Rais William Ruto ametangaza kuwa walimu 50,000 watapandishwa vyeo katika mwaka huu wa kifedha, huku serikali ikitenga Sh4 bilioni kutekeleza zoezi hilo.

Rais alitoa ahadi hiyo alipofunga mkutano wa wakuu wa shule za sekondari na msingi Kenya (KECSHA) mjini Mombasa, akisema hatua hiyo itakuwa mojawapo ya mipango mikubwa zaidi ya kupandisha vyeo walimu ndani ya mwaka mmoja.

Alisema Tume ya Mishahara na Marupurupu (SRC) tayari imeidhinisha mwongozo mpya wa kupandisha vyeo walimu, uliokubaliwa na Tume ya Huduma kwa Walimu (TSC) pamoja na vyama vya walimu.

“Katika mwaka huu wa kifedha, walimu 50,000 watapandishwa vyeo. Hii ni hatua muhimu katika kuimarisha taaluma ya ualimu,” alisema.

Rais aliongeza kuwa serikali itatoa Sh4 bilioni kusaidia utekelezaji wa mwongozo huo na kuwezesha walimu wengine kupanda ngazi za kazi.

Pia alitangaza kuwa serikali itaajiri walimu wengine 20,000 mwezi Desemba 2026, baada ya kuajiri 100,000 katika kipindi cha miaka minne iliyopita.

Katika hatua nyingine, Rais aliagiza Wizara ya Elimu kushirikiana na KECSHA kuandaa mapendekezo ya kurekebisha Sheria ya Elimu ya Msingi ili kuweka msingi wa kisheria wa shule za elimu jumuishi.

Alipatia wizara hiyo na chama hicho siku 90 kuwasilisha mapendekezo yatakayoshughulikia usimamizi, ajira na ufadhili wa shule hizo.

Alisema wakuu wa shule sasa wanasimamia wanafunzi kuanzia elimu ya chekechea hadi Gredi 9, na hivyo mfumo wa sasa unahitaji kuimarishwa ili kuendana na majukumu yao.

Rais pia alisema asilimia 20 ya nyumba zinazojengwa chini ya mpango wa nyumba za gharama nafuu zimetengewa walimu.

Kuhusu bima ya afya, alisema zaidi ya walimu wananufaika na mpango wa matibabu wa walimu. Mpango huo unahudumia wanachama katika zaidi ya vituo 4,000 vya afya nchini.

Aidha, serikali inaunganisha ufadhili wa shule za msingi na za sekondari msingi katika mfumo mmoja wa fedha kwa shule za elimu jumuishi.

Rais alisema serikali itatoa zaidi ya Sh86 bilioni kwa shule kabla ya muhula kuanza, akiahidi kuwa kuanzia 2027 fedha za kugharamia wanafunzi zitatolewa kabla ya shule kufunguliwa.

Alitangaza pia lengo la kuhakikisha kila mtoto anajua kusoma, kuandika na kuhesabu kufikia mwisho wa Gredi 3 ifikapo 2030. Wizara ya Elimu, TSC na taasisi za mitihani zitaanzisha mfumo wa kupima maendeleo ya wanafunzi kila mwaka.

Rais alifichua kuwa ukaguzi wa hivi majuzi ulibaini takriban wanafunzi hewa 800,000 katika shule za msingi.

Alisema serikali inatumia teknolojia kusafisha sajili za wanafunzi ili fedha za umma ziwafikie wanafunzi halisi.

Zaidi ya wakuu wa shule 15,000 waliohudhuria mkutano huo walipongeza uwekezaji wa serikali katika elimu. Mwenyekiti wa KECSHA Fuad Ali na Katibu Mkuu wa KNUT Collins Oyuu waliunga mkono mageuzi hayo, huku Oyuu akisema ajira ya walimu imeimarika chini ya utawala wa sasa.

Ali aliwahimiza wakuu wa shule kuunga mkono azma ya Rais ya kuhudumu kwa muhula wa pili, akitaja mageuzi ya elimu na mwongozo mpya wa kupanda vyeo.