Sibabaishwi na matusi yenu, Uhuru awaambia Tangatanga

Na SAMMY WAWERU

RAIS Uhuru Kenyatta Jumatatu amevunja kimya chake kuhusu tetesi za kundi la Tangatanga linalokosoa matamshi yake ‘mamlaka ya urais yanafaa kuwa mikononi mwa jamii tofauti na zile mbili ambazo zimeongoza tangu Kenya ilipopata uhuru’.

Kundi hilo linalohusishwa na Naibu wa Rais, William Ruto limetaja matamshi hayo kama yanayoendeleza ukabila nchini.

Dkt Ruto pia amenukuliwa hadharani akiyakosoa, pamoja na salamu za maridhiano kati ya Rais Kenyatta na kiongozi wa Chama cha ODM, Bw Raila Odinga na Ripoti ya Mpango wa Maridhiano (BBI) inayopendekeza Katiba kufanyiwa marekebisho.

Akiwasuta wanasiasa wa kundi la Tangatanga, Rais Kenyatta alisema hababaishwi na matamshi mazito wanayomrushia.

Kwenye mahojiano ya pamoja na vituo vya redio vinavyopeperusha matangazo yake kwa lugha ya Agikuyu, kiongozi wa nchi Jumatatu alisema kwa sasa haja yake kuu ni kuona amefanyia wananchi maendeleo na kuhakikisha ameafikia sera zake.

“Wanadhani wakinitusi nitawatumia askari washikwe? Kama wameona matusi kwa rais ni bora endeleeni, mimi niko hapa kazi hadi nitakapoikamilisha,” akasema.

Akicharura kundi la Tangatanga, Rais Kenyatta alilionya kutojaribu kusimamisha utendakazi wake wala kuzua fujo nchini.

“Hata kabla hawajaongea na kunitukana, huanza kwa kueleza maendeleo yaliyofanywa. Unadhani hiyo kazi hujifanya? Hufanywa na serikali ambayo ninaiongoza,” Rais akasema.

Akieleza kushangazwa kwake na tetesi za wakosoaji wake, Rais alisema hana shida na yeyote, lengo lake likiwa kuafikia ahadi zake kwa Wakenya kabla kukamilisha hatamu yake ya uongozi 2022.

“Lazima nifanye kazi niliyoahidi wananchi na niikamilishe…kauli yangu kuhusu jamii zingine zipokezwe mamlaka hakuna mahali nimesema ni vita ya 2022, haja yangu ni amani, utulivu na maendeleo ya Kenya,” Rais Kenyatta akafafanua, akiridhia salamu za maridhiano kati yake na kiongozi wa ODM, Raila Odinga, Handisheki, kwa kile alitaja kama “hatua iliyochangia kuleta amani nchini”.

Rais pia aliendelea kuhimiza Wakenya kukumbatia Ripoti ya Mpango wa Maridhiano, BBI, akisema itasaidia kuangazia tofauti zinazojiri kila miaka ya chaguzi, ikiwa ni pamoja na kuleta maendeleo.

BBI inapendekeza kufanyiwa marekebisho ya Katiba, suala ambalo limeonekana kupingwa na Dkt Ruto na wandani wake.

Naibu wa Rais pia amekuwa akikosoa uhalisia wa Handisheki, akihoji inalenga kuzima ndoto zake kuingia Ikulu 2022.

Wanafunzi wa elimu ya msingi waanza mitihani ya majaribio

NA MARY WAGARI

WANAFUNZI wa Gredi ya Kwanza hadi Gredi ya Tatu na Darasa la Tano hadi la Saba wameanza mitihani ya majaribio yao ya Baraza la Mitihani Nchini (KNEC) hii leo Jumatatu, Januari 18, 2020, zoezi ambalo litakamilika hapo Ijumaa, Januari 22, 2020.

Mitihani hiyo ya Majaribio ya Maendelezo ya Elimu katika Elimu ya Msingi (LCBE) ni ya kwanza tangu shule zilipofunguliwa kote nchini mnamo Januari 4, kufuatia likizo ndefu ya zaidi ya miezi tisa kutokana na janga la Covid-19.

Kupitia taaarifa kutoka kwa vyombo vya habari, Mkurugenzi wa KNEC, Mercy Karogo alisema kwamba majaribio hayo yatawawezesha walimu kugundua ni yapi wanafunzi walipoteza kielimu walipolazimika kukaa nyumbani kwa muda mrefu.

Aidha, Baraza hilo lilisema kwamba shughuli hiyo itawawezesha washikadau katika sekta ya elimu kubuni mikakati kabambe itakayowezesha kuimarisha elimu kwa kuzingatia nguvu na udhaifu wa wanafunzi.

“Lengo la majaribio haya kielimu ni kuwezesha kutambua mambo ambayo huenda tulipoteza kielimu wakati wa janga la Covid-19 na kupendekeza mikakati mwafaka ya kuziba nyufa hizo,” alisema bosi wa KNEC.

Wanafunzi wa Darasa la 7 watatahiniwa kwa masomo yote ikiwemo: Hisabati, Kiingereza, Kiwahili, Sayansi na Sayansi Jamii.

Wanafunzi wa Darasa la Tano na Darasa la Sita watatahiniwa katika masomo manne ambayo ni pamoja na Kiswahili, Kiingereza, Hisabati na Sayansi.

Kwa upande mwingine, wanafunzi wa Gredi One, Two na Three watajaribiwa kuhusu ujuzi wao wa maarifa na nambari kupitia shughuli za Hisabati, Kiswahili na Kiingereza, kulingana na KNEC.

Bosi huyo wa KNEC aliwahimiza wasimamizi wa shule na walimu kutilia maanani shughuli hiyo ya majaribio kwa kuhakikisha mazingira mwafaka kwa wanafunzi.

“Walimu wakuu na walimu wana wajibu muhimu wa kutekeleza ili matokeo ya majaribio hayo yawe ya kweli nay a kutegemewa,”

“Ninawahimiza kuhakikisha mazingira mwafaka kwa wanafunzi pasipo kutatizwa na masuala mengine yanayoweza kuathiri mat5okeo yao,” alisema.

Shughuli hiyo ya majaribio imeng’oa nanga huku wanafunzi wa Darasa la 8 wakizidii kujiandaa kwa mitihani yao kitaifa iliyopangiwa kuanza mnamo Machi mwaka huu.

Messi apewa kadi nyekundu ya kwanza akichezea Barca

Na MASHIRIKA

LIONEL Messi, 33, alionyeshwa kadi nyekundu kwa mara ya kwanza akiwa mchezaji wa Barcelona katika fainali ya Spanish Super Cup iliyoshuhudia Athletic Bilbao wakisajili ushindi wa 3-2 jijini Seville mnamo Jumapili.

Messi aliyekuwa akiwajibishwa na Barcelona kwa mara ya 753, alimkabili visivyo kiungo Asier Villalibre na tukio hilo la dakika ya 120 likathibitishwa na teknolojia ya VAR.

Ingawa Barcelona walijipata uongozini mara mbili kupitia mabao ya Antoine Griezmann, juhudi zao zilifutwa na Oscar de Marcos na Villalibre kabla ya Inaki Williams kufungia Bilbao bao la ushindi mwishoni mwa kipindi cha pili.

Ufanisi huo ulivunia Bilbao taji lao la pili tangu 1985.

Hadi kufikia Jumapili, Messi alikuwa amefurushwa uwanjani kwa kuonyeshwa kadi nyekundu mara mbili pekee akivalia jezi za timu ya taifa ya Argentina.

Mara ya kwanza ilikuwa katika mchuano wake wa kwanza kambini mwa Argentina mnamo 2005 dhidi ya Hungary kisha kwenye mechi ya kutafuta mshindi nambari tatu na nne katika fainali za Copa America mnamo 2019 dhidi ya Chile.

Adhabu ambayo Messi alipokezwa dhidi ya Bilbao huenda inatarajiwa sasa kumweka nje ya mechi nne zijazo za kuwania mataji mengine isipokuwa ya Klabu Bingwa Ulaya (UEFA).

Ushindi kwa Barcelona katika mchuano huo ungaliwavunia taji lao la 14 la Super Cup na la kwanza kwa kocha mpya Ronald Koeman. Aidha, Messi angalitia kapuni taji lake la nane la Super Cup kambini mwa Barcelona katika msimu wake wa mwisho wa usogora uwanjani Camp Nou.

Bilbao ambao walipepeta Real Madrid 2-1 kwenye nusu-fainali, sasa wamepiga Real na Barcelona katika mechi mbili mfululizo kwa mara ya kwanza tangu 1960.

Barcelona walifuzu kwa fainali ya Super Cup msimu huu baada ya kuwazidi ujanja Real Sociedad kupitia mikwaju ya penalti. Hiyo ilikuwa mara ya kwanza kwa miamba hao kupigwa baada ya mechi 10 na kichapo hicho kilitamatisha rekodi ya Messi aliyejikuwa akijivunia mabao manne kutokana na mechi mbili na magoli sita kutokana na michuano mitano ya awali.

TAFSIRI NA: CHRIS ADUNGO

Uhuru hawezi kunisaliti – Raila

Na BENSON MATHEKA

KIONGOZI wa chama cha ODM Raila Odinga  amepuuza wanaodai kwamba Rais Uhuru Kenyatta hayuko makini kwa handisheki akisema ana hakika kiongozi wa nchi hawezi kumcheza shere.

Alisema kwamba handisheki yake na Rais Kenyatta ilitokana na mazungumzo ya dhati kati yao na wanaosema kwamba atasalitiwa wanadaganya.

“Tuliketi, tukazungumza kwa muda mrefu kabla ya kusalimiana na Uhuru na hawezi kumsaliti Raila. Tulikuwa wawili, wale ambao walikula kiapa cha urais. Wanaotoa kauli kama hizo ni takataka,” alisema Bw Odinga.

Mnamo Jumamosi, seneta wa Siaya James Orengo alinukuliwa akisema iwapo Jubilee haiko tayari kuadhibu wanaopinga BBI, ODM kiko tayari kuchukua nafasi yake ya upinzani.

Alimlaumu Naibu Rais William Ruto ambaye amekuwa akipinga BBI akisema Rais Kenyatta anafaa kumchukulia hatua kuthibitisha amejitolea kufanikisha BBI.

Akihutubia katika kanisa katoliki la Soweto, mtaani Kayole Nairobi jana, Bw Odinga aliwataka Wakenya wasipotoshwe na Dkt Ruto na washirika wake wa kisiasa wapinge marekebisho ya katiba akisema amezoea kueneza uongo kutimiza maslahi yake ya kisiasa.

Bw Odinga alimtaka Dkt Ruto kutimizia Wakenya ahadi alizowapa wakati wa kampeni za uchaguzi mkuu wa 2017 kabla ya kupinga BBI.

“Kuna watu wanaoeneza porojo na propaganda kuhusu BBI ili wawapotoshwe, msikubali uongo wao kwa sababu amezoea kudanganya,” Bw Odinga alisema.

Aliwakumbusha Wakenya kwamba Dkt Ruto aliahidi Wakenya kwamba serikali ya Jubilee ingetoa vipatakalishi kwa wanafunzi miezi sita baada ya kuingia mamlakani, kujenga viwanja 47 kote nchini ma kubuni nafasi 1 milioni za kazi kwa vijana ambazo kufikia sasa hajatimiza.

“Wakenya hawajasahau ahadi hizo na kwa hivyo haufai kuwaletea ahadi mpya za wilibaro,” alisema.

Bw Odinga aliwaambia vijana kwamba BBI ina mengi ya kuwafaidi na anachofanya Dkt Ruto ni kuwapotosha ili waikatae wasinufaike.

Alisema uongo wa Dkt Ruto umefika ukingoni. “Vijana hawawezi kunufaika kwa kuendesha wilibaro, tunataka kuona Wakenya wanapata ujuzi mpana waweze kujikimu kimaisha,” alisema.

Waziri Mkuu wa zamani alisema BBI itabadilisha uchumi wa nchi kwa sababu itazima ufisadi ambazo viongozi wamekuwa wakipora na kutangatanga nchini wakichanga pesa za wizi.

Facebook yazima ujumbe wa Uhuru kwa Museveni

Na MWANDISHI WETU

MTANDAO wa Facebook jana uliweka onyo kwenye ujumbe wa Rais Uhuru Kenyatta ukidai kwamba ulikuwa wa kupotosha.

Baada ya onyo hilo, Ikulu ya Nairobi ililazimika kufuta ujumbe huo ambao Rais Kenyatta alikuwa amempongeza mwenzake wa Uganda Yoweri Museveni kwa kushinda uchaguzi wa urais.

Kwenye ujumbe huo, Rais Kenyatta alieleza, kupitia ukurasa rasmi wa Ikulu katika Facebook, kwamba ‘ushindi wa Museveni ulidhihirisha kwamba raia wa Uganda wana imani na uongozi wake’.Ikitoa onyo kuhusu ujumbe huo, Facebook ilidai kwamba ulichunguzwa na kubainika ulikuwa feki.

“Ujumbe huo ulichunguzwa kwingine na wachunguzi huru na ikabainika ni feki,” lilisema onyo la Facebook.

Hatua hiyo ilijiri baada ya mpinzani mkuu wa Museveni, Robert Kyagulanyi anayefahamika kwa jina maarufu la kisanii kama Bobi Wine, ambaye aliibuka wa pili, kudai kwamba uchaguzi ulikumbwa na udaganyifu.

Bw Museveni ametawala Uganda kwa miaka 35 na ataongoza kwa kipindi cha miaka mingine mitano kufuatia ushindi wake kwenye uchaguzi wa Januari 14.Wine, ameahidi kwamba atathibitisha madai yake hivi karibuni.

Tume ya uchaguzi nchini Uganda ilitangaza kuwa Museveni alishinda kwa kura milioni 5.8 huku Wine akifuata kwa kura milioni 3.48.

Onyo la Facebook ni pigo maradufu kwa Rais Kenyatta ambaye alifunga na kufuta anwani zake za kibinafsi za mitandao ya kijamii miaka miwili iliyipota.

Baada ya kuzifuta alidai kwamba alifanya hivyo kwa kuwa watu wanatumia mitandao ya kijamii kueneza udaku na kumtusi.

Museveni aahidi kujali zaidi maslahi ya maskini

Na Eriasa Mukiibi Sserunjogi

RAIS Yoweri Museveni ameapa kuwapa kipaumbele maskini katika jamii anapoingia mamlakani tena, badala ya kusimamia utawala ambao hunufaisha mabwanyenye wachache nchini.

Aliahidi kuhakikisha elimu bila malipo, huduma za matibabu bila malipo katika hospitali za umma na kujitahidi kuimarisha sekta ya uchumi nchini humo katika soko la ulimwengu.

Alikuwa katika hali ya kivita huku akivalia koti lake la kijeshi wakati wote mnamo Jumamosi usiku alipokuwa akihutubia taifa hilo saa kadha baada ya kutangazwa mshindi katika uchaguzi wa Januari 14.

Wahudumu wa Rais wanasema Rais anapovalia magwanda ya kijeshi, huwa wanajua mambo si kama kawaida na kwamba amekasirika.Museveni alisema tatizo moja sugu nchini Uganda limekuwa udanganyifu katika chaguzi, ambao alisema hufanywa kupitia kujaza masanduku ya kura, kupiga kura mara kadhaa na mbinu nyinginezo.

Alisema uhalifu huo ulipunguzwa pakubwa na mashine za utambulishaji zilizotumiwa katika uchaguzi wa hivi punde nchini humo.

 

Jubilee inanidhulumu, alia mwaniaji ubunge Kabuchai

Na Brian Ojamaa

MWANIAJI aliyeazimia kugombea kiti cha eneobunge la Kabuchai kwa tiketi ya chama cha Jubilee, amelalamikia uamuzi wa chama hicho kujiondoa kwenye uchaguzi huo na kuunga mgombeaji wa chama cha Ford Kenya.

Akiongea wa wanahabari mjini Bungoma, Dkt Evans Makokha alisema chama hicho kilikosea kwa kujiondoa katika uchaguzi huo.

Katibu Mkuu wa chama cha Jubilee Raphael Tuju wiki jana alisema kwamba chama hicho hakitawasilisha wagombeaji katika chaguzi ndogo maeneobunge ya Matungu, Kabuchai na useneta kaunti ya Machakos.

Bw Tuju alisema uamuzi huo uliafikiwa ili kudhihirisha msimamo wa chama wa kuunganisha nchi kupitia Mpango wa Maridhiano.

Hata hivyo, Bw Makokha alishangaa kwa nini chama hicho kilikubali kupokea ada ya Sh100,000 ya uteuzi na hata kuwasilisha jina lake kwa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) inavyohitajika kisheria na kisha kubadilisha nia baadaye.

Alisema uamuzi huo unamaanisha hana muda kuhamia chama kingine.Makokha alisema alipokea simu kutoka kwa Bw Tuju akihudhuria mkutano na maafisa wa IEBC akiwa na wawaniaji wengine kumfahamisha chama kilikuwa kimeondoa jina lake.

 

Ulinzi mkali mmoja akinaswa akiwa na bastola, risasi 500 eneo Biden ataapishwa kuwa Rais

Na AFP

MWANAMUME aliyejihami kwa bastola na risasi zaidi ya 500 alikamatwa jijini Washington katika kituo cha ukaguzi wa kiusalama karibu na eneo ambapo rais mteule Joe Biden ataapishwa Jumatano.

Wesley Allen Beeler, kutoka Virginia, aliwasili katika kituo hicho cha ukaguzi mnamo Ijumaa na kujaribu kutumia stakabadhi bandia kuingia eneo hilo lililofungwa na ambalo liko karibu na jumba la Capitol, Amerika, kulingana na nakala zilizowasilishwa katika Mahakama ya Juu, jijini Washington, DC.

Maafisa walipokuwa wakikagua orodha ya watu walioruhusiwa kuingia, mmoja wao aligundua vibandiko vilivyokuwa nyuma ya gari la Beeler vilivyoandikwa “Dhuru Maisha,” na picha ya bunduki pamoja na ujumbe mwingine uliosema, “Wakijia bunduki zako, wape risasi zako kwanza.”

Alipokuwa akihojiwa, Beeler aliwaeleza maafisa kwamba alikuwa na bastola aina ya Glock katika gari lake.Msako ulianzishwa na kufichua bastola, risasi zaidi ya 500, na vifaa vinginevyo vya bunduki, nakala ya korti ilisema.

Beeler alikamatwa na mashtaka kuwasilishwa dhidi yake ikiwemo: kumiliki bunduki ambayo haijasajiliwa pamoja na kumiliki silaha kinyume na sheria, ilisema ripoti ya polisi.

Kufuatia kukamatwa kwake, Beeler alisema lilikuwa “kosa ambalo halikuwa maksudi” na kwamba yeye ni afisa wa ulinzi kutoka shirika la kibinafsi ambaye alipotea njia akielekea kazini karibu na Capitol.

Washington imemakinika mno kabla ya kuapishwa kwa Biden wiki hii, baada ya umati wa wafuasi wa Rais Donald Trump kuvamia jumba la Capitol mnamo Januari 6.

Watu watano walifariki katika shambulizi hilo akiwemo afisa wa polisi.Maafisa wa usalama wameonya kwamba wafuasi sugu wanaomuunga mkono Trump na ambao kuna uwezekano wamebeba vilipuzi, ni tishio kwa Washington pamoja na miji mikuu eneo hilo wakati huu.Maelfu ya vikosi vya polisi vimetumwa Washington huku mitaa eneo hilo ikifungiwa nje kwa vizuizi vya saruji.

Jengo la Kibiashara la Kitaifa ambalo kwa kawaida huwa limefurika watu kila baada ya miaka minne kwa hafla ya kuapisha rais, limetangazwa kuwa marufuku kuingia kufuatia ombi la kikosi cha ujasusi kinachohakikisha usalama wa rais.

Wakati huo huo, msaidizi mkuu wa Joe Biden alisema Jumamosi kwamba rais mpya atatia sahihi takriban mamia ya amri za rais katika siku yake ya kwanza afisini.Polisi wakihofia machafuko kutoka kwa wafuasi wa Trump walianzisha oparesheni ya kiusalama kote nchini humo kabla ya hafla ya uapishaji.

Kioja waumini wakivunja makufuli sita kanisani

Na RUSHDIE OUDIA

KISANGA kilizuka Jumapili asubuhi katika kanisa moja mjini Yala, Kaunti ya Siaya, baada ya kundi la waumini waliojawa na ghadhabu kuvunja kufuli ili waweze kuingia katika nyumba ya Mungu.

Kanisa hilo lilidaiwa kufungwa na viongozi wa kidini wiki mbili zilizopita kufuatia mzozo kuhusu uongozi. Katika mkondo usiotarajiwa, kufikia saa kumi na mbili unusu asubuhi, waumini walikuwa wamekusanyika nje ya kanisa hilo wakiwa na silaha mbalimbali zikiwemo msumeno na vyuma ambavyo kwa kawaida hutumiwa kuchimba mawe, wakiwa tayari kuingia ndani ya kanisa hilo kwa nguvu.

Kufikia saa mbili asubuhi, walikuwa wamevunja kufuli lililokuwa kwenye lango, kisha wakang’oa makufuli matatu yaliyokuwa kwenye lango kuu la kanisa hilo na baadaye wakavunja makufuli mengine mawili ili waweze kuingia.

Huku wakiendelea na shughuli za kuvunja makufuli hayo, waimbaji wa kwaya walikuwa wakiimba nyimbo za kuvutia wakiwashangilia na walipoingia hatimaye, wakapangusa viti, wakafungua madirisha na kuendelea na ibada kama kawaida huku watu wengine wakizidi kufurika ndani ya kanisa hilo.

Kulingana Naibu Mwenyekiti wa kundi la waumini wa kawaida wasio viongozi, Bw Odongo Onyango, waumini wamepokonywa kanisa hilo kinyume na utaratibu unaofaa.

Bw Onyango alimshutumu Mzee wa Kanisa hilo, Edward Otieno Onyango na Mwinjilisti Judith Magudha dhidi ya kuwafungia nje ya kanisa mnamo Januari 5.

Kisha mnamo Januari 12, wakiwa na kibali kutoka kwa Askofu wa Dayosisi hiyo, viongozi wa kanisa hilo waliongeza kufuli jingine kwa waliyokuwa wameweka awali na kuwafungia kabisa Wakristo hao nje ya kanisa, jinsi walivyokiri mbele ya Kamanda wa Polisi katika Kituo cha Polisi cha Yala.

“Hatujui ni kwa nini kwa sababu hatukushirikishwa na kulingana na katiba kanisa ni la waumini,” alisema Bw Onyango.

Alisema kwamba kutokana na uamuzi huo, Askofu wa Dayosisi hiyo na kundi lake wamekiuka haki zao na uhuru wa kikatiba wa kukusanyika na kuabudu.

Na baada ya kukaa wiki mbili nyikani, Wakristo hao waliamua kuchukua sheria mikononi mwao na kuwanyorosha wale wanaowashutumu dhidi ya kukiuka haki zao kwa kuwanyima fursa ya kufanya ibada.

Ruto na Raila wazidi kuraruana kuhusu utawala wa Jubilee

Na WAANDISHI WETU

NAIBU Rais William Ruto, jana alimkosoa Kiongozi wa ODM, Bw Raila Odinga kwa matamshi yake kwamba serikali ya Jubilee imeshindwa kufanikisha ahadi ilizotoa kwa wananchi wakati wa kampeni za Uchaguzi Mkuu uliopita.

Katika hotuba zake za hivi majuzi, Bw Odinga amekuwa akimkejeli Dkt Ruto kwa kutoa ufadhili wa vifaa kama vile wilbaro kwa wananchi, ilhali serikali anayosimamia ilikuwa imeahidi makuu wakati wa kampeni.

“Yale yote yalikuwa ni porojo. Sasa wamerudi kueneza porojo tena. Wakenya wameerevuka,” Bw Odinga alisisitiza jana, alipokuwa kanisani mtaani Soweto, Kaunti ya Nairobi.

Lakini akizungumzia suala hilo, Naibu Rais alidai ODM ina njama ya kuvunja handisheki ili kujitakasa isihusishwe na changamoto ambazo zimekumba utawala wa Jubilee kufikia sasa.Akizungumza kanisani eneo la Londiani, Dkt Ruto alidai ni Bw Odinga aliyesababisha mkanganyiko serikalini alipoibuka na mchakato wa kurekebisha katiba kupitia Mpango wa Maridhiano (BBI).

“Tunajua njama yenu. Mko na njama ya kuondoka lakini mnataka kutuachia vurugu. Mlituambia BBI ndiyo itasaidia kuleta mabadiliko kwa hivyo tunawasubiri mmalize hiyo,” akasema.

Wakati huo huo, Bw Odinga alipuuza wanaodai kwamba Rais Kenyatta hayuko makini kwa handisheki akisema ana hakika kiongozi wa nchi hawezi kumcheza shere.Alisema kwamba handisheki yake na Rais Kenyatta ilitokana na mazungumzo ya dhati kati yao na wanaosema kwamba atasalitiwa wanadanganya.

“Tulikaa, tukazungumza kwa muda mrefu kabla ya kusalimiana na Uhuru na hawezi kumsaliti Raila. Tulikuwa wawili, wale ambao walikula kiapo cha urais. Wanaotoa kauli kama hizo ni takataka,” alisema Bw Odinga.

Mnamo Jumamosi, Seneta wa Siaya, Bw James Orengo, alinukuliwa akisema iwapo Jubilee haiko tayari kuadhibu wanaopinga BBI, ODM kiko tayari kuchukua nafasi yake ya upinzani.

Bw Odinga aliwaambia vijana kwamba BBI ina mengi ya kuwafaidi na anachofanya Dkt Ruto ni kuwapotosha ili waikatae wasinufaike.

Kwingineko, Mwenyekiti wa Kitaifa wa chama cha KANU, ambaye pia ni Seneta wa Baringo, Bw Gideon Moi, ameitaka Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC), kuharakisha uthibitishaji, uhakikishaji na upasishaji wa sahihi zinazounga mkono mswada wa BBI.

Akihutubia umma katika kisiwa cha Faza, Kaunti ya Lamu Jumamosi, Bw Moi aidha aliwasuta wanasiasa hapa nchini kwa kutomheshimu Rais Uhuru Kenyatta.

“Rais Kenyatta ndiye yuko mamlakani hadi Agosti, 2022. Lazima tumpe heshima yake na Mungu akichagua mwingine ifikapo 2022, pia tuna wajibu wa kuendelea kumheshimu,” akasema Bw Moi.

Mbunge wa Tiaty, Bw William Kamket ambaye alikuwa ameandamana na Bw Moi kwenye ziara yake Lamu, alimsuta Dkt Ruto kwa kuendeleza kampeni za kupinga BBI na handisheki.

“Ni unafiki wa namna gani ikiwa mkubwa wako ameanzisha jambo unalofahamu vyema kwamba ni la kumfaidi mwananchi ilhali wewe unazunguka hapa na pale kupinga. Je, mikokoteni italeta chakula kwa meza?” akauliza Bw Kamket.

Mbunge Mwakilishi wa Kike Lamu, Bi Ruweida Obbo kwa upande wake alishikilia kuwa wakazi wa Lamu wanaunga mkono BBI kwani ni suluhu ya kipekee itakayohakikisha kabila zote zinafaidi uongozi nchini.

Ripoti za Benson Matheka, Valentine Obara na Kalume Kazungu

Kiini cha wavulana kutorejea shuleni

Na WAANDISHI WETU

WAVULANA wengi kote nchini, wameshindwa kurudi shuleni kwa kuwa walizoea kupata pesa wakiwa nyumbani shule zilipofungwa kwa sababu ya janga la corona na kushiriki desturi za jamii zao.

Baadhi yao wanashiriki matumizi ya dawa za kulevya na uhalifu.Wengi wao wamezoea kufanya kazi ya bodaboda ambayo imekuwa vigumu kuacha kwa kuwa wanapata pesa.Katika shule za eneo la Rift Valley, idadi ya wavulana ambao hawajarudi shule inapiku ile ya wasichana.

Wengine walishirikishwa katika tohara na kujiunga na Wamoran, wizi wa mifugo, kufanya kazi katika timbo za mawe na uchuuzi wanakopata pesa.

Katika kaunti ya Samburu, maafisa wanasema kwamba wavulana 30,000 hawajarudi shuleni baada ya kuwa Moran.

“Twakwimu zetu zinaonyesha kuwa tumepoteza wavulana wengi kuliko wasichana. Tuna wasiwasi ikizingatiwa idadi ya wavulana walioripoti shuleni kote katika kaunti,” alisema mkurugenzi wa elimu wa kaunti ya Samburu David Koech.

Katika kaunti ya Nyandarua, wavulana wanaofaa kuwa shuleni wanafanya kazi ya bodaboda sehemu za mijini wakiwakwepa maafisa wa usalama.

Uchunguzi wa Taifa Leo ulibaini kuwa katika kaunti za Kajiado, Kericho, Laikipia, Samburu na Baringo baadhi ya wavulana waliopashwa tohara hawakurudi shuleni.

Mwenyekiti wa chama cha wanabodaboda mjini Kitengela, kaunti ya Kajiado, Bw Daniel Muiruri alisema kuwa wanakagua waendeshaji wote ili kuwatambua wanafunzi.

Wanafunzi hao wamekuwa wakikodisha pikipiki kwa kati ya Sh300 na Sh500 kwa siku. Mwenyekiti wa chama cha wanabodaboda kaunti ya Kajiado Alex Gitari alisema kuna zaidi ya wanafunzi 500 wanaoshiriki biashara ya bodaboda katika kaunti hiyo.

Mwenyekiti wa chama cha wazazi kaunti ya Isiolo Ismael Galma alisema kwamba wavulana wengi hawajaripoti shuleni hasa katika kaunti ndogo ya Isiolo kwa sababu ya kutekwa na uraibu wa dawa za kulevya.

Katika kaunti ya Nairobi, mwanafunzi wa kidato cha tatu alishtakiwa kwa kuongoza genge la majambazi kumnyang’anya mtu simu na Sh6,000 na kumjeruhi kwa kumpiga risasi.

Hakimu Mkuu Mkazi Philip Mutua aliagiza umri wa mwanafunzi huyo uthibitishwe kabla ya kumwachilia kwa dhamana.Katika kaunti ya Lamu, viongozi na wazee, wameelezea kutamaushwa kwao na ongezeko la vijana wanaotumia dawa za kulevya eneo hilo. Wakizungumza na wanahabari, viongozi hao, akiwemo mbunge wa Lamu Mashariki,

Athman Sharif na mbunge Mwakilishi wa Wanawake eneo hilo, Bi Ruweida Obbo walisema hawajafurahishwa na jinsi vijana wengi kote Lamu wanavyoendelea kutumia mihadarati.Bw Sharif alieleza haja ya idara ya usalama eneo hilo kuwasaka na kuwachukulia hatua kali za kisheria wasambazaji wa mihadarati ili wasiendelee kuharibu maisha ya vijana.

Ripoti za Waweru Wairimu, Stanley Ngotho, Joseph Ndunda, Kalume Kazungu, Geoffrey Ondieki na Flora Koech.

Fowadi matata Onyango atupwa nje ya timu ya taifa ya hoki

Na CHRIS ADUNGO

FOWADI Festus Onyango, 24, ametemwa kwenye timu ya taifa ya magongo itakayotegemewa na kocha Fidelis Kimanzi kwenye kampeni zijazo za kufuzu kwa Kombe la Afrika kuanzia Machi 2021 jijini Nairobi.

Kenya imetiwa katika zizi moja na Uganda, Tanzania, Burundi, Sudan, Libya na Ushelisheli katika mechi hizo zitakazoandaliwa katika uwanja wa Sikh Union.

Onyango ambaye ni mchezaji wa Butali Warriors alikuwa tegemeo la Kenya mnamo 2019 nchini Afrika Kusini kwenye kampeni za kufuzu kwa Michezo ya Olimpiki za 2021 jijini Tokyo, Japan.

Katika mechi hizo, Onyango aliibuka mfungaji bora katika kikosi cha Kenya baada ya kupachika wavuni mabao manne. Nyota huyo ambaye ambaye ni nahodha wa zamani wa Strathmore Gladiators alikuwa na uhakika wa kuunga timu ya taifa ya hoki chini ya aliyekuwa mkufunzi wa kikosi hicho, Meshack Senge.

Katika msimu wa 2019, Onyango alitawazwa Mchezaji Bora wa Ligi Kuu ya Shirikisho la Hoki la Kenya (KHU) na akaibuka wa pili kwenye orodha ya wafungaji bora.

“Yasikitisha kwamba sikutiwa katika kikosi cha taifa. Kusema kweli, sijajua kiini cha kutemwa kwangu ila natakia kikosi kitakachowakilisha Kenya katika kampeni zijazo za kimataifa kila la heri,” akasema mchezaji huyo aliyeibuka mfungaji bora wa ligi mnamo 2017 baada ya kutikisa nyavu za wapinzani mara 20.

Mnamo 2018, Onyango alifunga jumla ya mabao 20, matatu nyuma ya George Mutira wa Butali Warriors aliyetawazwa Mfungaji Bora.

KPA na Equity Bank kuwakilisha Kenya kwenye vikapu Afrika

Na CHRIS ADUNGO

MABINGWA wa kitaifa Equity Bank Hawks na Halmashauri ya Bandari ya Kenya (KPA) watapeperusha bendera ya Kenya kwenye fainali za mchezo wa vikapu za Klabu Bingwa Afrika zitakazoandaliwa nchini Misri kuanzia Machi 2021.

Hayo ni kwa mujibu wa Katibu Msaidizi wa Shirikisho la Vikapu la Kenya (KBF), Ambrose Kisoi ambaye amethibitisha kwamba vikosi hivyo viwili vimepata idhini ya kunogesha mashindano hayo.

“Equity Bank na KPA watakuwa sehemu ya klabu zitakazopeperusha bendera ya Kenya kwenye mapambano hayo ya kimataifa yatakayofanyika kati ya Machi 1-8 nchini Misri badala ya Tanzania jinsi ilivyoratibiwa awali,” akasema Kisoi kwa kufichua kwamba vikosi hivyo vimepata barua za kuidhinisha ushiriki wao kutoka Shirikisho la Vikapu la Afrika (Fiba).

KPA ambao walizidiwa ujanja na Equity Bank kwenye Ligi Kuu ya Kenya mnamo 2019-20, wamejisuka upya kwa minajili ya msimu huu wa 2020-21 baada ya kusajili idadi kubwa ya wanavikapu wapya.

Chini ya kocha Anthony Ojukwu, KPA waliingia kambini mnamo Jumamosi kuanza kujifua kwa kampeni za msimu mpya utakaoanza mwezi ujao.

KPA waliambulia nafasi ya pili kwenye fainali za Klabu Bingwa Afrika mwaka jana jijini Dar es Salaam, Tanzania baada ya kuzidiwa maarifa na JKL Dolphins ya Uganda. Equity Bank waliridhika na nafasi ya tatu.

Vikosi viwili vya kwanza katika mapambano hayo vitawakilisha eneo la Zone Five katika fainali za Klabu Bingwa barani Afrika (Fiba Women’s Africa Club Championships).

Hii ni mara ya kwanza kwa fainali za wanawake kutenganishwa na zile za wanaume ambazo kwa sasa zimemezwa na kipute cha Basketball Africa League (BAL). Mabingwa wa kitaifa, Ulinzi Warriors, watapeperusha bendera ya Kenya kwenye kivumbi hicho cha BAL nchini Uganda.

Wanavikapu wa Kenya wametiwa katika Kundi C kwa pamoja na Zimbabwe, Tanzania, Sudan Kusini, Algeria, Equatorial Guinea, Libya, Rwanda, Algeria na Guinea Bissau kwenye fainali za FIBA Africa Zone Five kwa upande wa wanaume.

Wakati uo huo, fowadi Tyler Ongwae wa timu ya taifa ya vikapu almaarufu Kenya Morans, amejumuishwa kwenye orodha ya wachezaji 10-bora walionogesha awamu ya kwanza ya mechi za kufuzu kwa fainali za Kombe la Afrika (Fiba Afro-Basket) 2021 jijini Kigali, Rwanda.

Mkondo wa pili wa michuano hiyo itakayoamua washiriki 16 wa mwisho umepangiwa kufanyika kati ya Februari 18-20 katika nchi itakayofichuliwa na vinara wa Shirikisho la Vikapu la Afrika (FIBA) wiki hii.

Kenya iko katika Kundi B kwa pamoja na Senegal, Angola na Msumbiji ambao wamefichua azma ya kuandaa mkondo wa pili wa mashindano hayo yaliyoshuhudia mkondo wa kwanza ukifanyika jijini Kigali, Rwanda mnamo Novemba 2020.

Morans ambao walivuna medali ya fedha kwenye Kombe la Afrika la wanavikapu wanaochezea klabu za humu barani (AfroCan) mnamo 2019, ilipoteza dhidi ya Senegal (92-54) na Angola (83-66) kabla ya kubwaga Msumbiji (79-62) katika mchuano wa mwisho wa Kundi B mnamo Novemba mwaka jana.

Matokeo hayo yalidumisha Morans katika nafasi ya tatu na mwisho ya kufuzu. Senegal inaongoza kwa alama sita ikifuatiwa na Angola (tano), Kenya (nne) na Msumbiji (tatu).

Washindi watatu wa kwanza kutoka kila kundi watafuzu kushiriki AfroBasket nchini Rwanda mnamo Agosti/ Septemba 2021. Kenya haijawahi kunogesha kivumbi cha AfroBasket tangu iandae fainali za 1993.

Baada ya kushinda Msumbiji, Kenya ilipanda orodha ya Shirikisho la Vikapu Duniani kwa nafasi saba hadi 115. Chini ya kocha Cliff Owuor ambaye kwa sasa anadhibiti mikoba ya APR nchini Rwanda, Morans walitua jijini Kigali kwa minajili ya mechi za mkondo wa kwanza wakikamata nafasi ya chini zaidi kwenye Kundi B. Wakati huo, walikuwa wakishikilia nambari 122 duniani huku Angola, Senegal na Msumbiji wakiwa katika nafasi za 32, 35 na 93 mtawalia.

PSG warejea kileleni mwa jedwali l

Na MASHIRIKA

PARIS Saint-Germain (PSG) walirejea kileleni mwa jedwali la Ligi Kuu ya Ufaransa (Ligue 1) baada ya kupepeta Angers 1-0 Januari 16, 2021.

Bao la pekee na la ushindi kwa upande wa PSG lilipachikwa wavuni na Layvin Kurzawa katika kipindi cha pili. Ushindi huo uliendeleza rekodi ya kutoshindwa kwa PSG katika jumla ya mechi saba mfululizo.

Kocha Mauricio Pochettino wa PSG hakusimamia mchuano huo kwa kuwa anaugua Covid-19, tukio litakalomweka nje ya mechi mbili zijazo zitakazosakatwa na waajiri wake.

PSG ambao ni mabingwa watetezi wa taji la Ligue 1, sasa wanaselelea kileleni mwa jedwali kwa alama 42, mbili zaidi kuliko nambari mbili Olympique Lyon ambao wana mchuano mmoja zaidi wa kusakata ili kufikia idadi ya mechi 20 ambazo zimetandazwa na PSG hadi kufikia sasa.

Katika mchuano mwingine wa Ligue 1 uliosakatwa Jumamosi usiku, limbukeni Nimes walizamisha chombo cha Olympique Marseille kwa ushindi wa 2-1 ugenini.

TAFSIRI NA: CHRIS ADUNGO

Hatimaye Ozil aondoka Arsenal

Na MASHIRIKA

MESUT Ozil, 32, amewaaga wanasoka wenzake kambini mwa Arsenal huku akitarajiwa sasa kuingia katika sajili rasmi ya Fenerbahce jijini Istanbul, Uturuki.

Nyota huyo mzaliwa wa Uturuki na raia wa Ujerumani ameafikiana na vinara wa Arsenal watamatishe mkataba wake uwanjani Emirates. Kwa mujibu wa ripoti, Ozil atapokezwa kitita cha Sh980 milioni – mshahara aliokuwa apokezwe hadi wakati ambapo kandarasi yake ingekamilika rasmi mwishoni mwa msimu huu.

Ozil ambaye ni mshindi wa Kombe la Dunia ana kiu ya kurejea ugani kusakata soka baada ya kocha Mikel Arteta kumtema kwenye kikosi cha Arsenal kuanzia Machi 2020.

Erkut Sogut ambaye ni wakala wa Ozil, amethibitisha kwamba wameafikiana na mkurugenzi wa kiufundi wa Arsenal, Edu Gaspar kufanikisha uhamisho wa sogora huyo hadi Fenerbahce bila ada yoyote.

Kulingana na gazeti la Sunsport, Ozil amekubali kupunguziwa sehemu ya mshahara aliokuwa apokezwe na Arsenal hadi mwishoni mwa msimu huu ili “aondoke ugani Emirates kwa uzuri”.

Mnamo Januari 16, mchezaji huyo wa zamani wa Real Madrid aliwapa baadhi ya wachezaji wenzake ujumbe wake wa mwisho baada ya kushiriki kipindi cha mazoezi uwanjani London Colney.

Awali, Ozil alikuwa amesema, “Nililelewa Ujerumani nikiwa shabiki mkubwa wa Fenerbahce. Hicho ni kikosi ambacho naweza kulinganisha na Real Madrid nchini Uhispania. Ndiyo klabu kubwa na maarufu zaidi nchini Uturuki.”

Ozil ndiye mchezaji wa Arsenal anayejivunia mafanikio makubwa zaidi ugani Emirates baada ya kunyanyua mataji manne ya Kombe la FA katika kipindi cha miaka saba na nusu tangu abanduke kambini mwa Real kwa kima cha Sh5.9 bilioni.

Ozil aliweka historia ya kuwa mchezaji anayedumishwa kwa mshahara mkubwa zaidi uwanjani Emirates baada ya kutia saini mkataba mpya uliomshuhudia akipokezwa Sh49 milioni kwa wiki kuanzia Disemba 2018.

Hata hivyo, hajawahi kuwajibikia Arsenal msimu huu baada ya kutupwa nje ya kikosi kinachotegemewa na Arteta kwenye kivumbi cha EPL na Europa League.

Hadi kufikia sasa, Ozil amechezeshwa na Arsenal mara 254 na ameifungia klabu hiyo mabao 44 na kuchangia 77 mengine.

“Ozil yuko pua na mdomo kuingia kambini mwetu. Ni mchezaji wa haiba kubwa ambaye uwezo wake umethibitishwa. Amechangia takriban mabao yote ambayo yamefungwa katika kila mechi na vikosi alivyowahi kuchezea,” akasema mkurugenzi wa michezo kambini mwa Fenerbahce, Emre Belozoglu.

Tetesi za Ozil kujiunga na Fenerbahce zilianzishwa na mwanasoka huyo mwenyewe baada ya kupakia kwenye mtandao wake wa Twitter picha yake akiwa jijini Istanbul. Chini ya picha hiyo, aliandika: “Huu mji…#throback #Istanbul.”

Ozil alikuwa sehemu ya kikosi kilichonyanyulia timu ya taifa ya Ujerumani ubingwa wa Kombe la Dunia mnamo 2014 nchini Brazil baada ya kuwazidi nguvu Argentina kwenye fainali.

Kwa mujibu wa gazeti la Fanatik nchini Uturuki, Ali Koc ambaye ni mwenyekiti wa Fenerbahce angali jijini London, Uingereza kukamilisha uhamisho wa Ozil aliyehusishwa pia na uwezekano mkubwa wa kujiunga na kikosi cha DC United nchini Amerika.

Mchuano wa mwisho kwa Ozil kambini mwa Arsenal ni mechi iliyoshuhudia kikosi cha Arteta kikisajili ushindi wa 1-0 dhidi ya West Ham United mnamo Machi 7, 2020.

Ozil hakusajiliwa na Arsenal kwa minajili ya kampeni za msimu huu wa 2020-21 katika kipute cha Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) na Europa League.

 “Kumekuwapo na changamoto tele. Lakini sijawahi kujutia maamuzi yangu ya kujiunga na Arsenal. Nimejivunia muda wangu kambini mwa kikosi hicho japo mambo yalibadilika ghafla baada ya janga la corona kubisha,” akatanguliza Ozil.

“Zipo nchi mbili ambazo ningependa sana kuchezea ligi zao kabla ya kustaafu ulingoni. Amerika na Uturuki,” akaongeza Ozil.

IMETAFSIRIWA NA: CHRIS ADUNGO

Sababu za kudhibiti filamu wanazotazama watoto

Na SAMMY WAWERU

Ni jambo la kuhuzunisha familia kupoteza watu watano kwa wakati mmoja, kupitia kitendo cha ukatili. Juma lililopita, taifa lilishtushwa na taarifa ya mvulana anayeshukiwa kuua babake, mamake, kaka yake na binamu pamoja na mfanyakazi katika Kaunti ya Kiambu.

Huku Idara ya Uchunguzi wa Jinai na Uhalifu (DCI) ikiendeleza uchunguzi baada ya mshukiwa huyo mkuu kufunguliwa mashtaka mahakamani, Lawrence Warunge, 22, alikiri kushawishiwa na filamu ya Kibritania (British) kutekeleza mauaji hayo ya kinyama.

Akikiri kutekeleza mauaji, kijana Warunge na ambaye ni mwanafunzi wa Chuo Kikuu cha MKU, alieleza maafisa wa DCI kwamba filamu ‘Killing Eve’ ilimchochea kuondoa uhai wa jamaa zake.

Ni kisa cha kuhuzunisha na kinachopaswa kuwa mwamko wa wazazi na taifa kwa jumla kufahamu kwa kina filamu na michezo ya kuigiza inayopeperushwa kwenye runinga na pia kupakiwa mitandaoni.

Warunge kukiri filamu hiyo potovu kimaadili na kimatendo kwa watoto na vijana wetu, ilimchochea kuua wanafamilia ni jambo linalopaswa kututia wasiwasi, wasiwasi mkubwa mawazo ya watoto wetu yakitekwa bakunja na ‘maisha na tabia za ughaibuni’.

Kitendo hicho kiwe mwamko, wazazi wawe makini wanachotazama wanao.

Isemwavyo, udongo uwahi ukiwa maji na pia samaki mkunje akiwa angali mbichi, maisha ya baadaye ya watoto na vijana yanategemea msingi wa malezi hasa wakiwa wangali wadogo kiumri.

Afisa Mkuu Mtendaji wa Bodi ya Kukagua Filamu Nchini (KFCB), Dkt Ezekiel Mutua amekuwa akikariri mara kwa mara haja ya runninga kuchuja filamu zinazopeperushwa.

Huku baadhi ya wakosoaji wake wakimsuta kutokana na msimamo wake mkali, Dkt Mutua amekuwa akiweka wazi mmomonyoko wa kimaadili na nidhamu unaoshuhudiwa miongoni mwa watoto wetu na vijana unachangiwa na wanachotazama kwenye runinga na pia machapisho mitandaoni, video na picha zinazopakiwa.

“Tunaposema kinachotazamwa na watoto wetu kinachangia kudorora kwa usalama wa kitaifa, tukio kama hili (Lawrence Warunge kukiri kuchochewa na filamu potovu kuua jamaa zake) ndilo tunamaanisha.

“Baadhi ya yanayopeperushwa na vyombo vya habari yanachangia kuathiri tabia na fikra za wateja, hususan watoto. Watoto wanaotazama filamu za kivita huishia kushiriki vita mara kwa mara wanapokomaa,” Dkt Mutua anaelezea.

Akionya vyombo vya habari, Afisa huyo Mkuu wa KFCB anasema matangazo mengi ya vyombo vya habari hasa vituo vinavyolipiwa ada, yanasifia vita na uhalifu, dawa za kulevya, ngono, ubakaji na lugha chafu.

“Wazazi hulipia ada watoto kutazama vituo hivyo bila kujua programu zinazopeperushwa. Hatimaye wanapotoka kimaadili machoni pao,” Dkt Mutua anasema, akionya tahadhari isipochukuliwa huenda maadili ya vijana yakageuzwa na filamu wanazotazama.

“Umewadia wakati tukaze kamba sheria kudhibiti yanayopeperushwa katika vyombo vya habari.”

Kwa hakika kauli na msimamo wa Dkt Mutua ni bayana na yenye ukweli, hasa unapotazama watoto mitaani wakicheza, baadhi utawaona wakiwa na vifaa vya kuchezea vyenye muundo wa bastola au bunduki.

Wakiiga wanayotazama kwenye filamu, utawaona wakifyatulia wenzao ‘risasi’, ishara ya kushawishiwa na program hizo hatari.

Ili maji yasizidi unga, kisa cha mauaji ya Kiambu kiwe mwamko kwa wazazi na vyombo vya habari yanayopeperushwa yadhibitiwe.

Teknolojia inavyozidi kuimarika kila uchao, ni muhimu kufahamu ina mchango mkubwa katika malezi ya watoto na vijana, ambao ni wazazi na viongozi wa kesho.

Kwa hakika, wanahitaji malezi bora na yenye uadilifu wa hali ya juu ili wawe kielelezo katika jamii na kwa vizazi vijavyo.

DINI: Fursa hubisha hodi mara moja, ikumbatie

NA PADRE FAUSTIN KAMUGISHA

Fursa haiji ikipigiwa ving’ora. “Fursa ni ngumu kutambuliwa; kwa kawaida tunaitegemea kutushtua kwa milio na mabango ya matangazo,” alisema William Arthur Ward.

Fursa haiji ikinguruma. Fursa haina honi wala kipaza sauti. Vile vile, haina mwanga mkali wa kushtua. Mpendwa msomaji, huna budi kutafakari sana au kufikiria sana kuigundua fursa.

“Tunapoacha kufikiria, mara nyingi tunapoteza fursa,” alisema Publilius Syrus, mwandishi kwa kutumia lugha ya Kilatini aliyezaliwa Syria (85-43 K.K) na kupelekwa Italia kama mtumwa.

Kufikiri ni kuwaza kwa kutumia akili ili kuelewa kitu. Kufikiri ni kutafakari. Kufikiri ni kutilia maanani.Kwa Kigiriki, fursa ni Kairos. Ni wakati muafaka au sahihi wa kufanya jambo fulani. Yesu alisema, “Wakati umefika” (Marko 1:14).

Ni wakati wa kutenda. Ni wakati wa kubadilika. Ni wakati wa kugutuka kutoka usingizini. “Saa ya kuamka katika usingizi imewadia” (Warumi 13:11). Fursa ni saa ya kuamka kutoka usingizini.

“Siku inayopambazuka ni siku ile tu tunapokuwa tumeamka,” alisema Henry David Thoreau (1817-1862), mwanafalsafa wa Amerika. Watu wanapochangamkia fursa mara nyingi husema, “tulikuwa tumelala.” Utasikia watu wanasema, “Afrika ni jitu kubwa sana lililolala.”

Wanamaanisha kuna fursa ambazo waafrika hawajazichangamkia. Kama huzioni, fursa ni kama umelala. Kama huchangamkii fursa, uko usingizini. Utapitwa na mambo mazuri kama kuku anavyopitwa na mende mdomoni wakati wa giza.

Kwa Kiingereza, fursa ni “opportunity.” Hilo neno linatokana na maneno ya Kilatini “ob portum veniens” yaani kuelekea kwenye bandari. Maneno hayo yanarejea kwenye upepo pendwa unaoisukuma meli kuelekea kwenye bandari. Fursa ni upepo pendwa. Maji ya bahari yanakupwa na kujaa.

Wakati wa kupwa meli zinakuwa hazijatia nanga bandarini zinakuwa karibu mabaharia wakingoja maji kujaa. Shakespeare aliandika katika kitabu chake Julius Caesar, “Kuna kupwa na kujaa katika maisha ya watu, fursa hiyo inapotumiwa wakati wa mafuriko, inakuelekeza kwenye bahati; isipotumiwa safari zote katika bahari ya maisha inaishia kwenye maji mafupi na matatizo chungu nzima.”

Fursa ile ile inawaacha baadhi ya watu wamefanikiwa kwa kuitumia vizuri na wengine inawaacha wameshindwa.Kwa lugha ya Kihaya, lugha ya wahaya wa Tanzania, fursa ni obushango au akashango.

Jambo ambalo linatokea pasipokutarajiwa. Kwa msingi huo, wahaya wana methali isemayo, “Kidondokacho hakina miadi (Ekigwa tikiraga).” Kwa msingi huo, kuna msemo husemao, “Kunguru huruka amefungua kinywa.”

Fursa ya chakula inaweza ikajitokeza pasipo kutarajiwa, ijitokezapo kinywa kiwe kimefunguliwa kupokea chakula. Hapa tunajifunza kuwa bahati ni maandalizi yanapokutana na fursa. Jiendeleze kimasomo hili fursa ya ajira ijapo uwe umejiandaa kimasomo. Weka akiba ili fursa ya biashara ijitokezapo uwe na mtaji.

Kuwa na hati ya ardhi ili fursa ya kukopa ijitokezapo uwe na hati.Fursa huonekana ni ndogo wakati inakuja na kuonekana kubwa wakati inatoweka. Ichangamkie.

Wagiriki walikuwa na sanamu ya muungu wa fursa. Sanamu hiyo ilikuwa na nywele nyingi kwenye paji na uso. Nyuma ya kichwa hapakuwepo nywele bali kipara.

Kuonesha kuwa fursa ikitokea ivute kwako ikishaondoka hauipati tena. Kupoteza fursa ambayo ingebadili maisha yako ni jambo baya sana.Fursa zipo katika mambo ambayo yanaonekana ni balaa.

“Katikati ya jambo gumu kuna fursa,” alisema Albert Einstein. Kwenye baa la njaa, kuna fursa ya kununua chakula kutoka mahali penye chakula tele na kuuza vyakula penye baa la njaa. Kuna methali ya Tanzania isemayo, “Kisababishacho baa la njaa, kinakuelekeza pia mahali pa kupata chakula.”

Wakati wa baa la njaa, akili itafanya kazi kwa namna ya pekee, utaumiza kichwa na kutafuta suluhisho. Kuna tofauti ndogo kati ya vikwazo na fursa, pingamizi na fursa, matatizo na fursa, balaa na fursa, magumu na fursa, shida na fursa, mgogoro na fursa, karaha na fursa.

Yabadili yote mabaya kwa faida yako.

Serikali yamrukia gavana kuhusu usalama

Na MARY WANGARI

SERIKALI imekanusha vikali madai ya Gavana wa Kaunti ya Mandera, Bw Ali Roba kuhusu hali ya usalama katika eneo la Kaskazini Mashariki ikionya kuwa matamshi ya kiongozi huyo yanaweza kuzidisha taharuki na kuhatarisha maisha ya Wakenya.

Kupitia taarifa kutoka Afisi ya Rais, Wizara ya Usalama wa Nchi jana ilipuuzilia mbali madai yaliyotolewa na Bw Roba mnamo Ijumaa, kuhusu jinsi wanamgambo wa Al-Shabaab wanavyozidi kuingia nchini na kudhibiti maeneo ya kaunti hiyo.

Kamishna wa Eneo la Kaskazini Mashariki Nicodemus Musyoki Ndalana, alifafanua kwamba Mandera ni miongoni mwa kaunti ambazo zimenufaika mno kutokana na hatua ya serikali kuwekeza pakubwa katika usalama nchini.

“Tumevutiwa na matamshi yaliyotolewa na Gavana wa Kaunti ya Mandera Ali Roba kwamba kundi la Al-Shabaab linazidi kuingia na kudhibiti maeneo ya ndani katika kaunti hiyo.

“Mandera ni miongoni mwa kaunti ambazo zimenufaika pakubwa kutokana na uwekezaji wa serikali kuu katika kuendeleza uimarishaji wa miundomsingi ya usalama, kutuma walinda usalama na kuboresha mifumo ya kukusanya habari,” alisema Bw Ndalana.

Alieleza kwamba serikali imejitolea kuendelea kubuni mikakati mipya katika juhudi za kuangamiza kero la ugaidi katika eneo hilo ambalo limekumbwa na misukosuko ya kiusalama.

Huku akikiri kwamba kaunti hiyo bado inakumbwa na visa vya kigaidi kutokana na eneo lake linalopakana na Somalia, serikali imesisitiza kwamba Kaunti ya Mandera si ngome ya magaidi tena.

“Kinyume na madai ya gavana, tangu 2013, Kaunti ya Mandera imepiga hatua kubwa kupitia vikosi vyetu vya usalama ambavyo vimekuwa vikikabiliana na kuzuia mashambulizi dhidi ya maisha ya wakazi na mali,” ilisema taarifa.

Kuhusu kurejelewa kwa masomo eneo hilo, Kamishna alisema kwamba shughuli za elimu zimeanza kwa kasi huku asilimia kubwa ya wanafunzi wakijitokeza licha ya upungufu wa walimu.

“Uwekezaji katika elimu umeimarika kwa kasi. Wasimamizi katika Serikali Kuu wametwikwa jukumu la kuhakikisha wanafunzi wote wamerejea shuleni huku idadi kubwa ya shule zikifunguliwa licha ya upungufu wa walimu na asilimia kubwa ya wanafunzi wakijitokeza,” alisema.

Kulingana na afisa huyo, serikali imekuwa ikishirikiana na kamati na mashirika mbalimbali kukusanya habari za kijasusi kutoka kwa raia ili kufanikisha jukumu lake la kulinda maisha na mali ya wananchi.

Haya yamejiri miaka miwili tangu kundi la wanamgambo wa Al-Shabaab liliposhambulia hoteli ya Dusit D2 jijini Nairobi ambapo watu 22 waliuawa.

Malala na Oparanya wazozania kura ya Matungu

Na SHABAN MAKOKHA

MGOGORO mkali wa kisiasa unatokota katika Kaunti ya Kakamega kati ya Gavana Wycliffe Oparanya na Seneta wa kaunti hiyo Cleophas Malala.

Bw Malala anamshutumu gavana huyo dhidi ya kutumia rasilimali za umma kumfanyia kampeni mgombea wa ODM, David Were, katika uchaguzi mdogo wa kuwania kiti cha ubunge cha Matungu.

Seneta huyo amedai kwamba Bw Oparanya amekuwa akikiuka sheria za uchaguzi na kutoa wito kwa Tume ya Kukabiliana na Ufisadi (EACC) na Mkurugenzi mkuu wa Uchunguzi wa Uhalifu (DPP) kuwa waangalifu kuhusu matumizi mabaya ya rasilimali za umma wakati wa shughuli za uchaguzi.

Isitoshe, Bw Malala amelaumu uongozi wa Kaunti kwa kuwatia woga wafanyakazi katika serikali ya kaunti hiyo wanaoishi eneo hilo kwa kutishia kuwaachisha kazi endapo watakosa kumuunga mkono na kumpigia kura mgombea wa ODM.

Katika mkutano wa kisiasa katika chuo cha kiufundi cha Kholera, eneo la Matungu wiki iliyopita, diwani wa Wadi ya Mayoni Libinus Oduor alitangaza kwamba mfanyakazi yeyote kutoka eneo hilo ambaye hatampigia kura Bw Were atafutwa kazi.

Bw Oduor alidai kaunti hiyo, hapo Machi 4, itawatuma maajenti kisiri katika vituo vya kupigia kura kufuatilia jinsi waajiriwa wote kutoka Matungu watakavyopiga kura.

“Watakaowapigia kura wagombea wengine wataachishwa kazi ili watafute usaidizi kutoka kwa mtu watakayemchagua,” alisema Bw Oduor.

Watu kadhaa kutoka viwango vyote vya wadi wameajiriwa katika serikali ya kaunti hiyo kuanzia wasimamizi wa kaunti hadi kazi mashinani, makundi ya vijana na wanawake, utendakazi wa kaunti, walimu katika shule za chekechea na kundi jipya la baraza la wazee.

Taarifa kutoka kwa Bw Oduor imeibua maswali tele mashinani huku wakazi wakiuliza ni kwa nini waajiriwa wa kaunti wanapaswa kupatiwa vitisho vya kuadhibiwa vikali iwapo watakosa kumchagua Bw Were katika uchaguzi mdogo ujao.

“Serikali ya kaunti hutumia fedha zinazotoka kwetu. Licha ya gavana kuwa mwanachama wa ODM, raslimali anazofurahia zinatoka kwa watu wote wa Kakamega. Aache kutia doa utawala wake kwa sababu ya Bw Were,” alisema Bw Peter Amunga, mkazi eneo hilo, akihoji kwamba vitisho kutoka kwa serikali ya kaunti vinawanyima wakazi uhuru wa kuchagua.

Mwanamke amlilia Raila mumewe asiwalaani

Na MWANGI MUIRURI

MWANAMKE mmoja Kaunti ya Murang’a, anaomba kiongozi wa chama cha ODM, Raila Odinga kumtembelea katika boma lake ili kuepushia familia yake laana baada ya mumewe kujitengenezea kaburi atakalozikwa akifariki.

Bi Jane Wanjira, 69, anataka Bw Odinga amshawishi mumewe, Samuel Karanja abadilishe nia na kuachana na mipango yake.Bw Karanja amejenga kaburi atakalozikwa akisema familia yake yote itapata laana ikikosa kutimiza mapenzi yake.

Lakini familia inasema itakuwa vigumu kutimiza takwa lake atakapofariki kwa sababu kaburi ni chumba alichojenga hatua chache kutoka kwa nyumba yake katika kijiji cha Mbombo, eneobunge la Kiharu.  Karanja amesisitiza kuwa akifariki, mwili wake unafaa kulazwa kwenye kitanda na kufungiwa ndani ya kaburi hilo.

Hata hivyo, alisema ni mwanamume mmoja pekee, Raila Odinga, anayeweza kumfanya afute laana kwa familia asipolazwa kwenye kaburi alilojenga.Anasema kwamba amekuwa akimpigia kura Bw Odinga mara nne ambayo waziri huyo mkuu wa zamani amegombea urais.

Bi Wanjira anasema tabia za mumewe zinashtua na kutisha hasa kwa kuwa laana ya kiongozi wa familia sio mzaha katika tamaduni za jamii yao na inaweza kumaliza familia yote.Bw Karanja, 75, alithibitishia Taifa Jumapili kwamba ni Bw Odinga anayeweza kumshawishi abadilishe matakwa aliyoagiza familia itimize akifariki.

Alisema akifariki anafaa kuzikwa alivyoagiza na kwamba ana akili timamu tofauti na watu wanavyofikiria.Mwalimu huyo aliyestaafu 2001, anasema anaamini kwamba nambari yake ya bahati ni saba na tarehe yake ya kufa na siku yake ya kuzikwa inafaa kuwa na herufi hiyo iwe katika mwezi au mwaka.

Bw Karanja alizaliwa Agosti 27 1947, alipata mafunzo ya ualimu katika chuo cha Thogoto Teachers Training College kati ya 1967 na 68 na aliajiriwa 1969. Anasema anampenda Bw Odinga kwa sababu “baba ni shujaa wa siasa zetu.”

Bw Karanja anasisitiza kwamba anadai serikali malimbikizi ya pensheni kutoka kwa mkataba wa maelewano (CBA) kati ya chama cha walimu cha (Knut) na Tume ya Huduma ya Walimu wa mwaka wa (TSC) wa mwaka wa 2003.

Anasema kwamba anataka Bw Odinga kuwa rais ili aweze kurekebisha dhuluma aliyotendewa kwa kutolipwa pensheni hiyo yote. “Nilikuwa na matumaini kwamba Bw Odinga angekuwa rais ili anilipe pesa zangu, walimuibia kura 2007, 2013 na 2017 na nikakosa imani angeniokoa. Nilitamani kufariki Julai 2018 lakini akasalimiana na Uhuru Kenyatta na nikaambia Mungu aahirishe kifo changu,” alisema.

Ingawa maafisa wa afya wanasema kaburi lake halijatimiza viwango vya afya ya umma, anasisitiza kwa mkewe, watoto wake watatu na wajukuu wanne watapata laana iwapo hawatamzika humo na Bw Odinga anayeweza kumshawishi abadilishe nia.

Ruto alivyozima kabisa juhudi za Gideon Moi kutawala Rift Valley

Na LEONARD ONYANGO

NAIBU wa Rais William Ruto ameanza juhudi za kumtenga kiongozi wa chama cha Kanu Gideon Moi katika siasa za Bonde la Ufa.

Wadadisi wanasema kuwa hatua ya Naibu wa Rais kumvutia upande wake kiongozi wa Chama cha Mashinani (CCM) Isaac Ruto ni pigo kubwa kwa Seneta wa Baringo Bw Moi.

Naibu wa Rais Ijumaa alimpokea rasmi gavana wa zamani wa Bomet Bw Ruto katika eneo la Sotik, ambapo aliongoza mkutano wa kuchangisha fedha kwa ajili ya wahudumu wa bodaboda na kisha kukabidhi basi kwa timu ya soka ya Silibwet FC.

Mwezi uliopita, kiongozi wa CCM Ruto alitangaza kuwa ataunga mkono Seneta Moi katika kinyang’anyiro cha urais mwaka wa 2022 baada ya kuhudhuria mkutano wa Kanu katika Kaunti ya Bomet.Baadaye alisema kuwa alilazimika kutoa kauli hiyo baada ya kubanwa na Katibu Mkuu wa CCM Zedekiah Kiprob Buzeki.

Lakini wiki iliyopita, kinara wa CCM alibadilika na kusema kuwa yuko tayari kushirikiana na Naibu wa Rais Ruto kabla ya Uchaguzi Mkuu ujao.

“Mimi sijaungana na yeyote. Kufikia sasa hakuna mtu ameniomba nimuunge mkono 2022 katika kinyang’anyiro cha urais. Naibu wa Rais akija kwangu na anisihi nimuunge mkono tutajadiliana. Akiafikiana na maono ya chama cha CCM, basi sitakuwa na budi kushirikiana naye,” akasema.

Mbali na gavana wa zamani, Naibu wa Rais Ruto Ijumaa alifanikiwa kuwatia kibindoni madiwani 22 wa chama cha CCM.Naibu wa Rais Ijumaa alisema kuwa atatumia chama cha United Democratic Alliance (UDA) endapo chama cha Jubilee kitamnyima tiketi ya kuwania urais 2022.

Hiyo inamaanisha kuwa huenda chama cha UDA kikafanya muungano na CCM au vitavunjiliwa mbali na kubuni chama kipya.Bw Isaac Ruto na Seneta Moi wamekuwa wakishirikiana kisiasa na mwaka jana walitia mkataba wa kuunda muungano na chama cha Jubilee kinachoongozwa na Rais Uhuru Kenyatta.

Baada ya kutia saini mkataba huo, ilitarajiwa kwamba kiongozi wa CCM angepewa wadhifa serikalini lakini aliendelea kuachwa kwenye ‘baridi’.Inaonekana Naibu wa Rais aliamua kumwendea kiongozi wa CCM kutokana na hofu kwanga yeye na Bw Moi wangechangia kugawa kura za eneo la Bonde la Ufa katika Uchaguzi Mkuu wa 2022.

“Kwa upande mwingine, inaonekana gavana wa zamani aliamua kujiunga na Naibu wa Rais kwa lengo la kutaka kuwania tena ugavana wa Bomet baada ya kupoteza kiti hicho 2017 aliposhindwa na Joyce Laboso wa Jubilee,” anasema wakili Felix Otieno.

Isaac Ruto na Naibu wa Rais walianza kuwa maadui wa kisiasa baada ya Uchaguzi Mkuu wa 2013; hali iliyomlazimu kuunda chama chake cha CCM alichotumia kuwania ugavana 2017 lakini akabwagwa na Laboso aliyefariki Julai 2019.

Bw Ruto na Naibu wa Rais walikutana mara ya mwisho ana kwa ana hadharani mnamo 2018 katika eneo la Siongiroi, eneobunge la Chepalungu,Kaunti ya Bomet.Juhudi za kiongozi wa CCM kutaka kumng’oa Gavana wa Bomet Hillary Barchok kwa kutumia madiwani wake ziligonga mwamba.

Wiki iliyopita alifokewa vikali na vijana katika eneo la Kuresoi, Kaunti ya Nakuru. Vijana hao walimtaka kuungana na Naibu wa Rais ikiwa alihitaji kujinusuru kisiasa.

“Ingekuwa vigumu kwa Isaac Ruto kushinda kiti cha ugavana bila baraka za Naibu wa Rais. Kwa sasa Dkt Ruto ana usemi mkubwa sana katika eneo la Bonde la Ufa,” anasema Bw Otieno.

Hatua hiyo ya Bw Ruto inamaanisha kuwa ushawishi wa Seneta Gideon – ambaye ni mwandani wa Rais Uhuru Kenyatta umesalia katika Kaunti ya Baringo pekee.Wiki mbili zilizopita, vijana wafuasi wa Naibu wa Rais walizuia Seneta Moi kwenda kutawazwa kuwa mzee wa jamii ya Talai.

Bw Moi aliyekuwa amendamana na viongozi wengine wa mrengo nwake alipata barabara za kuelekea katika maeneo ya Talai na Kapsisiywa zimefungwa na kundi la vijana.Hivi karibuni mwenyekiti wa Kanu Moi alifanikiwa kumpokonya Dkt Ruto wabunge William Chepkut (Ainabkoi) na Silas Tiren (Moiben) na gavana wa Elgeyo Marakwet Alex Tolgos.

Mbunge wa Charangany Joshua Kutuny alikuwa upande wa Bw Moi lakini uhusiano wao umedorora katika siku za hivi karibuni.Lakini mbunge wa Kimilili Didmus Barasa aliambia Taifa Jumapili kuwa lengo kuu la Dkt Ruto ni kuhakikisha kuwa Seneta Moi anaachwa mpweke kufikia 2022.

“Lengo letu ni kuhakikisha kuwa wakazi wa Bonde la Ufa pamoja na nchi nzima wanaungana na kuzungumza kwa sauti moja,” akasema Bw Barasa

JAMVI: Uasi anaoshuhudia Rais ngomeni mwake si jambo geni

Na WANDERI KAMAU

UASI mkubwa wa kisiasa unaoendelea kushuhudiwa katika eneo la Mlima Kenya, umetajwa kuwa sawa na taswira iliyojitokeza katika maeneo ya Bonde la Ufa na Nyanza mnamo 2007 na 2013 mtawalia.

Wadadisi wanataja uasi huo kuwa “hali ya kawaida” wakati viongozi wakuu wa kisiasa katika maeneo fulani ya kisiasa wanapojitayarisha kung’atuka kutoka nafasi zao.Hadi sasa, Rais Uhuru Kenyatta hajamwidhinisha kiongozi yeyote kuchukua nafasi yake kama msemaji wa kisiasa wa ukanda huo, baada yake kustaafu kama rais mwaka ujao.

Katika eneo la Bonde la Ufa, Naibu Rais William Ruto aliongoza wimbi la ‘mapinduzi’ ya kisiasa dhidi ya chama cha Kanu na kupunguza ushawishi wa kisiasa wa marehemu Daniel Moi 2007.

Dkt Ruto alikuwa kwenye chama cha ODM pamoja na Bw Raila Odinga, aliyewania urais dhidi ya Rais Mstaafu Mwai KibakiDkt Ruto vile vile alikuwa miongoni mwa viongozi wakuu wa ODM, kupitia kundi la ‘Pentagon’ lililowajumuisha yeye, Bw Odinga, kiongozi wa Amani National Congress (ANC) Musalia Mudavadi, marehemu Joe Nyaga na Waziri wa Utalii, Bw Najib Balala.

Kulingana na wadadisi, sababu kuu ya ODM kupata umaarufu mkubwa katika eneo hilo ilitokana na hali kuwa wenyeji walihisi “kuchoshwa” na uongozi wa Bw Moi na Kanu.

“Uchaguzi wa 2007 ulishuhudia wimbi jipya la kisiasa katika Bonde la Ufa, hali iliyokuwa maasi ya wenyeji dhidi ya ushawishi wa Moi na Kanu. Huenda ndiyo taswira sawa inayoshuhudiwa Mlima Kenya,” asema Dkt Godfrey Sang’, ambaye ni mchanganuzi wa masuala ya siasa.

Kwenye ‘maasi’ hayo, wanawe Moi waliowania ubunge katika maeneo mbalimbali kwa tiketi ya Kanu pia walishindwa vibaya. Miongoni mwao ni marehemu Jonathan Toroitich, Raymond Moi na Seneta Gideon Moi.

Jonathan aliwania ubunge katika eneo la Eldama Ravine, Raymond katika eneo la Rongai (anakohudumu kama mbunge) na Gideon katika eneobunge la Baringo ya Kati.

Kwa mujibu wa Dkt Sang’, kuna uwezekano pia uasi huo ulichangiwa na uwepo wa kizazi kipya cha wapigakura, ambacho kilihisi Bw Moi hakuwakilisha maslahi yake hata kidogo.

“Tafiti zimeonyesha kuwa wale ambao waliunga mkono Kanu wakati huo walikuwa watu wenye umri uliosonga kidogo, kwani bado walimwanini Mzee Moi kama kiongozi wao na ishara ya umoja wa kisiasa,” akaeleza Dkt Sang.

Katika eneo la Nyanza, ODM ilipoteza viti kadhaa muhimu, hali iliyofasiriwa na wachanganuzi kama mwanzo wa “mwelekeo mpya kisiasa.’

Kivumbi kikali hasa kilijitokeza kwenye shughuli za mchujo katika uwaniaji ugavana katika Kaunti ya Siaya kati ya Bw William Oduor na Gavana Cornell Rasanga.Duru zilieleza kwamba vigogo wa ODM, akiwemo Bw Odinga, walimpendelea Bw Rasanga kupata tiketi ya chama hicho, huku idadi kubwa ya wenyeji wakimpendelea Bw Oduol.

Wadadisi wanasema ingawa hatimaye Bw Rasanga aliibuka mshindi, ni hali iliyoonyesha wananchi pia wanaweza kuamua mwelekeo mpya wa kisiasa wanaotaka kufuata, kando na hali inayoamuliwa na vigogo wakuu.Hilo ndilo pia linalotajwa kuendelea katika Mlima Kenya, wadadisi wakisema kuna uwezekano mkubwa wenyeji wameanza safari ya “mwelekeo mpya kisiasa” kinyume na hali ambayo imekuwepo.

Kwa mujibu wa Prof Macharia Munene, ambaye ni mdadisi wa siasa, hali hiyo ilidhihirishwa wazi na matokeo ya chaguzi ndogo za udiwani katika ukanda huo majuzi, ambapo Chama cha Jubilee (JP) kilishindwa vibaya na chama kipya cha People’s Empowerment Party (PEP) katika wadi za Gaturi (Murang’a) na London (Nakuru).

Wanasiasa kadhaa pia wamehama ama wanatazamia kuhama kutoka mrengo wa ‘Kieleweke’ ambao umekuwa ukimuunga mkono Rais Kenyatta na kupigia debe ripoti ya Mpango wa Maridhiano (BBI).Barua ya Seneta Irungu Kang’ata (Murang’a) kuhusu hali ya kisiasa ilivyo Mlima Kenya pia inarejelewa kuchora taswira kamili ya kisiasa kuhusu hali ilivyo.

“Hizi ni dalili za wazi kuwa kwa mara ya kwanza tangu uhuru, huenda eneo hili likafanya maamuzi yake kisiasa kwenye uchaguzi wa 2022 bila kuzingatia miito ama ushawishi wa viongozi wa kisiasa,” asema Prof Munene.

Kwa muda mrefu eneo hilo limekuwa likitajwa kuwa “choyo” kisiasa, kwani huwa linasimama na kuwapigia kura wawaniaji wake pekee.Viongozi ambao wamekuwa na ushawishi mkubwa wa kisiasa humo ni Mzee Jomo Kenyatta, marehemu Stanley Matiba, Rais Mstaafu Mwai Kibaki na Rais Kenyatta.

Kwa mujibu wa mbunge Kimani Ichung’wa (Kikuyu) imefikia wakati wenyeji waanze kujifanyia maamuzi yao kisiasa, “kwani hivyo ndivyo watajikomboa kama maeneo mengine nchini.”

“Uchaguzi mkuu ujao utachora taswira tofauti sana katika eneo hili. Itakuwa mara ya kwanza kwa wenyeji kujifanyia maamuzi kwa njia huru bila kufuata upepo ama vishawishi vyovyote vya kisiasa,” akasema kwenye mahojiano.

Wakulima watakiwa kuwa wabunifu

Na SAMMY WAWERU

Wakulima na wafanyabiashara wametakiwa kukumbatia mfumo wa uongezaji mazao ya kilimo thamani ili kuyaepusha kuharibika.

Kwa upande wa wakulima, uongezaji thamani utawasaidia kukwepa kero la mawakala, mfumo huo ukisifiwa kufanya bei kuwa bora.

Kenya ilipothibitisha kuwa mwenyeji wa janga la Covid-19 Machi 2020, wengi wa walioathirika waliingilia shughuli za kilimo, hatua hiyo ikiwa na maana kuwa kiwango cha mazao ya kilimo nchini kinaongezeka.

Masoko mengi nchini yanaendelea kushuhudia utupaji wa mazao hasa yasiyoweza kudumu muda mrefu.

“Wakulima na wafanyabiashara wakikumbatia mfumo wa uongezaji mazao ya kilimo thamani, utapunguza hasara hususan kwa yasiyodumu muda mrefu baada ya mavuno,” Jesse Ngugi, mkulima wa ndizi anaelezea.

Mkulima huyo huivisha ndizi badala ya kuziuza zikiwa mbichi, hatua ambayo anasema imechangia kuimarika kwa soko.

“Ndizi zilizoiva ni kati ya matunda yenye ushindani mkuu sokoni, kupata soko si kikwazo,” anasema, akiongeza kwamba anapania kuanza kutengeneza sharubati ya ndizi.

Isitoshe, Ngugi anasema kwa kukumbatia mfumo wa kuziongeza thamani ameweza kukwepa kero la mawakala.

Ukizuru masoko mengi nchini taswira itakayokulaki kwenye majaa yake ni ya mazao kama vile nyanya, machungwa, viazi, matikitimaji, vitunguu, mboga…yaliyotupwa kwa kukosa wanunuzi au kuashiria kuoza.

Mazao yaliyoathirika zaidi ni yanayodumu muda mfupi baada ya kuvunwa.

“Mboga zinaweza kuongezwa thamani kwa kuzikausha, zitumike wakati wa kiangazi au ukame,” anasema Paul Njeru, mkulima wa mbogamseto.

Anaendelea kufanya utafiti namna ya kuongeza thamani mboga anazolima, baada ya kuhangaika kupata soko la mazao yake amri ya kutoingia na kutotoka Kaunti ya Nairobi ilipokuwa ikitekelezwa 2020, kufuatia mlipuko wa virusi hatari vya corona.

Amri hiyo iliyotekelezwa kati ya Aprili na Julai kama njia mojawapo kuzuia kusambaza corona katika kaunti ambazo hazikuwa zimeandikisha maambukizi, iliathiri wakulima wengi hususan wanaotegemea masoko ya Nairobi na viunga vyake.

“Nilikadiria hasara kutokana na amri hiyo ndiposa nikaamua kutafiti jinsi ya kukausha mboga ili zitumike wakati wa kiangazi,” Njeru anaiambia Taifa Leo Dijitali.

Suala la mazao ya kilimo kuharibika kwa kukosa soko ni bayana katika masoko mengi nchini, na pia katika mashamba.

Wakulima na wafanyabiashara wakikumbatia mfumo wa kuyaongeza thamani, utawasaidia kwa kiwango kikubwa kuepuka hasara.

Mazao kama vile matunda ndiyo hutumika kuunda juisi na sharubati.

UGANDA: Demokrasia Afrika bado ni ndoto

NA WACHIRA ELISHAPAN 

Bara la Afrika kwa Mara nyingine limejipata katika hali tata,baada ya rais wa jamhuri ya Uganda Yoweri Museveni kujipata kama mshindi wa uchaguzi wa urais  ulioandaliwa nchini humo.

Museveni alitabiriwa kuwa mshindi hapo awali hata kabla ya shughuli nzima za kuhesabu kura kukamilika. Ushindi wa Museveni hata hivyo ni kero kwa demokrasia ambayo inadhamini haki ya kila mwananchi hata akiwa mchanga,bila kumbagua kwa misingi ya rangi,Vcheo au hata tabaka.

Mgombeaji urais ambaye alionekana kuwa karibu sana na utepe wa kushinda almaarufu Bobi Wine kwa kweli hajakuwa akiishi kwa amani tangu atangaze azma yake ya kuwania urais, na badala yake amekuwa akijifuta machozi ya kukabiliana na polisi ambao waliaminika kutumwa na rais Museveni.

Mapema kabla ya kura kumalizika kuhesabiwa,Mwanaharakati huyo maarufu Bobi Wine alisikika akilalamika maafisa wa jeshi la Uganda walimzingira nyumbani kwake,wakidai kwamba walikuwa wanamlinda yeye.

Katika karne ya ishirini na moja,kuna uwezekano mkubwa Wananchi wanajua haki zao za kimsingi na hapo hawana uwezo mkubwa kuzitwaa,basi wanafanya kinyume na matarajio ya viongozi hao wanaowanyima haki zao.

Afrika huru inahitajika iwapo viongozi wanataka maendeleo na mataifa yaliyostawi. Hayati Rais mstaafu Daniel Moi alifanya kitendo ambacho daima kitakumbukwa na vizazi vingi cha kukubali kustaafu Mara tu alipoongoza taifa hili kwa miaka ishirini na minne,jambo ambalo liliashiria kwamba demokrasia ilikuwa imekwisha kukomaa nchini.

Inasikitisha zaidi kuwaona viongozi wenye Sera za kikoloni bado wakishikilia hatamu za uongozi katika karne hii. Tangu Kenya ilipojipatia katiba mpya mwaka wa 2010,iliashiria mwisho wa uongozi usio wa demokrasia,na hapo ikaashiria mwanzo wa uongozi wa mwananchi.

Tayari matunda ya ugatuzi kama vile usawa wa kijinsia,uongozi wa mihula miwili pamoja na ugavi sawa wa rasilimali za umma kwa hakika yameanza kutundwa.

Hivi majuzi Rais Kenyatta alikiri kwamba uongozi wa Kenya umekuwa ukishikiliwa na jamii mbili,akipendekeza kusema kwamba ni wakati wa jamii nyingine kuongoza taifa hili.

Semi za rais Kenyatta zinaashiria kwamba demokrasia imefika kiwango cha kushabikiwa na kukwezwa hadhi na mataifa yote bila kubagua. Bali na kubadili mfumo wa uongozi,kuna haja kubadili fikra kutoka kwa ukale usio na faida,hadi kwa usasa utakaofaidi watu wote.

Hivyo,umefika wakati mataifa yote ya kiafrika kuamka na kukana viongozi wanaojigandamiza kwenye nyadhifa za uongozi na kuwapa mamlaka wengine wenye maono tofauti.

Watu 223 zaidi wapatikana na corona

Na CHARLES WASONGA

WATU 223 Jumamosi walipatika na virusi vya corona ndani ya muda was aa 24 zilizopita baada ya sampuli kutoka watu 7,748 kupimwa.

Kaunti ya Nairobi inaongoza kwa kuandikisha visa vipya 127 ikifuatwa kwa Migori iliyonakili visa 16. Mombasa nayo ina visa 10 vipya huku Kiambu na Meru zikiandikisha visa tisa kila moja, Kajiado (visa 8), Kilifi (6) huku Murang’a na Kericho zikiandikisha visa vine kila moja.

Kulingana na taarifa iliyotumwa kwa vyombo vya habari Jumamosi alasiri, Waziri wa Afya Mutahi Kagwe alitangaza kuwa wagonjwa wawili zaidi wa Covid-19 walifariki ndani ya saa 24 zilizopita. Idadi hiyo ya vifo sasa imefikisha idadi jumla ya wagonjwa waliangamizwa na Covid-19 nchini kuwa 1,728.

“Hata hivyo, habari njema ni kwamba jumla ya wagonjwa 129 wamepona na kuruhusiwa kurejelea maisha yao ya kawaida; 115 ni wale ambao walikuwa wakiuguzwa nyumbani na 14 ni wale ambao walikuwa wamelazwa katika hospitali mbalimbali nchini,” akasema Bw Kagwe.

Kwa hivyo, idadi jumla ya wale ambao wamepona ni 83,324. Kufikia wakati kama huu wagonjwa 686 wamelazwa katika hospitali mbali mbali huku 1,649 walihudumiwa nyumbani.

Kati ya wagonjwa hao waliolazwa hospitalini, 29 wako katika chumba cha wagonjwa mahututi huku 14 wakipumua kupitia usaidizi wa mitambo maalum kwa jina, “ventilators”.

EU yasifu uchaguzi wa Uganda

NA CHARLES WASONGA

KIONGOZI wa ubalozi wa Umoja wa Ulaya (EU) nchini Uganda, balozi Atillio Pacifici, ameelezea kufurahishwa na jinsi uchaguzi mkuu nchini humo ulivyopangwa vizuri na kuandeshwa katika mazingira ya amani.

“Tuliona uchaguzi ambao ulipangwa vizuri na watu wakiwa watulivu wakisubiri kupiga kura zao na shughuli hiyo ikaendelea kwa amani. Tumefurahi. Maafisa wa Uchaguzi walioajiriwa na Tume ya Uchaguzi walifanyakazi yao kwa utaalamu mkubwa,” akasema balozi Pacific.

Kiongozi huyo wa ujumbe wa EU alitoa kauli hiyo Ijumaa alipokuw akizungumza na wanahabari katika uwanja wa Kololo Ceremonial Grounds. Ni hapo ambapo kulikuwa kituo cha tume ya uchaguzi ya Uganda cha kujumuisha matokea ya kura za ubunge kutoka kwa tarafa nne za Kampala.

“Inafurahisha kwamba vijana wengi, raia wa Uganda walielimika vizuri, ambao wanahudumu katika uchaguzi huu,” aliongeza wakati alipofanya ziara ya ghafla katika kituo hicho.

Mwaka huu EU haikutuma waangalizi wa uchaguzi, kama ilivyo kawaida yake. Hii ni kwa sababu serikali ya Uganda haijatekeleza mapendekezo yaliyotolewa na waangalizi wa EU katika chaguzi zilizopita.

Badala yake mwaka huu, EU ilituma kundi la wahudumu wa kidiplomasia kutoka afisi za kibalozi za mataifa kadha wanachama wa muungano, zilizoko Kampala.

Wajibu wa wanadiplomasia hao ulikuwa “kuona vila mambo yanavyoendelea katika uchaguzi huo.”

Tofauti na waangalizi wa uchaguzi ambao ni wataalamu, wanachama wa kundi hilo la wanadiplomasia hawatatoa ripoti rasmi na mapendekezo hasusi.

Miongoni mwa maeneo ambako kundi hilo la wanadiplomasia walizuru ni Mbale, Moroto, Arua, Lira na Rukungiri.

Isipokuwa visa vichache kwa makabiliano katika ya makundi hasimu ya wanasiasa na watu kadhaa kukamatwa wakiwemo waangalizi wa makundi ya kijamii, polisi na tume ya uchaguzi walisema kuwa uchaguzi huo wa Alhamisi uliendeshwa katika mazingira ya amani.

Wakati huo huo mnamo Jumamosi saa kumi kamili alasiri, tume ya uchaguzi ilimtangaza Rais Yoweri Kaguta Museveni mshindi kwa kupata jumla ya kura 5,851,037, sawa na asilimia 58.6 ya kura zilizopigwa.

Naye mpinzani wake wa karibu Robert Kyangulanyi, almaarufu Bobi Wine, alipata kura 3, 475, 298, sawa na asilimia 34.8 ya kura zilizopigwa.

Museveni aliyedhaminiwa na chama cha National Resistance Movement (NRM) amekuwa mamlaka kwa miaka 35, tangu 1986 alipoingia afisi kupitia mapinduzi ya kijeshi.

Hata hivyo, Bobi Wine alipinga matokeo hayo kwa misingi ya kile alichodai ni wizi wa kura na hatua ya serikali kutumia wanajeshi na polisi kunyanyasa wafuasi wake.

Mchakato wa kumsaka mrithi wa Maraga kuanza Jumatatu

Na RICHARD MUNGUTI

MCHAKATO wa kumsaka Jaji Mkuu wa tatu tangu Katiba mpya ya 2010 izinduliwe utaanza rasmi Jumatatu hii.

Atakayefaulu kumrithi Jaji Mkuu (mstaafu) David Maraga atakuwa na kibarua kigumu ikiwa ni pamoja na kuamua kesi ya uchaguzi wa urais wa 2022 iwapo itawasilishwa.

Katika taarifa iliyotolewa na Tume ya Kuajiri Watumishi wa Idara ya Mahakama (JSC), harakati za kumsaka mrithi wa Bw Maraga zitaanza kwa kupokea maombi ya wale wanaohitimu kwa mujibu wa Kifungu nambari 166 cha Katiba.

Kiti cha Jaji Mkuu kiliachwa wazi kufuatia kustaafu kwa Bw Maraga mnamo Januari 12 2021.

Mnamo Januari 11 2021 Bw Maraga alimkabidhi Naibu wake Jaji Philomena Mwilu mamlaka ya kuwa kaimu Jaji Mkuu katika hafla iliyotangulia kustaafu kwake katika Mahakama ya Juu Nairobi.

Kulingana na sehemu ya 5 ya sheria za idara ya mahakama naibu wa Jaji Mkuu atahudumu kama Jaji Mkuu hadi mwingine ateuliwe.

Jaji Mwilu atahudumu katika wadhifa kwa muda wa siku 120 kabla ya JSC kumteua atakayemrithi Bw Maraga.

“Tunawahakikishia wananchi kwamba mchakato wa kumteua Jaji Mkuu mpya utakuwa na uwazi.Utaendelezwa kwa misingi ya sheria,” JSC ilisema katika taarifa iliyotoa Januari 15, 2021 kwa wanahabari.

JSC ilisema itakitangaza wazi kiti cha Jaji Mkuu wazi mnamo Januari 18,2021 kisha “ ianze kupokea maombi ya wanaotaka kuwania wadhifa huo.”

Baada ya kupokea maombi wote watakaoteuliwa majina yao yatachapishwa katika magazeti huku kila mmoja wao akitengewa siku ya kufika mbele ya wanachama wa JSC kuhojiwa.

Baada ya kukamilisha mahojiano wanachama watajitenga faraghani kumteua mshindi. Jina la atakayeteuliwa litapelekwa kwa Rais Uhuru Kenyatta kuapishwa.

Kiti cha Jaji Mkuu kitawafutia wawaniaji wa Mahakama ya Juu , Mahakama ya Rufaa, Mahakama kuu na pia mawakili walio na tajriba ya juu.

Jaji Mwilu, 62 atakuwa huru kuwania wadhifa huo wa Jaji Mkuu. Kuna msukumo wa mawakili wenye tajriba ya juu Jaji Mwilu ateuliwe moja kwa moja kuwa Jaji Mkuu.

Hata hivyo Majaji wa Mahakama ya Juu watakaowania wadhifa huo ni, Jaji Smokin Wanjala, Jaji Njoki Ndung’u na Jaji Isaac Lenola.

Wengine wanaotazamiwa kuwasilisha maombi yao ni rais wa mahakama ya rufaa Jaji William Ouko. Pia Jaji Mbogholi Msagha wa Mahakama kuu.

Wengine wanaomezea mate kiti cha hicho ni mwanasheria mkuu Jaji (mstaafu) Paul Kihara Kariuki, Prof Githu Muigai, mawakili Philip Murgor, Ahmednassir Abdullahi na Abdi Kadir.

Wengine wanaotazamiwa kuomba wadhifa huo ni pamoja na wakili mwenye tajriba ya juu anayeishi Amerika Profesa Makau Mutua.

Wanachama wa JSC sasa ni Philomena Mwilu, Jaji Mohamed Warsame, Jaji David Majanja, Jaji (mstaafu) Paul Kihara Kariuki,Evalyne Olwande (hakimu anayewakilisha mahakimu) , Dkt Mercy Mwara Deche, Macharia Njeru (mwakilishi wa chama cha wanasheria nchini), Felix Kiptarus, Prof Olive Mugenda na msajili wa mahakama Anne Amadi.

Atakayeteuliwa kuwa Jaji Mkuu lazima awe amehudumu kwa miaka 15 kama Jaji wa aidha mahakama ya rufaa au mahakama kuu.

Endapo ni wakili atakayeteuliwa lazima awe amehudumu kama rais wa chama cha wanasheria nchini na pia awe anaweza kuteuliwa moja kwa moja kuwa jaji wa mahakama ya rufaa.

Zifahamu faida za hiliki

Na MARGARET MAINA

mwmaina@ke.nationmedia.com

WAPISHI wengi wanapenda kutumia hiliki kwa kuwa inaongeza ladha na harufu nzuri kwenye vyakula.

Pamoja na kuchochea harufu nzuri, pia ina virutubisho vingi ikiwa ni pamoja na Vitamini A na C, madini ya calcium, potassium, sodium, copper, zinc na magnesium.

Pia hilliki ina wanga gramu 68, protini 11 na nyuzinyuzi gramu mbili.

Pia inaipa figo uwezo wa kuondoa taka mwilini na kusaidia kuweka sawa mfumo wa mmeng’enyo wa chakula tumboni.

Hiliki pia inasaidia kuondoa hali ya kiungulia na gesi tumboni na tatizo la kukosa choo.

Jinsi unavyoweza kuitumia hiliki

Saga hiliki kisha tumia unga wake kijiko kimoja cha chakula katika maji moto yaliyo katika kikombe cha chai.

Kunywa kila siku na bila shaka baada ya muda wa wiki mbili utaona matokeo mazuri katika mwili wako.

Pia ina uwezo mkubwa wa kuboresha mishipa ya damu kwenye moyo na hivyo kuulinda dhidi ya magonjwa na matatizo mbalimbali ya moyo.

Inaondoa maradhi ya kinywa – hasa kinachotoa harufu mbaya – na kutibu vidonda vya mdomoni. Unachotakiwa kufanya ni kuchukua unga wa hiliki uliochanganywa na maji fufutende kisha usukutue mdomoni kila siku asubuhi na jioni kwa kipindi cha wiki tatu.

Tumia kijiko kimoja cha unga wa hiliki katika uji usio mzito katika kikombe cha chai kila siku muda wa wiki mbili.

Hiliki pia inasaidia kukinga saratani na shinikizo la damu iwapo utatumia kwa kuzingatia maelekezo kutoka kwa wataalamu wa afya.

Pia ina uwezo wa kuondoa tatizo la pumu katika hatua za awali na inapochanganywa na mdalasini husaidia kupunguza maumivu ya koo.