajitokeza,” akaeleza Lizardo na kuongeza kwamba dalili zote zinaashiria wawili hao wanakula bata, na haitakuwa ajabu wakivishana pete za uchumba karibuni.

Baada ya mahojiano hayo, Neymar alipakia kwenye Instagram picha yake na Emilia.

Naye kidosho huyo akajibu kwa picha nyingine akitia ‘emoji’ za furaha na kuandika: “Nakupenda kwa moyo wangu wote, na mimi huamini katika miujiza ya mwanzo bora kwa kila jambo jipya.”

Tangu Neymar atemane na mwigizaji raia wa Brazil, Bruna Marquezine, sogora huyo wa zamani wa Barcelona ametoka kimapenzi na vidosho wa kila sampuli, akiwemo mwanamitindo raia wa Amerika, Natalia Barulich.

Hata hivyo, walitengana mwanzoni mwa Desemba 2020 baada ya nahodha huyo wa timu ya taifa ya Brazil kuanza kumtambalia kimapenzi mwanamitindo na mwanahabari wa Uhispania, Melodie Penalver.

Awali, gazeti la Proto Thema nchini Ugiriki lilisema kwamba Neymar alikuwa radhi kuliwania upya tunda la Bruna baada ya Melodie kuanza kumfungulia mzinga mwigizaji Cristian Jerez aliyewahi kushirikiana naye kuendesha kipindi cha ‘Temptation Island’ kwenye mojawapo ya runinga za Uhispania.

Neymar amekuwa singo tangu atengane rasmi na Bruna aliyemburudisha kimapenzi kwa miaka sita. Hadi kufichuka kwa uhusiano wake na Emilia, Neymar aliwahi pia kuchovya kwenye mizinga ya warembo Liza Brito, Danna Paola, Mari Tavares, Larissa de Macedo Machado almaarufu Anitta na Ellen Santana aliyetawazwa mshindi wa Miss BumBum nchini Brazil mnamo 2018.

Penzi la Neymar limewahi pia kuwaniwa na vipusa Giovanna Lancelotti, Sabine Jemeljanova, Selena Gomez, Soraja Vucelic, Chloe Grace Moretz, Noa Saez, Izabel Goulart na Alsessandra Ambrosio.

Neymar ana mtoto mmoja wa kiume – Davi Lucca da Silva Santos aliyezaliwa na mrembo raia wa Brazil Carolina Dantas, 27, mnamo Agosti 24, 2011.

Mmoja wa mashabiki wa Emilia kwenye Instagram aliandika: “Nashawishika kuiamini safari hii ya mapenzi. Tamanio langu sasa ni kuona Neymar na Emilia wakila yamini ya ndoa.”