Lewandowski asaidia Bayern kuwazima Stuttgart kwenye Bundesliga

Na MASHIRIKA

BAYERN Munich walidumisha pengo la alama mbili kileleni mwa jedwali la Ligi Kuu ya Ujerumani (Bundesliga) baada ya kocha Hansi Flick kuongoza masogora wake kutoka nyuma na kupepeta Stuttgart 3-1 mnamo Novemba 28, 2020.

Lassana Coulibaly aliwaweka Stuttgart kifua mbele baada ya kushirikiana vilivyo na Silas Wamangituka katika dakika ya 20.

Hata hivyo, Kingsley Coman alisawazishia Bayern katika dakika ya 38 kabla ya Robert Lewandowski kufunga la pili mwishoni mwa kipindi cha kwanza. Douglas Costa wa Juventus anayechezea Bayern kwa mkopo alizamisha kabisa chombo cha Stuttgart mwishoni mwa kipindi cha pili baada ya kufungia kikosi cha Flick bao la tatu.

Bayern kwa sasa wanajivunia alama mbili zaidi kuliko RB Leipzig waliosajili ushindi wa 2-1 dhidi ya limbukeni Arminia Bielefeld. Ni pengo la alama nne ndilo linalowatenganisha Bayern na Borussia Dortmund waliopokezwa kichapo cha 2-1 na Cologne.

Philipp Forster nusura afungie Stuttgart bao la pili mwishoni mwa kipindi cha pili japo ushirikiano wake na Coulibaly ukashindwa kumzidi ujanja kipa Manuel Neuer.

Bao la Lewandowski lilikuwa lake la 12 kutokana na mechi nane za hadi kufikia sasa za Bundesliga na la 17 kutokana na mechi 18 zilizopita katika ngazi ya klabu na timu ya taifa mnamo 2020-21.

Mnamo Novemba 25, 2020, Lewandowski ambaye ni raia wa Poland alifunga bao lake la 71 katika Klabu Bingwa Ulaya (UEFA) na kufikia rekodi ya fowadi wa zamani wa Real Madrid, Raul Gonzalez ambaye ni wa tatu nyuma ya Lionel Messi na Cristiano Ronaldo katika orodha ya wafungaji bora wa muda wote kwenye UEFA.

Bao la Lewandowski katika mchuano huo liliwasaidia kupepeta Red Bull Salzburg ya Austria 3-1 na kufuzu kwa hatua ya 16-bora ya UEFA zikisalia mechi mbili zaidi za makundi.

Bao lililofungwa na Costa lilichangiwa na sajili mpya wa Bayern, Leroy Sane aliyesajiliwa mwishoni mwa msimu wa 2019-20 kutoka Manchester City ya Uingereza.

Bayern kwa sasa wanajiandaa kuvaana na Atletico Madrid ya Uhispania kwenye gozi la UEFA mnamo Disemba 1, 2020 jijini Madrid kabla ya kuwaalika washindani wao wakuu ligini, Leipzig mnamo Disemba 5, 2020.

BBI: Ruto atapatapa

Na BENSON MATHEKA

NAIBU Rais William Ruto anaonekana kuchanganyikiwa kuhusu hatua thabiti anayofaa kuchukua kuhusu mswada wa kubadilisha katiba ambao amekuwa akipinga.

Dkt Ruto alikuwa akiongoza vuguvugu lake la walala-hoi maarufu kama mahasla, waliokuwa wakimuunga mkono kwa kupinga mchakato huo akidai alikuwa akitetea maslahi yao.

Katika siku mbili zilizopita, Dkt Ruto ameashiria kuwa huenda akaunga mswada huo ingawa baadhi ya wandani wake wameahidi kuupinga.

Jumamosi, alisema hana nia ya kuzua upinzani katika juhudi za kupinga mswada huo licha ya baadhi ya wandani wake kutangaza wangeupinga.

Hakuhudhuria uzinduzi wa kukusanya saini za kuunga mswada huo mnamo Jumatano katika Ukumbi wa KICC hafla iliyoongozwa na Rais Uhuru Kenyatta na kiongozi wa ODM Raila Odinga.

Licha ya kukosa kuhudhuria, baadhi ya masuala aliyolalamikia wakati ripoti hiyo ilipozinduliwa katika ukumbi wa Bomas, yalitekelezwa, hatua ambayo wachanganuzi wanasema hakutarajia.

Hata hivyo, Dkt Ruto, Jumamosi aliwakemea wanaotaka apinge mswada huo akisema wanataka kugawanya Wakenya.

Duru zinasema kushughulikiwa kwa masuala hayo kumemuacha katika hali ya kuchanganyikiwa kwa sababu wandani na wafuasi wake walikuwa tayari kumuunga kupinga mswada huo.

Baadhi ya wachanganuzi wanasema kwamba ameng’amua ingekuwa mlima kwake kufadhili kampeni ya kupinga mswada huo miaka miwili kabla ya uchaguzi mkuu ambao anatarajiwa kugombea urais.

Wandani wake pia walisema kwamba amegundua kwamba ngome yake itanufaika na baadhi ya mageuzi yanayopendekezwa kama vile maeneo mapya ya ubunge.

Rift Valley itapata maeneobunge 23 mapya miongoni mwa 70 yaliyopendekezwa ikilinganishwa na matatu katika ngome ya mpinzani wake mkuu Bw Odinga ya Nyanza.

Mnamo Ijumaa alishangaza wengi alipoashiria kwamba hatapinga mswada huo akisema mengi ya masuala aliyolalamikia yalishughulikiwa.

“Kifungu kipya 11A katika mswada wa kubadilisha katiba kupitia BBI kilichowekwa baada ya mkutano wa Bomas kitahakikisha uchumi wa mahsla wanaoendesha mikokoteni, bodaboda, mama-mboga, wafugaji, wauzaji wa bucha, sukari na mahindi wanalindwa,” Dkt Ruto aliandika kwenye ujumbe wa Twitter.

Kwa miaka miwili tangu Rais Uhuru Kenyatta na waziri mkuu wa zamani, Bw Odinga walipoasisi mchakato wa kubadilisha katiba, Dkt Ruto alikuwa akizunguka nchini kukutana na makundi ya watu aliowashawishi kuwa unalenga kubuni nafasi za uongozi kwa watu wachache.

“Hatuhitaji kubadilisha katiba ili kubuni nafasi tano za uongozi kwa ajili ya watu wachache. Tunahitaji mdahalo mpana wa kitaifa kuhusu jinsi ya kufaidi mahsla, ili waweke ‘mkate’ mezani,” alikuwa akisema katika mikutano aliyokuwa akiandaa kote nchini.

Mikutano yake ilikuwa ikivutia idadi kubwa ya vijana waliochangamkia misaada na ahadi alizowapa na mara kwa mara alikosoa polisi kwa kumnyima kibali cha kuiandaa.

Dkt Ruto alifaulu kushawishi viongozi wa kidini na baadhi ya wanasiasa ambao wamekuwa wakikosoa mchakato huo.

Alitaja juhudi za kubadilisha katiba kama kuharibu pesa za umma na kusema kuwa kinachohitajika ni kuinua maisha ya masikini na kuweka sera za kuinua maisha yao.

Wakati wa uzinduzi wa ripoti ya mwisho iliyokusanya maoni kutoka kwa umma, Dkt Ruto alizomwa na wajumbe kwa kusisitiza kuwa haikutilia maanani maslahi ya walala-hoi na mwenendo wa ‘mshindi (wa urais) kujinyakulia kila kitu’.

Aidha, alikwepa kuwasilisha maoni yake kwa jopokazi lililoteuliwa na Rais Kenyatta na Bw Odinga na wakati mmoja alisema lilikuwa likiharibu pesa za umma kwa kuzunguka nchini kukutana na umma.

Alipokosa kuhudhuria uzinduzi wa ukusanyaji saini za kuunga mswada wa kubadilisha katiba kupitia BBI, wafuasi wake walitarajia kuwa angetimiza ahadi yake ya kusimama nao na kuendelea na kampeni yake ya kutetea maslahi ya wauzaji mboga, bodaboda na waendeshaji mikokoteni miongoni mwa makundi mengine ya mahasla.

Alipozomwa Bomas, Dkt Ruto alilalamika kuhusu kubuniwa kwa wadhifa wa waziri mkuu, kubuniwa kwa baraza la polisi na vyama vya kisiasa kuteua makamishna wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka.

Wachanganuzi wanasema kwa kuamua kuunga mswada huo, amewaacha wafuasi wake wakiwa wamechanganyikiwa.

“Nilionya kuwa wanasiasa ni wale wale, wanahadaa ‘Wanjiku’ na kisha kuwaacha peke yao maslahi yao ya kibinafsi yakitimia,” alisema Njaga Wanjaga.

Anasema kwa kuunga mswada huo, Dkt Ruto ameunga juhudi za kubebesha mahsla mzigo zaidi wa kulipa idadi kubwa ya wabunge na watakaoshikilia nyadhifa mpya za uongozi zitakazobuniwa, BBI ikipitishwa kwenye refarenda.

Duru zinasema aliwaita wandani wake Ijumaa na kuwashangaza kwa kuwaarifu kwamba hatapinga mchakato huo.

Sonko awalilia Rais, Raila asing’atuliwe

Na COLLINS OMULO

GAVANA wa Nairobi, Bw Mike Mbuvi Sonko amenyenyekea kwa Rais Uhuru Kenyatta huku akikumbatia mbinu mbalimbali ili kujinusuru dhidi ya kung’atuliwa enzini na madiwani.

Madiwani 86 kutoka vyama vya ODM na Jubilee tayari wametia saini hoja ya kumbandua Bw Sonko, japo nafuu kwake ni mgawanyiko ambao umeanza kujitokeza kati ya madiwani hao kabla ya hoja ya kumtimua kuwasilishwa.

Duru zilieleza Taifa Jumapili kwamba seneta huyo wa zamani wa Nairobi ameanza kuweka mikakati maridhawa kuhakikisha kuwa hoja hiyo haifaulu.

Bw Sonko tayari ametuma wandani wake kumtetea kwa Rais Uhuru Kenyatta, ikidaiwa sasa yuko tayari kulegeza msimamo kuhusu bajeti ya kaunti ya 2020/21.

Msimamo wake mkali kuhusu bajeti hiyo umelinyima Shirika la Huduma ya jiji la Nairobi (NMS) fedha za kufadhili miradi mbalimbali iliyoanzishwa na mkurugenzi wa shirika hilo Meja Jenerali Mohammed Badi.

Pia, Bw Sonko alikutana na kinara wa ODM Raila Odinga ambapo inadaiwa alimrai azungumze na madiwani wa chama hicho katika Bunge la kaunti yake wasiunge mkono hoja ya kumbandua.

Gavana huyo anawahitaji zaidi ya madiwani 41 kati ya 122 wote kumuunga mkono mradi tu hoja hiyo isiungwe mkono na idadi inayohitajika ya theluthi mbili ambayo ni madiwani 82.

Madiwani 27 walipiga kura ya kuunga mkono utetezi wake wa kupinga bajeti ya Sh37.5 bilioni, hilo likimaanisha kuwa sasa atahitaji madiwani wengine 14 ili kufaulu kuangusha hoja ya kumtimua.

Aidha, mbinu ya mwisho anayolenga kutumia Bw Sonko ni kuwafikia maseneta kumpa jukwaa zuri la kujitetea na kuamrisha aendelee na majukumu yake iwapo hoja ya kumtimua itapitishwa wiki hii.

Baadhi ya madiwani wanaomuunga mkono Bw Sonko tayari wameapa kupinga hoja hiyo wakisema msingi wake hauna mashiko na hautoshi kumwondoa afisini.

“Ni kweli Bw Sonko alikutana na Bw Odinga pamoja na baadhi ya madiwani wa ODM wanaopinga kubanduliwa kwake. Mkutano huo ulikuwa wa nia njema na gavana ana uhakika atajinasua,” akasema diwani mmoja ambaye hakutaka jina lake linukuliwe.

Diwani mwengine alisema mbunge huyo wa zamani wa Makadara amelegeza msimamo na sasa yuko tayari kutia saini mswada wa kuidhinisha bajeti ili Sh27.1 bilioni zielekezwe kwa NMS naye asalie na Sh8.4 bilioni kuendesha serikali yake.

Hata hivyo, Kiranja wa Wachache Peter Imwatok anashikilia kuwa muda wa Bw Sonko kama gavana wa Nairobi umekwisha na hoja ya kumtimua itapitishwa liwalo liwe.

“Nataka kupuuza madai kwamba ni Rais aliyemwokoa Bw Sonko hoja ya kumtimua ilipokosa kuwasilishwa bungeni mnamo Februari. Wakati huo korti ndiyo iliyotuzuia kwa kutofuata sheria lakini sasa tumetimiza kila hitaji na liwalo liwe Sonko anaenda nyumbani,” akasema diwani huyo wa Makongeni.

Hata hivyo, diwani wa Imara Daima Kennedy Obuya alidai kiongozi wa wachache Michael Ogada na Bw Imwatok wanatishia madiwani na kuwalazimisha kuunga hoja dhidi ya Bw Sonko.

Polisi adaiwa kuua mwanafunzi kwa kukosa kuvalia barakoa

Na SHABAN MAKOKHA

HUZUNI ilitanda Jumamosi katika kijiji cha Kajei Enyuru, Kaunti ya Busia baada ya polisi kumpiga risasi na kumuua kijana mwenye umri wa miaka 20 kwa kukosa kuvaa barakoa Ijumaa usiku.

Familia ya Victor Okiru ilishtushwa na mauaji ya Ezekiel Oduor Okiru ambaye alikuwa akifanya kazi ya kuosha magari mjini Malaba.

Inadaiwa polisi waliotaka kumkamata kwa kutovaa barakoa, walimwaagiza asimame lakini akakaidi ndipo mmoja wao akampiga risasi.

Alifariki akipokea matibabu katika zahanati ya Kocholia akisubiri ambulensi ya kumpeleka katika hospitali ya rufaa ya Kaunti ya Bungoma.

Mauaji hayo yalizua maandamano makubwa jana kwenye barabara za mji wa Malaba, waandamanaji wakitaka polisi huyo achukuliwe hatua kali za kinidhamu.

Mamake marehemu, Bi Margaret Okiru alisema mwanawe aliondoka nyumbani saa moja jioni kwenda kufunga eneo anakooshea magari na akaahidi kurejea haraka ili kushiriki chajio na familia yake.

Marehemu alikuwa mwanafunzi wa Shule ya Upili ya Kolanya na alikuwa akiyaosha magari ili kusaidia familia yake kujikimu wakati huu ambapo baadhi ya wanafunzi wapo nyumbani.

Ripoti yadai propaganda za Rogo zilieneza ugaidi

Na MOHAMED AHMED

USHAWISHI na mafunzo ya ugaidi yaliyokuwa yanaendeshwa na mwalimu mtatanishi wa dini ya Kiislamu, Sheikh Aboud Rogo, yameripotiwa kuharibu maisha ya mamia ya vijana nchini Kenya na mataifa mengine ya Afrika.

Imeibuka kuwa propaganda za kidini za Sheikh Rogo ndizo zimechangia uvamizi wa magaidi kaskazini mwa Msumbiji na Afrika Mashiriki.

Kulingana na ripoti ya msomi na mtafiti Ngala Chome ya ‘Eastern Africa’s Regional Extremist Threat: Origins, Nature and Policy Options’ ambayo ilitolewa Septemba 2020 ushawishi wa Sheikh Rogo ulisambaa katika nchi za Kenya hadi Tanzania na sasa unaendelea kuwa tishio kubwa katika nchi ya Msumbiji.

Ripoti hiyo ambayo imechapishwa na shirika la Centre for Human Rights and Policy Studies imefichua kuwa mawaidha ya itikadi kali za Sheikh Rogo yalienea na kuteka vijana wengi ambao sasa ni miongoni mwa wale ambao wapo nchini Msumbiji ambapo mashambulizi ya kigaidi yameendelea kushuhudiwa katika mkoa wa Cabo Delgado.

Kuchipuka kwa Sheikh Rogo, Bw Ngala anaeleza kwenye ripoti hiyo, kulitokana na hatua ya serikali kukataa kukisajili chama cha Waislamu nchini Kenya (IPK), mwaka 1990 hatua ambayo ilileta rabsha jijini Mombasa.

Baada ya kuchipuka kwa rabsha hizo, taarifa zinaeleza kuwa kikundi kilichokuwa kwenye chama hicho cha IPK kilianza kusambaza masomo ya itikadi kali na kuanza kupata ufuasi.

“Katikati ya mwaka wa 1990, wanachama wengi wa IPK miongoni mwao Sheikh Aboud Rogo Mohamed, Abdul Aziz Rimo na Abubakar Sharif Ahmed (almaarufu Makaburi), walikuwa wameteka baadhi ya misikiti ambapo walianza kuendesha mafunzo ya jihadi,” inasema ripoti hiyo.

Katika mwaka wa 1996 na 1997, mawaidha yaliyokuwa yanaendeshwa na Sheikh Rogo yakawa yanafuatiliwa kwa ukaribu na vijana waliokuwa na misimamo mikali akiwemo Saleh Ali Saleh Nabhan, Haruni Bamusa, Fumo Mohamed Fumo na Ahmed Salim Swedan.

Nabhan alidaiwa kuwa kiungo muhimu akiwa pamoja na Fazul Mohamed katika kupanga operesheni ya pili ya kundi la kigaidi la al-Qaeda nchini Kenya mnamo Novemba 28, 2002.

Ni kwa kupanga shambulizi hilo ambapo Sheikh Rogo alikamatwa na baadaye kuachiliwa huru mwaka 2005 na huo ukawa mwanzo wake kuibuka kama “mtetezi mkubwa wa masuala ya Kiislamu aliyetambulika Afrika Mashariki” jambo ambalo lilimwezesha kujenga ufuasi mkubwa na kuendesha propaganda za jihadi nchini.

Ni kupitia ushawishi wake ambapo aliingia na kukipa mafunzo kikundi cha Muslim Youth Centre (MYC) ambacho kilikuwa kimesajiliwa kama chama cha masuala ya jamii na kuwa na kamati yake katika msikiti wa Riyadha eneo la Pumwani jijini Nairobi.

Mwaka wa 2007 kikundi hicho kilikuwa kinaendesha mafunzo hayo ya itikadi kali kupitia kiongozi wake Ahmed Iman Ali ambaye alikuwa mwanafunzi wa Sheikh Rogo.

Baadaye kikundi hicho kilibadilisha jina na kujiita Al Hijra baada ya kuanza kumulikwa na maafisa wa usalama. Kikundi cha Al Hijra kilipata uongozi wa Sheikh Rogo na Sheikh Makaburi.

“Lakini kabla ya Al Hijra kuweza kuendeleza mafunzo yake vilivyo viongozi wengi waliokuwa wanajihusisha nacho wakiwemo Sheikh Aboud Rogo na Abubakar Sharrif (Makaburi) waliuawa,” inasema ripoti hiyo ya Bw Chome.

Hata hivyo, kabla ya kuuawa mnamo Agosti mwaka 2012 tayari Rogo alikuwa amesambaza mbawa zake hadi nchini Tanzania ambapo uchunguzi wa ripoti hiyo unasema kuwa wanachama wa chama cha Ansaar Muslim Youth Centre (AMYC) walipata mafunzo kwake.

Ilifichuliwa kuwa kikundi hicho cha AMYC kilikuwa kinaendesha mafunzo ya kushawishi vijana kujiunga na Al Shabaab na kufanyia mchango kundi hilo haramu.

Inaaminika kundi hilo lilikuwa linaendesha shughuli zake za kujipatia fedha kupitia kutumia kundi la wahuni wa Tanga kufanya biashara haramu ili kujiendeleza.

Nchini Msumbiji kundi hilo limedaiwa kutekeleza zaidi ya mashambulizi 120 ndani ya miezi mitatu pekee ya mwanzo wa mwaka 2020.

Mtihani mgumu kwa Gor katika CAF baada ya kuzamishwa 2-1 na APR katika mkondo wa kwanza

Na CHRIS ADUNGO

MABINGWA watetezi na washindi mara 19 wa Ligi Kuu ya Kenya, Gor Mahia, sasa wana kibarua kigumu cha kusonga mbele katika kampeni za CAF Champions League msimu huu wa 2020-21.

Hii ni baada ya kikosi hicho kuanza vibaya kampeni zao za kuwania taji hilo la Klabu Bingwa Afrika kwa kichapo cha 2-1 kutoka kwa Armee Patriotique Rwandaise Football Club (APR) ya Rwanda mnamo Novemba 28, 2020.

Gor Mahia almaarufu K’Ogalo sasa wanahitaji ushindi wa angalau bao moja kwa nunge dhidi ya APR katika mechi ya marudiano mnamo Disemba 5, 2020 ili kufuzu kwa mechi za raundi pili jijini Nairobi kwa kanuni ya bao la ugenini.

Mshindi wa michuano hiyo ya mikondo miwili atakutana ama na El Nasr ya Libya au mabingwa wa Algeria, CR Belouizdad.

Wenyeji APR walitangulia kuona lango la Gor Mahia katika dakika ya 10 mnamo Novemba 28 kupitia kwa Sefu Niyonzima kabla ya Gor Mahia kusawazisha mambo kupitia kwa beki Charles Momanyi dakika 18 baadaye.

Bao la Gor Mahia liliwapa APR motisha ya kurejelea kampeni za kipindi cha pili kwa matao ya juu na presha ambayo walielekezea wageni wao ilizaa matunda katika dakika ya 60 baada ya beki Andrew Juma kujifunga.

K’Ogalo walisimamiwa jijini Kigali na mkufunzi wa Posta Rangers, Sammy ‘Pamzo’ Omollo katika mechi hiyo kwa sababu

Kocha mkuu wa Gor Mahia, Roberto Oliveira kutoka Brazil alipigwa marufuku na Shirikisho la Soka la Afrika (CAF) kusimamia michuano ya kimataifa inayoendeshwa na shirikisho hilo.

Kiini cha marufuku hayo ni kuwa Oliveira hana cheti cha leseni ya kiwango cha CAF A au Uefo Pro ambacho ni cha msingi kwa mkufunzi yeyote anayeongoza kikosi kwenye michuano ya CAF Champions League.

Katika kipindi cha pili, timu hizo zilikuwa sawa na sasa zote bado zina nafasi ya kufuzu raundi ya kwanza kutegemea matokeo ya mechi ijayo.

Matumaini Gor Mahia kusonga mbele katika CAF Champions League mnamo 2019 yalizimwa na USM Alger ya Algeria iliyowabandua kwa jumla ya mabao 6-1 baada ya kichapo cha 4-1 ugenini na 2-0 ugani MISC Kasarani kwenye mchuano wa mkondo wa pili mnamo Septemba.

Gor Mahia walichuana na APR kwa mara ya mwisho mnamo 2014 kwenye hatua ya makundi ya kipute cha Cecafa Kagame Cup na kuambulia sare ya 2-2 nchini Rwanda.

Mechi ya Novemba 28 kati ya Gor Mahia na APR ilikutanisha miamba hao wa Kenya na fowadi wao wa zamani, Jacques Tuyisenge aliyesajiliwa na APR mnamo Septemba 2020 kutoka Petro de Luanda ya Angola.

Hadi alipoyoyomea Angola mnamo Agosti 2019, Tuyisenge alikuwa amevalia jezi za Gor kwa misimu mitatu na kuwaongoza kutwaa mataji matatu ya Ligi Kuu ya Kenya.

Gor Mahia ambao waliagana na wanasoka 15 walipania kutegemea pakubwa huduma za sajili wapya 16 waliojiunga nao muhula huu kwa minajili ya kampeni hizo za CAF.

Kubanduliwa mapema kwa Gor Mahia katika mchujo wa CAF Champions League msimu wa 2019-20 kuliwashusha ngazi hadi CAF Confederation Cup ambao walidenguliwa na DC Motema Pembe ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo kwa magoli 3-2.

Gor Mahia walinyanyua taji la kimataifa la Afrika mnamo 1987 walipocharaza Esperance Sportive de Tunis ya Tunisia na kutwaa ubingwa wa Mandela Cup. Walitinga robo-fainali za Caf Confederation Cup kwa mara ya kwanza mnamo 2018.

KIKOSI CHA GOR MAHIA:

Makipa: Bonface Oluoch, Gad Mathews.

Mabeki: Geoffrey Ochieng, Michael Apudo, Philemon Otieno, Kelvin Wesonga, Charles Momanyi, Joachim Oluoch, Andrew Juma.

Viungo: Ernest Wendo, Bertrand Konfor, Kenneth Muguna, Bernard Ondiek, Cliffton Miheso, John Macharia, Samuel Onyango.

Wavamizi: Nicholas Kipkirui, Tito Okello

Leopards, Bandari na Kakamega Homeboyz waanza vyema kampeni za FKFPL

Na CHRIS ADUNGO

MABINGWA mara 13 wa Ligi Kuu ya Kenya, AFC Leopards, walianza vyema kampeni za kuwania taji la msimu huu wa 2020-21 kwa kuwapokeza Tusker FC kichapo cha 2-1 uwanjani Nyayo, Nairobi mnamo Novemba 28, 2020.

Kikosi hicho cha kocha Tomas Trucha kilitoka nyuma na kufungiwa na Robinson Kamura na Elvis Rupia katika dakika za 26 na 34 mtawalia.

Tusker ya kocha Robert Matano ndio waliotangulia kuona lango la Ingwe kupitia David Majak aliyefungia mabingwa hao mara 11 katika dakika ya 22.

Kwingineko, Kakamega Homeboyz wanaonolewa na mkufunzi Nicholas Muyoti waliwapepeta limbukeni Vihiga United 1-0 uwanjani Mumias Sports Complex.

Matokeo sawa na hayo yalivunwa na Bandari FC dhidi ya Sofapaka uwanjani Mbaraki, Mombasa.

David Odhiambo aliwafungia Homeboyz bao la pekee na la ushindi katika dakika ya 47 kabla ya Henry Juma wa Vihiga kuonyeshwa kadi nyekundu katika dakika ya 68. Goli lililowapa Bandari alama tatu muhimu lilifumwa wavuni na Abdallah Hassan katika dakika ya 20 baada ya kushirikiana vilivyo na Yema Mwana na David King’atua.

Liverpool wadandia kilele cha jedwali la EPL kwa kutoka sare ya 1-1 dhidi ya Brighton

Na MASHIRIKA

PENALTI ya utata iliyofungwa na Pascal Gross mwishoni mwa kipindi cha pili iliwawezesha Brighton kusajili sare ya 1-1 dhidi ya Liverpool katika mechi ya Ligi Kuu ya Uingereza mnamo Novemba 28, 2020 uwanjani American Express.

Penalti hiyo ilikuwa ya pili kwa Brighton kupokezwa katika mchuano huo baada ya fowadi Neal Maupay kupoteza mkwaju wa kwanza katika kipindi cha kwanza.

Liverpool ambao ni mabingwa watetezi wa taji la EPL walidhani walikuwa wamechukua uongozi wa mapema kupitia kwa Mohamed Salah baada ya kushirikiana vilivyo na Roberto Firmino katika dakika ya 17. Hata hivyo, bao lake halikuhesabiwa na refa Stuart Attwell baada ya teknolojia ya VAR kuthibitisha kwamba lilifumwa wavuni akiwa ameotea.

Sajili mpya Diogo Jota alicheka na nyavu za Brighton katika dakika ya 60. Bao hilo lilikuwa lake la tisa hadi kufikia sasa tangu aingie katika sajili rasmi ya Liverpool mwanzoni mwa muhula huu.

Fowadi Sadio Mane aliingia uwanjani katika kipindi cha pili na akashuhudia bao lake pia likikataa kuhesabiwa baada ya kubainika kwamba alikuwa ameotea.

Liverpool waliondoka uwanjani Amex wakiwa wengi wa majuto baada ya kupoteza nafasi nyingi za wazi. Kusuasua kwao kuliwapa wenyeji motisha ya kuwavamia zaidi na Brighton wakapata fursa ya kusawazisha mambo mwishoni mwa kipindi cha pili kupitia penalti baada ya Andy Robertson kumchezea visivyo Danny Welbeck ndani ya kijisanduku.

Kocha Jurgen Klopp alionekana mwingi wa hasira akiondoka uwanjani huku akiwachemkia marefa waliosimamia mchuano huo kwa kutoa baadhi ya maamuzi ambayo kwa mujibu wake, yalipendelea Brighton.

“Tulinyima ushindi wa wazi na mabao bayana ambayo hata kipofu angejua ni ya halali. Ni hujuma na maonevu kwa Liverpool ambao kwa kweli walicheza vizuri, kumiliki asilimia kubwa ya mpira na kuwazidi wenyeji wao katika kila idara. Haileti raha yoyote iwapo hali itazidi kuwa hivi,” akasema mkufunzi huyo raia wa Ujerumani.

Pigo zaidi kwa Liverpool ni jeraha ambalo kiungo James Milner. Brighton walilazimika kuondoa Maupay na Adam Lallana baada ya dakika nane pekee kutokana na majeraha.

Klopp alilalamikia pia maamuzi ya vinara wa EPL kuratibu mchuano wao dhidi ya Brighton kusakatwa mapema Novemba 28 ikizingatiwa kwamba walikuwa wamechuana na Atalanta ya Italia kwenye gozi la Klabu Bingwa Ulaya (UEFA) mnamo Novemba 25, 2020 ugani Anfield. Liverpool walipokezwa kichapo cha 2-0 katika mchuano huo.

Ushindi wa Liverpool uliwakweza kileleni mwa jedwali la EPL kwa alama 21, moja pekee mbele ya Tottenham Hotspur ambao watakuwa wageni wa Chelsea mnamo Novemba 29 ugani Stamford Bridge. Brighton kwa upande wao walipaa hadi nafasi ya 16 kwa alama 10.

Obiri atamalaki mbio za nyika mjini Machakos

Na CHRIS ADUNGO

BINGWA wa dunia katika mbio za nyika, Hellen Obiri alianza kampeni zake za msimu huu kwa matao ya juu baada ya kuibuka mshindi wa mbio za kilomita 10 katika duru ya kwanza ya Riadha za Nyika zilizoandaliwa na Shirikisho la Riadha la Kenya (AK) mjini Machakos mnamo Novemba 28, 2020.

Obiri ambaye pia ni bingwa wa dunia katika mbio za mita 5,000 alichukua uongozi wa mapema baada ya kilomita tatu pekee. Hii ni baada ya kumpiku Beatrice Chepkoech ambaye ni bingwa wa dunia katika mbio za mita 3,000 kuruka viunzi na vidimbwi vya maji na kuibuka mshindi kwa dakika 32:29.2.

Baada ya Chepkoech ambaye pia ni mshikilizi wa rekodi ya dunia katika mbio za mita 3,000 kuruka viunzi na maji kujiondoa baada ya kilomita sita pekee, Caroline Nyaga wa Kenya Ploce aliambulia nafasi ya pili baada ya dakika 32:46.8.

Mkenya raia wa Bahrain, Winfred Mutile ambaye pia hushiriki fani ya kilomita 3,000 kuruka viunzi na vidimbwi vya maji, aliridhika na nafasi ya tatu baada ya dakika 32:47.5.

“Barabara ilikuwa telezi baada ya mvua kubwa kunyesha majira ya asubuhi. Hata hivyo, huu ulikuwa mwanzo mzuri kwa kampeni za msimu huu hasa ikizingatiwa kwamba najiandaa pia kwa Michezo ya Olimpiki jijini Tokyo, Japan,” akasema Obiri.

Obiri ambaye aliibuka mshindi wa nishani ya fedha katika mbio za mita 5,000 kwenye Olimpiki za 2016 jijini Rio, Brazil, amesema kwamba ataamua iwapo atashiriki fani zote mbili za mita 5,000 na mita 10,000 kwa sambamba jijini Tokyo, Japan. Michezo hiyo ya Olimpiki itaandaliwa kati ya Julai 23 na Agosti 8, 2021.

“Kwa kuwa mbio za Nyika za Dunia za 2022 zimeahirishwa, sasa nitapania zaidi kujiandaa kwa Olimpiki,” akasema Obiri.

Pigo Everton baada ya beki tegemeo Digne kupata jeraha la kumweka nje kwa miezi mitatu ijayo

Na MASHIRIKA

BEKI matata wa Everton, Lucas Digne, atasalia nje ya uwanja kwa kipindi cha miezi miwili au mitatu ijayo baada ya kupata jeraha baya la kifundo cha mguu akishiriki mazoezi uwanjani Goodison Park mnamo Novemba 27, 2020.

Mfaransa huyo mwenye umri wa miaka 27 anatarajiwa kufanyiwa upasuaji mnamo Novemba 30, 2020.

Kocha mkuu wa Everton, Carlo Ancelotti amesema kuumia kwa Digne ni pigo kubwa kwa kampeni za Everton ambao ni “miongoni mwa wagombezi halisi wa taji la Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) msimu huu wa 2020-21.”

“Ni mchezaji wa haiba kubwa ambaye ni miongoni mwa mabeki bora zaidi wa kushoto duniani. Jeraha alilolipata litatulemaza na kutikisa uthabiti wetu katika safu ya ulinzi,” akasema mkufunzi huyo raia wa Italia.

Everton kwa sasa wanashikilia nafasi ya sita kwenye msimamo wa jedwali la EPL kwa alama 16, nne zaidi nyuma ya viongozi Tottenham Hotspur na Liverpool.

Kutokuwepo kwa Digne kutampisha sasa chipukizi Niels Nkounkou, 20, aliyetua ugani Goodison Park mnamo Julai 2020 baada ya kuagana na kikosi cha Olympique Marseille nchini Ufaransa.

Mtihani mkubwa zaidi kwa Nkounkou ni kutekeleza majukumu makubwa ya kudhibiti safu ya nyuma ya Everton katika michuano mikali ijayo dhidi ya Chelsea, Arsenal, Manchester City na Leicester City kwenye EPL kisha robo-fainali ya Carabao Cup dhidi ya Manchester United.

Maradona kuzikwa Disemba 3 katika makaburi ya Jardin de Paz nchini Argentina karibu na walikozikwa wazazi wake

Na MASHIRIKA

BUENOS AIRES, Argentina

ALIYEKUWA nguli wa soka nchini Argentina, Diego Maradona atazikwa viungani mwa jiji la Buenos Aires mnamo Disemba 3, 2020.

Maradona aliaga dunia mnamo Novemba 25, 2020 kutokana na mshtuko wa moyo akiwa na umri wa miaka 60. Mazishi yake yatafanyika katika makaburi ya Jardin de Paz nchini Argentina, ambako wazazi wake walizikwa.

Haya ni kwa mujibu wa Sebastian Sanchi ambaye ni msemaji wa familia ya mwendazake.

Meya wa jiji la Naples nchini Italia tayari amependekeza uwanja wa Stadio San Paolo ubadilishwe jina na kuitwa Diego Maradona kwa heshima ya jagina huyo wa soka aliywahi kuchezea kikosi cha Napoli katika Ligi Kuu ya Italia (Serie A).

“Naomba uga wa San Paolo sasa uitwe Dirgo Armando Maradona!” akasema Meya Luigi de Magistris kupitia mtandao wake wa Twitter.

Katika enzi yake ya usogora, Maradona aliongoza Napoli kutia kapuni mataji mawili ya Serie A mnamo 1987 na 1990.

“Diego alitufanya kuzinduka ndotoni. Aliwasha mwenge wa matumaini jijini Naples na akatuletea furaha na tija kwa kiwango sawa ambacho Argentina nayo iliona fahari kuwa naye kikosini mwao,” akaongeza Magistris katika kauli iliyoungwa mkono na mmiliki wa Napoli, Aurelio De Laurentiis.

Kwa heshima ya Maradona, Napoli watatumia uwanja wa San Paolo kusakata gozi la Europa League dhidi ya Rijeka usiku wa Novemba 26, 2020.

FUNGUKA: ‘Nimezoea vya kunyonga…’

Na PAULINE ONGAJI

KATIKA ulimwengu wa sasa ambapo visa vya wanaume kukwepa majukumu ya malezi vimekuwa vya kawaida, ni nadra kumpata kaka aliyejitolea kujitwika jukumu la kuwalea watoto wa dume lingine.

Lakini kwa Jose, mambo ni tofauti sana. Kwanza kabisa acha nikupe maelezo kuhusu kaka huyu. Jose ni mwanamume wa miaka 49. Yeye ni afisa wa masuala ya kibiashara katika shirika moja la kimataifa jijini Nairobi.

Kazi hii ambayo ameifanya kwa zaidi ya mwongo mmoja, imemwezesha kufanikiwa kimaisha kutokana na mshahara mkubwa ambao amekuwa akipokea.

Aidha, kimaumbile, Mungu kamjalia. Amenadhifika kutoka utosini hadi nyayoni. Kutokana na uzuri wake vile vile rasilimali alizo nazo, wengi wanamtarajia kuchagua mabinti wa viwango vya juu sio tu kimaumbile, bali pia kielimu na kitaaluma.

Lakini Jose kafanya kufuru; chaguo lake ni kinyume kabisa na matarajio na dhana ya jamii.

“Napenda wanawake wenye viwango vya chini zaidi kimasomo, kimwonekano na zaidi ya yote, lazima binti awe na watoto. Na ninaposema watoto simaanishi tu mtoto mmoja au wawili. Ninapomsaka binti, sharti awe na angaa watoto watatu. Mbali na hayo, lazima watoto hawa wawe na baba tofauti. Hili ni muhimu kwani inapunguza uwezekano wa dume kujitokeza na kudai kwamba binti huyu ni mkewe.

Jasiri

Suala la mwonekano na kisomo ni mada ya siku nyingine. Lakini leo acha nizungumzie kwa nini navutiwa sana na wanawake ambao tayari washazaa watoto kadhaa.

Kwanza kabisa hawa ni wanawake waliowajibika kwani uzoefu wao wa malezi umewafanya kuwa thabiti kimawazo wanapofanya maamuzi.

Aidha, mwanamke wa aina hii hana muda wa kukufanyia mzaha katika uhusiano.

Lakini cha muhimu ni kwamba wana uzoefu katika masuala ya mahaba. Huyu ni mwanamke ambaye ameonja uhondo chumbani angaa mara tatu, kumaanisha kwamba ana weledi si haba katika masuala ya mahaba.

Mnapoingia naye chumbani, anajua cha kufanya sio tu kukuridhisha, bali pia yeye mwenyewe kujipa raha wakati huu.

Kando na masuala ya mahaba, ni rahisi kunasa penzi la binti wa aina hii hasa ukifanikiwa kuwa na uhusiano wa karibu na watoto wake.

Hii inamaanisha kwamba hata anapotaka kuachana nawe, atatafakari kwa kina kabla ya kufanya hivyo kwani hataki kuvunja mwunganisho uliopo kati yako na watoto wake.

Pia mwanamke aliye na mtoto ni hakikisho kwamba ana uwezo wa kushika mimba, endapo utamhitaji akuzalie.

Aidha, nawaona kuwa majasiri kwani hawa ni wanawake ambao baada ya kushika mimba, hawakusita kutupilia mbali ujana wao na kuamua kuzaa, tofauti na wengine wanaojidai kuwa mabinti wachanga, ilhali wameavya mimba kadha wa kadha.

Kwa mfano, mwanamke ninaye mchumbia kwa sasa ni mama wa watoto sita. Nilikutana naye mwaka jana tayari akiwa na watoto hawa, tukapendana na sasa tunapanga kuoana mwaka ujao.

Ushauri wangu kwa vijana barubaru ambao hawajapata jiko ni kuwa, ukitaka amani, hawa ndio wanawake unaopaswa kuwalenga”.

MUTUA: Uhuru kama kiongozi astahili kutulia raia wanapomkebehi

Na DOUGLAS MUTUA

NILIWAHI kuandika kwenye safu hizi kwamba, wananchi wanapaswa kuruhusiwa watukane viongozi wao ikiwa msongo wa mawazo umewazidia, hasa wakiwa na nyakati ngumu kimaisha.

Niliandika hayo wabunge fulani walipolaumiwa na hata kukamatwa kwa madai kuwa walimtusi Rais Uhuru Kenyatta na mamake mzazi, Bi Ngina Kenyatta.

Sikupendekeza kuwe na utovu wa nidhamu katika jamii. La hasha! Wakati huo, nilihoji kuwa asiyevumilia kutukanwa au kupigwa vijembe na raia hapaswi kuthubutu kushiriki shughuli za umma au kuwa kiongozi. Hata sasa ninaamini hivyo.

Uongozi na maisha ya umma hutaka moyo wa chuma. Na bila shaka ukitaka kuandika sheria dhidi ya matusi, hutawahi kumaliza kazi hiyo kwa maana matusi mapya yanaibuka kila siku pamoja na sababu zake.

Sisi ni Waafrika, watu tunaoamini kwamba, adabu mtu hufunzwa na mamake tangu mwanzo, hivyo si rahisi jamii nzima iwe ya matusi matupu, eti hiyo iwe desturi.

Leo watakutusi wewe, kesho mwenzako, kesho-kutwa wajidhihaki au kujicheka wenyewe kwa sababu maisha ni gurudumu linalobingiria kufululiza, nayo mazingira yakibadilika.

Mbona nimerejelea mada hii? Haikosi unajiuliza. Kisa na maana ni kwamba, hivi majuzi Rais Kenyatta alipuuzilia mbali kwa jeuri na dharau mitandao ya kijamii.

Ilikuwa wakati wa uzinduzi wa shughuli ya ukusanyaji wa sahihi kwa minajili ya kujiandalia kura ya maamuzi kuhusu ripoti ya maridhiano (BBI).

Kiongozi wa nchi alisema aliondoka kwa vishindo kwenye mitandao hiyo kwa sababu kila kukicha akitukanwa na wananchi.

Aliashiria kuwa waliosalia humo wanapiga ubwete, au pengine wanafurahia utundu unaoendelea mle, kitu ambacho mwanzo kilinichekesha sana kisha nikatafakari: Nilijiuliza: kumbe Uhuru, mwana wa mwanzilishi wa taifa, hajajifunza chochote tangu iwe wazi kwamba hatakuwa na ukiritimba wa kuheshimiwa kama aliojaribisha kuwa nao babake?

Ukibarikiwa kuwa hai wakati huu ambapo teknolojia imerahisisha utandawazi, sharti ukubali kwamba huwezi kujifungia chumbani ukose uchangamano kwa kuogopa vijembe.

Huu ni wakati wa kupendeza; mchunga kondoo asiye na miaka 18 akiwa kijijini Kacheliba anaweza kujadiliana kitu na rais wa Amerika akiwa ndani ya Ikulu ya White House!

Wasipoelewana, kijana wa watu anaweza kutema tusi au aseme kitu kitakachochukuliwa kama kumkosea heshima kiongozi wa taifa tajiri na lenye nguvu za kijeshi zaidi duniani.

Hutarajii Rais huyo atume vifaru vya kivita na mizinga mizitomizito hadi kijijini Kacheliba kumsaka kijana mtundu wala kuondoka miandaoni kwa fujo!

Enzi hii ambapo mtu anaweza kukutusi kwa raha zake tu na ukose la kumfanyia, uwe rais au raia, siri ni kupiga moyo konde na kumpuuza. Kugura mtandaoni si dawa. Ni ishara ya woga na moyo mwepesi.

mutua_muema@yahoo.com

WASONGA: Wanasiasa sasa wapunguze joto la kisiasa kuhusu BBI

Na CHARLES WASONGA

ULIKUWA uamuzi wa busara kwa kamati ya kiufundi ya mpango wa maridhiano (BBI) kukubali mabadiliko katika mswada wa marekebisho ya katiba kwa kuondoa mapendekezo ambayo yalikuwa yameibua upinzani kutoka kwa makundi mbalimbali ya wadau.

Kwa mfano, kamati hiyo iliondoa mapendekezo kama vile kubuniwa kwa Baraza la Kitaifa la Polisi (NPC), usemi wa vyama vya kisiasa katika uteuzi wa makamishna wa Tume Huru ya Uchaguzi na usemi mkubwa wa rais katika uteuzi wa mshikilizi wa afisi ya kupokea malalamishi kuhusu majaji.

Bunge la Seneti pia limeongezewa mamlaka ya kupiga msasa baadhi ya washikilizi wa afisi za kikatiba. Inatarajiwa sasa kwamba, mchakato wa marekebisho ya katiba hautaibua jopo la kisiasa, haswa wakati huu ambapo Wakenya wanazongwa na changamoto nyingi za kiuchumi zilisosababishwa na janga la corona.

Nafahamu fika kwamba, mswada wa sasa hauwezi kuwaridhisha Wakenya wote hususan pendekezo la kuongezwa kwa idadi ya wabunge na maseneta kutoka 416 hadi zaidi ya 550.

Huenda idadi hiyo ikaongezeka kupitia uteuzi wa wabunge zaidi kuafikia hitaji la usawa wa kijinsia.

Japo Naibu Rais William Ruto angali anasema kuna nafasi ya kupatikana kwa muafaka kuhusiana na masuala tata (ambayo hakuyataja) anapasa kutambua kwamba, hata katiba ya sasa haikuungwa mkono na wapiga kura wote katika kura ya maamuzi ya Agosti 4, 2010.

Katiba hii iliungwa na asilimia 68 pekee ya wapiga kura ya NDIYO huku asilimia 32 wakipiga kura ya LA.

Licha ya pingamizi hizo zilizobuliwa na yuyu huyu Dkt Ruto na viongozi wa kidini, taifa hili limetumia katiba hii kwa mwongo mmoja sasa, japo inasheheni dosari kadha.

Wito wangu kwa wanasiasa wa mirengo ya Rais Uhuru Kenyatta na kiongozi wa ODM Raila Odinga kwa upande mmoja na Dkt Ruto kwa upande mwingine ni kwamba, wakome kutumia mchakato wa BBI kuchochea uhasama miongoni mwa Wakenya.

Mikutano ya kupigia debe au kupinga mchakato wa marekebisho ya Katiba kupitia BBI iendeshwe katika kumbi za kijamii huku masharti ya kudhibiti maambukizi ya Covid-19 yakizingatiwa.

Kimsingi, shughuli hii haipaswi kufyonza pesa nyingi za umma wakati huu ambapo janga hilo limewasukuma zaidi ya Wakenya milioni mbili kwenye lindi la umasikini kiasi kwamba, hawawezi kumudu mahitaji yao ya kimsingi kama chakula, kulingana na ripoti ya hivi punde ya Benki ya Dunia (WB).

Kwa mfano, karatasi za kura ya maamuzi zichapishwe nchini.

Bw Odinga naye akome kuchochea hisia za Wakenya kwa kukariri kauli mbiu ya “Nobody Can Stop Reggea” (Hakuna atakayezuia Reggea) ambayo inatoa mwanya kwa mahasidi wake wa kisiasa kuvumisha ufasiri kwamba BBI inalazimishiwa wananchi.

TAHARIRI: FKF isaidie klabu kupata udhamini

KITENGO CHA UHARIRI

MNAMO Alhamisi, Shirikisho la Soka la Kenya (FKF) liliingia mkataba na kampuni ya kupeperusha matangazo ya runinga ya StarTimes ambayo ilikabadhiwa haki za kupeperusha mechi zote za Ligi Kuu ya Kenya.

Hii ni hatua moja ambayo japo si kubwa sana, ni ya maana na inayopaswa kuwafungua macho viongozi wa kandanda nchini kutafuta washirika zaidi watakaohakikisha kuwa ligi kuu, ligi za daraja za chini pamoja na klabu zinapata udhamini wa kutosha.

Shirika hilo ambalo huuza ving’amuzi vya kuwezesha matangazo ya runinga na redio, limekubali kutoa Sh110 milioni kila mwaka kwa miaka saba kuhakikisha kuwa mechi za kabumbu ya Ligi Kuu (KPL) zinapeperushwa kupitia kwa runinga ya KTN.

Hatua hiyo inasaidia kuziba pengo lililoachwa na SuperSport iliyojiondoa yapata miaka miwili iliyopita.

Hata hivyo, itakuwa bora zaidi iwapo wadau wa kandanda watashirikiana kuzitafutia klabu zetu udhamini kutoka hasa kwa mashirika ya kibiashara.

Nyingi ya klabu zinazosakata ligi kuu zinatatizika sana kifedha hasa kutokana na makali ya janga la corona pamoja na ukosefu wa udhamini.

Naam, ni habari nzuri kuwa kampuni ya kamari ya spoti ya BetKing ilishakubali kudhamini klabu za Kenya pamoja na ligi kuu kwa kima cha Sh1.2 bilioni kwa miaka mitano.

Unapozigawa pesa hizo katika kiwango cha mwaka mmoja, udhamini huo unakuwa Sh240 milioni. Kwa hakika klabu 18 zinapogawana pesa hizo, kila moja inapata Sh13.3 milioni.

Japo kiasi hicho ni kizuri maadamu kitaokoa timu nyingi dhidi ya kuzama katika ufukara jinsi ilivyoshuhudiwa katika msimu uliopita ambao ulikatizwa na corona, gharama za klabu hushinda hela hizo kwa mwaka.

Hii ina maana kuwa, klabu zetu zinahitaji ufadhili zaidi ili kupiga jeki ufanisi wa soka hasa ya kiwango cha kitaifa mathalani KPL.

Ingawa jukumu kubwa la kutafuta ufadhili linabaki mikononi mwa klabu zenyewe, pana nafasi kubwa ya klabu hizo kufanikiwa kupata udhamini iwapo shirikisho la FKF litazisaidia timu hizo zetu kuupata udhamini.

Zipo kampuni nyingi za kibiashara humu nchini ambazo ninaamini zikishawishiwa vizuri, zitaanza kudhamini klabu zetu.

Familia ya Safari Rally yaomboleza kifo cha Nagin Chouhan

Na ABDUL SIDI

MRATIBU wa zamani wa mbio za magari za kifahari za Safari Rally, Nagin Chouhan atapewa heshima za mwisho Jumamosi.

Mwenyeji huyo wa mji wa Nanyuki atachomwa moto katika makaburi ya Kariokor baada ya kuaga dunia Novemba 24 akiwa na umri wa miaka 85.

Kabla ya kifo chake, Nagia alisumbuliwa na matatizo ya kiafya uzeeni mwake yaliyofanya alazwe katika hospitali ya Aga Khan alikokuwa kwa majuma kadhaa.

Mwanaye wa kiume Hitesh Chouhan, ambaye ni mkazi wa London nchini Uingereza, anatarajiwa kufika Nairobi kwa shughuli hiyo muhimu.

Akizungumza kutoka London, Hitesh alisema, “Nasikitika kupoteza babangu. Alilazwa kwa muda mrefu katika hospitali ya Aga Khan ambako nilikuwa nimemtembelea majuzi tu. Nasubiri kupata cheti cha kuonyesha sina virusi vya corona kabla ya nisafiri,” aliambia mwandishi huyu kwa njia ya simu.

Hitesh mwenyewe aliwahi kuhusika katika mashindano mengi ya mbio za magari za kitaifa za Kenya (KNRC) kama mwelekezi pamoja na katika mbio za magari za Pearl of Africa nchini Uganda, ambazo ni moja ya duru zinazowaniwa kwenye Mbio za Magari za Afrika.

Nagin alifanya kazi miaka mingi na mkuu wa zamani wa Safari Rally, Bharat Bhardwaj kuimarisha fani hiyo aliyoipenda sana.

Mbali na Safari Rally, Nagin pia alikuwa anapenda sana kukusanya miundo mbalimbali ya magari ya zamani. Alitambuliwa na mashindano ya urembo ya magari ya zamani na pikipiki almaarufu Concours d’Elegance, ambayo huvutia maelfu ya watu kila mwaka katika uwanja wa Ngong Racecourse.

Nagin pia alifanyia kazi Idara ya Wanyapori Kenya (KWS) na Kamati ya Kodi ya Mapato baada ya kuteuliwa katika wadhifa huo na Rais wa pili wa Kenya, Daniel Toroitich arap Moi.

Alifanya kazi pia katika benki ya Barclays na alikuwa muhimu katika benki hiyo kufungua matawi kadhaa kaskazini mwa nchi kabla ya kujitosa kwenye biashara miaka ya mwisho ya ‘70. Nagin pia alipenda kucheza mpira wa gofu.

Kupitia ushauri wake, Nanyuki ilianza kuandaa mbio za magari za Clubman kabla ya kupandishwa ngazi na kuwa moja ya duru za KNRC.

Nanyuki Rally (awali Mount Kenya Rally) ilifanyika chini ya klabu ya michezo ya Nanyuki ikisimamiwa na Nagin Chouhan kama mwenyekiti wa eneo la Mlima Mkenya wa Safari Rally iliyokuwa kwenye ratiba ya dunia (WRC).

Kati ya 1986 na 1997, mbio za magari za Nanyuki zilikuwa katika daraja ya pili ya Clubman. Zilijumuishwa katika KNRC kwa mara ya kwanza kabisa mnamo Agosti 29, 1998 wakati Jonathan Toroitich “JT” (mtoto wa Rais Moi) aliibuka mshindi akiendesha gari la aina ya Toyota Celica.

Familia ya Chouhan ilichangia pakubwa katika ukuaji wa mbio za magari katika eneo la Laikipia. Mwanawe wa kike Sonal aliwahi kutumikia Nanyuki Rally kama afisa wa uhusiano mwema naye Hitesh alikuwa mshiriki na pia mwandalizi.

Nagin alianza kujishughulisha na mbio za magari za Safari Rally za Afrika Mashariki ikielekea miaka ya mwisho ya ‘50, miaka michache baada ya Safari kutawazwa.

Aliyekuwa rais wa Kenya Mwai Kibaki alimpa Nagin tuzo ya heshima ya OGW kwa kazi yake ya wema na uhifadhi wa mazingira katika eneo la Laikipia.

Imetafsiriwa na Geoffrey Anene 

Moto wateketeza mali ya thamani kubwa Githurai

Na SAMMY WAWERU

WAFANYABIASHARA wa vifaa vya mbao Githurai wanakadiria hasara kubwa baada ya moto kuteketeza mali yao Ijumaa.

Chanzo cha moto huo ulioanza mwendo wa saa saba mchana hakijabainika kufikia sasa.

Eneo lililoathirika pakubwa ni lenye makarakana ya mbao na mashine ya kuzipasua.

Ndimi za moto ulioenea kwa kasi pia ziliathiri baadhi ya vifaa vilivyotengenezwa kama vile sofa seti, meza na vinginevyo.

Licha ya vifaa kadha kuokolewa, athari za mkasa zilitishia watumizi wa Thika Road na kusababisha msongamano wa magari.

Wazima moto kutoka Kaunti ya Nairobi kwa ushirikiano na maafisa wa kijeshi (KDF) kitengo cha zimamoto, waliitika na iliwachukua muda wa saa nne mfululizo kuuzima.

“Tumepoteza mali ya mamilioni ya pesa kufuatia mkasa huu,” akasema Bw Muiruri, mmoja wa wafanyabiashara wa mbao.

Huku idara ya polisi ikianzisha uchunguzi, baadhi ya wafanyabiashara wanadai huenda moto huo ulisababishwa na hitilafu za nguvu za umeme, wengine wakishuku ulianzishwa kimakusudi.

“Si mara ya kwanza moto kutokea eneo hili, kuna siasa potovu zinazochezwa hapa na tunaomba serikali iingilie kati na kunasa wenye nia ya kutuhangaisha,” akasema mfanyabiashara, akikadiria hasara kubwa.

Seneta maalum, Isaac Mwaura ni kati ya viongozi waliofika eneo la mkasa ‘kufariji’ walioathirika.

BBI: Bondeni kwagawanyika

EVANS KIPKURA na ONYANGO K’ONYANGO

SIASA za ripoti ya Jopokazi la Maridhiano (BBI) zinaendelea kuwagawanya viongozi wa Bonde la Ufa huku hisia za mseto zikitolewa kuhusu namna mchakato wa ukusanyaji wa saini milioni moja utaendelezwa eneo hilo.

Bonde la Ufa ni ngome ya kisiasa ya Naibu Rais Dkt William Ruto ambaye anapinga ripoti hiyo akisisitiza kuwa haijajumuisha matakwa ya Wakenya wote.

Gavana wa Elgeyo Marakwet Alex Tolgos ambaye anaunga mkono BBI, amewataja wanaoipinga kama watu wasiojielewa na wana nia ya kudhihirisha tu uaminifu wao kwa Dkt Ruto ili kujizolea umaarufu wa kisiasa.

Bw Tolgos ameapa kwamba ataendesha shughuli za ukusanyaji wa saini za BBI eneo hilo, akisema huwezi kuipinga ilhali inaongezea Kaunti ya Elgeyo Marakwet Sh3 milioni kwenye mgao wake wa kifedha kila mwaka.

“Inakuaje kiongozi hasa anayetoka Elgeyo Marakwet apinge pendekezo ambalo litaongezea kaunti hii Sh3 milioni? Huo ni ubinafsi na mapuuza makubwa hata kama ni kudhihirisha uaminifu wa kisiasa kwa kiongozi fulani,” akasema Gavana huyo.

Bw Tolgos alishikilia kuwa ukusanyaji wa saini utaendelea Bonde la Ufa jinsi ulivyoratibiwa licha ya baadhi ya viongozi kuapa kutoruhusu shughuli hiyo katika maeneo yao.

Gavana wa Nandi Stephen Sang’ ambaye ni mwandani wa Dkt Ruto alinukuliwa kwenye hafla moja akiapa kuwa hataruhusu saini za BBI zikusanywe katika kaunti yake.

“Matamshi yaliyotolewa na gavana wa Nandi kwamba atasambaratisha ukusanyaji wa saini za BBI hayafai kutoka kwa kiongozi wa hadhi yake. Nataka kumwambia kuwa hata apinge kivipi, wananchi wa Nandi bado watakuwa na nafasi ya kutia saini zao kwenye stakabadhi za BBI,” akaongeza Bw Tolgos.

Bw Sang’ alinukuliwa akiwataka Wakenya wanaotaka kutia saini za kuidhinisha BBI waende kaunti nyingine kwa kuwa hakuna wanaounga mkono ripoti hiyo kutoka Nandi.

Hata hivyo, Bw Tolgos alisisitiza kwamba atahakikisha Wakenya kutoka kaunti ambazo wananchi watatishiwa dhidi ya kusaini BBI eneo la Bonde la Ufa wafanye hivyo katika magatuzi jirani.

Mwenyekiti wa ODM katika Kaunti ya Elgeyo Marakwet Micah Kigen hata hivyo alisema kaunti hiyo ipo tayari kwa shughuli ya kutia saini zao na kuiunga mkono BBI.

“Kukataa BBI nzima haifai kutokana na masuala machache ndani ya ripoti hiyo. Tunafaa tuzungumzie marekebisho yanayohitajika badala ya kukataa BBI yote,” akasema Bw Kigen.

Seneta wa Nandi Samson Cherargei naye amewataka madiwani eneo la Bonde la Ufa wajiepushe na mchakato wowote wa kupitisha BBI, akisema ripoti hiyo inatumiwa na Rais Uhuru Kenyatta pamoja na kinara wa ODM Raila Odinga kuendeleza ajenda zao za kisiasa.

“Madiwani wasikubali watumiwe kupitisha stakabadhi ambayo ina nia ya kuwagawanya Wakenya. Kwa nini viongozi wa bonde la Ufa waliachwa nje kwenye hafla ya uzinduzi wa saini?” akauliza seneta huyo.

Korti yazima jaribio la kushtaki Matiang’i

Na RICHARD MUNGUTI

JARIBIO la mwanahabari Dennis Itumbi kutaka kumfungulia mashtaka ya ufisadi Waziri wa Usalama, Dkt Fred Matiang’i liligonga mwamba Ijumaa, mahakama iliposema hakufuata utaratibu na mwongozo uliowekwa kisheria.

Akitupilia mbali ombi hilo la Bw Itumbi, hakimu mkuu wa mahakama ya kuamua kesi za ufisadi, Bw Douglas Ogoti, alisema mlalamishi hakuambatanisha orodha ya mashahidi na taarifa zao kama inavyotakiwa katika kipengee nambari 89 cha sheria za Uhalifu.

Pia alisema mlalamishi hakufikia malengo yaliyoelekezwa katika katiba.

“Sheria zinazoipa mahakama uwezo wa kumruhusu mwananchi kuwasilisha kesi ya kibinafsi dhidi ya mshukiwa, zimeweka masharti ambayo mtu anastahili kuyatimiza kabla ya kukubaliwa kuwasilisha mashtaka dhidi ya mhusika,” alisema Bw Ogoti.

Alisema amesoma nakala za ushahidi 82 alizoambatisha na ombi lake la kutaka akubaliwe kumshtaki Dkt Matiang’i kwa kashfa ya ununuzi wa shamba lenye thamani ya Sh1.5 bilioni kutoka kwa Bw Francis Mburu katika eneo la Ruaraka, Nairobi.

Dkt Matiang’i anadaiwa kukaidi sheria alipokuwa waziri wa Elimu kwa kutumia pesa za umma vibaya kununua ardhi kinyume na mwongozo wa sheria uliowekwa.

Hakimu huyo alisema Bw Itumbi aliandikia asasi kadhaa za serikali nyaraka akiomba ushahidi aliotarajia kuutegemea katika kesi hiyo dhidi ya waziri huyo wa zamani wa Elimu.

Dennis Itumbi (kushoto) ahutubia wanahabari baada ya jaribio la kumstaki Waziri Fred Matiang’i kugonga mwamba. Picha/ Richard Munguti

Mahakama ilisema “hakuna chembe ya ushahidi kuthibitisha kuwa Bw Itumbi alifanya jitihada zozote kusaka ushahidi kutoka kwa idara mbalimbali za serikali, zilizohusika na ununuzi wa shamba hilo lililo na thamani ya mabilioni ya pesa”.

Punde tu baada ya ombi hilo kuzamishwa kisheria, Bw Itumbi alimweleza Bw Ogoti kuwa atawasilisha rufaa kupinga hatua hiyo ya kumnyima fursa ya kutenda haki.

Biwi la simanzi mwanafunzi, 12 aliyejitoa roho akizikwa Nakuru

Na JOHN NJOROGE

HUZUNI Ijumaa ilitanda katika mtaa wa Kasarani, mjini Elburgon, katika Kaunti ya Nakuru wakati wa mazishi ya mwanafunzi wa darasa la tano aliyejitia kitanzi juma moja lililopita.

Familia, jamaa na marafiki walitirikwa na machozi wakati wa mazishi hayo ya Raban Kimungu Muiruri, 12. Mwili wa marehemu ulipatikana umening’inia kwenye paa la nyumba Jumapili iliyopita usiku.

Babake Paul Muiruri Wang’ombe, 57 alimrejelea kama mtoto mngwana, mtiifu na mwenye bidii ambaye alipenda masomo na kutumia muda wake mwingi na wanafamilia wake.

Marehemu alikuwa kitinda mimba kwenye familia hiyo iliyojaaliwa watoto 10.

“Nimefiwa na mtoto ambaye sikuwahi kugombana naye tangu utotoni. Kabla ya mauti yake, alikuwa amefurahi na hata alimtaka mamake ampikie chapati,” akasema Bw Wang’ombe. Baba huyo aliwataka wazazi wafuatilie mienendo ya wanao kwa kuwa bado ni wadogo na wanahitaji mwongozo mzuri.

Rafikiye marehemu Maxwell Mwangi ambaye pia walikuwa naye darasa moja alibubujikwa na machozi huku akisema kifo hicho kimemwaathiri sana kwa kuwa hakukitarajia.

“Aliniambia tutakutana baadaye kwa kuwa alikuwa anaenda mahali ambapo hakufichua. Nilitatizika sana hadi nikasikia mauti yake siku iliyofuatia,” akasema.

 

Boga akanya Mvurya kuingiza vita vyake na Joho katika kampeni

Na FADHILI FREDRICK

MWANIAJI ubunge wa Msambweni kupitia chama cha ODM, Bw Omar Boga, amemtaka Gavana wa Kwale Salim Mvurya akome kutumia kampeni za uchaguzi huo kumalizana kisiasa na Gavana Hassan Joho wa Mombasa.

Akizungumza katika msururu wa mikutano ya kujipigia debe kabla ya uchaguzi mdogo wa Disemba 15, Bw Boga alisema kwamba Bw Mvurya alikihama chama cha ODM kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 2017, na kwamba hastahili kuingilia masuala ya chama hicho.

“Tunahitaji siasa za ukomavu Msambweni ambazo zitaangazia jinsi wakazi watakavyonufaika na uongozi bora. Si hizi siasa za kukashifiana. Si sawa kwamba Bw Mvurya kila aendako anaukashifu uhusiano wangu na Gavana Joho. Kama ana tofauti na Joho, wazitatue nje ya kampeni hizi. Joho ni naibu kinara wa chama chetu na hakuna vile ambavyo nikiwa mwaniaji kwa tikiti ya ODM nitakosa kushirikiana naye,” akasema Bw Boga.

Gavana Mvurya na naibu wake Bi Fatuma Achani, wamejitosa ulingoni waziwazi kumpigia debe mgombea wa kujitegemea Bw Feisal Bader, ambaye anaungwa mkono na Naibu Rais William Ruto na wandani wake.

Bw Boga na Bader ndio wanaopigiwa upatu kutoana kijasho katika kinyang’anyiro hicho, ambacho kimewavutia wagombea wengine sita. Mbali na wagombea huru Charles Bilali na Mansury Kumaka, kuna Hassan Mwakulonda (Party of Economic Democracy), Khamis Mwakaonje (United Green Movement), Shee Abudulrahman (Wiper) na Marere Wamwachai (National Vision Party).

Bi Mwachai aliyewahi kuwa mbunge wa eneo hilo, ndiye mgombea pekee wa kike aliyesalia katika kujipima nguvu na wanaume saba, baada ya mgombea huru Mariam Sharlet Akinyi kujiondoa na kuahidi kumuunga Bw Boga. Akizungumza hivi majuzi katika kijiji cha Mulungunipa akimpigia Bader debe, Bw Mvurya aliwarai wakazi wa Msambweni kutomchagua Bw Boga kwa dai kuwa yeye hashirikiani na viongozi wa kaunti hiyo.

“Kama yeye Boga hashirikiani na viongozi wa kaunti hii bali anashirikiana na viongozi wengine na kutonitambua mimi kama gavana, je kweli anaweza kujali nyinyi wananchi atakapopata uongozi?” akauliza.

Bw Mvurya aliwaomba wakazi wa Msambweni wajitokeze kwa wingi siku ya uchaguzi na kumchagua Bw Bader, anayesema ana uzoefu kwa kuwa aliwahi kufanya kazi na marehemu Suleiman Dori, aliyefariki mwanzoni mwa mwaka huu.

“Msambweni tulimpoteza mbunge mchapa-kazi. Sote tuna huzuni na tutafarijika tukimpeleka Bader bungeni, ili aweze kuendeleza miradi ilioanzishwa na marehemu,” akasema.

Soka ya Ligi Kuu yarejea baada ya Wizara ya Michezo kulegeza masharti ya kudhibiti maambukizi ya Covid-19

Na CHRIS ADUNGO

WIZARA ya Michezo imeidhinisha kurejelewa kwa mashindano ya soka, hoki na vikapu bila ya mahudhurio ya mashabiki.

Hata hivyo, michezo ya kugusana sana, ikiwemo raga, itasubiri zaidi kabla ya kuanza upya kwa hofu ya kuchangia maambukizi zaidi ya virusi vya corona.

“Vikosi vya Ligi Kuu ya Soka na Team Kenya viko huru kurejelea shughuli zao. Aidha, timu za kitaifa zinazojiandaa kwa mashindano mbalimbali ya kimataifa zipo huru kuendelea kujifua. Shughuli zote nyinginezo za michezo miongoni mwa vikosi vya ligi za madaraja ya chini ni marufuku,” akasema Waziri wa Michezo, Amina Mohamed.

Mbali na soka katika kiwango cha klabu za Ligi Kuu na timu ya taifa pekee, michezo mingine ambayo imeidhinishwa kurejelewa ni voliboli, magongo, handiboli na riadha.

Kurejea kwa michezo kunatamatisha kipindi cha miezi tisa ya kusubiri baada ya serikali kupiga marufuku shughuli zote za michezo mnamo Machi kutokana na janga la corona lililovuruga sekta mbalimbali kote duniani.

Kati ya michezo ambayo itasuburi zaidi kabla ya kurejelewa kwa sababu inahusisha kugusana sana; ni raga, karate, taekwondo, uogeleaji, ndondi, scrabble na sataranji (chess).

Wizara ya Michezo imeweka michezo hii katika kategoria ya fani ambazo zina uwezo wa kuchangia maambukizi ya corona kwa kiwango kikubwa.

Hata hivyo, mazoezi ya vikosi vya taifa katika fani hizo yataendelea chini ya kanuni kali za kudhibiti maambukizi ya Covid-19.

Mabingwa mara 13 wa Ligi Kuu ya Kenya, AFC Leopards watachuana na Tusker FC uwanjani Nyayo, Nairobi mnamo Novemba 28 siku ambapo Vihiga United watavaana na Kakamega Homeboyz uwanjani Mumias Sports Complex nao Bandari FC waialike Sofapaka ugani Mbaraki.

Mnamo Novemba 29, City Stars watacheza na Nzoia Sugar, Western Stima wachuane na limbukeni Bidco United nao Posta Rangers wakwaruzane na wanabenki wa KCB mjini Machakos.

BBI si njia ya Canaan – Wataalam

Na BENSON MATHEKA

AHADI za Rais Uhuru Kenyatta na Kiongozi wa chama cha ODM Raila Odinga kuwa mchakato wa kubadilisha katiba kupitia BBI unalenga kuimarisha maisha ya Wakenya ni hekaya tupu, ikizingatiwa kuwa watabebeshwa mzigo wa kuendesha serikali itakayobuniwa baada ya kura ya maamuzi.

Viongozi hao wamekuwa wakiambia Wakenya kwamba lengo lao la kuasisi mchakato huo ni kufanya Kenya kuwa Canaan, nchi yenye maendeleo na usawa waliokusudia waanzilishi wa taifa hili.

“Ninaona tukikaribia Canaan, kama Musa aliyeketi Mlima Nebali na kuona siku za usoni za wana wa Israeli walipokuwa karibu kuvuka hadi nchi ya ahadi; mimi pia nimeona siku zetu za usoni,” Rais Kenyatta alisema alipohutubia bunge.

Alisema anaona Kenya ambayo raia wake hawatasumbuliwa na umasikini kwa sababu ya utawala mbaya na ambayo rasilmali zitagawika kwa usawa ili nchi yote ipate ustawi.

Bw Odinga ambaye amekuwa akiahidi wafuasi wake kwamba atawaongoza hadi Canaan, pia alirejelea kauli hiyo wakati wa uzinduzi wa ukusanyaji saini za kuunga kura ya maamuzi mnamo Jumatano.

“Kuna nchi tunayoona. Tumetembea katika jangwa kwa muda mrefu. Tumetembea katika jangwa la njaa na kutengwa. Tunaweza kuona nchi ya ahadi mbele yetu,” Bw Odinga alisema.

Hata hivyo, mapendekezo ya ripoti hiyo ambayo yanaelekea kushirikishwa katika kura ya maamuzi yanaonyesha kuwa maisha ya mwananchi wa kawaida yatakuwa magumu baada ya uchaguzi mkuu ujao.

Mswada huo unapendekeza mageuzi muhimu yatekelezwe kabla ya uchaguzi mkuu wa 2022. Ingawa Uhuru na Odinga wameahidi kwamba BBI ina mazuri, wadadisi wanasema Wakenya hawafai kutarajia Canaan baada ya kupitisha mswada wa BBI kwenye refarenda.

“Kuna mamba wengi katika BBI, haitavukisha Wakenya hadi Canaan bali wataendelea kubeba mzigo mzito wa kuendesha serikali itakayokuwa na nyadhifa nyingi kuliko ilivyo kwa sasa,” asema Lucia Ayiela wa vuguvugu la Kongamano la Mageuzi.

BBI inapendekeza nyadhifa tatu kuu zaidi za Waziri Mkuu na manaibu wawili. Imerejesha rasmi wadhifa wa mawaziri wasaidizi ambao watakuwa wabunge. Kwa sasa, katiba haitambui wadhifa huo ingawa Rais Kenyatta alitumia mamlaka yake kuwateua washirika wake wa kisiasa kusaidia mawaziri.

Gharama ya kuendesha serikali na lawama kuhusu mfumo wa ugavi wa rasilmali zimetambuliwa miongoni mwa masuala yatakayofanya ahadi za vinara wa BBI ya usawa na ustawi wa taifa kutotimia.

Katika mpangilio wa uongozi kwenye katiba ya 2010, serikali huwa inalalamika kuwa inatumia asilimia kubwa ya mapato yake kulipa mishahara, na wadadisi wanakadiria kuwa gharama hiyo itaongezeka maradufu mswada wa BBI ukipitishwa kwenye kura ya maamuzi.

Mswada huo unapendekeza viti vipya 70 vya ubunge ambavyo vikibuniwa vitaongeza gharama kwa mwananchi wa kawaida.

Kwa sasa kuna maeneobunge 290 na BBI ikipita Wakenya watalazimika kulipa wabunge 360 na maseneta 94. Kila kaunti itakuwa na maseneta wawili, mwanamume na mwanamke.

Kwa nchi ambayo inaendelea kulipa mlima wa madeni ya kigeni ya takriban Sh6.4 trilioni, maisha yatakuwa magumu nyadhifa hizi zitakapobuniwa Wakenya wakikubali BBI.

BBI inapendekeza serikali za kaunti zitengewe asilimia 35 ya mapato ya serikali ilhali inashindwa kutoa mgao wa sasa wa asilimia 15 kwa wakati.

“Ikiwa kaunti zimefilisika kwa kuwa serikali inashindwa kutoa asilimia 15 pekee ya pesa zinazotengewa, itakuwaje kwa asilimia 35? Hawa wabunge wanaoongezwa, manaibu waziri mkuu, na manaibu mawaziri watasaidia vipi kukomesha mizozo ya uchaguzi ambayo ndiyo chanzo cha fujo baada ya uchaguzi,” asema Mwanaharakati Ndungu Wainaina. Anasema kwamba kinyume na ahadi za vinara wa BBI, hali ya baadaye ya Wakenya itakuwa mbaya zaidi iwapo BBI itapitishwa.

“Wakenya, simameni mlinde nchi yenu, msinyamaze, simameni. Uchumi umedorora, hali ya afya ni duni, biashara zimeporomoka na ugatuzi umelemazwa kwa kunyimwa pesa,” alisema.

Pendekezo lingine ambalo litakuwa pigo kwa Wakenya wa kawaida na ambalo viongozi hao wamepigia debe ni kubuniwa kwa wadhifa wa kamishna wa kupiga darubini atakayeteuliwa na rais.

Kulingana na wadadisi, hatua hii itapokonya mahakama uhuru wake na iweze kutumiwa na viongozi kuidhinisha sera zake hata kama ni za kukandamiza raia.

Jana, Jaji Mkuu David Maraga aliwahimiza Wakenya kukataa pendekezo lolote linalonuiwa kupokonya mahakama uhuru wake.

Wabunge watoa ufafanuzi kuhusu tarehe ya mazishi ya Murunga

Na CHARLES WASONGA

KAMATI ya muda ya Bunge inayoandaa mazishi ya marehemu mbunge wa Matungu Justus Murunga imefafanua Ijumaa kuwa mazishi yatafanyika Jumamosi, Desemba 5, 2020, wala sio Jumamosi, Novemba 28.

Wakiongea na wanahabari katika majengo ya bunge, wanachama wa kamati hiyo wamesema kuwa mwili wa mwendazake utasafirishwa kwa ndege kutoka hifadhi ya maiti ya Lee Funeral Home, Nairobi alfajiri Desemba 5.

“Mwili huo utafasirishwa moja kwa moja hadi boma lake la kwanza katika eneo la Makutano kijiji cha Mautuma, eneobunge la Lugari. Utakaa hapo kwa saa chache kabla ya kusafirishwa tena kwa mazishi nyumbani kwake katika kijiji cha Makunda, eneobunge la Mutungu mwendo wa saa nane alasiri,” akasema Bw Wangwe ambaye pia ni Mbunge wa Navakholo.

Kiranja wa wengi katika Bunge la Kitaifa Emmanuel Wangwe ambaye ni mwenyekiti wa kamati ya muda ya bunge kuhusu maandalizi ya mazishi ya Justus Murunga amefafanua kuwa tarehe ya mazishi ni Jumamosi, Desemba 5, 2020. Akiongea na wanahabari katika majengo ya bunge, Ijumaa Novemba 27, 2020 Wangwe amepuuzilia mbali habari zinazoenea kwamba mazishi ni Jumamosi, Novemba 28, 2020. Picha/ Charles Wasonga

Akasisitiza: “Hii ndiyo tarehe ambayo familia na sisi wabunge tumekubaliana kwamba ndugu yetu Murunga atapewa heshima zake za mwisho. Wale wanaosema kuwa mazishi ni kesho Jumamosi (Novemba 28) wanapotosha na ni muhimu wapuuziliwe mbali.”

Aliandamana na wanachama wa kamati hiyo Benjamin Washiali (Mbunge wa Mumias Mashariki), Christopher Aseka (Khwisero), Elsie Muhanda (Mbunge Mwakilishi wa Wanawake wa Kaunti ya Kakamega) na Seneta Maalum Petronila Were.

Bw Wangwe amesema ibada ya mazishi ifanyika katika uwanja wa Shule ya Msingi ya Makunda, iliyoko umbali wa mita 500 kutoka nyumbani kwa mwendazake ambako maiti yake itazikwa.

Wabunge hao walifafanua kuwa masharti yote ya kuzuia msambaa wa virusi vya corona yatazingatiwa wakati wa mazishi ya marehemu Murunga.

KAMAU: Kenya ijifunze kutatua shida kwa mataifa yaliyostawi

Na WANDERI KAMAU

NCHI nyingi ambazo zimekuwa zikifurahia uthabiti wa kisiasa duniani hazikufikia hatua hiyo kwa njia rahisi.

Nyingi zina historia ndefu, chungu na yenye simulizi za kutamausha.

Baadhi zilifikia hatua hiyo baada ya kukumbwa na maafa na umwagikaji damu wa kuogofya.

Mfano halisi Amerika, Urusi, Ujerumani, Rwanda kati ya mataifa mengine.

Simulizi ya Amerika inafanana na mtoto anayesoma kwa shida nyingi lakini anapata mafanikio kwenye maisha yake ya baadaye.

Licha ya kupata uhuru wake mnamo 1776 na kutazamwa kama mojawapo ya nchi zenye kiwango cha juu zaidi cha demokrasia, nusura uthabiti huo uvurugike kati ya 1861 na 1877, baada ya baadhi ya majimbo yake kutaka kujitenga.

Majimbo hayo ni yale yaliyo katika eneo la Kusini.

Ulikuwa wakati mgumu kwa Amerika. Ni hatua iliyomfanya Rais Abraham Lincoln kuwaruhusu Waamerika wenye asili ya Kiafrika kujiunga na jeshi la taifa hilo ili kuyakabili majimbo ambayo yalitaka kujitenga.

Licha ya vita hivyo, Amerika iliweza kusuluhisha tofauti zake kisiasa chini ya Mpango Mpya wa Ujenzi wa Taifa.

Mpango huo ulichochewa sana na hasara iliyosababishwa na vita hivyo.

Kwa sasa, Amerika ni baadhi ya mataifa yanayochukuliwa kuwa kielelezo chema cha demokrasia duniani, licha ya changamoto za hapa na pale ambazo zimekuwa zikiiandama.

Nchini Urusi, enzi ya Vita Baridi (1947-1990) ndio ilitoa nafasi kwa ustawi wake mkubwa kiuchumi na kisiasa.

Ujerumani nayo hurejelea kuanguka kwa Ukuta wa Berlin mnamo 1989 kama tukio lililoweka ukurasa mpya katika siasa zake.

Kwa muda mrefu, uwepo wa ukuta huo ulikuwa ishara ya mgawanyiko mkubwa kati ya Ujerumani Mashariki na Ujerumani Magharibi; kwani ziliegemea mifumo tofauti ya kisiasa.

Kama Amerika, Ujerumani ni baadhi ya nchi zenye uthabiti mkubwa zaidi kisiasa na kiuchumi duniani.

Urejeleo huu mrefu unafuatia mdahalo mpya ambao umeibuka nchini, kuhusu ikiwa ni vizuri kurejelea upya kesi za ghasia zilizotokea baada ya uchaguzi tata wa 2007/ 2008 au la.

Mdahalo huu unafuatia tangazo la Mkurugenzi wa Idara ya Kuchunguza Uhalifu (DCI), Bw George Kinoti, Jumatatu, kwamba idara imepokea malalamishi kutoka kwa baadhi ya Wakenya kuwa wanatishiwa kuondoka wanakokaa na kurejea ‘makwao’ ielekeapo 2022.

Ni tangazo ambalo limezua hisia kali, hasa miongoni mwa wafuasi wa Naibu Rais William Ruto, wakisema mkakati huo ni “njama za kuzima nia yake kuwania urais 2022.”

Bila shaka, hizi si simulizi zinazopaswa kuwa vinywani mwetu wakati kama huu ambapo baadhi ya nchi zinajadiliana kuhusu mikakati ya kukita chumi zao kwa mfumo wa usasa duniani.

Imefikia wakati Kenya ijifunze kutoka kwa mataifa kama Rwanda, ambayo yamefanikiwa kusuluhisha tofauti zake zote za kisiasa.

Tulipaswa kusuluhisha tofauti hizi mara tu baada ya kesi za ghasia za 2007/2008 kukamilika katika Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC).

Ingawa hili halimaanishi walioathiriwa wasipate haki, tunajirudisha nyuma kutumia tofauti za jadi kuamua mielekeo yetu kisiasa kila uchaguzi mkuu unapokaribia.

akamau@ke.nationmedia.com

DAISY: Tuzae watoto tunaoweza kumudu mahitaji yao ya kimsingi

Na LUCY DAISY

WATOTO ni baraka na kila mwanadamu hufurahia sana anapopata mtoto.

Hakuna asiyependa kuitwa mama.

Katika jamii ya Kiafrika na hasa hapo awali, wengi walipenda sana kuzaa watoto wengi. Waliozaa watoto wengi walikuwa na sababu zao baadhi wakisema kuwa njia ya kujilinda hasa iwapo wengine wangeaga dunia.

Wengine waliwataja watoto kuwa baraka na wangekuwa msaada mkubwa katika siku za usoni kwa wazazi wao.

Hata hivyo, jinsi siku zinavyosonga, huduma kama vile za kiafya zinaimarika na kwa hivyo si rahisi kwa watu kuaga dunia wakiwa bado ni wachanga. Pia kwa sasa hali ya kiuchumi imekuwa ngumu na mahitaji ya kuwalea watoto kuongezeka.Kwa mfano wazazi hawana budi kuwapeleka watoto shuleni ili wapate masomo.Hivyo basi majukumu ya kuweza kuwalea watoto yameongezeka.

Hali hizi ni miongoni ya masuala ambayo yametoa changamoto kubwa katika masuala ya ulezi katika maisha ya sasa.

Zamani, watoto wengi walikosa kusoma na kusaidiana na wazazi wao katika kilimo ambapo walihitajika kuhakikisha kuwa wana chakula cha kutosha.

Maisha tunayoishi leo, ni sharti kila mtoto aende shule na pia bei ya vyakula imepanda.Hivyo basi si rahisi kulea watoto 10 kama hapo awali.

Lakini, inashangaza kuwa baadhi bado wanazaa watoto wengi licha ya kupitia hali ngumu kimaisha hasa ya kuweza kuhakikishia watoto hao maisha ya hadhi kwa kutimiza mahitaji ya kimsingi.

Hali hii inachangia katika ongezeko la umaskini hasa kwa kina mama nchini.Kwa mfano watoto wanao randaranda na kuombaomba mitaani siku hizi wameongezeka zaidi. Cha kusikitisha ni kuwa watoto hawa wanaomba pamoja na mama zao.

Kwa maoni yangu, ni vyema wanawake wazae watoto kulingana na uwezo wao wa kuwalea ifaavyo.Haina haja kwa anayefinyika kihela kuzaa watoto wengi.Hali ya kiuchumi ni ngumu mno na si rahisi kuwalea watoto wengi.

Pia ukosefu wa malezi bora ama namna za kujikimu ni miongoni mwa sababu zinazoelekeza baadhi ya watoto hao kwa uhalifu.

Kwa hivyo, ni muhimu kwa wanawake na familia kwa jumla zijitahidi kupanga uzazi ili kuhakikisha kuwa watoto wanaozaa wanapata malezi bora na kuishi maisha yanayofaa.

Jamii haina budi kukubali ya kuwa mambo yamebadilika na wanawake hawana budi kutumia njia zilizopo na zilizokubalika za kupanga uzazi ili kuzuia ongezeko la watoto wengi wasioweza kupata mahitaji yao ya kimsingi.

TAHARIRI: Kiswahili: Wabunge waache visingizio

KITENGO CHA UHARIRI

WABUNGE Novemba 26 waliingia Alhamisi ya tatu rasmi waliohitajika kuzungumza Kiswahili ndani ya Bunge la Kitaifa.

Sawa na Alhamisi mbili zilizopita, kulikuwa na vioja kwani wengine wao walitatizika sana kuzungumza lugha hiyo ya taifa.

Huwa ni aibu tunaposikia baadhi ya wabunge wakijitetea kuwa hawana uwezo kuzungumza Kiswahili kwa vile si lugha wanayoifahamu vyema.

Hawa ni wabunge wale wale ambao wakati wa kampeni unapofika, utawakuta wakiongea kwa ufasaha sana wanapoomba kura kwa wananchi.

Wanavyozungumza Kiswahili bungeni ni tofauti sana na jinsi wanavyoongea wanapotaka kura za wananchi mashinani ambao huwa ni vigumu kuelewa Kiingereza wanachokithamini hawa wabunge.

Badala ya kutoa vijisababu visivyo na msingi kuhusu kwa nini wanakumbwa na changamoto kuzungumza Kiswahili, ni vyema wajitahidi hadi wakati watakapokuwa na uwezo kikamilifu.

Wabunge na viongozi wengine wakuu wanafaa kuwa katika mstari wa mbele kupeperusha bendera ya taifa hili kwa nchi za nje ambapo wao huzuru mara kwa mara.

Hii ni kumaanisha kuwa, wanafaa wawe na ufahamu kwa mapana kuhusu tamaduni za nchi hii, kuu kati yao ikiwa ni lugha ya Kiswahili.

Wale kati yetu ambao wamewahi kupata nafasi ya kutembelea nchi za nje, au hata kujumuika na raia wa kigeni wanaotembelea nchini humu wanafahamu sana jinsi raia hao hutaka kufahamu mengi kuhusu nchi yetu, ikiwemo kujifunza Kiswahili kutoka kwetu.

Hivyo basi, ni aibu ikiwa kiongozi anayeshikilia nafasi ya hadhi kubwa kama vile mbunge ataanza kushikwa na kigugumizi wakati mzungu anapotaka amwongeleshe Kiswahili.

Tunafahamu kuwa huenda mfumo wa elimu ambapo watoto mashambani hadi leo hufunzwa kwa lugha ya mama huenda uliathiri uwezo wa wengi kuzungumza vyama lugha ya taifa.

Hata hivyo, kungali kuna nafasi ya viongozi kujirekebisha na hata kujitwika jukumu la kuwa mabalozi wa Kiswahili katika maeneobunge wanayoongoza. Baada ya bunge la taifa kuaza kukumbatia Kiswahili, ni matumaini yetu kwamba hatua hii itaenezwa hadi katika mabunge ya kaunti ambapo madiwani katika baadhi ya kaunti husisitiza kuzungumza lugha zao asili bungeni.

Rekodi ya Gor Mahia katika CAF Champions League kabla ya kuvaana na APR ya Rwanda

Na CHRIS ADUNGO

GOR Mahia wanatarajiwa Jumamosi kushuka dimbani kuvaana na APR ya Rwanda kwenye mchujo wa gozi la Klabu Bingwa Afrika (CAF Champions League) katika uwanja wa Amahoro jijini Kigali.

Miamba hao wa soka ya humu nchini watakuwa wakipania kusajili matokeo yatakayowawezesha kutinga hatua ya makundi ya kipute hicho kwa mara ya kwanza chini ya kipindi cha misimu mitano iliyopita.

Matumaini yao ya kusonga mbele mwaka jana yalizimwa na USM Alger ya Algeria iliyowabandua kwa jumla ya mabao 6-1 baada ya kichapo cha 4-1 ugenini na 2-0 ugani MISC Kasarani kwenye mchuano wa mkondo wa pili mnamo Septemba 2019.

Gor Mahia walirejea kwa soka ya CAF mnamo Februari 2017 ambapo walipangwa kuvaana na Leones Vegetarianos ya Equatorial Guinea katika raundi ya kwanza ya mchujo. Waliambulia sare ya 1-1 ugenini kabla ya kusajili ushindi wa 2-0 nyumbani.

Ufanisi huo uliwapa tiketi ya kuchuana na Esperance ya Tunisia mnamo Machi 2018 ambapo walibanduliwa kwa bao 1-0 baada ya kuambulia sare tasa katika mkondo wa kwanza jijini Nairobi.

Kichapo hicho kiliwafanya kushushwa ngazi kushiriki michuano ya Kombe la Mashirikisho (CAF Confederations Cup) ambapo walipangwa kukutana na SuperSport United ya Afrika Kusini kwenye mchujo.

Walifuzu kwa hatua ya makundi kwa kanuni ya wingi wa mabao ya ugenini (2-2) baada ya kusajili ushindi wa 1-0 nyumbani kabla ya chombo chao kuzamishwa kwa kichapo cha 2-1 ugenini katika uwanja wa Lucas Moripe.

Walitiwa baadaye katika Kundi D kwa pamoja na Yanga SC ya Tanzania, USM Alger ya Algeria na Rayon Sports ya Rwanda. Gor Mahia ambao ni mabingwa mara 19 wa Ligi Kuu ya Kenya, waliambulia sare ya 1-1 dhidi ya Rayon Sports, wakapoteza 2-1 dhidi ya USM Alger kabla ya kupepeta Yanga 3-2.

Hata hivyo, kichapo cha 2-1 dhidi ya Rayon waliokuwa wakinolewa na kocha Roberto Oliveira ambaye kwa sasa anawafunza Gor Mahia, kilizamisha matumaini ya miamba hao wa Kenya kusonga mbele kwa hatua ya robo-fainali. Hii ni baada ya Rayon Sports kujizolea alama moja muhimu dhidi ya USM Alger ugenini na kusonga mbele kutoka Kundi D.

Safari ya Gor Mahia kwenye CAF Champions League mnamo 2018 ilianza kwa ushindi dhidi ya Nyasa Big Bullets ya Malawi. Katika mkondo wa kwanza, walisajili ushindi wa 1-0 uwanjani Kasarani kabla ya Big Bullets kusajili matokeo sawa na hayo wakati wa marudiano. Mshindi wa mechi hiyo aliamuliwa kwa mikwaju ya penalti ambapo kipa Boniface Oluoch alipangua makombora mawili na kusaidia Gor Mahia kuibuka na ushindi wa 4-3.

Matumaini ya Gor Mahia kusonga mbele kwenye Champions League mnamo Disemba 2018 yalizimwa ghafla na Lobi Stars ya Nigeria waliowapiga 2-0 kwenye mchuano wa raundi ya pili ya mchujo.

Austin Ogunye na Alimi Sikiru walifungia Lobi Stars katika mechi ya marudiano baada ya Gor Mahia kusajili ushindi wa 3-1 nyumbani wakati wa mechi ya mkondo wa kwanza.

Kwa mara nyingine, Gor Mahia walishuka ngazi hadi mechi za Confederation Cup na wakapangwa pamoja na New Star de Doula ya Cameroon kwenye mchujo.

Baada ya kushinda 2-1 nyumbani, walilazimisha sare tasa jijini Doula na wakafuzu kwa hatua ya makundi. Katika Kundi D, walipigwa 2-1 ugenini na Petro Atletico ya Angola, 1-0 na NA Hussein Dey ya Algeria na 4-0 dhidi ya SC Zamalek ya Misri.

Hata hivyo, walifaulu kufuzu kwa robo-fainali baada ya kupepeta Zamalek 4-2, Hussein Dey 2-0 na Petro Atletico 1-0 nyumbani. Licha ya kusonga mbele, Gor Mahia walipokezwa kichapo cha mabao 5-1 ugenini na Renaissance Sportive de Berkane ya Morocco wlaiowacharaza 2-0 nyumbani.

Mnamo 2019-20, Gor Mahia waliwapepeta Aigle Noir ya Burundi 5-1 nyumbani baada ya kuambulia sare tasa ugenini jijini Bujumbura.