GAVANA wa Kaunti ya Isiolo, Abdi Guyo, alifika mbele ya kamati ya seneti pasipo ajenda rasmi, mwaliko wala tarehe ya kikao na kuweka utangulizi unaowapa mwanya wakuu wa kaunti kuamua kuhusu ni lini na jinsi ya kujitokeza mbele ya seneti.

Gavana Guyo ambaye wakati wa kujitokeza kwake alikuwa angali chini ya kibali cha kukamatwa aliendelea kuwasilisha majibu ya usimamizi wake kwa maswali yaliyoulizwa na mkaguzi mkuu hatua ambayo ni kinyume cha sheria na kanuni za bunge.

Kulingana na katiba, ajenda rasmi almaarufu Nakala ya Taratibu inapatia kamati ya bunge mamlaka ya kuketi na kuendesha shughuli zake chini ya ratiba rasmi.

Kuwasilisha kiholela masuala, nakala au mjadala bila notisi ya awali ni sawa na kukiuka kanuni isipokuwa tu wanakamati wanapopitisha hoja maalum ya kufanyia marekebisho ajenda husika.

Kipengee 125 cha Katiba kinatoa mwongozo maalum unaotumika na kamati ambapo shahidi (au gavana) anapaswa tu kujitokeza kufuatia mwaliko rasmi, amri kisheria au notisi inayotolewa na katibu wa kamati kwa niaba ya mwenyekiti.

Gavana wa Isiolo alijiwasilisha mbele ya Kamati ya Seneti kuhusu Ukaguzi wa Hesabu za Umma (CPAC) katika kikao Jumanne wiki iliyopita badala ya kusubiri kuwasilishwa na Inspekta Jenerali wa Polisi Douglas Kanja.

Kwa kawaida, Inspekta Jenerali anahitajika kisheria kukamata na kuwasilisha gavana anayekaidi amri ya kufika mbele ya kamati wakati kibali cha kumkamata kinapotolewa.

Gavana huyo alisusia mara kadhaa kuhudhuria vikao na kukaidi maagizo ya seneti kujibu maswali ya ukaguzi kuhusu fedha zilizotengewa kaunti ya Isiolo na kumlazimu Mwenyekiti wa CPAC, Moses Kajwang, kuamuru akamatwe mnamo Julai 2026.

Alipojitokeza hata hivyo, Gavana aliomba msamaha ambapo Naibu Mwenyekiti wa CPAC, Seneta Samson Cherargei aliyeongoza kikao hicho, aliondoa kibali cha kumkamata baada ya kuthibitisha Bw Guyo amelipa faini ya Sh500,000.

“Ninaomba msamaha kamati hii kwa nyakati nilizokosa kujitokeza. Kila niliposhindwa kuhudhuria niliandika barua rasmi…nimelipa faini ya Sh500,000 kwa katibu kutoka mifukoni mwangu binafsi,” alisema Gavana Guyo.

Naibu Mwenyekiti wa kamati alifafanua kuhusu hali isiyo ya kawaida ya kikao hicho akihoji kwamba CPAC ilipaswa kutilia maanani masuala ya wajibikaji badala ya taratibu akinukuu sheria kuhusu haki ya kusikizwa.

“Maadamu gavana amelipa faini kutoka mfukoni mwake binafsi na amejiwasilisha, gavana ameondolewa kibali cha kumkamata,” alitangaza.

“Gavana unafahamu hali ya kipekee kuhusu kikao hiki. Ni kwa sababu ulikuwa chini ya kibali cha kukukamata. Ndiposa hakuna mwaliko, tarehe ya kikao na ajenda.”

Seneta wa Kitui, Enoch Wambua alisema kwa kuwa mkutano na Bw Guyo haukoordheshwa kwenye ajenda ya siku hiyo, angeshirikishwa tu chini ya “shughuli nyingine yoyote,” akielezea wasiwasi kwamba magavana watarajiwa akiwa mmoja wao kama anayemezea mate ugavana, huenda wakatumia vibaya tukio hilo.