Kofia moja ya kitamaduni imezua swali kubwa katika familia ya Odinga: nani atavaa viatu vya kisiasa vya Raila Odinga—binti yake Winnie au mwanawe Raila Junior?

Winnie alipovikwa kofia na wazee wa Luo katika Opoda Farm, Bondo, mjadala wa urithi wa Baba uliingia sura mpya, huku Junior akijaribu kujijengea njia yake kupitia siasa za uchaguzi. Je, wawili hao watagawana urithi wa babake au mmoja atafunika mwenzake?

Mnamo Oktoba 3, 2026, wazee wa jamii ya Luo walimvisha Winnie kofia ya kitamaduni katika hafla iliyofanyika Opoda Farm, kaunti ya Siaya. Rose Otumba, mwakilishi wa wanawake katika Baraza la Wazee wa Luo la Siaya, ndiye aliyemvisha kofia hiyo, ishara iliyotafsiriwa kuwa kumhusisha Winnie na urithi wa kisiasa wa babake.

Mama yake, Ida Odinga, na dada yake mkubwa Rosemary walihudhuria hafla hiyo. Hata hivyo, Raila Junior hakuwepo, huku Ida akisema alikuwa na shughuli nyingine.

Ingawa hafla hiyo haikuwa tangazo rasmi la Winnie kuwania nafasi ya kisiasa, ilizidisha mjadala kuhusu mustakabali wa familia hiyo katika siasa za Kenya, hasa wakati ODM inatafuta mwelekeo baada ya kifo cha kiongozi wake wa muda mrefu.

Hii si mara ya kwanza kwa Opoda Farm kuwa kitovu cha mjadala kuhusu urithi wa Raila.

Oktoba 23, 2025, siku chache baada ya mazishi ya Raila, Junior alitawazwa rasmi kuwa kiongozi wa familia ya Odinga katika hafla ya kitamaduni iliyoongozwa na Seneta wa Siaya Oburu Oginga.

Hata hivyo, Oburu alifafanua wazi kuwa hatua hiyo ilihusu uongozi wa familia, wala haikumaanisha kuwa Junior alikuwa ameteuliwa kuwa mrithi wa kisiasa wa babake.

Tofauti hiyo sasa imekuwa muhimu zaidi. Hafla ya Junior ilihusu majukumu ya nyumbani, huku ile ya Winnie ikihusishwa na urithi wa kisiasa.

Junior pia ameeleza nia ya kuwania kiti cha ubunge cha Kibra katika uchaguzi mkuu wa 2027. Babake aliwakilisha eneo hilo kwa zaidi ya miaka 20, kuanzia 1992 hadi 2013.

Junior amesema alifanya kazi kama mmoja wa washauri wa mikakati ya kampeni za babake Kibra kwa miaka kadhaa. Kuingia kwake katika uchaguzi kunaweza kumpa nafasi ya kujijengea msingi wake wa kisiasa kupitia wapigakura.

Hivyo, njia yake inaonekana kulenga siasa za uchaguzi na kujenga uungwaji mkono wa moja kwa moja katika eneo ambalo limehusishwa kwa muda mrefu na familia ya Odinga.

Winnie, ambaye ni mbunge katika Bunge la Afrika Mashariki (EALA), naye amekuwa akijijenga katika siasa za kikanda na ndani ya ODM.

Mnamo Machi 2026, wajumbe wa ODM kutoka Nairobi walimuunga mkono kuwania wadhifa wa naibu kiongozi wa chama. Hatua hiyo ilionyesha kuwa baadhi ya wanachama wanamwona kama mmoja wa viongozi wanaoweza kushiriki katika mustakabali wa chama.

Kuvikwa kofia na wazee wa Luo kumeongeza uzito wa kisiasa kwa Winnie, kwa kumhusisha moja kwa moja na urithi wa babake, ambaye alitumia miongo kadhaa katika siasa za kitaifa, upinzani na mageuzi ya kikatiba.

Ida amewahi kumtaja binti yake kama mpiganaji, akimlinganisha na Winnie Mandela, ambaye ndiye aliyepewa jina lake.

Hata hivyo, kuungwa mkono na wajumbe wa chama au kuvikwa kofia ya kitamaduni hakumaanishi kuwa Winnie tayari ameteuliwa kushika nafasi ya babake. Bado atalazimika kujenga uungwaji mkono mpana na kuonyesha uwezo wake wa kuongoza katika mazingira yenye ushindani.

Hafla hizo mbili zilizofanyika Opoda Farm zinaonyesha kuwa urithi wa Raila unaweza kuwa na pande tofauti. Junior ana nafasi yake kama kiongozi wa familia na ana nia ya kuingia katika siasa za uchaguzi, huku Winnie akihusishwa zaidi na uongozi wa chama na urithi wa kisiasa wa babake.

Urithi wa Raila hauhusu kuwa mbunge au kiongozi wa ODM pekee. Unajumuisha historia ya kupigania demokrasia ya vyama vingi, mageuzi ya kikatiba, uhamasishaji wa wapigakura na mtandao mpana wa kisiasa aliojenga kwa miongo kadhaa.

Swali kubwa ni iwapo ndugu hao wataweza kufuata njia zao bila kuibua ushindani wa ndani ya familia. Kadiri uchaguzi wa 2027 unavyokaribia, hatua zao zitafuatiliwa kwa karibu na wafuasi wa ODM na Wakenya wanaotaka kujua jinsi urithi wa Raila utakavyoendelezwa.

Kwa sasa, hakuna ushahidi wa kutosha kusema kuwa Junior amepoteza umuhimu wa kisiasa au kwamba Winnie amechukua nafasi ya babake. Lakini ishara ya wazee wa Luo imeweka wazi jambo moja: mjadala kuhusu mrithi wa kisiasa wa Raila hauhusu mwanawe pekee tena.