FUNGUKA: Utamu wa ubuyu ni ladha tofauti

NA PAULINE ONGAJI 

Inapowadia katika masuala ya mapenzi, mara nyingi jamii inamtarajia mtu kuwa na mpenzi mmoja.

Lakini kuna wale wanaopendelea ladha za mahaba kutoka kwa watu tofauti.Lilly ni mmoja wao. Ni mwanamke wa miaka 39, na ni mkazi wa jiji la Nairobi. Anafanya kazi kama mhudumu wa masuala ya mahusiano mema katika shirika moja.

Yeye ni mmoja wa hao wanawake wasiozingatia sana suala la mwonekano na mara nyingi utampata akiwa amevalia tishati, suruali ya jinzi na viatu vya raba.

Aidha, hana mazoea ya kujipaka vipodozi wala kuunda nywele zake.Bibi huyu ameolewa kwa miaka kumi sasa, na pamoja na mumewe, wamejaliwa watoto watatu.

Walifunga ndoa kupitia harusi kubwa ya kanisani.Lakini licha ya kuolewa, Lilly ana wapenzi wengine watatu ambapo wanaume wote wanajuana na kukubaliana na mpangilio wa uhusiano huu, kama anavyosimulia.Mumewe ambaye tutamuita John, ana miaka 44.

Kisha kuna Marco, mwanamume wa miaka 42, ambaye hajawahi oa. Alafu kuna Mika, mwanamume wa miaka 48 ambaye alitalikiana na mkewe miaka mitano iliyopita.

Mpenziwe wa mwisho anaitwa Jack, mwenye umri wa miaka 54, ambaye pia alitalikiana na mkewe.

“Maisha yangu yanaridhisha kwelikweli. Uhusiano huu umekuwa na manufaa mengi kwangu.

Kwanza, kila mwanamume anatimiza mahitaji tofauti; ni kana kila mmoja ana jukumu katika uhusiano huu.Kwa mfano, pamoja na mume wangu John, tunafurahia masuala ya siasa na mahusiano ya kimataifa. Kwa upande mwingine, pamoja na mchumbangu Marco, tunafurahia kutazama filamu.

Tukiwa na mpenzi wangu Mika, tunafurahia masuala ya kidini na kwenda kanisani pamoja, na mwishowe Jack, huwa tunafurahia kambumbu ambapo kila wikendi utatupata katika klabu mbalimbali tukifuatilia ligi za soka za Ulaya.Marco ni stadi wa mahaba ambapo yeye huniacha nikiwa nimeridhika kila wakati.

Lakini haimaanishi kwamba hao wengine hawapati fursa ya kufurahia uhondo huu. Kila mmoja ana nafasi ya kufurahia burudani kuambatana na ratiba tuliyopanga sote pamoja.

Wote wananipenda na hakuna hata mmoja kati yao anayewazia kuwa na uhusiano wa pembeni.Mwanzoni nilipoanza maisha ya kuchumbiana, nilikuwa na wapenzi kadhaa lakini ilikuwa mmoja baada ya mwingine.

Lakini nilipotimu miaka 32 ndipo nilipoanza kukagua sampuli tofauti za madume kwa mpigo mmoja. Hapo ndipo nilipotambua kwamba mimi sio mwanamake anayeridhishwa na mwanamume mmoja bali madume kadhaa, suala ambalo mabinti wengi hushindwa.

Nazungumzia kuhusu uhusiano wangu huu ambao huenda kwa baadhi ya watu sio wa kawaida ili kuwawezesha watu kuwaelewa watu wengine ambao nyoyo zao haziwaruhusu kumpenda mtu mmoja.

Zaidi ya yote, huu ni uhusiano mzuri kwani napata fursa ya kuonja ladha tofauti za mahaba, ndiposa nawahimiza mabinti wengine wajaribu mtindo huu wangu ili wafurahie maisha”.

Mastaa wa Kenya kujitokeza mbio za Relays zikipamba moto

Na AYUMBA AYODI

Mastaa wa mbio za mita 100 hadi mita 800 wanatarajiwa kujitokeza kwa wingi wakati wa duru ya pili ya Mbio za Kupokeza vijiti za kitaifa zitakazoshuhudia vifaa vya kielektroniki vya kurekodi kasi vikitumiwa uwanjani Nyayo jijini Nairobi hapo Jumamosi.

Duru hii imevutia washikilizi wa rekodi za kitaifa Mark Otieno (mita 100) na Hellen Syombua (mita 400) huku wanariadha wakijitahidi kuridhisha kabla ya mchujo wa Riadha za Dunia za Mbio za Kupokezana vijiti.

Tofauti na duru ya kwanza iliyofanyika Januari 9 iliyohusisha mbio zisizo za kawaida za mita 150, mita 300, mita 500, mita 1,000 na mita 1,600, duru ya pili itarejelea mbio za kawaida za mita 100, mita 200, mita 100 kuruka viunzi, mita 400, mita 800 na zile za kupokezana vijiti.

“Tunaweka sawa vifaa ambavyo tutatumia kwenye duru hii,” alisema naibu rais wa Shirikisho la Riadha Kenya (AK) Paul Mutwii, ambaye pia ni mkurugenzi wa mashindano. Mutwii aliongeza kuwa mwanariadha yeyote mtajika anayetumai kuwakilisha Kenya katika Riadha za Dunia za Kupokezana vijiti lazima ashiriki duru ya pili.

Alifichua kuwa baada ya duru ya pili, AK itachagua watimkaji watakaoshiriki duru ya tatu mnamo Februari 6 ambayo itakuwa ya waalikwa pekee.

Mchujo wa kitaifa utaandaliwa Machi 26-27 uwanjani Nyayo. Pia, mchujo huo utakuwa kupitia mwaliko, huku AK ikitayarisha timu itakayopeperusha bendera ya Kenya katika mashindano ya dunia mnamo Mei 1-2 mjini Silesia, Poland.

Otieno, ambaye aliwakilisha Kenya katika Riadha za Dunia za Mbio za kupokezana vijiti mwaka 2019 mjini Yokohama, Japan, alisema atakimbia katika mbio za mita 100 na mita 200, baada ya kukamilisha mbio za mita 150 kwa sekunde 15.5.

“Nilifurahia kutimka mbio za mita 150, ingawa sikuwa nimefanya mazoezi ya kasi msimu huu. Niko tayari kushiriki vitengo viwili msimu huu,” alitangaza bingwa huyo wa Kenya mwaka 2017 na 2018 wa mbio za mita 100. Otieno anashikilia rekodi ya kitaifa ya mbio za mita 100 ya sekunde 10.14.

Amefichua kuwa analenga kukamilisha mbio za mita 100 kwa sekunde 10.05 na zile za mita 200 kwa sekunde 20.23 kabla ya mchujo wa kitaifa na ameomba AK itumie vifaa vya kielektroniki vya kurekodi kasi na vile vya kupima hali ya upepo ili waweze kutimiza ndoto zao. “Tuna ratiba ngumu mwaka huu na itakuwa busara kutumia vifaa hivyo tunapolenga michezo ya Olimpiki,” alisema Otieno.

Ferdinand Omanyala, ambaye alinyakua ubingwa wa mita 300, Dan Kiviasi, Gilbert Osure na Zablon Ekwam ni baadhi tu ya washiriki wa mbio za mita 100 na mita 200.

Zitakuwa mbio za kwanza kwa Syombua tangu akamate nafasi ya nne katika mbio za mita 400 kwenye duru ya Riadha za Dunia za Continental Tour ya Kip Keino Classic mnamo Oktoba 3, 2020.

Syombua atashiriki mbio za mita 400 ambazo zimevutia bingwa wa kitaifa wa mita 400 Mary Moraa, ambaye alitamba katika mbio za mita 500 katika duru ya kwanza, pamoja na Joan Cherono, Veronica Mutua na Sylvia Chesebe, miongoni mwa wengine. – Imetafsiriwa na Geoffrey Anene

Aina mpya ya corona kutoka Afrika Kusini yafika Kenya

Na  MASHIRIKA

KENYA imegundua visa viwili vya maambukizi ya aina mpya ya virusi vya corona iliyolipuka kwa mara ya kwanza nchini Afrika Kusini, wizara ya afya ilitangaza Alhamisi.

Kaimu mkurugenzi mkuu wa Afya Patrick Amoth Alhamisi alisema kuwa wanaume wawili waliopatikana na virusi hivyo wameondoka nchini Kenya.

Hata hivyo, Dkt Amoth hakuwaambia wanahabari ni wapi wanaume hao walipimwa na ikiwa wamejulishwa kwamba wana virusi hivyo hatari.

“Visa hivi viligunduliwa kutokana na uchunguzi ambao maafisa wetu wanaendesha. Wanaume hawa wawili tayari wamerejea nchini mwao. Wakati ambapo walipatikana, wawili hao hawakuwa wameanza kuonyesha dalili zozote za Covid-19,” akawaambia wanahabari jijini Nairobi.

Wanasayansi wanasema kuwa aina hiyo ya virusi vya corona vinasambaa haraka kuliko vile vya mwanzoni.

Hata hivyo, Dkt Amoth alitoa hakikisho kwamba aina zote za chanjo ambazo zimevumbuliwa kufukia sasa zinaweza kudhibiti aina hii ya virusi vya corona.

KING’ORI: Visa vya wanafunzi kushambulia walimu lazima vidhibitiwe

NA KINYUA BIN KING’ORI

WANAFUNZI wamerejea shuleni juzi tu baada ya kukaa nyumbani kwa takriban miezi tisa kutokana na janga la corona.

Lakini katika siku za hivi punde baada ya kurejea kwao, kumekuwa na matukio ya kushangaza kutoka kwa baadhi yao.Ni suala la kusikitisha kuona kuwa mwanafunzi anaamua kubeba silaha na kuamua kumshambulia mwalimu wake.

Majuzi, mwanafunzi wa kidato cha tatu wa shule ya upili ya Kisii High alisababisha shughuli za masomo kukatizwa kwa muda alipomjeruhi mwalimu wake kwa madai ya kumwadhibu huku pia akimjeruhi mwingine aliyeenda kumsaidia mwenzake.

Pia kumekuwa na kisa cha mwanafunzi kupatikana akiwa na panga shuleni katika Kaunti ya Kwale, miongoni mwa vingine. Vitendo hivyo, japo huenda tukaviona vichache leo ni thibitisho kwamba wanafunzi huenda ikawa wamerithi tabia potovu kutoka kwa jamii au wazazi kwa muda wa miezi tisa ambayo wamekaa nje kutokana na ugonjwa wa corona.

Kibarua kigumu tulichonacho kwa sasa ni vipi tunaweza kukomesha visa vya aidha hii. Serikali inafaa kurejesha adhabu ya kiboko shuleni au ibuni mbinu mbadala ya kurejesha nidhamu shuleni, ni lazima mazingira ya mwalimu yawe salama shuleni na nje ya shule kama ya mwanafunzi yalivyo.

Usalama wa mwalimu wafaa kuboreshwa ili wasijeruhiwe na wanafunzi waliopotoka kimaadili.Walimu nchini wanataka kutekeleza wajibu wao katika mazingira bora wala si vinginevyo.

Kwa muda mrefu tumeishi kuangazia usalama wa wanafunzi na kusahau walimu. Mfano, wiki jana vyombo vya habari vimekuwa vikiripoti visa mbalimbali vya walimu kujeruhiwa, Lakini inasikitisha kuona licha ya matukio hayo ya utovu wa nidhamu kutokea wazazi wamekaa kimya hawajajitokeza hadharani kushtumu visa hivyo.

Hali ingekuwa tofauti ikiwa ni mwalimu angekuwa amemdunga mwanafunzi kisu. Hata hivyo, hali hii inafaa kudhibitiwa kwani ikiwa wanafunzi wataendelea na vitendo vya kushambulia walimu wao, bila shaka viwango vya vlimu vitashuka mno, maana walimu watakuwa wakifanya kazi zao kwa uoga.

Wizara ya Elimu haipaswi sasa kunyamaza walimu wakishambuliwa, hatutaki mwalimu auliwe shuleni na wanafunzi ndio tuanze kukaa vikao kutafuta suluhu. Waziri wa Elimu, Prof George Magoha ahakikishe kuwa serikali inawalinda walimu dhidi ya visa vya aina hii.

Na ili elimu iweze kusaidia kufanikisha nchi na vizazi vijavyo, lazima wanafunzi waweze kuwa wenye nidhamu shuleni hata wakiwa katika mazingira tofauti.

Toyota Kenya kutuza mwanafunzi bora Sh500,000 katika uchoraji gari

Na Leonard Onyango

KAMPUNI ya magari ya Toyota Kenya, imetangaza tuzo ya Sh500,000 kwa mwanafunzi atakayeibuka mshindi wa shindano la uchoraji wa magari mwaka huu.

Kampuni hiyo jana ilisema kuwa shule ya mwanafunzi bora itatuzwa kitita cha Sh1 milioni.Wanafunzi wanaohitaji kushiriki makala ya 14 ya shindano hilo, linalojulikana kama Toyota Dream Car Art Contest, wamehitajika kutuma michoro yao kufikia Januari 31, mwaka huu.

Hii itakuwa mara ya kwanza kwa washindi kutuzwa kitita cha fedha. Washindi wa makala yaliyopita walipelekwa katika makao makuu ya Toyota nchini Japan.

Kulingana na Toyota Kenya, mchoro utakaowavutia waamuzi ni sharti uwe wa ubunifu na kuonyesha mwonekano wa magari katika siku za usoni.

 

Wanafunzi 170,000 waliokosa kurejea shuleni wasakwa

Na LEONARD ONYANGO

TAKRIBANI wanafunzi 170,000 hawajarejea shuleni tangu shule zilipofunguliwa wiki mbili zilizopita licha ya serikali kuagiza machifu kuwasaka.

Uchunguzi uliofanywa na Taifa Leo umebaini kuwa wengi wa wanafunzi ambao hawajarejea shuleni wameolewa, wamejiingiza katika dawa za kulevya au wanashiriki shughuli za kuwaletea mapato.

Jana, waziri wa Elimu George Magoha alikiri kuwa baadhi ya wanafunzi ambao hawajarejea shuleni wana umri wa zaidi ya miaka 18 hivyo ni vigumu kuwalazimisha kuendelea na masomo yao.

Kwa mfano, katika shule ya Upili ya Wasichana ya Our Lady of Fatima iliyoko mtaani Kariobangi Kaskazini, Nairobi, wanafunzi 24 kati ya 900 hawajarejea.

Kulingana na waziri wa Elimu George Magoha, wanafunzi watano kati ya 24 ambao hawajarejea ni wajawazito na wanakaribia kujifungua.Prof Magoha aliyekuwa akizungumza katika ya Shule ya Wasichana ya Our Lady of Fatima, alisema kuwa idadi kubwa ya wanafunzi katika maeneo kame, ikiwemo Kaunti ya Turkana, hawajarejea shuleni kutokana na ukosefu wa chakula shuleni.

“Malori ya kusafirisha chakula katika maeneo hayo yamekumbwa na changamoto za usafiri njiani kutokana na barabara mbovu. Mwishoni mwa wiki hii shule hizo zitapokea chakula,” akasema Prof Magoha.

Alisema tangu shule kufunguliwa Januari 4, mwaka huu, asilimia 99 ya wanafunzi wamerejea shuleni.“Machifu na maafisa wengine wa serikali wanaendelea kusaka wanafunzi ambao hawajarejea shuleni,” akasema Prof Magoha.

Takwimu za wizara ya Elimu zinaonyesha kuwa takribani watoto milioni 17 wanasoma katika shule za msingi na sekondari humu nchini. Hiyo inamaanisha kuwa wanafunzi 170,000 ambao ni sawa na asilimia moja, hawajulikani waliko.

Wakati huo huo, Waziri Magoha alionya wakuu wa shule dhidi ya kuwafukuza wanafunzi wanaoshindwa kulipa karo.Aliwataka wakuu wa shule kutembelea familia za wanafunzi hao ili kuthibitisha ikiwa zina uwezo wa kulipa karo au la.

“Mna miguu na afya njema. Ni nini kinawazuia kutembelea familia za wanafunzi wanaoshindwa kulipa karo? Ni makosa kumrudisha nyumbani mwanafunzi ambaye familia yake inaishi maisha ya umaskini; hata ukiwafukuza pesa hazitaanguka kutoka mbinguni,” akasema Prof Magoha.

Agizo hilo la wizara ya Elimu limewaweka wakuu wa shule katika njiapanda kwani itakuwa vigumu kwao kutembelea familia za mamia ya wanafunzi wanaoshindwa kulipa karo.

Prof Magoha alipiga marufuku vieuzi au sanitaiza shuleni akisema kuwa huenda vikatumiwa na wanafunzi kuteketeza shule.

“Walimu wahakikishe kuwa hakuna mwanafunzi anayeenda na sanitaiza darasani au katika bweni. Wanaokuja nazo wanyang’anywe kisha wapewe wakati wa kuondoka shuleni. Hii ni kwa sababu tumeanza kushuhudia visa vya shule kuteketezwa kwa kutumia sanitaiza,” akasema.

Prof Magoha alisema kuwa wanafunzi wa Gredi 1 hadi Gredi 3 wanaosomea mitaa ya mabanda na maeneo yenye kiwango kikubwa cha umaskini watapewa uji wa bure na serikali.

Kulingana na Prof Magoha, uji huo ulio na soya, utasaidia ubongo wa watoto kukua vyema.Alisema shule zote za umma za jijini Nairobi zimepokea madawati kutoka kwa serikali.

Shule za Kaunti ya Uasin Gishu zimepokea asilimia 94.7 ya madawati ikifuatiwa na Siaya (asilimia 91.5), Vihiga (asilimia 90), Kisumu (asilimia 88.2), Nyandarua (asilimia 84.5), Nyeri (asilimia 82.8), Kiambu (asilimia 82.4), Migori (asilimia 82.2), Machakos (asilimia 81.9), Murang’a (asilimia 81.8) na Busia (asilimia 81.6).

ODM wajuta kuingia katika handisheki bila utaratibu

LEONARD ONYANGO na VALENTINE OBARA

CHAMA cha ODM kimeonekana kujutia mkataba wa maelewano kati ya Rais Uhuru Kenyatta na kiongozi wa chama hicho, Raila Odinga.Hii ni kufuatia mzozano wa kisheria ambao unatishia kunyima chama hicho nafasi ya unaibu gavana katika Kaunti ya Nairobi.

Baada ya madiwani wa ODM kuongoza wenzao katika kumng’oa mamlakani aliyekuwa gavana Mike Sonko, chama hicho kilitarajia kupewa nafasi ya naibu wa gavana.

Hata hivyo, wataalamu wa kisheria na duru katika Chama cha Jubilee wanasema huenda ODM isipate nafasi hiyo kwa vile hakuna mkataba rasmi wa ushirikiano kati ya vyama hivyo viwili.

Makubaliano ya handsheki yalihusu tu masuala ya kitaifa yanayofaa kurekebishwa, ilhali mikataba ya ushirikiano wa kisiasa huhitajika kuwasilishwa kwa afisi ya msajili wa vyama.Ijapokuwa Bw Odinga husisitiza kuwa ushirikiano wake na Rais hautatikisika, jana ishara zilionyesha hali si shwari.

Kamati Kuu ya kitaifa ya chama hicho ilikutana Nairobi na katika kikao cha wanahabari, Katibu Mkuu Edwin Sifuna akatangaza kuwa kuendelea mbele chama hicho kitajihadhari kuhusu makubaliano yake na vyama vingine.

‘Ili kulinda na kujenga maslahi ya chama kote nchini, kuanzia sasa kamati hii itasisitiza kuwe na makubaliano rasmi na vyama vingine kuhusu masuala ya aina yoyote,’ akasema Bw Sifuna.

Alisema ODM itasisitiza kuteua mwanachama awe naibu gavana, punde baada ya mahakama kuruhusu mchakato wa kumwapisha gavana mtarajiwa Anne Kananu kuendelea mbele.Katika siku za hivi majuzi, baadhi ya viongozi akiwemo Seneta wa Siaya James Orengo na Mbunge wa Makadara George Aladwa, wamekuwa wakieleza hofu kwamba huenda Jubilee ikamchezea shere Bw Odinga.

Wakati huo huo, chama hicho kimeanza mchakato wa kutafuta mwaniaji wa urais atakayepeperusha bendera ya chama hicho katika Uchaguzi Mkuu wa 2022.

Bodi ya Uchaguzi ya ODM (NEB) inatarajiwa kuchapisha tangazo magazetini wiki hii la kuwataka Wakenya wanaotaka kuwania urais kupitia chama hicho kutuma maombi.

Viongozi wa ODM ambao tayari wametangaza azma yao ya kutaka kuwania urais ni magavana Wycliffe Oparanya (Kakamega), Hassan Joho (Mombasa) na Amason Jeffah Kingi (Kilifi) pamoja na Bw Odinga ambaye aliwania urais kwenye chaguzi za 1997, 2017, 2013 na 2017.

Japo ameonyesha dalili kuwa huenda akawania urais 2022, Bw Odinga hajatangaza wazi kuwa atajitosa kwenye kinyang’anyiro. Tayari Bw Joho na Bw Kingi wametishia kuunda chama kipya kitakachotetea masilahi ya watu wa Pwani.Iwapo viongozi wawili hao wa Pwani watajiondoa, basi Bw Oparanya huenda akakabidhiwa tiketi ya ODM endapo Bw Odinga hatatuma maombi ya kutaka kuwania urais kwa mara ya tano.

Tangu chama cha ODM kubuniwa mara baada ya Wakenya kutupilia mbali kura ya maamuzi ya kutaka kubadilisha katiba mnamo 2005, hakuna mwanasiasa mwingine tofauti na Bw Odinga ambaye amewahi kuwania urais kupitia tiketi ya chama hicho.Bw Odinga alitumia tiketi ya ODM kuwania urais bila mafanikio katika uchaguzi wa 2007, 2013 na 2017.

Vyama vipya vinaundwa kwa misingi ya ukabila – Msajili

NA MWANDISHI WETU

MSAJILI wa Vyama vya Kisiasa, Bi Ann Nderitu, ameeleza hofu kuhusu ongezeko la vyama vya kisiasa vinavyoegemea ukabila nchini uchaguzi mkuu unapokaribia.

Alisema afisi yake imeanza kupanga kuhusu namna ya kuimarisha na kupanua uwezo wa vyama vya kisiasa vilivyopo kuzima hali hiyo.

“Kuanzia sasa, usajili wa vyama vya kisiasa utajikita kuhusu falsafa na manifesto zake. Vyama lazima viendeleze umoja miongoni mwa Wakenya. Vyama hivyo na wanasiasa vinatarajiwa kuhubiri amani na umoja badala ya kuzua migawanyiko baina ya jamii nchini. Ni vyama vilivyo na mitazamo ya kitaifa pekee ambavyo vitasajiliwa,” akasema Bi Nderitu.

Alitoa kauli hiyo jana, alipomtembelea Gavana Francis Kimemia wa Nyandarua afisini mwake.Kwa muda sasa, vyama vipya vimekuwa vikisajiliwa baadhi vikihusishwa na vigogo wakuu wa kisiasa.

Naibu Rais William Ruto tayari ameonyesha wazi kuunga mkono chama cha United Democratic Alliance (UDA) ambacho nembo yake ni wilbaro.

Katika eneo la Pwani, viongozi mbalimbali wa mirengo yote wamekuwa wakitoa wito kuundwe chama cha kutetea maslahi ya jamii za ukanda.Vile vile, katika eneo la magharibi, vyama vya Ford Kenya na Amani National Congress vimezidisha juhudi za kudhibiti siasa za eneo hilo.

Gavana Kimemia jana alitangaza uwezekano wa kubuniwa chama kingine cha kisiasa karibuni. kabla ya uchaguzi mkuu wa 2022, au muungano wa vyama vinavyoegemea mrengo wa Jubilee.

“Wakati umefika kwa Chama cha Jubilee (JP) kuwachukulia hatua wanasiasa waasi chamani. Tunapaswa kukilainisha na kukipa nguvu chama chetu ili kuendelea mbele. Hakuna jambo lolote linalotuzuia kuungana na vyama vingine kama ODM,”akasema.

Changamoto tele zinazomsubiri Biden kukabili

Na AFP

JOE Biden jana aliapishwa rais wa 46 wa Amerika na kutamatisha utawala wa Donald Trump uliosheheni misukosuko na migawanyiko.Biden sasa anaanza kibarua kigumu cha kupambana na janga Covid-19 na kupalilia umoja katika taifa lililogawanyika chini ya uongozi wa Trump.

Biden, 78, ambaye alikuwa makamu wa rais kwa miaka minane chini ya utawala wa Barack Obama, na seneta kwa muda mrefu wa Delaware, aliapishwa saa 12 jioni jana (saa sita saa za Amerika) nje ya jengo la Capitol, jijini Washington.

Japo shughuli ya kupitishwa kwa mamlaka ilifanyika ilivyo kawaida kwa zaidi ya karne mbili, hafla ya jana ilikuwa ya aina yake.Zaidi ya maafisa 25,000 ya usalama, wakiwemo wanajeshi, walimwagwa jijini Washington kwa ajili ya kuzuia fujo za Januari 6 za jaribio la Trump kupindua serikali.

Raia wa kawaida walizuiwa kuhudhuria shughuli hiyo ya kuapishwa kwa Biden kutokana na janga la Covid-19.Alipowasili Washington Jumanne, Rais huyo mpya alitoa risala maalum kwa zaidi ya watu 400,000 ambao wameangamizwa na janga hilo kufikia sasa.Biden vile vile alikariri kujitolea kwake kuunganisha taifa la Amerika baada ya fujo zilizosababishwa na Trump.

Kawaida umati mkubwa wa watu hukusanyika jijini Washington siku moja kabla ya kuapishwa kwa rais mpya.Lakini Biden ambaye aliandamana na Makama wa Rais Kamala Harris walikuwa pekee yao katika ukumbi huo.Badala yake bendera 200,000 ziliwekwa kuwakilisha umati wa watu ambao haukuwepo.

Mnamo Jamanne, Trump, ambaye hajaonekana hadharani kwa wiki moja, alivunja kimya chake kwa kuhutubia taifa kwa njia ya video, na kwa mara ya kwanza aliwataka Waamerika “kuombea” ufanisi wa utawala mpya.\Trump hajawahi kumpongeza rais huyo mpya kufuatia ushindi wake.

Kazi ya mwisho aliyofanya jana kabla ya kupanda ndege kuelekea nyumbani kwake jimbo la Florida ni kutoa msamaha kwa watu 73 waliohukumiwa kwa makosa mbalimbali au wanakabiliwa na mashtaka.

Miongoni mwao ni wandani wake wakuu.Mmoja wa washirika wake waliofaidi kutoka na msamaha huo ni Steve Bannon, aliyeshtakiwa kwa kuiba pesa zilizochangwa kwa ajili ya ujenzi wa ukuta kati ya mpaka wa Amerika na Mexico.

Hata hivyo, orodha hiyo iliyotolewa na Ikulu ya White House haikuwa na jina la Trump au jamaa zake. Awali, taharuki ilitanda katika Capitol Hill ambako Seneti ilitarajiwa kujadili mashtaka dhidi ya Trump baada ya Bunge la Wawakilishi kupitisha kura ya kumng’oa mamlakani kwa kuchochea fujo za Januari 6.

Rais Biden anatarajiwa kuwasilisha orodha ya watu aliowateua katika baraza lake la mawaziri waidhinishwe.

MWISHO WA GIZA!

NA WAANDISHI WETU

RAIS anayeondoka wa Amerika Donald Trump ameingia katika historia ya Amerika kama rais pekee aliyepigiwa kura ya kutimuliwa na bunge mara mbili, mbali na kuwa wa pekee katika siku za majuzi kukataa kuhudhuria hafla ya kuapishwa kwa mrithi wake.

Kiongozi huyo aliyechaguliwa 2016, ameacha Amerika ikiwa inayumbayumba na kudhoofika kiuchumi, kidiplomasia na migawanyiko ya kikabila.

Katika utawala wake wa miaka minne, mfanyibiashara huyo, ambaye wakati mmoja alikuwa ‘celeb’ wa televisheni, alitumia vitisho, kugawanya watu, kudharau taasisi na kusisitiza kupewa uaminifu na wote.

Yeyote aliyejaribu kutofautiana naye alifutwa kazi ama kutukanwa hadharani na rais huyo aliyekuwa mzushi ajabu. Alivuruga pia uhusiano kati ya Amerika na mataifa ya kigeni wakiwemo washirika wake wa karibu, akataja mataifa ya Afrika kama yanayofanana na mashimo ya choo, akadunisha Waislamu na watu weusi, wanawake miongoni mwa wengine.

Alizozana na China kipindi chake chote madarakani, akaondoa Amerika katika shirika la afya la WHO na mikataba kadhaa ya kimataifa, akadunisha muungano wa NATO, uhusiano wake na marafiki wa Uropa ukaingia baridi, akavuruga mkataba wa nyuklia na Iran miongoni mwa masihala mengine ya kidiplomasia.

Hata hivyo alipendelea Israeli na kulazimisha mataifa kadhaa kuanza uhusiano wa kidiplomasia na nchi hiyo ya Mashariki ya kati.

MCHOCHEZI SUGU

Trump pia alifanikiwa kuchochea hisia kali za ubaguzi wa rangi hasa miongoni mwa wazungu wenye misimamo mikali.Kiongozi huyo alivunja mtindo wa marais wa Amerika kuzungumza na raia wao na ulimwengu kwa jumla kwa kugeukia mtandao wa Twitter kama njia yake kuu ya mawasiliano.

Hakusita kuwatisha wakosoaji wake mitandaoni kwa matusi na kuwadhalalisha wakiwemo raia wa kawaida hadi marais wa mataifa mengine. Mtindo huo ulimwezesha kupata ufuasi wa watu zaidi ya milioni 88 wengi wao wakiwa wenye misimamo mikali.

Alitumia Twitter pia kuwafuta kazi maafisa wake akiwemo aliyekuwa waziri wa mashauri ya kigeni Rex Tillerson na mwenzake wa ulinzi, Mark Esper.Lakini katika siku zake za mwisho madarakani, akaunti zake za Twitter, Facebook na Instagram zilifungwa kwa kuzitumia kuchochea ghasia na uasi.

Pia hakuona aibu kueneza uongo kupitia mitandao ya kijamii, kwa mfano madai ya wizi wa kura kwenye uchaguzi wa mwaka jana alioshindwa na Biden.Aliwachukia sana wanahabari ambao aliwadunisha kama “waenezaji wa habari za uwongo” na kuwataja kama “maadui wa watu”.

Alipuuza misimamo ya kisayansi na kueneza propaganda zake zisizokuwa na msingi, kama vile kuhusu ongezeko la joto duniani, uchafuzi wa mazingira na ugonjwa wa corona.

Trump pia hakuwapa amani wahamiaji nchini Amerika wakiwemo Wakenya. Wakati mmoja alihimiza kupigwa marufuku kwa Waislamu kuingia nchini humo akidai ilikuwa mbinu ya kukabiliana na ugaidi, akaongoza sera za kutenganisha familia za wahamiaji na pia akaanza kujenga ukuta kati ya nchi yake na Mexico kuzuia wageni kuingia.

KUVUNJA SHERIA

Aidha ni kati ya marais wa Amerika walioondoka madarakani wakiwa na uungwaji mkono wa chini zaidi tangu 1939.Katika utawala wake, Trump alipendelea marafiki na familia yake kwa kuwateua katika nyadhifa kuu licha ya kutofuzu kuzishikilia pamoja na kutumia madaraka yake kisiasa, pamoja na kuwasamehe marafiki wake waliofungwa.

Kiongozi huyo alilazimisha uaminifu kutoka kwa maafisa wake kwa kuwataka kufanya kila alichowataka kufanya hata kama ingemaanisha kuvunja sheria, na walipokataa aliwasuta ama kuwatimua.Jaribio la mwisho kulazimisha uaminifu kwake lilikuwa ni majuzi alipomtaka makamu wake Mike Pence kuvuruga kikao cha bunge cha kuidhinisha ushindi wa Biden, ambalo Pence alikataa.

Alimdhalalisha kiongozi wa wengi katika Seneti, Mitch McConnel alipokubali ushindi wa Biden kwenye uchaguzi wa mwaka jana, mbali na kukosana na kiongozi wa wachache katika bunge la waakilishi alipomlaumu kwa kuchochea uvamizi wa bunge.

Chini ya utawala wake aliwafuta maafisa waliokataa kuvunja sheria kwa niaba yake kama vile Jeff Sessions (mwanasheria mkuu) na James Comey (Mkuu wa FBI).

Vituko vya Trump vilichochea hisia kuwa alikuwa na matatizo ya kiakili na mwisho mwisho wa utawala wake kulikuwa na wasiwasi kuwa angechukua hatua hatari kwa Amerika na dunia.

Kibarua cha kurejesha hadhi ya Amerika duniani chaanza

MASHIRIKA na SAMMY WAWERU

Ni bayana Bw Joe Biden ndiye Rais wa 46 wa Amerika, nchi yenye ushawishi mkubwa duniani, baada ya kuapishwa rasmi Januari 20, 2021.

Rais Biden na mgombea mwenza, Kamala Harris ambaye ni Makamu wake, aliibuka mshindi katika uchaguzi uliofanyika Novemba 2020, ambapo alitoana kijasho na Bw Donald Trump ambaye kwa sasa ni ‘Rais Mstaafu’.

Katika kinyang’anyiro hicho cha Novemba 3, Rais Biden (Democrats) alizoa kura 290 za wajumbe dhidi ya 214 za Trump (Republican).

Licha ya kuwa Rais Trump amekubali kuondoka Ikulu ya White House, amekataa kukubali kushindwa katika uchaguzi huo.

Uchaguzi wa urais Amerika, anayepata kura 270 wa kwanza huwa anatangazwa mshindi.

Msimamo wa Trump mwishoni mwa 2020 ulionekana kuchochea maandamano na ghasia katika miji ambayo ni ngome yake, huku wafuasi wa Rais Biden wakisherehekea.

Kichapo kingine kwa Bw Trump na ambaye utawala wake tangu 2016 alipomrithi Rais Mstaafu, Barrack Obama, ulizidi kukosolewa na wapinzani wake, ni pale bunge la seneti, Congres, lilipoidhinisha ushindi wa Rais Biden mnamo Januari 21, 2021 kwa kumchagua kwa kura 282, huku wabunge 138 wakipiga kura ya kupinga matokeo ya jimbo la Pennsyvania.

Ni shughuli iliyoendeshwa katika mazingira tata kufuatia uvamizi wa Capitol Hill na wafuasi wa Trump, ghasia zikizuka na kusababisha maafa ya watu kadha.

Chini ya utawala wa Rais Trump, nchi ya Amerika imeshuhudia mgawanyiko mkubwa, baina ya raia wenye rangi nyeupe na nyeusi.

Mgawanyiko huo ulikuwa wazi na bayana, hasa kufuatia mauaji ya kikatili ya George Floyd – Muamerika mweusi, mikononi mwa maafisa wa polisi.

Wakati wa kampeni za 2020 na baada ya matokeo ya uchaguzi kutangazwa, migawanyiko ilizidi kushuhudiwa.

Huku Rais Biden akichukua hatamu na mamlaka ya uongozi wa Amerika, ana kibarua kigumu kuhakikisha ameunganisha nchi hiyo.

Bw Trump akiondoka uongozini, ametajwa kama “Rais aliyepanda mbegu ya chuki kati ya raia wenye rangi nyeupe na nyeusi na kuleta mgawanyiko mkubwa”.

Chochezi zake alizozielekeza kwenye mitandao ya kijamii, zilikuwa zinalazimu Twitter na Facebook kuondoa baadhi ya jumbe na machapisho yake.

Aidha, baadhi ya vyombo vya habari Amerika pia vilikuwa vinasitisha ghafla hotuba ya Rais huyo, hasa anapoonekana kurusha cheche za maneno yanayotishia usalama wa kitaifa.

Bw Trump ametajwa kama rais aliyeacha rekodi mbaya ya uongozi katika historia ya utawala wa marais Amerika, haswa kutokana na tishio lake kutaka kukatalia mamlakani.

Demokrasia imeshinda, asema Biden baada ya kuapishwa kuwa Rais

CHARLES WASONGA NA MASHIRIKA

NI rasmi sasa kwamba Joe Biden ndiye Rais wa 46 wa Amerika baada ya kula kiapo cha afisi Jumatano, Januari 20, 2021, jijini Washington, Amerika.

“Demokrasia imeshinda,” alisema akihutubu baada ya kulishwa kiapo na Jaji Mkuu John Roberts.

Rais anayeondoka Donald Trump, ambaye hajakubali rasmi kushindwa na Bideni, hakuhudhuria sherehe hiyo iliyofanyika katika ukumbi wa Capitol Hill, Washington. Hata hivyo, makamu wa rais anayeondoka Mike Pence alihudhuria.

Trump ni rais wa kwanza kukosa kuhudhuria sherehe ya kuapishwa kwa rais mpya wa Amerika tangu mwaka wa 1896.

Rais huyo mpya ametangaza msururu wa maamuzi rasmi yanayolenga kubatilisha sera kadhaa kuu za Trump.

Makamu wa Rais mteule Kamala Harris ndiye aliyeapishwa kabla ya Biden, na kuwa mwanamke wa kwanza wa mweusi na wa asilia ya Asia-Amerika kuhudumu katika wadhifa huo wa pili kimamlaka kutoka wa urais.

Usalama uliimarishwa katika ndani na nje ya ukumbi ambako hafla hiyo iliendeshwa baada ya jengo hilo Januari 6 kuvamiwa na wafuasi wa Trump walioandamana kupinga uhalali wa ushindi wa Biden.

Zaidi ya maafisa 25, 000 wa usalama walimwagwa katika eneo la sherehe hiyo ambayo haikuhudhuriwa na maelfu ya wananchi kama ilivyo ada. Hii ni kutoka na janga la Covid-19.

Katika hotuba yake Biden alitaja siku hiyo kama ya “historia na matumaini”.

‘Roho yangu yote imejitolea kurejesha Amerika mahala ambapo ilikuwa zamani,” akaongeza.

Huku akitaja haja ya kuwepo kwa umoja baada ya utawala wa Trump uliojaa misukosuko mingi, Biden aliahidi kuwahudumia Waamerika wote- wakiwemo wale ambao hawakumpigia kura katika uchaguzi wa Novemba 3, 2020.

Miongoni mwa marais wa zamani wa Amerika waliohudhuria ni; Barack Obama, ambaye Bideni alihudumu chini yake kama Makamu Rais kwa miaka minane, Bill Clinton na George W Bush.

Wasanii Lady Gaga-ambaye aliimba wimbo wa kitaifa- na Jennifer Lopez na Garth Brooks waliongoa watu wachache waliohudhuria hafla hiyo ya kihistoria..

Majira ya asubuhi Jumatano, Bw Biden, 78, alihudhuria ibada ya shukrani katika Kanisa moja Katoliki Washington.

Bobi Wine alia njaa majeshi yekiendelea kumfungia nyumbani mwake

Na DAILY MONITOR

KAMPALA, Uganda

MAAFISA wa usalama Jumatano waliendelea kuzingira makazi ya aliyekuwa mgombeaji wa urais wa upinzani Uganda Robert Kyangulanyi siku tano baada ya Rais Yoweri Museveni kutangazwa mshindi katika uchaguzi mkuu wa Januari 14.

Mwanasiasa huyo, maarufu kama Bobi Wine, sasa analalamikia kuishiwa na chakula na mahitaji mengi huku balozi wa Amerika akizuiwa kumtembelea.

Jumanne jioni Balozi Natalie Brown ambaye alifika kijiji cha Magere, wilaya ya Wakiso ambako Wine amewekwa chini ya kifungo cha nyumbani lakini akazuiwa na maafisa wa polisi na wanajeshi walipokaribia makazi yake.

Baadaye msemaji wa polisi Fred Enanga alihoji hatua hiyo na kile alichotaja kama kuhusika kwa Amerika katika siasa za ndani za Uganda.

“Amerika ina nafasi gani katika siasa za nchini hii? Je, balozi wa Amerika ana uhusiano wowote wa kibinafsi na Mheshimiwa Kyangulanyi. Hiyo inaibua shauku nyingi, alienda kufanya nini huko?” Bw Enanga akauliza usiku wa kuamkia jana.

Wakati wa kampeni, Rais Museveni alimtaja Wine kama kibaraka cha “taifa moja la kigeni.”

Lakini ubalozi wa Amerika ilijibu, kupitia barua pepe iliyotumwa na msemaji Anthony Kujawa, kwamba “nia ya ziara ya Balozi Brown ilikuwa ni kuchunguza afya na usalama wa Robert Kyangulanyi. Hii ni kwa sababu hajaweza kuondoka nyumbani huku maafisa wa usalama wakizingira makazi hayo wakidai wanampa ‘usalama’ ambao hakuomba.”

Trump aacha Amerika yenye aibu na ubaguzi

Na AFP

JOE Biden ataapishwa saa chache kutoka sasa kuwa rais wa 46 wa Amerika kwenye sherehe ambayo Rais Donald Trump amesema atasusia.

Maelfu ya maafisa wa usalama wakiwemo wanajeshi wamemwagwa jijini Washington, ambako sherehe ya uapisho itafanyika, kwa ajili ya kulinda usalama kufuatia kisa cha Januari 6 mwaka huu ambapo wafuasi wa Trump walifanya jaribio la kupindua serikali, na kuacha watu watano wakiwa wamekufa.

Kuapishwa kwa Biden kutafungua ukurasa mpya baada ya kipindi cha miaka minne kilichokumbwa na matatizo na migawanyiko tele chini ya utawala wa Trump.

Biden, ambaye alihudumu akiwa seneta wa chama cha Democratic kwa miaka mingi na pia alikuwa makamu wa rais wa Barack Obama, jana alielekea Washington akiandamana na mkewe Jill Biden kutoka nyumbani kwao jimbo la Delaware.

Biden ataapishwa pamoja na makamu rais mpya Kamala Harris, ambaye ni mwanamke wa kwanza kuwahi kushikilia afisi hiyo.

Kwa upande wake, Trump alitumia siku yake ya mwisho jana katika Ikulu ya White House akishughulikia orodha ndefu ya watu waliosubiri msamaha wa urais kabla ya kususia hafla ya kumwapisha mrithi wake na kuelekea Florida.

Kulingana na vyombo vya habari Amerika, orodha hiyo ilijumuisha wahalifu wapatao 100.

Kundi hilo lilijumuisha wahalifu wa kitaaluma na watu ambao kesi zao zimepigiwa debe na wanaharakati wa haki kwa wahalifu katika kile kinachotajwa na ripoti nchini humo kama juhudi kali za ushawishi.

Trump amekuwa kimya katika siku za hivi karibuni ambayo si kawaida yake huku akijitayarisha kuanza maisha mapya katika makao yake ya Mar-a-Lago Golf Club, Palm Beach.Baada ya kupigwa marufuku na mtandao wa kijamii wa Twitter kwa kuchapisha jumbe nyingi za kupotosha, amekatiza pakubwa kuwasiliana na taifa.

Kufikia jana Trump hakuwa amempongeza Biden wala kumwalika kwa kikombe cha chai katika Afisi ya Oval kuambatana na utamaduni kabla ya uapishaji wa rais nchini humo.

Badala yake, Trump amekuwa akitumia muda wake kukutana na kundi linalozidi kudidimia la wafuasi wake wa dhati waliomuunga mkono wakati wa juhudi za miezi miwili zilizogonga mwamba za kupindua matokeo ya uchaguzi wa Novemba.

Juhudi hizo zilifikia kilele mnamo Januari 6 huku Trump akihimiza umati wa watu kuandamana hadi Congress.Baada ya umma kuwalemea polisi, kumuua afisa mmoja na kuvuruga jumba la Capitol, Trump alitimuliwa kwa mara ya pili, kisa kingine cha kwanza kabisa kuwahi kutokea katika urais.

Msimu wa utapeli waanza

Na BENSON MATHEKA

WANANCHI wameombwa kuwa macho dhidi ya kutapeliwa na wanasiasa ambao wameanza kuwatembelea mashinani kwa nia ya kuwashawishi wawapigie kura mwaka ujao.

Kulingana na mdadisi wa siasa Peter Warui, Wakenya wanafaa kufahamu kwamba wanasiasa sio marafiki wao, mbali ndio maadui wakubwa wa maendeleo na wanawatumia tu kuafikia malengo yao ya kisiasa.

Mtindo huu huwa unashuhudiwa kila wakati uchaguzi mkuu unapokaribia, kisha wanasiasa hao hutoweka baada ya kushinda au kushindwa.

Lakini wakati huu msimu huo umekuja mapema kutokana na ushindani unaotarajiwa kwenye uchaguzi wa mwaka ujao.

“Kuanzia sasa hadi 2022 utakuwa msimu wa wanasiasa kutapeli raia mashinani kupitia makundi ya wanawake, vijana, makanisa na kwenye matanga,” asema mwanaharakati James Wariara.

“Ukiona wanasiasa wakila chakula katika vibanda kijijini mwako, ujue kwamba msimu wa kudaganywa umefika na ni wewe wanataka kutapeli,” mwanahabari John Kamau alionya majuzi.

Miongoni mwa mbinu wanazotumia ni kutembelea maeneo ya mashinani ambako hawajafika kwa miaka minne iliyopita kujumuika na wananchi wa kawaida, kuhudhuria ibada makanisani, matanga na kutawazwa na wazee.

“Katika kutangamana na wananchi mitaani na vijijini, wanasiasa huwa wananyenyekea na kuahidi makubwa. Lakini mara baada ya uchaguzi huwa wanatoweka hadi msimu ujao wa uchaguzi,” asema Bw Wariara.

Wiki iliyopita, Kiongozi wa ODM Raila Odinga alitembelea soko la Burma jijini Nairobi, ambako alijumuika na wananchi wa kawaida kwa chakula cha mchana katika kibanda.

Mara ya mwisho wafanyabiashara wa mtaa huo walipotembelewa na mgombeaji wa urais na pengine mwanasiasa ilikuwa 2017 baada ya Mahakama ya Juu kubatilisha ushindi wa Rais Uhuru Kenyatta.

Wakati huo Rais Kenyatta alihutubia wafuasi wake eneo hilo ambapo alikashifu mahakama kwa hatua hiyo.

Bw Odinga pia ameanza kuhudhuria ibada makanisani Jumapili, mazishi na makundi mbalimbali akiwa na nia ya kuonyesha kuwa anajitambulisha na wananchi wa kawaida. Jumapili iliyopita alihudhuria ibada katika kanisa la Soweto Catholic mtaani Kayole, Nairobi.

Naibu Rais William Ruto naye amekuwa mstari wa mbele kutembelea maeneo wanakoishi wananchi wa kawaida ama kufanyia biashara, makanisani na mazishi kujipendekeza kwao akidai kuwa yeye ni ‘hasla’ kama wao.

Pia amekuwa akialika makundi ya wananchi wa kawaida katika nyumbani kwake Karen jijini Nairobi, na nyumbani kwake Sugoi mjini Eldoret kama mbinu ya kujionyesha kuwa anajali maskini.

Akiwa na kundi lake la ‘hasla’, Dkt Ruto pia amekuwa akitembelea maeneo ya mashinani kujitambulisha na maskini kwa kula kwenye vibanda duni, kununua mahindi choma na ndizi na kujifanya kushiriki shughuli zao za kawaida.

Kiongozi wa chama cha Kanu Gideon Moi pia ni miongoni mwa wanasiasa wanaotumia mbinu hii.

“Huu ni msimu mwingine wa wanasiasa kukita kambi mashinani wakiwapa vijana pesa za kununua pombe wazome wapinzani wao, badala ya kuweka mazingira bora kwao wapate kazi na kuimarisha maisha yao. Wanapotumia vijana kupigana, watoto wao huwa wanalindwa na maafisa wa polisi katika mitaa ya kifahari mijini,” asema Bw Wariara.

Anasema wanasiasa huwa wanadhani kwamba baada ya miaka mitano, raia huwa wamesahau ahadi walizowapa bila kutimiza.

“Kwa mfano, Ruto anafikiri Wakenya walisahau ahadi ambazo aliwapa wakati wa kampeni za uchaguzi mkuu wa 2017 akijifanya anawajali. Bw Odinga naye anafikiri Wakenya wamesahau kuwa anashirikiana na serikali aliyokuwa akikosoa kama iliyoshindwa kuwahudumia,” asema Bw Wariara.

Bensouda afurahia kuruhusiwa kukagua vifaa vilivyomilikiwa na wakili Gicheru

Na VALENTINE OBARA

AFISI ya Kiongozi wa Mashtaka katika Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC) inayoongozwa na Bi Fatou Bensouda, imepata ushindi wake mkubwa wa kwanza dhidi ya wakili Paul Gicheru aliyejisalimisha mwaka uliopita.

Bw Gicheru angali amezuiliwa ICC kwa madai ya kushawishi mashahidi wajiondoe katika kesi iliyomwandama Naibu Rais, Dkt William Ruto na mwanahabari Joshua Sang kuhusu ghasia za baada ya uchaguzi wa 2007.

Mahakama imeamua kwamba afisi ya Bi Bensouda ikabidhiwe vifaa vitano ambavyo havijatajwa, vinavyomilikiwa na wakili huyo ambavyo alikuwa amewasili navyo jijini The Hague (Uholanzi) alipojisalimisha.

Imebainika polisi wa Uholanzi walimpekua Bw Gicheru alipofika nchini humo na wakampata na vitu mbalimbali, vikiwemo vitano ambavyo waliamua kuviweka kando.

Walipomwasilisha kwa ICC, maafisa katika kitengo cha usajili wa mahakama waliamua kuhifadhi vitu hivyo vitano, na kuwasilisha ombi kwa Jaji Reine Alapini-Gansou anayesikiliza kesi hiyo atoe mwelekeo kuhusu wanachofaa kuvifanyia.

Bi Bensouda aliwaomba majaji, aruhusiwe kuvikagua ili atumie chochote atakachopata kuimarisha ushahidi wake, lakini wakili Michael Karnavas, anayemwakilisha Bw Gicheru, akapinga ombi hilo akisema litaingilia mambo ya siri ya mteja wake.

Mnamo Jumatatu jioni, Jaji Gansou alitoa uamuzi kwamba aliridhishwa na ombi la Bi Bensouda na hivyo akatupilia mbali ombi la Bw Gicheru kutaka arudishiwe mali yake bila kuchunguzwa.

Kulingana na jaji huyo, makosa ambayo Bw Gicheru anashtakiwa nayo ni mazito na yanahusu mtandao mkubwa wa kihalifu uliotumiwa tangu Aprili 2013 kushawishi mashahidi kujiondoa katika kesi za uhalifu dhidi ya haki za binadamu.

“Kiongozi wa mashtaka ana jukumu kuchunguza vifaa hivi kwa msingi wa kanuni za kisheria za mahakama, na ikiwezekana, mlalamishi anaweza kutaja masuala yoyote yatakayoibuka baadaye kuhusu suala hili wakati kesi itakapokuwa ikiendelea,” akasema Jaji katika uamuzi wake.

Jaji huyo alieleza kuwa, uamuzi huo ulizingatia agizo lililokuwa limetolewa awali la kukamatwa kwa Bw Gicheru pamoja na mshukiwa mwingine, Philip Kipkoech Bett kwa madai ya kuhujumu utendaji wa haki kuhusu ghasia za baada ya uchaguzi.

Alisema, katika agizo la kukamatwa kwao lilihitaji wapekuliwe pamoja na sehemu ambapo wangekamatwa ikiwemo nyumba au afisi zao, na chochote ambacho kingeaminika kinaweza kutegemewa kama ushahidi kiwasilishwe mahakamani.

Bw Gicheru alijisalimisha kwa ICC mnamo Novemba 2, akafikishwa mbele ya mahakama Novemba 6 ambapo alikana kuhusika katika madai yaliyotolewa dhidi yake.

Ijapokuwa aliomba kuachiliwa huru, kesi yake ikiendelea na upande wa mashtaka haukupinga ombi hilo, Serikali ya Kenya ilikataa kujihusisha na kesi yake na hivyo basi kufanya aendelee kukaa kizuizini The Hague.

Hali hii ni kutokana na kuwa, serikali inahitajika kuahidi kuwa itasaidia mahakama hiyo kuendeleza kesi hiyo, ikiwemo kwa kurahisisha safari zake kati ya Kenya na Uholanzi.

Kupitia kwa Mwanasheria Mkuu Kihara Kariuki, Serikali ilisema Bw Gicheru hakufuata sheria za nchi alipojisalimisha na hivyo basi Kenya itakuwa inakiuka sheria ikijihusisha na kesi hiyo.

Hotuba ya Uhuru yazidisha nyufa katika ngome yake

Na MWANGI MUIRURI

HOTUBA ya Rais Uhuru Kenyatta kwa wakazi wa ngome yake ya Mlima Kenya mnamo Jumatatu, imepanua migawanyiko ya kisiasa ambayo imekuwa ikishuhudiwa katika eneo hilo.

Hii ni licha ya kuwarai wenyeji kuiunga mkono serikali, handisheki kati yake na kiongozi wa ODM, Bw Raila Odinga na ripoti ya Mpango wa Maridhiano (BBI).

Mirengo mikuu ya kisiasa katika eneo hilo ni ‘Kieleweke’, ambao unamuunga mkono Rais, na ‘Tangatanga’ unaowajumuisha wanasiasa ambao wamekuwa wakimpigia debe Naibu Rais William Ruto.

Kufuatia mahojiano hayo, wanasiasa wa mrengo wa ‘Kieleweke’ walimsifu Rais kwa kujieleza waziwazi huku wale wa ‘Tangatanga’ wakiyapuuzilia mbali, hasa kwa kuonekana kuwalenga.

Mbunge Nduati Ngugi (Gatanga) alisema: “Kama watu wanaomuunga mkono Rais Kenyatta, ni matumaini yetu kuwa wale wanaompinga kwa maslahi yao binafsi watazingatia wito wake kwetu kuwahudumia wananchi. Vilevile, watazingatia ujumbe wake kwetu kupigania umoja badala ya kuendeleza migawanyiko iliyopo.”

Hata hivyo, mbunge Rigathi Gachagua (Mathira), aliyezungumza kwa niaba ya kundi la Tangatanga, alisema Rais alionekana “kutofahamu uhalisia wa changamoto zinazolikumba eneo la Mlima Kenya, msimamo wa kampeni za ‘Huster’ na pia amechelewa kuwafikia wananchi kwani wengi wao washapoteza matumaini katika uongozi wake”.

Aliyekuwa mbunge wa Maragua, Elias Mbau, aliliomba eneo hilo kuzingatia kauli ya Rais kuwa wale ambao wamekuwa wakimpiga vita serikalini huwa wanapora zaidi ya Sh730 bilioni kwa mwaka.

Hata hivyo, Bw Gachagua alisema Rais Kenyatta anaonekana kutofahamu maslahi ya kisiasa na kiuchumi ya ngome yake.

“Ni kinaya kwa Rais kusema bado anaidhibiti serikali yake ilhali kuna wizi na uporaji ambao umekuwa ukiendelea. Ikiwa hali iko hivyo, basi anasimamia uporaji anaodai umekuwa ukiendelea,” akasema.

Licha ya hayo, alisifu baadhi ya kauli za Rais Kenyatta.

“Nitampongeza Rais kwa mambo kadhaa; kwanza alionyesha unyenyekevu mkubwa. Hakujipiga kifua kuhusu BBI. Alionekana kufahamu kuwa kuna shida, hali iliyomfanya kuhimiza umoja na maridhiano. Hata hivyo, hakubaini kuwa BBI si miongoni mwa masuala muhimu Mlima Kenya,” akaongeza.

Bw Gachagua alisema kuna masuala manne makuu yanayolizonga eneo hilo, ambayo ni: ukosefu wa ajira miongoni mwa vijana, sera mbaya za serikali ambazo zimeathiri biashara za wenyeji, kudorora kwa sekta ya kilimo na janga la virusi vya corona.

Mbunge Kanini Keega, ambaye anaegemea mrengo wa ‘Kieleweke’, alimtetea Rais kwa “hotuba yake nzuri.”

Mbunge huyo alimlaumu vikali Dkt Ruto kwa “kumwacha mkubwa wake na kuanza kampeni za mapema kwa maslahi yake binafsi.”

Naye Kiranja wa Wengi kwenye Seneti, Irungu Kang’ata alimsifu Rais Kenyatta kwa hotuba yake, akisema ilirejelea masuala aliyoyataja kwenye barua yake aliyomwandikia mnamo Desemba 30.

Alisema alifurahi sana, hasa baada ya Rais kuonekana kufahamu uhalisia kuhusu hali ilivyo katika ngome yake.

Waganda washerehekea kurejeshwa kwa intaneti

MASHIRIKA na CHARLES WASONGA 

RAIA wa Uganda wamesherehekea kurejeshwa kwa huduma za mawasiliano ya intaneti ambazo zilizimwa siku chake kuelekea uchaguzi mkuu wa Januari 14, 2021.

Hata hivyo, mitandao mbalimbali ya kijamii ilisalia kufungwa na ingefikia tu kupitia mtandao wa siri (VPN).

Rais Yoweri Museveni ambaye aliibuka mshindwa na hivyo kupata nafasi ya kuendelea kuongoza Uganda kwa muhula wa sita, aliishutumu mitandao hiyo kwa kupendelea upande wa upinzani na “kutumiwa vibaya kuendeleza ajenda za wageni.”

Hata hivyo, Robert Kyangulanyi, almaarufu Bobi Wine, ambaye alikuwa wa pili katika matokeo rasmi yaliyotangazwa na Tume ya Uchaguzi, alidai kuwa serikali ya Museveni ilizima mawasiliano na intaneti na mitandao ya kijamii ili ifanikishe nia yake ya kuiba kura.

Naye Katiba Mkuu wa chama cha National Unity Platform (NUP) kilichodhamini Bw Wine, Joel Ssenyonyi alimshutumu Museveni kwa kuzima huduma za intaneti ili kuwazuia kuwasilisha ushahidi kuhudu udanganyifu katika uchaguzi huo.

Hata hivyo, aliwaambia wanahabari kuwa chama hicho kinaendelea kukusanya fomu za matokeo ya uchaguzi wa urais, zilizo na ushahidi wa udanganyifu.

Tume ya uchaguzi ilimtangaza Museveni mshindi kwa kuzoa asilimia 58.64 ya kura zilizopigwa huku Wine ambaye alikuwa mpinzani wake wa karibu akipata asilimia 34 ya kura.

Ushindi huo sasa unaashiria kuwa Museveni mwenye umri wa miaka 76 ataongoza Uganda kwa miongo minne (miaka 40) ikizingatiwa kuwa aliingia mamlakani mnamo 1986.

Makundi ya kutetea haki za kibinadamu imeshutumu vikali serikali ya Museveni kwa kuzima mifumo ya mawasiliano.

Wakati huo huo, maafisa wa usalama wanaendelea kuzingira boma la Bobi Wine viungani mwa jiji la Kampala huku mwanasiasa huyo akilalamika kuwa familia yake inakeketwa na njaa kwa kukosa chakula.

Wanasiasa wanaofadhili ghasia Kapedo kukamatwa

JOSEPH OPENDA na VALENTINE OBARA

WAZIRI wa Usalama Fred Matiang’i, amesema polisi wanachunguza wanasiasa kadhaa wanaoshukiwa kufadhili ghasia katika eneo la Kapedo kwenye mpaka wa kaunti za Turkana na Baringo.

Akizungumza jana jijini Nairobi, Dkt Matiang’i alisema vita vya mara kwa mara eneo hilo vimegharimu nchi rasilimali nyingina maafa.

“Kuna utamaduni wa kulinda wahalifu ikidaiwa wanatekeleza desturi ya wizi wa mifugo. Ukweli ni kwamba hivyo vita hufadhiliwa kisiasa na kuna watu tunaowaandama wakiwemo viongozi. Tutachukua hatua kali kuhakikisha wote wanaohusika wameadhibiwa,” akasema.

Alitoa kauli hiyo baada ya kamanda wa kikosi cha polisi wa GSU kuuawa na majangili wikendi katika eneo la Ameyen, karibu na Kapedo.

Dkt Matiang’i alisema watafanya oparesheni kali katika eneo hilo.

“Tutakapomaliza oparesheni yetu, itakumbukwa kwa miaka mingi,” akasema.

Katika shambulio hilo lililosababisha wabunge watatu na wanahabari kukwama Kapedo wakihofia usalama wao, polisi wengine watatu walijeruhiwa.

Kamishna wa eneo la Rift Valley, George Natembeya, alisema hapakuwa na sababu yoyote ya majangili hao kushambulia polisi ambao walikuwa katika ziara ya kutafuta eneo la kujenga kambi mpya ya GSU.

“Tumepoteza maafisa wawili katika muda wa wiki mbili. Majangili hao wamevuka mpaka. Tutahakikisha sheria inadumishwa,” akasema Bw Natembeya.

Mmoja wa maafisa waliojeruhiwa amelazwa katika hospitali ya Mediheal mjini Nakuru na wengine wawili walisafirishwa hadi Nairobi kwa matibabu maalum.

K’Osewe alidai nilichovya asali ya mkewe, mshtakiwa wa jaribio la mauaji afichua kortini

Na RICHARD MUNGUTI

AFISA wa mauzo katika kampuni moja ya utalii alijipata taabani kutokana na kinywa chake kilichojaa matusi na majivuno Jumatatu aliposukumwa jela kwa kumwita mmiliki wa hoteli moja maarufu jijini Nairobi ‘mnyama’ ndani ya mahakama.

Tom Oywa Mboya ambaye kilio chake kwamba amepokea simu mtu wa familia yake ameaga dunia hakikusikika alitiwa pingu haraka haraka na kusukumwa jela mara moja.

“Ukiwa jela utafikiria vyema lugha utakayokuwa unatumia ndani na nje ya mahakama. Siwezi kuruhusu mtu yeyote kumdunisha binadamu mwenzake kwa kumwita majina ya wanyama wa mwituni. Sio kwa hii korti yangu. Ikiwa nawaheshimu binadamu wenzangu, sembuse wewe?” hakimu Martha Mutuku alaimuru wa mahakama ya Milimani.

Mboya alikuwa ameonywa mara kadha na Bi Mutuku dhidi ya kutumia lugha chafu na kumdunisha William K’Osewe Guda , mmiliki wa hoteli ya Ronalo Kosewe, Nairobi maarufu kwa maankuli ya samaki.

Mboya ambaye Desemba 1, 2016 alijaribu kumuua K’Osewe kwa kumpiga risasi alikuwa akijitetea baada ya kupatikana na kesi ya kujibu.

Akitoa ushahidi aliulizwa na kiongozi wa mashtaka Bw Anderson Gikunda ikiwa K’Osewe alishtuka baada ya kusikia milio ya risasi.

Mboya alijibu, “Alishtuka kisha akalala chini akinikaripia. Huyu ni mnyama mwitu. Mnyama huyu kabisa.”

Wakati huo mahakama ilimuonya mshtakiwa dhidi ya kutumia lugha chafu lakini “sikio la kufa halihisi dawa. Aliendelea kuchemka kwa hasira huku akimkondolea macho K’Osewe aliyekuwa ameketi kortini ameshika mkokonjo.”

Bw K’Osewe alicheka na kueleza mahakama “huyu mshtakiwa ananichukia zaidi.”

Bw K’Osewe wakati wa kesi Januari 19, 2021. PICHA/ RICHARD MUNGUTI

“Unasikia anavyoniita?” K’Osewe alisema kwa sauti akiongeza, “alinipiga risasi ya mgongo na kuniumiza. Siwezi kutembea kama zamani.”

Mahakama ilimtaka Guda anyamaze sheria ishike mkondo wake. Mboya alihukumiwa kusukumwa jela siku moja awaze na kuwazua kuhusu matamshi na lugha yake kwa binadamu aliokumbushwa sio ayawani.

Ameshtakiwa kujaribu kumuua William K’Osewe Guda mnamo Desemba 1 2016 katika eneo la Garden Estate.

Wakili anayemwakilisha Bw Mboya alijaribu kuingilia kati kuomba msamaha kwa kumtetea lakini hakufanikiwa.

Bw Mboya alisema alimpiga risasi Bw K’Osewe kwa vile alikuwa ametisha kumshambulia mara kadha akidai alikuwa amelala mara kadha na mkewe.

“Nilikuwa natoka kula maankuli ya mchana katika hoteli ijulikanano Hagon iliyoko Garden Estate. Bw Osewe alinizuia kwa gari lake kisha akaniambia nitaona cha mtema kuni kwa vile nimekuwa nikilala na mkewe,” Bw Mboya alijitetea.

Alisema alifyatua risasi mbili angani amshtue Bw K’Osewe lakini aliendelea kumsongea akimwelekezea bastola.

“Nilimpiga risasi ya mkono ndipo aachilie bastola yake,” mshtakiwa alimweleza Bi Mutuku.

Alikana alimpiga risasi ya mgongo Bw K’Osewe “Ulinipiga risasi ya mgongo. Niko hapa kortini natembea kwa mikogonjo. Wacha kudanganya korti,” Bw Osewe alipaasa sauti na kumweleza hakimu.

Mshtakiwa alisema K’Osewe alijaribu mara mbili kufyatua bastola lakini risasi zikakwama kutoka.

Tangatanga watimua wahubiri na kuteka mazishi ya diwani

Na WAIKWA MAINA

MAZISHI ya diwani Mburu Githinji wa wadi ya Rurii, Kaunti ya Nyandarua, Jumanne yaligeuka kuwa uwanja wa fujo baada ya wandani wa Naibu Rais William Ruto kuvuruga ratiba na kuanza kumshambulia Rais Uhuru Kenyatta.

Wanasiasa hao walitwaa ratiba na uendeshaji wa mazishi hayo kutoka kwa viongozi wa makanisa kwa nguvu, ambapo waliendeleza harakati za kuipinga ripoti ya Mpango wa Maridhiano (BBI), huku pia wakizindua kampeni za kuwapigia debe watu wanaopanga kuwania nyadhifa mbalimbali kwenye uchaguzi mkuu ujao.

Kizaazaa kilianza wakati Mwakilishi wa Wanawake katika kaunti hiyo, Bi Faith Gitau (pichani juu), alipoalikwa kuwahutubia waombolezaji. Kwenye hotuba yake, Bi Gitau alisisitiza lazima wanasiasa alioandamana nao wapewe nafasi kuhutubu pia.

Mapema wiki hii, wahubiri katika kaunti hiyo walikuwa wametangaza kuwa wanasiasa hawataruhusiwa tena kuhutubu katika hafla zinazoongozwa na kanisa.

Juhudi za viongozi wa kanisa kumrai Bi Gitau kuzingatia mpangilio wa ratiba hazikuzaa matunda baada ya mbunge huyo kusisitiza kuwa lazima wageni pia wahutubu.

Katika kile kilionekana kuwa njama iliyopangwa awali, vijana walevi walielekea kwenye jukwaa na kuanza kuwapigia kelele viongozi wa dini huku wakitishia kuvuruga mazishi hayo.

Polisi walikuwa na wakati mgumu kuwakabili vijana hao, ambao walifanikiwa kwenda kwenye jukwaa na kuanza kuondoa vipaza sauti.

Katika ishara nyingine iliyoonyesha kisa hicho kilikuwa kimepangwa, mbunge wa Olkalou, David Kiaraho alinyakua kipaza sauti kimoja na kusimamia hafla.

Bw Kiaraho alianza kuwaita wanasiasa waliokuwepo kuhutubu huku vijana wakishangilia. Vijana hao wanadaiwa kusafirishwa kutoka miji ya Kinangop, Naivasha na Ol Kalou.

Wanasiasa waliohutubu walimuunga mkono aliyekuwa mbunge wa Embakasi ya Kati, John Ndirangu kuwania ubunge katika eneo hilo.

Kwa pamoja, wanasiasa kutoka mirengo yote miwili walimuunga mkono mwanawe marehemu, Bi Mary Githinji kumrithi babake kwenye uchaguzi mdogo utakaofanyika.

Wabunge Rigathi Gachagua (Mathira), Gathiru Mwangi (Embakasi ya Kati) na Bw Kipkirui Chepkwony kutoka Baraza la Maspika wa Kaunti (CAF) walimpigia debe Dkt Ruto.

huku wakimkashifu Rais Kenyatta, handisheki na BBI.

“Tunaambiwa nchi itakumbwa na mapigano ikiwa tutajadili na kupigia debe siasa za ‘wilbaro’, kupinga BBI au kuzungumza kuhusu njama za mabwanyenye na maslahi ya watu maskini. Hatutatishwa! Tunahitaji kueleza ukweli, BBI si suala muhimu katika eneo la Kati na nchi nzima kwa jumla,” akasema Bw Gachagua.

Wanajeshi wa Uganda wamzima balozi wa Amerika kumtembelea Bobi Wine

MASHIRIKA NA WANGU KANURI 

Balozi wa Amerika nchini Uganda alizuiwa kumtembelea kiongozi wa upinzani Bobi Wine nyumbani mwake na wanajeshi Jumanne. Balozi huyo alisema kuwa amri hiyo ya kumfungia Wine nyumbani mwake chini ya ulinzi ni ishara inayoogofya.

Wine ambaye jina lake halisi ni Robert Kyagulanyi, amefungiwa nyumbani mwake chini ya ulinzi makli tangu Alhamisi punde tu baada yake kupiga kura katika uchaguzi wa urais nchini humo.

Rais Yoweri Museveni mwenye umri wa miaka 76, ambaye amekuwa uongozini tangu 1986, alitangazwa kama mshindi kwa kura asilimia 59 dhidi ya Wine aliyekuwa na kura za asilimia 35.

Balozi huyo Natalie E. Brown alikuwa ananuia kuangalia usalama na afya ya Wine alipozuiwa mnamo Jumatatu. Hata hivyo, msemaji wa serikali Ofwono Opondo alidinda kuchukua simu ili kutoa maoni kulingana na tukio hilo.

Kama ulivyosema ubalozi, upigaji kura wa wiki iliyopita ulikuwa wenye unayanyasaji kwa wagombeaji wa upinzani, ukandamizaji wa vyombo vya habari na watetezi wa haki pamoja na kuzimwa kwa intaneti nchini.

“Matendo haya yasiyo ya kisheria na kufungiwa nyumba chini ya ulinzi kwa mgombezi wa urais kunaendelea kutia wasiwasi kwa demokrasia ya Uganda,” ubalozi ukasema.

Hali kadhalika, Amerika na Muungano wa Ulaya hawakuwapeleka misheni wa kuangalia upigaji wa kura kwa sababu ya kutopewa vibali na kudorora kwa serikali ya Uganda kwa kutotekeleza mapendekezo ya misheni zilizopita.

Wakati wa kampeni, vikosi vya usalama mara kwa mara vilisambaratisha mikutano ya kisiasa ya umma ya Wine kwa vitoa machozi, risasi, kuchapwa na kutiwa nguvuni. Walieleza sababu ya kutumia nguvu ili kuwa kwa sababu mikutano hiyo ilienda kinyume na sheria zilizowekwa ili kudhibiti kuenea kwa ugonjwa wa Covid-19.

Mnamo mwezi wa Novemba, watu 54 waliuliwa na vikosi hivyo vya usalama baada ya waandamanaji kulalamikia kutiwa mbaroni kwa Wine kwa kudaiwa kukiuka vidokezo vya kuzuia uenezi wa Corona.

Wine na chama chake National Unity Platform (NUP) wamekataa matokeo ya uchaguzi na wakasema kuwa wanapangia kufika kortini.

Jumatatu vikosi vya usalama vilizuia wanachama kufika ofisini katika mji mkuu, huku chama kikisema kuwa jambo hilo linatatiza juhudi zao za kukusanya ushahidi wa kuonyesha kuwa uchaguzi huo haukuwa wa haki.

Kwa kila tone la mvua, wakazi wahofia usalama wao

NA PAULINE ONGAJI

Ni picha inayonata macho pindi unapofika eneo la Shamakhokho kwenye makutano ya barabara za Serem na Hamisi. Nyumba ya kuta za matope na paa la mabati inayoning’inia kwenye ukingo wa korongo (gully).

Kila kuchao, korongo hii imezidi kuwa kubwa na kumeza sehemu ya mashamba ya wakazi watatu katika eneo hilo. Katika kipindi cha miaka michache, imeendelea kupanuka, kuongezeka kwa urefu na kina, suala ambalo limewaacha wakazi hawa na wasiwasi tele. Mmoja wa waathiriwa wakuu ni Wilson Lugano, 72.

Korongo hii imesababisha ufa mkubwa ambao umepasua na kumeza sehemu ya shamba lake, huku boma lake likionekana kana kwamba limeundwa kwenye ukingo wa vilima vya bonde la ufa.

Ni suala ambalo limemlazimu mwanawe, Fredrick Nyenze Boda, 45, kuhamia kwake na kuasi utamaduni wa jamii yake, usiomruhusu mwanamume mkomavu kuishi nyumba moja na baba mzazi.

“Nililazimika kuhamia nyumbani kwa babangu mita chache kutoka mahali ambapo nyumba yangu inaning’inia, kwani nilihofia huenda wakati mmoja mvua ikanyesha, kutufagia na kutuzika kwenye bonde hilo,” aeleza.

Mbali na suala la usalama, janga hili limesababisha hasara kubwa kwa familia hii. Mbali na mimea yao kufagiliwa kila mvua inaponyesha, kipande chao cha ardhi kilichosalia hakina faida kwao kamwe.

“Awali tulikuwa tunapanda aina mbalimbali ya mimea ikiwa ni pamoja na majani chai, ndizi na mahindi miongoni mwa mazao mengine yaliyokuwa yakituletea kipato. Lakini kwa sasa hilo haliwezekani kamwe kwani ufa huu umekuwa ukiendelea kupanuka, kurefuka na kuongezeka kwa kina kila kuchao,” alalama Lugano.

Mita chache kutoka shambani mwa Lugano, anaishi Eznah Khavere, mwanamke mlemavu wa umri wa makamo, ambaye ameendelea kuhesabu hasara kila kuchao kutokana na korongo hii.

“Kipande changu kikubwa cha ardhi kimemezwa na katika harakati hizo kuangamiza maelfu ya mimea yangu ya majani chai,” aeleza kupitia nduguye ,Timothy Ayodi.

Kwa Evans Shironye, mvua inaponyesha, maji kutoka barabarani hutirirka na kuingia kwenye kipande chao cha ardhi na katika harakati hizo kudhoofisha udongo. Sehemu hii imekuwa janga la usalama.

“Tuna bahati kwamba hakuna mtu ambaye amesombwa na maji na kufariki, lakini tunahofia kwamba huenda mambo yakawa mabaya siku za usoni,” aongeza. Anakumbuka wiki chache zilizopita ambapo kijana mmoja alianguka kwenye bonde la korongo hii alipokuwa anakimbizwa na polisi na kuvunjika miguu.

“Aidha, kuna wakati ng’ombe wetu alianguka na kuvunjika miguu. Ilitubidi kuingilia kwenye sehemu iliyo mbali na bonde hili ili kumvuta. Kwa bahati mbaya alikuwa amevunjika miguu na hivyo tulilazimika kumchinja,” asema Shironye, huku akiongeza kwamba wamelazimika kuzuia watoto wao kucheza karibu na eneo hili.

Pia, magari hayajasazwa. Kuna hatari ya magari yanayotumia barabara ya Shamakhokho- Senende kutumbukia kwenye shimo hilo ambalo limeendelea kutafuna sehemu ya barabara.V

ictor Mwanga anayeishi umbali wa mita chache kando yake, pia ni mwathiriwa wa janga hili. Sehemu ya shamba lake pia imemezwa na katika harakati hizo amepoteza mamia ya miti yake.Aidha, kiruko cha maji kilichokuwa shambani mwake, kimezibwa na udongo ambao umekuwa ukifagiliwa na maji ya mvua.

Kulingana na wakazi wa eneo hili, tatizo lilianza kama ufa mdogo uliosababishwa na mmomonyoko wa udongo kila maji ya mvua yalipokuwa yakitiririka kutoka barabara ya Shamakhokho –Hamisi na kumwagika hadi mashamba yao.

Lakini katika kipindi cha miaka michache, korongo hii imekuwa ikiongezeka kwa kina na tena upesi ambapo kwa sasa inakadiriwa kuwa na kipimo cha mita 15 kwa upana, futi 20 kwa kina, na zaidi ya mita 100 kwa urefu.Huku baadhi ya watu wakihoji kwamba huenda janga hili linatokana na wepesi wa aina ya udongo unaopatikana katika eneo la Vihiga, kwa wakazi, shida hii imetokana na ujenzi wa barabara.

Ujenzi wa barabara

Kulingana na Bw Mwanga ambaye pia ni mtaalamu wa kimazingira, tatizo lilianza katika miaka ya tisini, ujenzi wa barabara ya Shamakhokho- Seremi ulipoanza.

Mbali na kuathiri mandhari ya sehemu hii, kuna tatizo la mkondo wa maji ya mvua.“Mtaro wa kupitishia maji chini ya ardhi ulikuwa umejengwa kwenye kipande cha ardhi cha watu binafsi, ambapo muda ulivyokuwa ukisonga, mtaro huu uliziba na kuanza kutiririsha maji kwenye barabara ambayo ilikuwa imejengwa, kabla ya kuelekea katika mashamba ya watu binafsi,” anasema.

Kulingana na Dkt Jasper Omwenga, aliyekuwa mkurugenzi wa halmashauri ya kitaifa ya kudhibiti mazingira katika Kaunti ya Vihiga, kumekuwa na tatizo la mtiririsho wa maji katika eneo hili.Kulingana naye, maji yanayotiririka kando ya barabara hii yanapaswa kuvuja kidogo kidogo, lakini mambo sivyo.

Hapa, maji ya mvua yanatirika kwa zaidi ya kilomita mbili na kuteremka kupitia lango moja, suala ambalo laweza sababisha athari kubwa.

Hesbon Monda, mkurugenzi wa sasa wa Nema wa Kaunti ya Vihiga, anasema tatizo la mmnyonyoko wa udongo na korongo katika eneo hili limeangaziwa katika kamati ya mazingira ya kaunti.

“Hili ni janga kubwa la kimazingira, ni suala ambalo tumejadili na tunajaribu kupata suluhisho. Lakini ukweli ni kwamba ukarabati wa sehemu hii utahitaji rasilimali nyingi,” aongeza.

Ongezeko la mijengo

Mbali na hayo, Bw Mwanga anasema kwamba tatizo hili limekuwa baya zaidi kutokana na ongezeko la mijengo katika eneo hili.“Kuna ujenzi mwingi unaoendelea huku baadhi ya majumba yakiwa yamejengwa juu ya mitaro ya kupitisha maji chini ya ardhi. Aidha, hakuna mfumo uliowekwa ili kukinga maji ya mvua yanayotoka katika majengo haya,” anasema.

Lakini haya yakijiri, wakazi wanasema kwamba ngoja ngoja yao ya kupata suluhisho imeanza kwaumiza matumbo kwani imechukua muda mrefu.Kwa hivyo, katika harakati za kupunguza athari za janga hili, wamejaribu kubuni mbinu mbadala za kujaribu kuzuia korongo hii kuendelea kuzamisha mashamba yao.

Kwa mfano, wamepanda mamia ya mianzi kwenye ukingo wa korongo hii na hata kurusha baadhi ya miche ya mmea huu kwenye mabonde katika harakati za kuifanya ardhi kuwa thabiti, na hivyo kudhibiti mmonyoko wa udongo.

Japo kwa kiwango fulani jitihada zao zimezaa matunda, kila mvua inaponyesha, nguvu ya maji yanayotiririshwa kwenye mashamba yao, imeendelea kung’oa na kuzika mimea yao.

Na hivyo kwa kila tone la maji ya mvua, wakazi hawa wanaendelea kuhofia usalama sio tu wa rasilimali wanazomiliki, bali pia maisha yao.Lakini licha ya hatari hii, wanasema kwamba hawako tayari kuhama kwani hawana pa kwenda, huku wakitaka idara na mashirika husika kuingilia kati na kurejesha uzuri wa mazingira yao.

MARY WANGARI: Kenya na Somalia zitafute njia ya kutatua mzozo huu wa kidiplomasia

Na MARY WANGARI

MWISHONI mwa mwaka uliopita, Somalia ilitangaza kwamba imekatiza uhusiano wake na Kenya, hatua ambayo ilivutia mjadala mkali.

Somalia iliishutumu Kenya dhidi ya “kuingilia kila mara masuala yake ya ndani na kuhujumu hadhi yake kama taifa,” huku ikiwapa wajumbe wa Kenya muda wa siku saba kuondoka nchini humo.Uamuzi huo uliashiria uhasama ambao umekuwa ukitokota kwa muda sasa kati ya mataifa hayo mawili ya Bara la Afrika Mashariki.

Hatua hiyo ni mwanzo wa uhasama kidiplomasia ambao huenda ukasababisha athari hasi na hatari katika bara hili endapo hautasuluhishwa kikamilifu kwa dharura.

Uhalisia ni kuwa, mataifa haya mawili hayako tayari kwa gharama ya kuzorota kwa uhusiano kati yake ikizingatiwa kwamba Kenya na Somalia zinashiriki sehemu kubwa ya mpaka pasipo kutaja mahusiano ya kijamii na kiuchumi.

Maelfu ya wakimbizi kutoka Somalia wamekimbilia usalama wao na kupata makao na hifadhi nchini Kenya bila kusahau raia wengi wa asili ya Kisomali wanaoendelea kunawiri kibiashara nchini.

Hatuwezi kusahau jinsi Kenya ilivyowekeza pakubwa katika kuhakikisha amani imerejea Somalia kwa kuandaa na kushiriki vikao kadhaa muhimu vilivyowezesha taifa hilo kujisimamisha tena.

Isitoshe, Kenya ni miongoni mwa mataifa ambayo yametuma wanajeshi wake katika Oparesheni ya Umoja wa Afrika Somalia (AMISOM) kwa lengo la kuangamiza kundi la wanamgambo wa Al-Shabab, ambao wamekuwa kero na tishio kwa usalama katika bara hili.

Kenya pia haijaachwa mikono mitupu kwa sababu raia wake wameweza kuingia Somalia kirahisi na kufanya kazi huku wakichangia pakubwa katika sekta mbalimbali nchini humo.Mambo yamekuwa yakiendelea shwari kiasi cha Somalia kuwa na mpango mahsusi wa kutoa vyeti vya usafiri kwa raia wa Kenya wanaowasili nchini humo kwa shughuli za kikazi, hadi yalipobadilika ghafla Desemba.

Ni kweli kuna masuala nyeti yanayovuruga uhusiano kati ya nchi hizi yakiongozwa na mvutano kuhusu mipaka ya maji pamoja na vituo vya mafuta na gesi katika Bahari Hindi.

Mzozo kuhusu mipaka ya maji ambao uamuzi wa kesi yake katika Mahakama ya Haki Kimataifa unatazamiwa kutolewa mnamo Machi, umechangia pakubwa kuzorota kwa uhusiano kati ya Nairobi na Mogadishu.Licha ya tofauti zote hizo, ni dhahiri kwamba serikali za mataifa haya zinahitajiana ili kuhakikisha ufanisi na usalama wa raia wake.

Bado kuna muda wa kuchagua mkondo wa amani na kidiplomasia katika kurejesha na kuimarisha uhusiano kwa kushirikisha mazungumzo.

WANTO WARUI: Huenda wanafunzi wengi wakakosa mitihani ya KNEC

Na WANTO WARUI

Baraza la mitihani nchini (KNEC) linapanga kuwapa wanafunzi wa Gredi ya 1-3 na madarasa ya 5-7 majaribio ya kutathmini kiwango chao cha uelewa kuanzia Jumatatu hadi Ijumaa, 22-01-2021.

Hii ni kutokana na hali iliyowakumba wanafunzi ya kukaa nyumbani kwa kipindi cha miezi tisa kutokana na mkurupuko wa ugonjwa wa Covid-19.

Kwa mujibu wa KNEC, wanafunzi wote wanatarajiwa kuwa shuleni ili waweze kufanya majaribio hayo ambayo tayari yameandaliwa na KNEC na kutumwa shuleni kupitia njia ya mtandao.

Hivi ni kusema kuwa KNEC inatarajia kila shule nchini iwe na uwezo wa kupata majaribio hayo, iweze kusimamimia wanafunzi wafanye kisha isahihishe kazi hiyo na kutuma majibu yaliyotolewa na wanafunzi kwake (KNEC) kupitia njia iyo hiyo ya mtandao. Hali ilivyo sasa, kuna wanafunzi wengi ambao bado hawajarudi shuleni na hali zao za kuendelea na masomo hazijulikani.

Miongoni mwao ni wasichana ambao walipata mimba, wengi wao sasa wakiwa katika hatua za mwisho za kupata watoto. Kwao itakuwa vigumu mno kuweza kufikia majaribio haya.

Shuleni nako changamoto ni nyingi. Wanafunzi waliorudi shuleni bado hawana madawati ya kutosha. Wengine wanasomea chini ya miti kulikojaa upepo na mavumbi.

Shule nyingi nchini hazina umeme wala kompyuta. Haitakuwa jambo rahisi kwa walimu kuweza kusimamia mitihani hii katika hali kama hizi.Kuna baadhi ya shule ambazo zilifungwa kutokana na mafuriko ya maziwa kama vile Baringo, Nakuru na Naivasha.

Sehemu kubwa ya wanafunzi hao huenda bado iko nyumbani kutokana na hali ya umaskini ya wazazi. Ni wazi kuwa wanafunzi kama hawa hawatapata fursa ya kufanya majaribio haya.

Wati ambapo wanafunzi wa kidato cha nne, darasa la nane na gredi ya nne walipokuwa shuleni, KNEC iliweza kuandaa majaribio kama haya. Ingawaje shule zilijizatiti kusimamia, kuna shule nyingine ambazo hazikutoana matokeo sahihi.

Kufikia sasa, KNEC bado haijaweza kutoa matokeo ya tathmini la Gredi ya 4 kwa walimu.Hivi ni kusema kuwa, majaribio yanayotarajiwa kuanza leo yatakuwa na changamoto kwa walimu na wanafunzi wenyewe.

Kuna wale ambao wataweza tu kufanya nusu ya majaribio hayo huku wengine wakishindwa kabisa. Ijapokuwa KNEC inafanyiza zoezi hili ikiwa na nia nia ya kutathmini kiwango cha uelewa wa wanafunzi tu, itakuwa si vyema kuwakosesha wanafunzi wengi kiasi hiki kushiriki zoezi kama hili.

Mpango huu wa KNEC wa kutathmini wanafunzi kwa njia hii ungefaulu zaidi endapo serikali kufikia sasa ingekuwa ishatekeleza ahadi yake ya awali ya kupeana kompyuta kwa wanafunzi. Hali ilivyo sasa, itabidi wanafunzi wengi waikose mitihani hii.

Ruto na Raila hawafai kupuuza agizo la Rais

Na LEONARD ONYANGO

MNAMO Januari 3, mwaka huu, Rais Uhuru Kenyatta alipiga marufuku mikutano yote ya kisiasa; viwanjani au kando ya barabara kwa kipindi cha siku 60.

Rais Kenyatta pia alipiga marufuku hafla za usiku na kuongeza muda wa kafyu hadi Machi 12, mwaka huu, huku akisema kuwa hatua hiyo ililenga kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona.

Lakini inaonekana marufuku hiyo ya kufanya mikutano ya kisiasa ililenga tu Wakenya wengine na wala si wandani wa Rais Kenyatta.Siku 15 baada ya kutolewa kwa marufuku hiyo, tumeshuhudia mikutano tele ya kisiasa.

Naibu wa Rais William Ruto na kiongozi wa ODM Raila Odinga wamefanya mikutano kadhaa ya kisiasa katika maeneo mbalimbali ya nchi bila kizuizi kutoka kwa maafisa wa usalama. Badala yake viongozi hao wamekuwa wakipewa ulinzi na polisi wakati wa mikutano hiyo.

Baada ya kuhudhuria ibada wikendi iliyopita katika Kanisa la House of Hope mtaani Kayole, Nairobi, Naibu wa Rais Ruto aliyekuwa ameandamana na Askofu Margaret Wanjiru, walihutubia maelfu ya wafuasi kando ya barabara katika kile walichosema walikuwa wakiwajulia hali Wakenya walala hoi.

Ijumaa iliyopita, Naibu wa Rais alihutubia maelfu ya watu baada ya kuongoza hafla ya kuchangisha fedha kwa ajili ya wahudumu 4,000 wa bodaboda na kutoa msaada wa mabasi kwa shule za upili za Kipsingei na Kapkelei katika eneo la Sotik, Kaunti ya Bomet.

Ni siku hiyo ambapo Naibu wa Rais na aliyekuwa Gavana wa Bomet Isaac Ruto walitangaza kufanya kazi pamoja na kuzika uhasama wa kisiasa uliokuwepo baina yao katika kaburi la sahau.

Jumamosi, Naibu wa Rais aliyekuwa ameandamana na wabunge 40 – kwa mujibu wa ukurasa wake wa Facebook – alihutubia maelfu ya watu katika maeneo ya Kiserian na Matasia, Kaunti ya Kajiado.

Wiki iliyopita, Bw Odinga aliyekuwa ameandamana na mbunge Maalumu Maina Kamanda na mbunge wa Suna Mashariki Junet Mohamed, walihutubia maelfu ya watu katika soko la Burma jiji Nairobi.

Kufikia sasa, wanasiasa hao hawajachukuliwa hatua yoyote kwa kukiuka agizo la rais na kuweka maisha ya wananchi katika hatari ya kuambukizwa virusi vya corona.

Ikiwa Naibu wa Rais Ruto na Bw Odinga ambao ni wandani wa Rais Kenyatta wanakiuka maagizo ya kiongozi wa nchi, itawezekanaje kwa wananchi walala hoi wanaosaka tonge usiku na mchana kufuata masharti yaliyowekwa na wizara ya Afya kwa lengo la kupunguza maambukizi ya virusi vya corona?

Dkt Ruto na Bw Odinga wanafaa kuwa kielelezo kwa Wakenya.Hakuna haja ya kuzuia Wakenya maskini kujitafutia riziki usiku ilhali wanasiasa hawa wenye ushawishi wakikusanya watu kwenye mikutano ya kisiasa.

Ikiwa serikali imeshindwa kudhibiti wanasiasa hao, basi iondoe vikwazo vyote vilivyowekwa kuzuia maambukizi ya virusi vya corona.

Muda uliosalia kabla ya mtihani wa kitaifa unatosha kujiandaa

MTIHANI huzua changamoto kwa yeyote anayepania kuufanya. Nakisia ni kwa sababu ya ushindani unaohusishwa nao, hasa nchini mwetu. Aghalabu mtihani humfanya anayehusika kuingiwa na wasiwasi ambao hudumaza uwezekano wake wa kufuzu anavyoazimia. Huanza kukata tamaa kwa kuhisi hawezi kuumudu mrundiko wa kazi anayopaswa kuidurusu kabla ya mtihani kuwadia.

Wengine huzidiwa na dhana ya uchechefu. Hii ni dhana ambapo mtu huziona nafasi za kushindaniwa kuwa chache mno hivi kwamba hata akijitahidi hawezi kuwa miongoni mwa washindi.

Kwa msingi huu, yeye hukata tamaa na kufanya maandalizi yake bila madhumuni maalum. Hivi ndivyo watu wengi wenye fursa aali za kuupasi mtihani hupoteza nafasi zao.Hatua ya awali zaidi ya maandalizi kabambe kwa mtihani ni kuutambua uwezo wako. Ukisha, jiaminishe kwamba una nafasi maalum ya kuibadilisha jamii yako.

Vigezo vilivyowekwa na jamii ambavyo vimegeuka kuwa vikwazo visikuhadae ukaanza kujionea imani. Linalokupasa kufanya ni kujitolea kikamilifu; yaani usisaze hatua itakayokuwezesha kuupita mtihani kisha ukaijutia baadaye.Nina hakika kuwa kila mtahiniwa huwa na lengo la kujishughulisha na elimu yake.

Hata hivyo, ni wachache wanaoyahusisha malengo yao na hatua zao za kila siku. Wengi hukosa au kushindwa kuibuka na mikakati ya kuzigeuza ndoto zao, malengo yao kuwa matokeo halisi.

Unapojiandaa kwa mtihani wako, ni muhimu uibuke na mikakati ya kuitimiza ndoto yako.Katika mkakati wako, jambo moja ni la kimsingi; kuutambua uwezo na udhaifu wako.

Ikiwa utaweza kuukiri udhaifu wako sawa na uwezo wako, una uwezekano mkubwa wa kufaulu. Nakili masomo unayoyamudu na yale usiyoyamudu. Katika masomo unayoyamudu, orodhesha faslu usizozielewa kikamilifu ili kujua kina cha msaada utakaouhitaji ili kuzimudu. Je, una mwao kuhusu faslu fulani hata kwenye masomo yanayokulemea? basi ziorodheshe vilevile.

Orodha

Ukiisha kuorodhesha faslu zitakazokuzuia kuibuka na alama bora zaidi katika masomo unayoyamudu, tafuta msaada wa wenzio kuhusiana na vipengele hivyo.

Ikiwa vipo vipengele wasivyovielewa wenzio vilevile, tafuta msaada wa walimu/mwalimu wa somo hilo. Hatua hii itakuhakikishia alama bora zaidi katika somo hilo ili kuimarisha alama yako ya jumla.

Aidha, itakuwezesha kuimarisha uwezekano wako wa kusomea taaluma uitakayo kwa kujipa nafasi bora ya kutimiza alama faafu katika masomo manne ya kimsingi ya taaluma hiyo.

Kuzamia faslu unazozielewa kiasi katika masomo usiyoyamudu kutakupa ujasiri wa kuupita mtihani kwa jumla. Hivi ni kwa sababu kila unapokuwa na atiati kuhusiana na udhaifu wako, hata unayoyamudu hutoweka. Ndiposa ni muhimu kwa mwanafunzi kukuza ujasiri wake wa kuukabili mtihani licha ya maandalizi mengine.

Ugawe muda wako kihalisia. Tenga muda mfupi wa kuyanoa makali yako katika masomo unayoyamudu. Orodhesha mada ndogo mahsusi za kuangazia na kwa kipindi bainifu ulichokitenga. Ukishazisoma, jitathmini ili kujifahamisha ukubwa wa hatua uliyoipiga.Tengea vipengele vinavyokutatiza muda zaidi ili kuimarisha uwezo wako kwavyo.

Tafuta msaada zaidi katika vipengele hivi. Kuzidi kuvisoma mwenyewe bila msaada wa mwalimu kutakupotezea muda. Mwalimu wako anajua mbinu itakayokufaa zaidi ili kuyaweka masuala haya kwenye kumbukumbu yako.

Suala ambalo lingekuhitaji saa mbili kulielewa laweza kueleweka kwa dakika kumi msaada wa mwalimu ukiwapo. Usipoteze muda wako!Hatimaye, amini kwamba una nafasi muhimu ya kuubadilisha ulimwengu.

Si lazima uwe rais, katibu wa kudumu, mhandisi, mwanasheria, mwalimu ili kutoa mchango wako. Taaluma zipo nyingi wala hakuna iliyo dhalili kuliko nyingine. Nina hakika zipo nyingine zitakazobuniwa kadri mazingira na mahitaji ya binadamu yanavyobadilika na kuibua changamoto mpya.

Huenda itakayobuniwa itakuhusisha, nawe upo mbioni kukata tamaa! Usimtazame mtu mwingine yeyote na kujihisi dhalili mbele yake, kamuulize Muumba wako azma yake ya kukuumba na punde uijuapo, jizatiti kuitimiza.

Maswali anayopaswa kujiuliza mwandishi yeyote wa kubuni kabla ya kuanza kutunga

JUMA lililopita, nilionesha na kujadili jinsi mwandishi wa kubuni anaweza kupata visa vya kutungia hadithi.

Baadhi ya chemchemi za visa hivyo ni pamoja na ndoto, vyombo vya habari kama vile redio, runinga, magazeti, mtandao wa intaneti n.k, fasihi au tungo za waandishi wengine, tajriba za mwandishi au hata kuzungumza au kuwahoji wataalamu katika nyanja na taaluma nyingine.

Baada ya kupata kisa cha kutungia au kuandika kukihusu, mwandishi afanye nini? Hii ni hatua muhimu mno katika mchakato mzima wa uandishi wa kubuni.

Mwandishi anapaswa kujiuliza msururu wa maswali muhimu sana. Ni nini dhamira ya uandishi wangu? Maudhui ya utungo wangu ni yapi? Nitaisuka vipi hadithi yangu? Nitawasawiri vipi wahusika wangu?

Nitavipangaje vitushi katika hadithi yangu? Nitatumia nafsi gani katika usimulizi wa hadithi yangu? Itikadi ina dhima ipi katika usimulizi? Hadhira yangu ni ipi au ninawatungia kina nani?

Nitatunga katika utanzu gani?Haya, miongoni mwa maswali mengine yanawezka kumpa dira mwafaka mwandishi anayejitosa katika bahari na taaluma telezi ya uandishi wa kubuni.

Nimeyauliza maswali haya bila kufuata mpangilio wowote wala kuzingatia uzito wowote kwa sababu yote yana umuhimu sawa katika kufanikisha utunzi wa kubuni.

Aidha, katika makala ya awali, nilisema kuwa lugha ndiyo malighafi muhimu katika sanaa ya uandishi wa kubuni.Ninaamini kuwa mtu yeyote anayepania kujitosa katika ulingo wa kuandika fasihi lazima awe na umilisi mzuri wa lugha.

Umilisi wa lugha humsaidia mwandishi kuichezea lugha na kumfanya imtii katika uteuzi wa maneno ili kujenga taswira za kuvutia, kuaminika na kuvutia.

Uteuzi wa lugha

Mtunzi lazima atumie lugha itakayofikisha ujumbe unaokusudiwa. Lugha ya fasihi ni teule na maalum kwa minajili ya kuinata hadhira, kusisimua hisia za msomaji, kugusa nyoyo za wasomaji na kuathiri maono yao. Umuhimu wa lugha katika fasihi hujitokeza kwa namna mbalimbali. Kwa mfano, lugha hutumiwa kuelezea maono ya mtunzi.

Kupitia kwa lugha, mwandishi anaweza kutoa fununu kuhusu falsafa na msimamo wake kuhusu suala fulani la jamii. Mwandishi Euphrase Kezilahabi huegemea mno itikadi ya udhanaishi (existentialism).

Katika takriban maandishi yake yote – Rosa Mistika, Kichwamaji, Dunia Uwanja wa Fujo, Gamba la Nyoka, Nagona na Mzingile – mtunzi huyu anaonekana akiuliza maswali ya kifalsafa: Maisha ni nini? Kifo ni nini? Mpaka kati ya kifo na uhai uko wapi? Raha ni nini? Je, Mungu yupo? Kezilahabi anauona mpaka baina ya maisha na kifo kuwa ni mwembamba mno – hivi kwamba, kuishi ni kufa.

Vilevile, Kezilahabi anayaona maisha kuwa ni adhabu na ya kukatisha tamaa. Takriban wahusika wakuu wote katika tungo zake zote huishia kufa kwa kujiua kwa sababu ya kukata tamaa.

Euphrase Kezilahabi hutumia lugha ya ‘kawaida’ na ‘nyepesi’ katika tungo zake zote.Katika riwaya ya Rosa Mistika, Kezilahabi anaonesha kwa uketo wa juu namna asasi za kijamii hasa familia na dini, shule (au mfumo mzima wa elimu) zimeshindwa kumlea binadamu. Rosa Mistika anaishia kujiua anapopata uhuru na kushindwa kuudhibiti. Eti uhuru pia una mipaka na hili hakulijua

mwagechure@gmail.com