Polo atorokwa na demu juu ya msoto

Na TOBBIE WEKESA

ROASTERS, Nairobi

POLO mmoja alilazimika kula kwa macho baada ya kidosho aliyekuwa akiburudika naye katika baa kuhamia meza ya makalameni wengine iliyojaa pombe.

Kidosho alichukua hatua hiyo baada ya kugundua kwamba jamaa alikuwa ameishiwa na hela za kununua chupa zaidi za pombe.

Kulingana na mdokezi jamaa na mrembo waliingia katika baa na kuitisha vinywaji. Waliagiza nyama choma vile vile.

Duru zinasema baada ya kubugia chupa kadhaa, kidosho alimhimiza polo aongeze vinywaji vingine.

Beib mimi sipendi kuona meza ikiwa wazi hivi. Hebu jaza meza iwe jinsi ilivyokuwa hapo awali,” kidosho alimueleza jamaa.

Lofa alijitia hamnazo. Baada ya muda mfupi kidosho alimkumbusha. “Beib hebu muite weita. Hii meza inatupa aibu. Ongeza pombe,” kidosho alimueleza polo.

Duru zinasema jamaa alimuangalia kidosho na kunyamaza.

“Kama pesa zako zimeisha niambie. Ni wewe uliniita kulewa na unajua mimi hunywa chupa ngapi. Siko tayari kurudi kwa nyumba saa hii,” kidosho alimfokea polo.

Habari zilizotufikia zinasema kidosho aliinuka polepole na kuelekea hadi kwenye meza walikokuwa wameketi makalameni fulani.

“Karibu sana mrembo. Meza hii imeketi wanaume kamili,” kalameni mmoja alisikika akimuambia kidosho.

Kidosho aliwashukuru kwa ukarimu wao.

“Asanteni sana. Yule jamaa ni mtu wangu lakini anakaa mkono birika sana. Siwezi kaa kwenye meza yenye haina raha,” kidosho alisema huku vicheko vikishamiri.

Inadaiwa makalameni waliitisha vinywaji zaidi.

“Weita jaza hii meza na ulete bili. Leo lazima watu watembee kwa magoti,” kalameni mmoja alisema.

Polo alibaki kutazama jinsi makalameni walivyomuosha kidosho wake kwa pombe. Muziki uliwekwa. Kidosho aliinuka na kuanza kuwaburudisha makalameni kwa miondoko mbalimbali ya kusakata densi.

Hapa udikteta tu

Na BENSON MATHEKA

UCHAGUZI mkuu wa 2022 unapokaribia, vyama vikuu vya kisiasa vinaendelea kudhihirisha kiwango cha juu cha udikteta unaoweza kuvisambaratisha huku vinara wake wakiadhibu wanachama wanaohisi kuwa vikwazo kwa azma zao.

Hali hii imeshuhudiwa hasa wakati huu nchi inapojiandaa kwa kura ya maamuzi ambayo viongozi wa vyama vya kisiasa wanaunga ili kutimiza maslahi yao ya kisiasa.

Tangu mchakato huo uanze, demokrasia imefifia katika vyama vya kisiasa vinavyodai kuwa vinaitetea. Katika chama cha ODM cha aliyekuwa waziri mkuu Raila Odinga anayetambuliwa kuwa baba wa demokrasia nchini, wanaoibua maswali kuhusu mchakato huo wanachukuliwa kuwa mahasimu na wasaliti, kukemewa na kuadhibiwa.

Mbunge wa Rarieda Otiende Amollo, alipokonywa wadhifa wa Naibu mwenyekiti wa kamati ya Sheria ya Bunge (JLAC) kwa kukosoa msimamo wa chama kuhusu baadhi ya mapendekezo katika mswada wa BBI.

Kabla ya hatua hiyo, Bw Amollo na Seneta wa Siaya James Orengo walikuwa wameshutumiwa na baadhi ya viongozi wa ODM kwa kuhujumu mipango ya Bw Odinga katika BBI.

Kwa haya kutokea katika chama ambacho kinadai kwamba kinakumbatia demokrasia, ni ishara kuwa viongozi wake, wameamua kuirusha kwenye dirisha ili kulinda maslahi ya Bw Odinga kwenye uchaguzi mkuu wa 2022.

“Inasikitisha kwamba chama ambacho kimekuwa kikidai kuwa mhimili mkubwa wa demokrasia nchini na kinachoongozwa na baba wa demokrasia kinaweza kutumbukia katika udikteta kama ulioshuhudiwa chama cha Kanu na ambao Bw Odinga amekuwa akipinga kwa miaka mingi,” asema mchanganuzi wa siasa Richard Kigen.

Mchanganuzi huyu anasema japo kwa miaka mingi vyama vya kisiasa nchini Kenya ni mali ya vigogo wa kisiasa, yanayoshuhudiwa kwa wakati huu wa mchakato wa kura ya maamuzi ni kilele cha udikteta.

“Tangu handisheki, mambo yalibadilika huku wanaotofautiana na vinara wa vyama vyao wakitishiwa, kutengwa na kupokonywa nyadhifa za uongozi katika bunge na vyama. Hii inaweka vyama hivi katika hali hatari uchaguzi mkuu wa 2022 unapokaribia,” asema Kigen.

Gavana wa Kakamega Wycliffe Oparanya ambaye ni naibu kiongozi wa ODM anahofia kwamba refenda ya BBI itasambaratisha chama hicho cha chungwa.

Chama cha Jubilee kimegawanyika kati ya mirengo ya Kieleweke unaojumuisha wabunge wanaomuunga Rais Uhuru Kenyatta ambaye ni kiongozi wa chama hicho na Tangatanga wa wabunge wanaomuunga Naibu Rais William Ruto ambaye ni naibu kiongozi wa chama.

Kwa sababu ya kukosoa handisheki, Dkt Ruto na washirika wake wametengwa serikalini na chamani na dalili zinaonyesha ifikapo 2022, Jubilee kitakuwa kimefifia tofauti na kilivyokuwa kwenye uchaguzi mkuu wa 2022.

“ Hii ni kwa sababu ya udikteta uliozuka katika chama baada ya watu wawili kusalimiana na kufanya maamuzi yanayolenga kutimiza maslahi ya watu binafsi badala ya Wakenya wote,” asema mbunge mmoja wa chama hicho ambaye aliomba tusitaje jina lake.

“Vitisho na maamuzi ya mtu mmoja ni hatari. Mfumo wa kidemokrasia tulioweka katika Jubilee ulisambaratishwa na nafasi yake kuchukuliwa na mfumo wa kiimla,” alisema aliyekuwa mbunge wa Mukurweini Kabando wa Kabando.

Wabunge wanaomuunga Dkt Ruto wamevuliwa nyadhifa katika chama hicho na bungeni. Baadhi yao ni Seneta wa Murang’a Irungu Kang’ata ambaye alipokonywa wadhifa wa kiranja wa wengi katika seneti kwa kuandikia Rais Kenyatta barua akimweleza kwamba BBI sio maarufu eneo la Mlima Kenya.

Katika chama cha Wiper, uamuzi wa kiongozi wake Kalonzo Musyoka wa kuunga BBI ulisababisha mgawanyiko uliofanya aliyekuwa Seneta wa Machakos Johnson Muthama na Gavana wa Makueni Kivutha Kibwana kukihama. Wawili hao walimlaumu kwa kufanya maamuzi uq kidikteta.

Kuhama kwa wawili hao ambao kunaweza kufifisha umaarufu wa chama hicho eneo la Ukambani kwenye uchaguzi mkuu wa 2022.

Kulingana na Bw Kibwana, chama cha Wiper kinasimamiwa kwa mabavu na uongozi wake haujali maslahi ya raia wa kawaida madai ambayo Bw Muthama anaunga.

“Singevumilia kuona Bw Musyoka akitelekeza jamii kwa uamuzi wake wa kushirikiana na Rais Kenyatta,” asema.

Mjadala wa mswada huo umegawanya chama hicho huku washirika wa karibu wa Bw Musyoka wakiwemo maseneta Enock Wambua wa Kitui na Mutula Junior wakimkaidi.

Wachanganuzi wa siasa wanasema kwamba udikteta wa viongozi wa vyama vikubwa vya kisiasa unazua mizozo inayoweza kuvisambaratisha.

Kwa mfano, ni wazi kuwa idadi kubwa ya wabunge wa Jubilee wanasubiri kujiunga na United Democratic Alliance (UDA) kinachohusishwa na Dkt Ruto.

Baadhi ya wabunge wa ODM wanaweza kujiunga na chama cha People’s Democratic party cha Gavana Okoth Obado wa Migori. Tayari chama cha Maendeleo Chap Chap cha Gavana wa Machakos Alfred Mutua kinapatia Wiper ushindani mkubwa eneo la Ukambani,” asema Bw Kigen.

MALENGA WA WIKI: Tungo za Muyaka zilikuwa chachu ya uandishi wa Boukheit Amana

Na HASSAN MUCHAI

MAISHA yake ya utotoni, Boukheit alikua kama watoto wengi wa pwani.

Michezo yao huwa aghalabu inahusiana na bahari. Kutengeza vidau vidogo vinavyoshabihi madau wanayotumia wazazi wao kwa usafiri na uvuvi.

Alipenda mchezo wa mpira wa miguu ijapokua haikuwa kiwango cha magwiji wa mchezo huo.

Alipokuwa Shule ya Msingi ya Serani aliwahi kuiwakilisha shule hiyo kwenye mchezo wa kuruka juu (high jump) na kuishindia kikombe kwenye uwanja wa manispaa (stadium).

Wakati wa likizo alikuwa akiandamana na babake kwenda baharini kwenye shughuli za uvuvi.

Siku za awali kwenda baharini alikuwa na kicho anapoona mawimbi yakipanda na kushuka. Siku nyingine Boukheit alikuwa akijumuika na vijana wenziwe kuogelea tu.

Aghalabu waliogelea kutoka soko la samaki liitwalo Forodhani lililoko sehemu za mji wa kale maarufu Old town. Kwa akili za kitoto, bila kuogopa hatari zilizoko baharini, Boukheit na wenzake walikuwa wakishindana kuogelea hadi ng’ambo ya pili ijulikanayo kama Mkomani.

Ushairi

Ari ya uandishi ilijitokeza alipokuwa kidato cha tatu wakati wanafunzi wa Coast Girls Secondary School Mombasa walimsihi awatungie tamthilia watakayoitumia kwenye mashindano ya shule ya mikoa.

Tamthilia hiyo kwa jina Zabibu Chungu baadaye ilichapishwa na shirika la Oxford. Utunzi wa mashairi alianza wakati huo akiwa kidato cha tatu. Vitabu vilivyomtia moyo wa utungaji ni kama vile vya Kaluta Amri Abedi, Shaaban Robert, Mathias Mnyampala, Malenga wa Mvita na vinginevyo.

Maandishi ya Muyaka bin Haji yalikuwa na lugha pevu ambayo ilikuwa si rahisi kulingana na umri aliokuwa nao kuelewa.

Kutokana na athari za mahiri hao aliwahi kuandika nakutuma magazetini. Kama si jicho pevu la mmoja wa walimu wake, Muhammad Bakari ambaye sasa ni profesa pengine tusingejua kipawa alichokuwa nacho Boukheit.

Profesa Muhammad Bakari ndiye aliyepeleka mswada huo Oxford. Wakati huo Boukheit alikuwa akitumia lakabu ya Mti mle kujitambulisha kishairi. Wale waliowahi kuupitia uandishi huo, Muhammad Kamal Khan na Hassan Msami ndio waliafikiana kumpa lakabu ya Malenga wa Vumba.

Mwandishi wetu ameandika baadhi ya mashairi yake kwa lugha hii ya Kivumba. Vumba ama pia Vanga, ni mji ulioko kusini mwa Kenya, ambako ndiko asili ya mamake Boukheit. Wenyeji wa huko wanaitwa Wavumba, wengi wao ni masharifu.

Vanga imepakana na Shirazi na Wasini. Upande wa Tanzania ni jirani na mji wa Moa ambao lugha yao ni moja. Mfano wa Wamaasai, Wajaluo, Wakuria na wengineo ambao wanaishi mipakani ya nchi mbili hizi.

Kitabu chake cha Malenga wa Vumba kimewahi kunukuliwa na waandishi wengi wa ushairi wa Kiswahili. Sababu moja ya umaarufu wa diwani hii ni kua mwandishi alitumia aina na bahari tofauti za mashairi. Toleo Jipya la Malenga wa Vumba ambalo halikupoteza uasilia wake lina marekebishko na nyongeza muafaka. Moja katika marekebisho hayo yako kwenye shairi lililo kwenye utangulizi;Rara lirarile rara

Korti yafungua miradi ya mabilioni ya pesa Pwani

NA BRIAN OCHARO

UTEKELEZAJI wa miradi ya mabilioni ya pesa inayolenga kukabiliana na tatizo la ukame katika eneo la Pwani utaendelea licha ya kuibuka kwa madai ya ufisadi wakati wa mchakato wa ununuzi na utoaji wa zabuni.

Hii ni baada ya Mahakama Kuu ya Mombasa kutupilia mbali ombi la shirika la kupigania haki za binadamu ambalo lilitaka miradi hiyo isimamishwe.

Jaji Mkazi Eric Ogola alitupilia mbali kesi hiyo akisema haikuibua masuala yoyote ya kikatiba yanayoweza kumfanya asimamishe miradi hiyo.

Miongoni wa miradi hiyo ni uwekaji wa bomba kwa umbali wa kilomita 100, kuchimba visima vya maji, ujenzi wa mabwawa na matangi ya kuhifadhi maji safi ya kunywa kaunti za Kilifi, Kwale, Tana River, Taita –Taveta na Lamu. Miradi hiyo ikadiriwa kugharimu zaidi ya Sh1.86 bilioni

“Mlalamishi ameshindwa kuwasilisha ushahidi wa kutosha kama invyotakikana kisheria. Kesi hii haina uzito na hivyo basi imetupiliwa mbali, ” akasema jaji.

Wakfu wa Coast Legal Aide and Resource Foundation (CLARF) ulikuwa umeshtaki Mamlaka ya Maendeleo ya Huduma za Maji Pwani,(CWWDA) Mwanasheria Mkuu Kariuki Kihara, na Mamlaka ya Ununuzi wa Umma.

Shirika hilo pia lilitaka kuzuia Hazina ya Kitaifa kutoa fedha za miradi hiyo.

CLARF ilipinga mchakato wa ununuzi na kutaka kupewa stakabadhi zinazoonyesha majina ya kampuni zilizopewa zabuni ya miradi hiyo.

Lakini CWWDA ilikataa kuwasilisha stakabadhi hizo. Shirika hilo lilielekea mahakamani kulazimisha CWWDA kutoa stakabadhi hizo huku likidai ukiukaji wa haki ya kupata taarifa kutoka kwa afisi za umma.

CLARF lilishutumu CWWDA kwa kupuuza mchakato wa zabuni kwa kushindwa kuthibitisha, kupitia tangazo, jina la kampuni iliyoshinda zabuni hiyo.

“CWWDA ilipuuza na kukataa kutoa majina ya kampuni zilizopewa zabuni hizo,” alisema Bw Joseph Juma.

Bw Juma alidai zaidi kuwa mchakato wa ununuzi ulifanywa kwa siri kwa kiwango ambacho asilimia 10 ya jumla ya mkataba ilitolewa bila nyaraka halali.

“Umma ulinyimwa nafasi ya kuwahoji washiriki katika mchakato wa ununuzi na zabuni hiyo. Kwa hivyo, walipa ushuru huenda wakapoteza pesa kwa wanakandarasi hao,” Bw Juma ambaye ni mwakilishi wa CLARF alisema.

Aliiambia korti kuwa majaribio kadhaa ya shirika hilo kupata stakabadhi za zabuni hizo ili kuiwezesha kuipinga mahakamani yalipuuzwa .

Shirika hilo, hata hivyo, lilisema kwamba lilifuata utaratibu unaostahili wakati wa kutoa zabuni za miradi hizo.

CWWDA ilisema ilichapisha mwaliko wa umma kwenye mtandao wake na kufungua zabuni zilizopokelewa mbele ya wazabuni wote waliochagua kuhudhuria.

“Kulingana na pendekezo la Kamati ya Tathmini ya Zabuni, zabuni ilipewa kampuni zilizofanikiwa na wale waliohusika katika zoezi hilo walijulishwa ipasavyo,” Mkurugenzi Mtendaji wa zamani wa shirika hilo Jacob Torrut alisema, akiongeza kuwa ripoti juu ya ununuzi uliofanywa ilichapishwa.

Pia, Bw Torrut aliweka wazi kuwa miradi mingine tayari imekamilika, wakati mingine mikubwa bado inaendelea na malipo yao tayari yamefanywa , kwa hivyo malalamishi yoyote yanapaswa kuelekezwa kwa Bodi ya Ukaguzi wa Usimamizi wa Ununuzi wa Umma.

Jaji Ogola alibaini kwamba mlalamishi alipaswa kutoa barua aliyoiandikia shirika hilo, akiomba habari hizo, kwa mahakama kuthibitisha usahihi wake.

“Hata kama CWWDA lilikataa kutoa stakabadhi hizo, mlalamishi bado angejaribu njia nyingine za kutatua mzozo huo kabla ya kuelekea mahakamani kushtaki,” alisema Jaji Ogola.

Kulingana na mahakama , hakuna ukiukaji wa haki za kupata habari uliothibitishwa dhidi ya CWWDA.

JAMVI: Ukimya uliogubika OKA ni ishara mbovu, Uhuru amewaacha mataani?

Na CHARLES WASONGA

MASWALI yameibuka kufuatia ukimya wa vinara wa muungano wa One Kenya Alliance (OKA) miezi miwili baada ya wao kuchangamsha ulingo wa kisiasa kufuatia ushindi wao katika changuzi ndogo katika maeneo bunge Matungu, Kabuchai na kiti cha useneta wa Machakos.

Hii ni licha ya kwamba vinara hao; Musalia Mudavadi (ANC), Kalonzo Musyoka (Wiper), Moses Wetang’ula (Ford Kenya) na mwenyekiti wa KANU Gideon Moi kunasibisha ushindi wagombeaji wao katika chaguzi hizo na mwanzo wa safari ya kuwezesha mmoja wao kuingia Ikulu 2022.

“Watu wa Matungu, Kabuchai na Machakos sasa wametupa motisha kubwa zaidi. Ushindi huu umetupa nafasi ya kuanza rasmi safari ya kwenda Ikulu. Wale wanaolalamika umoja wetu ndio nguvu yetu,” Bw Mudavadi akawaambia wanahabari baada ya ushindi wa Seneta Agnes Kavindu Muthama katika uchaguzi mdogo wa useneta wa Machakos uliofanyika Machi 18.

Awali, muungano huo ulivuna ushindi katika chaguzi ndogo za maeneo bunge ya Matungu (Kakamega) na Kabuchai (Bungoma) zilizofanyika Machi 4, kupitia Peter Oscar Nabulindo (ANC) na Majimbo Kalasinga (Ford-Kenya), mtawalia.

Ilidaiwa kuwa baraka za Rais Uhuru Kenyatta zilichangia ushindi huo, lengo likiwa kuzima nyota za kisiasa za Naibu Rais William Ruto na kiongozi wa ODM Raila Odinga, haswa katika eneo la magharibi. Chama cha ODM, kupitia katibu mkuu Edwin Sifuna, kilidai kushindwa kwa ODM katika eneo bunge la Matungu kulichochewa na serikali.

Isitoshe, ni baada ya matokeo hayo ambapo Seneta wa Siaya James Orengo na Mbunge wa Rarieda Otiende Amollo, ambao hadi wakati huo walikuwa watetezi sugu wa Bw Odinga, walidai Katibu katika Wizara ya Usalama Karanja Kibicho alikuwa akiendesha njama ya kuzima azma ya kiongozi huyo wa ODM kuingia Ikulu 2022.

Mbw Orengo na Amollo walidai kuwa “serikali inapanga kuunga mkono mmoja wa vinara ya One Kenya Alliance 2022” ilhali wao sio wadau katika handisheki kati ya Rais Kenyatta na Bw Odinga.

Lakini tangu, Aprili 1, Rais Kenyatta alipoandamana na Bw Odinga kukagua miradi ya wa ujenzi wa kituo cha kisiasa cha magari ya uchukuzi cha Green Park, Nairobi na barabara kadha katika kaunti ya Kajiado, shughuli zimefifia ndani ya muungano wa One Kenyatta.

Kando na kufanya mikutano miwili katika makazi ya Bw Kalonzo na Bw Wetang’ula, siku tofauti, vinara hao wamekomesha mtindo wao wa kutoa taarifa kwa wanahabari kila mara huku wakimpiga vita Bw Odinga.

Hata hivyo, duru ziliambia Taifa Jumapili kuwa kando na hisia kuwa Rais Kenyatta “amerejelea ukuruba kati yake na Bw Odinga” kumeibuka vuta nikuvute kati ya vyama hivyo kuhusu nani kati ya vinara hao anafaa kuungwa mkono kama mgombeaji urais kwa tiketi ya OKA.

NASAHA ZA RAMADHAN: Mwenyezi Mungu hurehemu na kusamehe siku zote, tusikate tamaa

Na SHEIKH MOHAMED KHALIFA

TUKIWA tunaendelea kujibu maswali ya wasomaji wetu, leo nitalishughulikia swali la Ismail Omar wa Nakuru.

Yeye anauliza hivi, “Wakati tulipokuwa na kafyu ya saa mbili za usiku, nilikuwa nikimaliza kufungua mwadhini jioni najifungia nyumbani. Mara nyingi nilikuwa nikisinzia na kulala mapema. Ninahofia kuwa sijapata fursa ya kurehemewa katika Kumi la Kwanza na kusamehewa katika Kumi la Pili. Je, ipo nafasi ya kupata hayo yote katika kumi hili la mwisho?”

Ningependa kumwambia ndugu Ismail na wasomaji wengine wote kwamba Mtume Muhamad (SAW) asema, “Yule atakayesimama usiku wa Laylatul Qadir, atasamehewa dhambi zake zote.”

Tunavyojua ni kwamba usiku huo wa Laylatul Qadir ubora wake ni sawa na miezi elfu moja, au miaka 83. Usiku hizi kumi za mwisho tunazotarajia kuzikamilisha kesho au kesho kutwa, kutegemea na kuonekana kwa mwezi.

Mwenyezi Mungu (SWT) anasema kwenye Korani kuwa walioamini wapewe habari njema (Suratul Baqara aya ya 223). Habari hiyo njema anaifafanua kwa kusema, “Sema: Enyi waja wangu waliojidhulumu nafsi zao! Msikate tamaa na rehema ya Mwenyezi Mungu. Hakika Mwenyezi Mungu husamehe dhambi zote. Yeye ni Mwenye kusamehe, Mwenye kurehemu.” (Suratul Zumar, aya ya 53). Hata kama Ramadhani imetoka, Mwenyezi Mungu husamehe wakati wowote. Mwenyezi Mungu (SWT) ni Ar-Rahman (Mwingi wa rehema).

Anaendelea kuwasamehe na kuwarehemu waja wake siku zote, maadamu umemwendea kwa unyenyekevu kutaka msamaha. Kwa hivyo, kusamehewa na kurehemewa havikuwekwa kwenye kumi la kwanza na la pili peke yake.

Lengo la kusema kumi la kwanza ni la rehema na la pili ni la maghufira, ni kuwafanya wanaofunga Ramadhani watafute fadhila hizo kwa wingi. Haina maana kuwa fadhila na rehema za Mwenyezi Mungu (SWT) hukoma kwenye hayo makumi mawili ya kwanza.

Namshauri ndugu Ismail na wale wote ambao wamekosa nafasi ya kufnya ibada kwa wingi kwenye makumi hayo, wasikate tamaa. Wajibidiishe kukesha usiku wakiomba rehema na msamaha. Pia wakumbuke Ramadhani yote milango ya pepo hufunguliwa na ya moto hufungwa. Milango ya kupokea msamaha na rehema ingali wazi.

JAMVI: Mvutano ODM wazidisha ubutu kwa makali ya Raila

Na LEONARD ONYANGO

MVUTANO unaoendelea ndani ya ODM huenda ukamfanya kinara wa chama hicho Raila Odinga kukosa makali iwapo ataamua kuwania urais katika Uchaguzi Mkuu ujao.

Wadadisi wa masuala ya siasa wanaonya kuwa hatua ya chama cha ODM kumwadhibu mbunge wa Rarieda Otiende Amollo kwa kumng’oa kutoka wadhifa wa Naibu Mwenyekiti wa Kamati ya Haki na Masuala ya Sheria (JLAC) na kutishia kumchukulia hatua Seneta wa Siaya James Orengo, ni pigo kwa juhudi za Bw Odinga kutaka kuingia Ikulu 2022.

Aliyekuwa Katibu wa Mipango wa ODM Wafula Buke anasema kuwa mvutano huo utakosesha ODM nguvu hivyo kumnyima Bw Odinga fursa ya kushinda urais.

“Kumekuwa na ripoti kwamba kuna baadhi ya wakuu serikalini ambao wamekuwa wakipanga njama ya kutaka kumwacha Bw Odinga akiwa mpweke kisiasa.

“Ikiwa kweli kuna mpango huo, basi mvutano huo ndani ya ODM itakuwa fursa murua kwao kuendeleza juhudi hizo. Mvutano huo hauna tija kwa ODM bali unasababisha chama kuwa dhaifu,” anasema Bw Buke.

Kumekuwa na ripoti kwamba baadhi ya wakuu serikalini wamekuwa wakiunda njama ya kutaka kumaliza ushawishi wa ODM katika ngome zake; ambazo ni maeneo ya Pwani, Magharibi, na Nyanza. Huku viongozi wa ODM wakiendelea na juhudi za kutaka kuunda chama kitakachotetea masilahi yao, juhudi zinaendelea kuzima umaarufu wa chama hicho katika maeneo ya Magharibi.

Kumekuwa na juhudi za kuvumisha chama cha Amani National Congress (ANC) chake Musalia Mudavadi na Ford Kenya kinachoongozwa na Seneta wa Bungoma Moses Wetang’ula.

Bw Mudavadi na Seneta Wetang’ula wameafikiana kushirikiana katika kinyang’anyiro cha Urais.

Vyama hivyo viwili viko ndani ya muungano wa Kenya One Alliance (OKA) ambao pia unajumuisha chama cha Kanu kinachoongozwa na Seneta wa Baringo Gideon Moi.

Rais Uhuru Kenyatta anaegemea muungano wa OKA. Gavana wa Kakamega ambaye ndiye muhimili wa Bw Odinga katika maeneo ya Magharibi amejitokeza na kuunga mkono kundi la Seneta Orengo na Dkt Otiende.

Bw Orengo, Gavana Oparanya na Dkt Otiende wanapinga ugavi wa maeneobunge mapya 70 yaliyopendekezwa ndani ya Mswada wa Mpango wa Maridhiano (BBI).

Viongozi hao wanasema kuwa eneo la Mlima Kenya limependelewa kwa kutengewa maeneobunge 35 huku maeneo mengine yakipunjwa.

Kumng’oa dkt Otiende kutoka wadhifa wake bungeni, kulingana na Gavana Oparanya, hakukufaa na hakuna manufaa kwa ODM.

Bw Orengo amejitokeza kuwa hatatishika na yuko tayari kukabiliana na Bw Odinga ‘kupigania haki’.

Hii ni mara ya kwanza kwa Bw Odinga kutofautiana kisiasa na Bw Orengo tangu 2002.

Japo baadhi ya wadadisi wanasadiki kwamba uasi huo unasababisha na siasa za ugavana 2022 katika Kaunti ya Siaya, mdadisi wa masuala ya kisiasa Mark Bichachi anasema kuwa mvutano huo unatokana na juhudi za kutaka kumrithi Bw Odinga.

Kiongozi wa ODM Raila Odinga. Picha/ Maktaba

“Mvutano tunaoshuhudia ndani ya ODM unatokana ubabe wa kutaka kurithi uongozi wa jamii ya Waluo. Bw Orengo anajiona kwamba yeye ndiye atakuwa kiongozi wa jamii baada ya Odinga.

“Orengo anatumia maeneo 70 kujidhihirisha kwamba yeye ndiye mtetezi wa jamii. Lakini juhudi hizo huenda zikagonga mwamba kwani huu si wakati mwafaka wa kupigania urithi,” anasema Bw Bichachi.

Bw Orengo tayari ameonyesha nia yake ya kutaka kuwania ugavana wa Siaya 2022. Dkt Otiende aliambia Taifa Jumapili kuwa atatetea kiti chake cha ubunge wa Rarieda.

“Sina nia ya kuwania ugavana, azma yangu ni kutetea kiti cha ubunge,” akasema Dkt Otiende.

Gavana wa Migori Okoth Obado pia ameapa kumaliza ushawishi wa Bw Odinga katika maeneo ya Nyanza.

Bw Obado wiki iliyopita alikutana na Bw Mudavadi wiki chache baada ya kutembelewa na Gavana wa Nandi Stephen Sang ambaye ni mwandani wa Naibu wa Rais William Ruto.

Profesa Medo Misama anasema kuwa iwapo Bw Odinga atakuwa na maadui wengi katika eneo la Nyanza, atakosa nguvu ya kisisa hivyo kutoa mwanya kwa muungano wa OKA na Dkt Ruto kupenya.

TAHARIRI: Ongezeko la ajali linatia wasiwasi

KITENGO CHA UHARIRI

AJALI zilizosababisha vifo vya watu 18 maeneo tofauti nchini zinatia wasiwasi hasa wakati huu ambao wanafunzi wanajiandaa kusafiri kurudi shuleni kwa muhula wa tatu.

Inasikitisha kwamba zaidi ya watu 20 walifariki katika siku tatu kwenye ajali barabarani.

Hawa ni ndugu, jamaa na marafiki wa watu walioangamizwa na madereva wasiozingatia sheria za barabarani.

Madereva hawafai kukumbushwa umuhimu wa kuwa waangalifu barabarani. Inasikitisha kwamba ajali hizi zimeanza kuongezeka wiki moja baada ya masharti ya kuzuia kusambaa kwa virusi vya corona kulegezwa, na siku tatu kabla ya kufunguliwa kwa shule.

Hii pamoja na kwamba janga la corona bado ni tishio kwa maisha ya wengi inaonyesha kuwa idara zinazohusika zimeanza kulegeza kamba katika kutekeleza sheria za barabarani.Madereva wenye tamaa ya pesa wanaendesha magari kwa kasi, wakiwa walevi baada ya vilabu kufunguliwa na saa za kafyu kupunguzwa kutoka saa mbili usiku hadi saa nne usiku. Hii inawapa muda wa kuketi vilabuni kulewa.

Mwendo wa kasi, madereva kuendesha magari wakiwa walevi na kubeba abiria kupitia kiasi kumetajwa kuwa sababu za ajali za barabarani kuongezeka. Maafisa wa usalama pia wamekuwa wakiruhusu magari mabovu kuhudumu na kuweka maisha ya abiria na watumiaji wa barabara kwenye hatari.

Ripoti kadhaa kuhusu vyanzo vya ajali zimethibitisha kuwa nyingi husababishwa na makosa ya binadamu. Ingawa ajali haina kinga, ni huzuni kubwa kwa mzazi ambaye amekuwa akihakikisha mtoto wake amejikinga asiambukizwe virusi vya corona kufahamishwa ameangamia au kujeruhiwa kwenye ajali ya barabarani ambayo inaweza kuepukwa.

Ni makosa na aibu kubwa pia kwa dereva kujikinga asiambukizwe corona na kisha kuangamia kwa sababu ya kuendesha gari akiwa mlevi au kiholela barabarani. Inasikitisha kuwa licha ya juhudi kufanywa na wadau ili kupunguza ajali za barabarani, baadhi ya madereva na baadhi ya maafisa wa usalama wanachangia kuongezeka kwa maafa haya yanayosababisha vifo vya zaidi ya watu 3000 kila mwaka.

Hivyo basi, kila anayetumia barabara ni aliyejukumiwa kutekeleza sheria za barabarani anafaa kufanya kazi yake.

Muhimu kabisa ni kwa kila dereva awe wa gari la kibinafsi, matatu au bodaboda kuthamini maisha yake. Akifanya hivi, atathamini maisha ya abiria na barabara zetu zitakuwa salama.

FUNGUKA: ‘Mapenzi mtandaoni…raha!

Na PAULINE ONGAJI

UHUSIANO wa mapenzi na hata hatimaye ndoa mara nyingi huwa thabiti ikiwa wahusika wanaishi pamoja.

Ndiposa wapenzi au wanandoa wengi walio katika uhusiano wa mbali watakuambia kwamba changamoto kuu huwa kudumisha penzi.

Lakini kwa Kenneth na Lenah, mambo ni tofauti sana. Wawili hawa ambao wameoana kwa miaka mitatu sasa, na kujuana kwa zaidi ya miaka mitano, hawajawahi kutana ana kwa ana.

Kenneth mwenye umri wa miaka 51 ni raia wa Amerika na hajawahi kanyagisha guu hapa nchini. Yeye ni afisa mkuu mtendaji wa shirika moja kubwa nchini Amerika. Kimasomo amesoma kwelikweli na hata kwa sasa anamalizia shahada yake ya uzamifu.

Kutokana na kazi yake, bwana huyu hana tatizo la kifedha kwani anamiliki mali katika miji kadhaa nchini humo, na hivyo si kosa kumuita tajiri. Hajawahi oa wala kuwa na watoto.

Kimaumbile pia kabarikiwa. Kaka huyu wa asili ya kizungu ana sifa za kuvutia. Kimo chake kirefu kimepigwa jeki na mabega yake thabiti, huku macho yake ya kijani yakimulika uso wake uliosimama wima kwenye mashavu yake yaliyochongwa vikamilifu.

Kwa upande mwingine, Lenah pia ni binti aliyeneemeka kimaumbile. Kipusa huyu wa miaka 45 kaumbwa kaumbika na ni kivutio cha madume wengi wanaopata fursa ya kukutana naye.

Kielimu na kitaaluma, pia hajaachwa nyuma ambapo anafanya kazi kama mkurugenzi wa shirika moja lisilo la kiserikali hapa nchini. Pia yeye hajawahi olewa wala kupata mtoto.

Licha ya kuandamwa na madume kadhaa wa humu nchini, binti anasema kwamba penzi lake kwa huyu kaka wa kizungu ambaye hawajawahi kutana, ni la kipekee.

“Tulijuana, kuchumbiana na hata kuoana mtandaoni. Tulijuana miaka mitano iliyopita kupitia mtandao wa kusaka wapenzi. Tulipendana sana na sababu kuu iliyotukutanisha ni kwamba sote tulikuwa na nia moja, kupendana mtandaoni na kutowahi kutana ana kwa ana.

Tulichumbiana kwa zaidi ya mwaka mmoja, kisha tukatambulishana kwa jamaa zetu, kuandaa harusi na kuoana mtandaoni. Hata mahari, alilipa kwa kuwatumia wazazi wangu pesa.

Tunapendana sana na kila siku uhusiano wetu unazidi kuimarika na hatuna nia ya kukutana wala kuishi pamoja.

Ili kusawazisha hamu ya kuwa na mgusano, sisi huwasiliana mtandaoni kila wakati. Kila siku, mawasiliano yetu ya video katika Facebook, WhatsApp au hata Skypme yanadumishwa, tuwe nyumbani, kazini au hata barabarani.

Pengine unajiuliza je, ashiki twazima vipi? Mahaba pia twalishana na kuridhishana mtandaoni.

Tunahisi kwamba pindi tutakapokutana huenda ulimwengu wa mapenzi tuliojiundia ukapakwa doa na kutusababisha kuachana.

Hii ni mbinu ambayo kila mmoja anapaswa kukumbatia. Nani alisema kwamba mapenzi sharti yahusishe watu kukutana ana kwa ana?

Kuna watu wengi ambao wamo katika mahusiano ya aina hiyo na wameishia kuuana. Sisi hatutaki hayo. Tunaamini kwamba, katika uhusano wa aina hii, uwezekano wa kuchoshana ni mfinyu sana”.

Pasta atozwa Sh2,000 baada ya kufumaniwa na muumini

Na SHABAN MAKOKHA

PASTA wa Kanisa la ADC eneo la Lugari, Kaunti ya Kakamega, ametozwa faini ya ng’ombe, kondoo na Sh2,000 baada ya kufumaniwa akiwa uchi akishiriki vya haramu na mke wa muumini wake.

Mhubiri huyo kwa jina Samuel amepokezwa adhabu hiyo na baraza la wazee wa jamii ya Kabras alipopatikana na hatia ya kushiriki mahaba na mke wa Charles Mulongo kwenye kitanda chao cha ndoa katika kijiji cha Mufutu usiku wa Ijumaa.

Pesa hizo zitatumika kutakasa boma la Bw Mulongo ili familia yake isikumbwe na nuksi ya usherati.

Pia kikao cha wazee hao kiliidhinisha talaka kati ya Bw Mulongo na mkewe aliyekiri kuwa alifurahia ustadi wa mhubiri huyo kitandani baada ya Bw Mulongo kumtelekeza.

Bw Mulongo ana wake wawili na alikuwa akilala katika nyumba ya mke wake wa pili, mhubiri huyo alipokuwa kitandani na mkewe.

“Tumemtoza mhubiri huyo faini ya kondoo, ng’ombe na Sh2,000 ambazo zitatumika kuandaa tambiko la kutakasa boma la Bw Mulongo,” akasema Mzee wa kijiji hicho Saulo Ambani baada ya kikao cha kusuluhisha kesi hiyo.

Akigusia kisa chenyewe, Bw Mulongo alisema kuwa ni kitendo ambacho hakukitarajia kwa kuwa alikuwa anaheshimu Bw Samuel ambaye amekuwa akitoa mafunzo kemkemu kanisani.

“Niliitwa na watoto wangu kisha wakanieleza mwanaume aliye uchi alikuwa amepatikana kwenye chumba cha mama yao. Nilikimbia na kufika chumbani, nikashtuka kupata alikuwa mhubiri katika kanisa langu. Amekuwa akitufundisha kanisani tuwapende wake wetu na tusiwaruhusu wawili waliounganishwa na Mungu watenganishwe na binadamu. Inasikitisha kuwa alitenda kitendo hiki na mke wangu tena kwenye kitanda chetu cha ndoa,” akasema Bw Mulongo.

Mwanawe mkubwa wa kiume naye alisema kuwa dada yake ndiye aliyempasha habari kuwa mhubiri huyo alikuwa akijienjoy na mamake.

Mtoto huyo pia hulala katika nyumba hiyo.

“Nilikimbia na kumpata akiwa uchi katika kitanda chetu. Alijaribu kupigana nami lakini nikamlemea na hata alipoponyoka na kukimbia, nilimfuata ndipo akaokolewa na majirani,” akasimulia.

Kufuatia tukio hilo, Bw Mulongo amewahamisha watoto wake kutoka nyumba hiyo hadi tambiko lifanywe na pia kutalikiana na mkewe.

“Hata kama mwanamke amekukosea heshima kivipi. Ni makosa makubwa kumleta mwanamume katika kitanda chenu cha ndoa. Hili ni jambo lisilovumilika,” akasema.

Alifichua kuwa pasta huyo amekuwa akija kwake mara kwa mara na hakukoma hata baada ya kuonywa mara kadhaa na watoto wake.

Tukio linajiri baada ya mwanamume anayefanya kazi Nakuru kurejea nyumbani ghafla na kumpata mkewe mjamzito na jiraniye katika kijiji cha Makuyu eneobunge lilo hilo mnamo Februari 18, 2021.

Majonzi 18 wakifa ajalini

Na WAANDISHI WETU

WATU 18 walifariki Jumamosi katika ajali za barabarani maeneo mbalimbali nchini, huku idadi ya visa hivyo ikiendelea kupanda baada ya serikali kufungua nchi wiki moja iliyopita.

Katika eneo la pwani, watu watano wa familia moja Jumamosi asubuhi walifariki katika ajali ya barabarani katika eneo la Taru kwenye barabara kuu ya Mombasa-Nairobi. Watano hao walikuwa wakienda kwa mazishi.

Polisi walisema kuwa watu wengine wanne walinusurika katika ajali hiyo iliyotokea saa kumi na moja na dakika 10 za alfajiri.

Watu hao walikuwa wakisafiri kutoka Mombasa kwenda Kisumu gari lao lilipogonga trela iliyokuwa ikisafiri kutoka Nairobi kwenda Mombasa.

Kamanda wa polisi wa trafiki eneo la Pwani, Bw Peter Maina alisema watu hao walifariki papo hapo. Manusura ambao wako katika hali mbaya wanatibiwa katika Hospitali ya Wilaya ya Kinango.

Bw Maina alisema visa vya ajali ya barabarani vimekithiri eneo hilo na kwamba maafisa wake watatumia vifaa vya kudhibiti kasi ya magari kama njia ya kuhakikisha madereva wanazingatia sheria za trafiki.

Katika Kaunti ya Kakamega, watu watano walifariki papo hapo baada ya lori moja kugongana na pikipiki mbili katika eneo la Emukangu katika barabara ya Ekero-Buyangu.

Akithibitisha ajali hiyo, kamanda wa trafiki eneo la Butere, Bw George Owori alisema miili ya waliofariki ilipelekwa katika hifadhi ya maiti ya hospitali ya Butere.

Wakati huo huo, watu watatu walifariki Jumamosi katika ajali tofauti za barabarani katika barabara ya Kenol-Murang’a.

Bodaboda wawili walifariki walipogongwa na magari ambayo baadaye yalitoweka. Mmoja aligongwa nje ya kituo cha polisi cha Maragua, Kaunti ya Murang’a.

Maafa mengi yalitokea katika daraja la Sabasaba karibu na kituo cha usambazaji maji, eneo ambalo linachukuliwa kuwa lenye mikosi ya ajali. Mwendesha bodaboda aligongwa na gari na kurushwa ndani ya mto.

Afisa mkuu wa polisi wa Murang’a Kusini, Anthony Keter alisema ajali hizo zinachunguzwa ili kubaini kiini chake.

Watu wengine wanne Jumamosi walifariki katika Kaunti ya Nyeri baada ya magari mawili kugongana eneo la Solio katika barabara kuu ya Nyeri-Nyahururu.

Watu wengine wawili walikimbizwa hospitalini wakiwa na majeraha mabaya katika ajali hiyo iliyohusisha gari la aina ya Nissan na jingine aina ya probox.

Akithibitisha ajali hiyo, Afisa Mkuu wa Polisi (OCPD) wa Kieni Magharibi, Ahmed Ali alisema ajali hiyo ilitokana na kupasuka kwa gurudumu moja la mojawapo ya magari hayo.

Mnamo Alhamisi, watu watano walifariki katika ajali ya barabarani eneo la Shangia katika barabara kuu ya Mombasa-Nairobi. Eneo hilo liko kilomita chache kutoka mahala ambapo ajali ya Jumamosi ilitokea Taru.

Taarifa za Anthony Kitimo, Shabaan Makokha, Mwangi Muiruri na Steve Njuguna

Waandishi wanaofanyia kazi zao Kiambu wapewa hamasisho

Na LAWRENCE ONGARO

WAANDISHI wa habari wanaofanya kazi wakiwa eneo la Kiambu, wamehimizwa kuwa mstari wa mbele kuandika na kuripoti habari zilizo sahihi na za ukweli kwa lengo la kusambaza habari kwa umma.

Mkuu wa Ustawishaji Vyombo vya Habari na Mikakati katika Baraza la Vyombo vya Habari (MCK), Bw Victor Bwire, alisema mwandishi kamili wa habari anastahili kupata habari kamili kutoka kwa mhusika wala sio kuangazia mambo ya kusikia kutoka kwa watu.

“Wewe kama mwandishi wa habari unastahili kufika eneo la tukio na kukusanya habari kamili kuhusu yale yanayotendeka ili baadaye uandike habari kamili na sahihi. Usikubali kuchukua habari zisizo na ukweli,” alisema Bw Bwire.

Aliyasema hayo mnamo Ijumaa katika hoteli moja mjini Ruiru alipofanya mkutano na waandishi wa habari wapatao 30 wanaofanya kazi mara nyingi wakiwa Kaunti ya Kiambu.

Alitoa changamoto kwa waandishi wa habari katika eneo hilo kuwa makini sana wanapoangazia habari muhimu za chaguzi ndogo za Juja na Kiambaa, ambazo zinatarajiwa kuendeshwa hivi karibuni.

Alitoa mfano wa uchaguzi wa eneobunge la Kiambaa unaotarajiwa baada ya kifo cha Mbunge Paul Konange.

Alisema kwa sasa kiti hicho kinagombaniwa na wawaniaji 11 ambapo watatu kati yao wanatoka katika familia moja ya Koinange.

“Iwapo unaripoti maswala kuhusu wawaniaji wa kiti hicho ni lazima ufanye juhudi kuona ya kwamba kila mmoja anapata nafasi ya kuangaziwa kwa usawa ili kuonyesha uwazi kwa kila mmoja,” alisema Bw Bwire.

Waandishi pia walishauriwa wawe makini sana wakati wa kuuliza maswali kwa sababu “ukikosa kuelewa jinsi ulivyoelezwa utatoa habari zisizo sahihi.”

Alisema pia kuna haja ya kujaribu kufuatilia maswala ya maendeleo mashinani badala ya kuzamia sana kwa mambo ya siasa.

“Wananchi mashinani wanahitaji maji, stima, barabara nzuri na kadhalika na hayo ndiyo wangetaka kuelezewa zaidi kuliko maswala ya siasa. Hata wakati mwingi unapomhoji kiongozi yeyote jaribu kuchangamkia maswala ya maendeleo,” alisema afisa huyo wa MCK.

Waandishi pia walishauriwa kuweka usalama wao na afya mbele hasa wakati huu wa homa kali ya Covid-19, kwani wao pia wanaweza kupatikana na shida wakati wowote.

Afisa anayechambua habari zisizo sahihi Bw Leo Mutisya, aliwahimiza waandishi wawe makini wasije wakanaswa na mtego wa kuandika habari chwara zinazoweza kuleta shida kwa mwandishi mwenyewe na mwajiri wake vile vile.

“Kuna vituo vya habari vingi ambavyo vimefungwa na hata kutozwa faini za juu baada ya waandishi wao kuangazia maswala yasiyoambatana na habari kamili,” alisema Bw Mutisya.

Mwanahabari pia amehimizwa kufanya kazi na wenzake badala ya kwenda kwenye tukio akiwa peke yake.

Alisema habari chwara siku hizi zimeteka nyara mitandao ya kijamii na kwa hivyo ni vyema mwandishi wa habari kuwa makini pia anapozisoma.

Zesco yazoa ushindi wa10 mfululizo ligini Zambia, Were, Makwata na Otieno walianza mechi

Na GEOFFREY ANENE

WAKENYA Jesse Were, John Makwata na Ian Otieno wote walianza katika kikosi cha Zesco United ikizoa ushindi wake wa 10 mfululizo kwa kuchabanga Nkwazi 2-1 kwenye Ligi Kuu ya Zambia, Jumamosi.

Zesco, ambayo ilipigwa na Nkwazi 1-0 nyumbani na ugenini msimu uliopita, ililipiza kisasi kupitia mabao ya Kelvin Kampamba na mchezaji wa akiba Luwawa Kasoma.

Kipa Otieno alipangua kombora la Andrew Mupande dakika ya nane naye mshambuliaji Makwata akakosa nafasi nzuri dakika ya 12 kabla ya Kampamba kupachika bao safi dakika ya 26.

Makwata alipoteza nafasi nzuri dakika ya 29 na tena 38 huku kipindi cha kwanza kikikatika bila mabao zaidi. Mvamizi Were alipumzishwa dakika ya 60 na nafasi yake kujazwa na Luwawa wakati kocha Numba Mumamba alifanya mabadiliko matatu mara moja.

Makwata alikosa nafasi nyingine murwa dakika ya 66. Luwawa aliimarisha uongozi wa Zesco dakika ya 80.

Nkwazi, ambayo ilikuwa nyumbani, ilipata bao la kujiliwaza kutoka kwa Christopher Zulu dakika chache baada ya Makwata kupumzishwa.

Zesco inaongoza ligi hiyo ya klabu 18 kwa alama 55 baada ya kujibwaga uwanjani mara 25. Zanaco ni nambari mbili kwa alama 46 kutokana na michuano 26.

NAPSA Stars ambayo imeajiri Wakenya beki David ‘Calabar’ Owino Odhiambo na kipa Shaaban Odhoji na Nkana anayochezea kiungo mshambuliaji Duke Abuya ziko katika mduara hatari wa kutemwa.

Stars inakamata nafasi ya 15 kwa alama 30. Imesakata mechi 23. Itazuru Prison Leopards hapo Jumapili. Nkana ni ya 17 kwa alama 22 kutokana na michuano 24. Itakuwa ugenini dhidi ya Power Dynamos hapo Mei 9. Nkwazi ni ya nane kwa alama 38.

CHOCHEO: Asali sio leseni ya ndoa

Na BENSON MATHEKA

UHUSIANO wa Maria na Mike ulikuwa mzuri kwa miaka minne.

Maria alikuwa amekata kauli kwamba kapata mpenzi wa maisha yake. Wote wawili walikuwa viongozi wa vijana kanisani na Maria alikuwa amemweleza Mike kwamba hangeonja asali hadi watakapooana.

Ingawa Mike alijaribu mara kadhaa kumshawishi mwanadada huyu kumfungulia mzinga, alikataa na kumweleza aharakishe wafunge pingu za maisha ili waweze kufurahia tendo la ndoa wakiwa mtu na mkewe.

Mike alikubaliana naye na Maria akawa anasubiri waanze mipango ya harusi hadi juzi aliposhtuka kugundua kuwa aliyedhani kuwa mpenzi wa maisha yake alikuwa ameoa mwanadada mwingine.

“Ulikataa kunifungulia mzinga kabla ya ndoa, nikamuoa aliyekubali kunionjesha kwanza. Wewe endelea kusubiri atakayekubali muoane ili aweze kujua utamu wa asali iliyo kwenye mzinga wako,” Mike alimweleza Maria alipomuuliza sababu ya kumvunja moyo licha ya kusubiri kwa miaka minne.

Maria alijituliza kwa kuamini kwamba Mike hakuwa akimpenda kwa dhati na alichotaka kwake ni kumtumia tu.

“Kama kumuonjesha asali mwanamume kabla ya ndoa ndiyo leseni ya kuolewa, wacha nibaki mseja,” aliapa Maria.

Mwanadada huyo ni mmoja miongoni mwa wengi wanaokataliwa na wanaume kwa kukaa ngumu na kukataa kushiriki uroda kabla ya ndoa.

“Kuna wanawake walio na msimamo kwamba kamwe hawataruhusu mwanamume kuwaonja kabla ya ndoa. Wanaume wanaweza kusema hawapo lakini wapo,” asema Annita Nameme, mshauri wa wanandoa katika kituo cha Endurance Life jijini Nairobi.

“Inapaswa kuwa hivyo na sio uhalifu jinsi baadhi ya watu wanavyotaka wengine kuamini. Mwanamume anayekupenda kwa dhati atasubiri muoane kabla ya kukuonja. Ukiona mwanamume anataka kukusukuma kitandani mnapoanza uhusiano wenu, nafasi ya kukuoa huwa ndogo sana,” asema Nameme.

Hii ndiyo stori ya Jessica, mwanadada mwenye umri wa miaka 26 anayesema kwamba aliachwa na mchumba wake siku aliyokubali kumuonjesha tunda.

“Inaniuma sana. Hebu fikiria mwanamume uliyeishi naye kwa miaka mitatu mkipanga maisha ya siku za baadaye akikuacha baada ya kumpakulia asali. Unajiuliza maswali mengi sana,” akasema Jessica.

Kulingana na Nameme, wanawake wanafaa kung’amua kwamba mwanamume anayesubiri waoane ndipo walishane uroda ana heshima.

“Wengi huwa wanataka burudani tu. Wakichovya asali wanatoweka. Mwanamume anayependa kidosho kwa dhati huwa anaheshimu maamuzi yake. Akiamua kwamba hatakufungulia mzinga hadi mtakapofunga ndoa, heshimu uamuzi wake,” asema.

Bosco Otunga, mshauri wa vijana katika kanisa la Life Celebration Center, Nairobi, anasema kwamba wasichana wengi wamevurugiwa maisha na wanaume wanaowashawishi wawaonjeshe asali kabla ya ndoa.

“Visa vya wanawake kujuta baada ya kuachwa na wanaume baada ya kumeza chambo na kuwapa mili yao vimejaa kote. Wengi wao huachwa baada ya kupachikwa mimba na kubebeshwa mzigo wa ulezi. Ni heri kukaa ngumu kuliko kulegeza msimamo kuridhisha uchu wa mwanamume ambaye atakufanya ujute,” asema Otunga.

Anakubaliana na Nameme kwamba uroda sio leseni ya ndoa.

“Kama ungekuwa leseni ya ndoa, hakungekuwa na vilio vya wanawake kuachwa na wanaume wanaowapakulia asali,” asema.

Wataalamu wa masuala ya mapenzi wanasema kwamba watu wanaoana kabla ya kulishana asali huwa na ndoa yenye furaha.

Kulingana na utafiti uliochapishwa kwenye jarida la Journal of Family Psychology mwaka jana, maisha ya wanaochangamkia uroda kabla ya ndoa huishia kwa majuto.

“Watu wanaokosa kushiriki tendo la ndoa hadi usiku wanaofunga harusi huwa na ndoa zenye furaha na thabiti kuliko wale wanaolishana asali kabla ya ndoa,” inasema sehemu ya utafiti huo.

Otunga anasema kila lililoandikwa katika maandiko matakatifu huwa na sababu zake na huwafaidi wanaozingatia na kutimiza.

“Imeandikwa kuwa tendo la ndoa ni kwa mtu na mkewe na sio mtu na mkewe watarajiwa,” asema.

Mshukiwa mkuu wa mauaji ya afisa wa NLC anyakwa

Na CECIL ODONGO

IDARA ya Upelelezi Nchini (DCI) imesema kwamba imemtambua na kumkamata mshukiwa mkuu katika mauaji ya afisa wa Tume ya Kitaifa ya Ardhi (NLC), Bi Jennifer Wambua aliyeuawa Aprili.

Kulingana na taarifa kwenye ukurasa wake wa Twitter, DCI ilisema uchunguzi wao ulibaini kuwa Bw Peter Mwangi Njenga kwa jina la utani Ole Sankale alionekana na marehemu siku ya mwisho Machi 12, 2021.

Mwangi alikamatwa Aprili na makachero wa DCI nyumbani kwake Embulbul, Ngong’, Kaunti ya Kajiado. Embulbul ni karibu na mahali ambapo mwili wa Bi Wambua ulipatikana katika kichaka cha wazi eneo la Kerarapon.

“Kutokana na uchunguzi uliohusisha utaalamu wa hali ya juu, makachero wamebaini kuwa mshukiwa alitangamana na marehemu na kuwa naye katika eneo ambalo mwili wake ulipatikana,” ikasema DCI.

Mwangi alimfuata Bi Wambua hadi msitu wa Ngong alikoelekea ili kuomba kabla ya mwili wake kupatikana akiwa nusu uchi na uchunguzi wa DCI ulithibitisha kuwa alikuwa eneo la mauaji.

Mashambulio yatokea Afghanistan kipindi Amerika iko mbioni kuondoa wanajeshi wake

Na AFP

KABUL, Afghanistan

WATU zaidi ya 20 wameuawa na wengine 52 wakajeruhiwa katika mlipuko uliotokea Jumamosi nje ya shule moja jijini Kabul, Afghanistan, Wizara ya Masuala ya Ndani imesema.

“Inasikitisha kuwa watu 26 wameuawa na 52, wakiwemo watoto wamejeruhiwa na kupelekwa katika hospitali mbalimbali,” msemaji wa wizara hiyo Tareq Arian aliwaambia wanahabari huku akionya kuwa huenda idadi ya waliofariki ikaongezeka.

Mlipuko huo ulitokea magharibi mwa Kabul katika kitongoji cha Dasht-e-Barchi wakati wakazi walikuwa wakiendesha shughuli za kununua mahitaji mbalimbali kwa sherehe za Idd-ul-Fitr juma lijalo. Siku kuu hiyo ndio huashiria mwisho wa Mwezi Mtukufu wa Ramadhan, ambapo Waislamu kote ulimwenguni hufunga.

Watu wa kabila la Shia Hazaras ndio huishi kwa wingi katika kitongoji hicho na hulengwa kila mara na baadhi ya wenye kuegemea Sunni.

Naibu Msemaji wa Wizara hiyo ya Masuala ya Ndani Hamid Roshan aliambia shirika la habari la AFP kwamba uchunguzi umeanzishwa kubaini kiini cha shambulio hilo. Hata hivyo, alisema alisema hilo lilikuwa shambulio la kigaidi.

Msemaji wa Wizara ya Afya Dastagir Nazari alisema ambulensi kadha zilifika katika eneo la tukio na kuwakimbiza hospitalini.

“Watu katika eneo hilo wamejawa na hasira na wamewachapa wafanyakazi wa ambulensi,” aliwaambia wanahabari.

Shambulio hilo lilitokea wakati ambapo Amerika ilikuwa ikiendelea na shughuli ya kuwaondoa kundi la mwisho la wanajeshi wake 2,500 kutoka Afghanistan.

Hii ni licha ya kuwepo kwa hofu ya kusambaratika kwa juhudi za kupalilia amani kati ya kundi la Taliban na Serikali na hivyo kukomesha vita vilivyodumu miongoni kadhaa nchini Afghanistan.

Tafsiri: CHARLES WASONGA

Lille wakomoa Lens na kuweka mkono mmoja kwenye taji la Ligi Kuu ya Ufaransa

Na MASHIRIKA

LILLE walianza kunusia ubingwa wa Ligi Kuu ya Ufaransa (Ligue 1) msimu kwa mara ya kwanza tangu 2011 baada ya kuwatandika Lens 3-0 mnamo Ijumaa.

Burak Yilmaz alifungulia Lille ukurasa wa mabao katika dakika ya nne kupitia penalti kabla ya Lens kusalia uwanjani na wachezaji 10 pekee baada ya Clement Michelin kufurushwa uwanjani kwa kuonyeshwa kadi mbili za manjano chini ya kipindi cha dakika 35.

Lille walichuma nafuu kutokana na uchache wa wageni wao uwanjani na kufunga bao la pili kupitia kwa Yilmaz katika dakika ya 40 kabla ya Jonathan David kuzamisha kabisa chombo cha Lens kunako dakika ya 60.

Zikisalia mechi mbili pekee kwa kampeni za Ligue 1 msimu huu kutamatika rasmi, Lille wanajivunia alama nne zaidi kuliko Paris Saint-Germain (PSG) ambao wana mchuano mmoja zaidi wa kutandaza dhidi ya Rennes ili kufikia idadi ya mechi 36 ambazo zimesakatwa na Lille.

Lille walitawazwa wafalme wa Ligue 1 kwa mara ya mwisho miaka 10 iliyopita na wanalenga kuwa kikosi cha pili baada ya AS Monaco mnamo 2016-17 kukomesha ukiritimba wa PSG katika soka ya Ufaransa tangu 2013.

TAFSIRI NA: CHRIS ADUNGO

Kampuni ya Mumias mbioni kurejelea usagaji wa miwa

Na SHABAN MAKOKHA

KAMPUNI ya Sukari ya Mumias imeanza shughuli za kuhesabu miwa ili kubaini idadi iliyopo, ikilenga kurejelea tena usagaji wa zao hilo.

Ijumaa, mkurugenzi wa kitengo cha masuala ya sheria, Bw Patrick Mutuli, alisema kwamba wamewatuma maafisa maalum nyanjani kubaini idadi ya miwa iliyopo ili warejelee usagaji miwa.

Kampuni hiyo, inayokumbwa na changamoto za kifedha ilisimamisha shughuli hizo mnamo 2018.

Hili ni baada ya wakulima kung’oa zao hilo mashambani mwao, wakiilaumu kampuni kwa kukosa kuwalipa vizuri kwa miwa waliyowasilisha kwake.

Zaidi ya hayo, wakulima walilalamikia kucheleweshewa malipo yao na ada za juu za usafirishaji miwa walizokuwa wakitozwa na kiwanda hicho.

Aidha, walikilaumu kiwanda kwa kuondoa ada za fatalaiza na pembejeo nyingine katika malipo yao licha ya kutopata bidhaa hizo kutoka kwa kampuni.

Hata hivyo, usimamizi wa kiwanda ulivilaumu viwanda vingine kwa kuingilia shughuli zake, hali iliyochangia uhaba mkubwa wa miwa ya kusagwa.

Kampuni hiyo iliyo kubwa zaidi katika eneo la Magharibi, iliwekwa kwenye mnada na Benki ya Kenya Commercial (KCB) mnamo Septemba 2019.

Kulikuwa na matumaini kwamba benki hiyo ingeshirikiana na Wizara ya Fedha kubuni mpango na utaratibu maalum ambao ungeifufua tena na kuisaidia kulipa baadhi ya madeni iliyodaiwa.

Msimamizi mkuu wa mpango huo, Bw Ponangali Rao, aliahidi kukifufua upya kiwanda hicho baada ya mwaka mmoja.

Baada ya mipango hiyo kugonga mwamba, alisema angeegemea uzalishaji wa ethanol ili kumwezesha kupata fedha. Kiwanda hicho kilianza kununua na kuzalisha molasses kutoka viwanda vingine.

Baada ya miezi 15, Bw Rao alisema mipango ya kufufua upya kiwanda hicho ilikuwa ikikumbwa na changamoto.

Wabunge Ayub Savula (Lugari), Benjamin Washiali (Mumias Mashariki) na marehemu Justus Murunga (Matungu) walielezea tashwishi zao kuhusu juhudi alizokuwa akiendeleza Bw Rao, kwani hawakuwa wakiona mabadiliko yoyote tangu achukue uongozi wa kampuni hiyo.

Viongozi hao walitaka kujua faida ambayo kiwanda hicho kilipata kutokana na uuzaji wa ethanol na ikiwa Bw Rao alikuwa akipiga hatua katika kulipa mkopo wa Sh2 bilioni kutoka kwa benki hiyo.

Hata hivyo, Bw Rao amebaki kimya. Inadaiwa alizuru kiwanda hicho mara ya mwisho mnamo Machi 2020.

ODM iko imara, tayari kutwaa urais – Sifuna

Na BRIAN OJAMAA

KATIBU Mkuu wa chama cha Orange Democratic Movement (ODM) Edwin Sifuna ameshikilia kuwa chama hicho kiko imara na kinalenga kutoa rais wa Kenya katika uchaguzi mkuu wa 2022.

Bw Sifuna alisema chama hicho kinashabikiwa kote nchini na kina wafuasi katika pembe zote za nchi.

Alisema haya wakati ambapo mgawanyiko umeibuka katika chama hicho kuhusu suala la iwapo Mswada wa BBI unapaswa kufanyiwa mageuzi au la.

Kiongozi wa wachache katika Seneti James Orengo na Mbunge wa Rarieda Otiende Amollo wamependekeza kuwa mswada huo ufanyiwe mageuzi.

Bw Sifuna alisema ODM inalenga kuwawezesha vijana kupata ajira, kuondoa umasikini, kufufua uchumi kati ya mipango mingine ya kuwafaa wananchi wa kawaida.

“Chama cha ODM kiko imara chini ya uongozi bora wa waziri mkuu wa zamani Raila Odinga na miye Katibu Mkuu. Kwa hivyo, nakerwa ninaposikia watu wengine ambao sio wanachama wa ODM wakieneza uvumi kwamba ODM imegawanyika kuhusiana na BBI. Eti Sifuna amepokonywa wadhifa wa Katiba Mkuu, na porojo nyingine ambazo hazina msingi wowote,” akasema.

Sifuna alisema kama Katibu Mkuu hatawavumilia watu wenye nia ya kuvuruga chama cha ODM kwa malengo yao ya kibinafsi.

“Ikumbukwe kwamba nilipochukua hatamu kama Katibu Mkuu, nilibainisha wazi kwamba sitaruhusu chama hiki kudunishwa na marafiki zetu katika muungano wa NASA. Wasidhani kuwa tuko sawa na wao; ODM iko mbele kabisa,” akasema.

Bw Sifuna aliwataka wanachama wa ODM kutotishika wala kuingiwa na wasiwasi wanaposikia kelele na propaganda kutoka kwa marafiki zao katika NASA ambao walitengana nao zamani kwa kutofautiana.

“Nitaendelea kutekeleza wajibu wangu kama Katibu Mkuu kwa moyo wangu wote na bila woga. Na sitarajii washindani wetu kufurahia kazi zangu,” akasema.

“Kama chama tulitangaza kuwa baada ya Mswada wa BBI kupita katika kura ya maamuzi, tutaweka mikakati ya kuanza safari ya kuelekea Ikulu na kuunda serikali ijayo. Tutafanya hivyo kwa kushirikiana na marafiki zetu tunaowaamini na kuwa na maoni sawa nao,” akaelezea.

Bw Sifuna alisema kwa wakati huu haja kubwa ya ODM ni kuhakikisha kuwa Mswada wa BBI umepita ili kuifanya Kenya kuwa nchini nzuri.

“Baada ya hapo tutaanza harakati za kubuni miungano kwa ajili ya kuunda serikali ijayo. Hatutaungana na vyama ambavyo vitaishia kuwa mzigo kwetu tulivyofanya miaka ya nyuma.

“Kwa mfano, ukiuliza wafuasi wa ODM hapa Bungoma, watasema wazi kuwa miungano ya CORD na NASA ilichangia chama chetu kupoteza viti kule mashinani katika changuzi za 2013 na 2017, ikiwemo hapa Bungoma,” Bw Sifuna akasema.

Alisema akiwa Katibu Mkuu atahakikisha kuwa ODM inashinda viti vya ugavana, useneta, ubunge na udiwani katika kaunti ya Bungoma wakati wa uchaguzi mkuu ujao mwaka wa 2022.

Mapema wiki hii Gavana wa Kakamega Wycliffe Oparanya alionya kuwa Mswada wa BBI unaweza kusambaratisha chama hicho. Hata hivyo, wabunge wa chama hicho waliuunga ulipopigiwa kura bungeni

Solskjaer alia ugumu wa ratiba ya Man-United watakaopiga mechi sita chini ya siku 17

Na MASHIRIKA

KOCHA Ole Gunnar Solskjaer wa Manchester United amelalamikia ugumu wa ratiba iliyoko mbele yao kwa kusema kwamba waratibu wa baadhi ya michuano ya soka ya Uingereza ni “watu ambao hawajawahi kucheza kabumbu katika maisha yao yote.”

Man-United walitinga fainali ya Europa League msimu huu kwa kuwadengua AS Roma kwa jumla ya mabao 8-5 mnamo Mei 6, 2021.

Hata hivyo, kikosi hicho kwa sasa kitalazimika kutandaza jumla ya michuano sita chini ya kipindi cha siku 17 zijazo.

Baada ya kumenyana na Aston Villa ugenini mnamo Mei 9, Man-United ambao ni mabingwa mara 20 wa taji la Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) wamepangiwa kuchuana na Leicester City ugani Old Trafford mnamo Mei 11.

Gozi la EPL lililoahirishwa kati yao na Liverpool ugani Old Trafford sasa litapigwa Mei 13, siku nne kabla ya masogora wa Solskjaer kualika Fulham kwa ajili pambano jingine la EPL uwanjani Old Trafford. Baadaye, kikosi hicho kitapepetana na Wolves ugenini mnamo Mei 23 kabla ya kushuka dimbani kupimana ubabe na Villarreal ya Uhispania kwenye fainali ya Europa League mnamo Mei 26.

Solskjaer ambaye ni raia wa Norway, anahisi kwamba ugumu wa ratiba mbele yao itachangia mavune na uchovu wa kikosi chake pamoja na kuwaweka masogora wake katika hatari ya kupata majeraha mabaya yatakayowaweka nje kwenye fainali zijazo za Euro na hata mwanzo wa msimu ujao wa 2021-22.

TAFSIRI NA: CHRIS ADUNGO 

Matiang’i awajibu maseneta kuhusu kukamatwa kwa Mithika Linturi

Na CHARLES WASONGA

WAZIRI wa Usalama wa Ndani Fred Matiang’i amepuuzilia mbali madai ya baadhi ya maseneta kwamba mwenzao wa Meru, Mithika Linturi alikamatwa kwa sababu ya msimamo wake kuhusu Mswada wa BBI.

Dkt Matiang’i, Ijumaa aliambia Kamati ya Seneti kuhusu Usalama kwamba seneta Linturi alikamatwa na maafisa wa Idara ya Upelelezi wa Jinai (DCI) kuhusiana na kesi 37 za uhalifu zinazomkabili.

“Ilikuwa sadfa tu kwamba Mheshimiwa Linturi alikamatwa akielekea bungeni kuhudhuria kikao maalum cha Seneti kilichoitishwa kujadili mswada wa marekebisho ya Katiba. Maafisa wa DCI wamekuwa wakichunguza jumla ya kesi 37 zinazomkabili tangu 2018. Kwa hivyo, kukamatwa kwake hakukuwa na uhusiano wowote na Mswada wa BBI,” akasema alipofika mbele ya wanachama wa kamati hiyo wakiongozwa na kaimu mwenyekiti wao Fred Outa.

Bw Linturi ambaye ni mmoja wa maseneta wa mrengo wa Tangatanga unaomuunga mkono Naibu Rais William Ruto, ni mmoja wa wanaopinga mswada huo wa BBI wakisema umesheheni vipengele vinavyokiuka Katiba.

Waziri Matiang’i aliambia kamati hiyo kwamba mnamo Novemba 1, 2018, Bi Emily Nkirote Buantai alipiga ripoti katika makao makuu ya DCI akidai kuwa mkurugenzi wa kampuni ya Atticon Ltd pamoja na Bw Linturi.

Buantai alisema licha ya kwamba anamiliki hisa 50 katika kampuni huku Linturi akimiliki hisa 1,050 katika kampuni hiyo, walaghai waliondoa majina yao kutoka kwa orodha ya wakurugenzi mnamo Aprili 28, 2017.

Dkt Matiang’i alieleza kuwa Collins Kipchumba Ngetich, mkurugenzi wa Barons Estates Ltd, mnamo Novemba 15, 2018, alipiga ripoti kwa DCI akisema kuwa mnamo Juni 2018, aligundua kuwa wakurugenzi wa Atticon Ltd walikuwa wameomba mkopo wa Sh100 milioni bila kumjulisha.

Kulingana na ripoti ambayo waziri huyo aliwasilisha kwa kamati hiyo, Ngetich alifanya uchunguzi na kugundua kuwa kampuni ya Baro Estates Ltd iliondolewa kutoka kwa orodha ya wenye hisa wa Atticon Ltd kwa kutumia stakabadhi feki.

“Kwa kuwa malalamishi hayo yaliekezwa kwa watu na asasi sawa, yalijumuishwa pamoja na faili ya uchunguzi ikafunguliwa. Uchunguzi uliendeshwa na watu wote waliodhaniwa kuwa wahusika wakahojiwa na taarifa 26 zikanakiliwa. Stakabadhi zilikusanywa na zile zilizoshukiwa kuwa ghushi zikafanyiwa ukaguzi wa kina,” Dkt Matiang’i akaambia kamati hiyo.

“Baada ya uchunguzi kukamilika, faili iliwasilishwa kwa afisi ya Mkurugenzi wa Mashtaka ya Umma (DPP) mnamo Juni 17, 2019, pamoja na matokeo na mapendekezo. Mnamo Juni 17, 2020, afisi ya DPP ilirejesha faili na kuagiza uchunguzi zaidi ufanywe,” waziri Matiang’i akaeleza.

Maagizo

Aliongeza kuwa mnamo Oktoba 28, 2020, faili hiyo ilirejeshwa kwa DPP ambaye tena aliirejesha mnamo Novemba 16, 2020, na maagizo kwamba uchunguzi zaidi ufanywe.

Faili hiyo ilirejeshwa tena mnamo Januari 28, 2020, na DCI na mnamo Februari 9 DPP akaagiza kuwa washukiwa, seneta Linturi na Bi Nkirote washtakiwe.

Kulingana na waziri Matiang’i wawili hao wanakabiliwa na mashtaka 37 ya kupeana habari za uwongo kwa watumishi wa umma, njama ya kulaghai, kughushi stakabadhi, kupata mkopo kwa njia ya haramu, kusajili kampuni kinyume cha sheria, miongoni mwa makosa mengine.

Mnamo Jumanne Aprili 27, maseneta walisitisha shughuli za kikao maalum cha Seneti cha kujadili Mswada wa BBI baada kupata habari ya kukamatwa kwa Bw Linturi. Wakiongozwa na kiongozi wa wachache James Orengo maseneta hao waliapa kutoendelea na mjadala kuhusu mswada huo hadi Seneta huyo wa Meru atakapoachiliwa na kurejea ukumbi.

“Polisi wanafaa kuheshimu kazi ya bunge hili. Ni makosa kwa mmoja wetu kukamatwa akiwa njiani kuja bungeni. Tunashuku alikamatwa kutokana na msimamo wake kuhusu Mswada wa BBI. Leo ni Linturi, kesho huenda ikawa wewe mheshimiwa Spika,” akasema Bw Orengo.

Kwa upande wake, Bw Linturi alishutumu maafisa wa polisi kwa kumkamata kwa njia ya kikatili na unayomshushia heshima.

Alisema kile wangefanya ni kumwagiza aende akaandikishe taarifa, agizo ambalo alisema angelitii.

Tangatanga wamsaliti Ruto

Na CHARLES WASONGA

MASLAHI ya kisiasa na kimaeneo ndiyo sababu kuu zilizochangia baadhi ya wabunge wa mrengo wa Tangatanga kumsaliti Naibu Rais William Ruto kwa kuunga mkono Mswada wa BBI bungeni.

Hii ni pale wabunge wandani wa Dkt Ruto, haswa kutoka Rift Valley na Pwani, kupiga kura ya ‘NDIO’.

Hii ni licha ya kwamba hao kama vile Kimani Ngunjiri (Bahati), Khatibu Mwashetani (Lunga Lunga) na Owen Baya (Kilifi), wamekuwa wakipinga mswada huo, walibadili msimamo na kuupigia kura.

Jumla ya wabunge 235 walipiga kura ya ‘NDIO’, 83 wakapiga kura ya ‘LA’ katika awamu ya kwanza huku 224 wakiunga na 63 wakipinga katika upiga awamu ya pili.

Wawili waliosusia shughuli hiyo ni Moses Cheboi (Kuresoi Kaskazini) na Qalicha Gufu Wario (Moyale).

Ijumaa, Bw Ngunjiri alikanusha kumsaliti Dkt Ruto kwa kuunga mkono mswada huo, akishikilia kuwa ataendelea kumpigia debe katika uchaguzi wa urais wa 2022.

“Sikushawishiwa na yeyote kupiga kura jinsi nilivyofanya, na hiyo haimaanishi nilimsaliti Naibu Rais. Mswada huo unaifaa Kaunti ya Nakuru na nitaendelea kumuunga mkono Ruto katika ndoto yake ya urais,” akasema Bw Ngunjiri.

Sababu sawa na hiyo ilitolewa na wabunge Charity Kathambi Chepkwony (Njoro), David Sankok (Maalum) na Bw Baya, ambaye juzi alitawazwa kuwa kaimu Katibu Mkuu wa chama cha United Democratic Alliance (UDA).

Lakini Bw Mwashetani, Paul Katana (Kololeni), Benjamin Tayari (Kinango), Feisal Bader (Mswambweni) hawakuelezea sababu zilizochangia wao kuunga mkono mswada wa BBI. Hata hivyo, kaunti wanakotoka pia zitafaidi kwa maeneo bunge mapya.

Wabunge wa Pwani ambao walishikilia msimamo wa mrengo wa Tangatanga wa kupinga mswada huo ni Aisha Jumwa (Malindi), Mohamed Ali (Nyali) na Athman Shariff (Lamu Mashariki).

Wandani wengine wa Dkt Ruto waliopinga mswada huo ni Aden Duale (Garissa Mjini), Rigathi Gachagua (Mathira), Moses Kuria (Gatundu Kusini), Alice Wahome (Kandara), Kimani Ichung’wa (Kikuyu), Ndindi Nyoro (Kiharu) na Nelson Koech (Belgut).

Kwa jumla washirika wengi wa Dkt Ruto walipinga mswada wa BBI wakisema mapendekezo yake yatawaongeza Wakenya mzigo kupitia kubuniwa kwa nyadhifa zaidi katika kitengo cha uongozi na ongezeko la idadi ya wabunge.

Pia walisema marekebisho ya Katiba sio suala la dharura wakati huu kwani kuna masuala muhimu zaidi kama vile janga la corona, kupanda kwa gharama ya maisha, ukosefu wa ajira miongoni mwa changamoto nyinginezo.

“Wakati huu mataifa mengine yanajadili njia za kutengeneza chanjo ya Covid-19, jinsi ya kuhakikisha kuwa raia wengi wamepata chanjo na namna ya kufufua chumi zao. Kenya ndio nchi ya kipekee inayopanga kutumia Sh14 bilioni kufadhili kura ya maamuzi kubadilisha Katiba ili kubuni nyadhifa kwa watu wachache,” Mbunge wa Soy, Caleb Kositany alisema akichangia mjadala huo.

Mchanganuzi wa masuala ya siasa, Martin Andati anasema wabunge wa Tangatanga ambao walimsaliti Dkt Ruto kwa kuunga mkono mswada wa BBI walifanya hivyo kwa hofu ya kuzama kisiasa ikizingatiwa kuwa uchaguzi mkuu unakaribia.

“Haitoshi kwa wao kudai walichukua hatua hiyo kwa sababu kaunti zao zimetengewa maeneobunge zaidi. Ukweli ni kwamba wanaogopa kukataliwa na wapigakura mwaka 2022. Siasa huongozwa na hisia za watu mashinani,” akasema.

Kwa upande wake, Bw Dismus Mokua anawataja wandani wa Dkt Ruto kama wanasiasa waoga na wasiokuwa na msimamo thabiti.

“Mbona akina Baya, Katana, Ngunjiri, na wengine wataja ongezeko la maeneobunge katika kaunti zao kama sababu ya wao kuunga mkono mswada huo, ilhali wenzao kutoka Kiambu na Mombasa waliupinga? Hawa ni waoga tu na uaminifu wao kwa kundi la Tangatanga unafaa kupigwa darubini,” akasema Bw Mokua.

MUTUA: Ndoa, talaka na fumbo linaloitwa mapenzi

Na DOUGLAS MUTUA

KUMBE matatizo ya wanaume – na wanawake vile vile – ni mamoja kote duniani?

Kumbe ndoa, ya kizungu au kiafrika, ni ndoa tu?

Ni nadra kwangu kuandika kuhusu visa vya mahusiano, lakini hiki cha bwanyenye wa kimataifa, Bill Gates, kumtaliki mkewe, Belinda, kimenisadikisha kukiandikia.

Kisa na maana ni kwamba kwanza, kinahusisha mafedha ya kutupwa. Pili, masaibu yaliyoisibu ndoa hiyo ni yale yale yanayoikumba ya kina pangu-pakavu-tia-mchuzi kule kwenu kijijini.

Japo tumeambiwa tangu zamani kwamba pesa ni sabuni ya roho, sabuni yenyewe imeshindwa kutakatisha roho katika visa ambapo mihimili ya ndoa imetikiswa.

Kilichonivutia zaidi kuhusu talaka ya Bill na Belinda ni makubaliano yao kabla ya kuoana mnamo 1994.

Labda kutokana na wingi wa mafedha yake, Bill alifanikiwa kumshawishi Belinda amruhusu kuwa na faragha ya angaa siku tatu hivi kila mwaka na aliyekuwa mpenzi wake, Ann Winblad. Unaweza tu kukisia yaliyokuwa yakiendelea huko faraghani.

Mume wa watu, baba wa watoto wanne, anawezaje kwenda ‘mafichoni’ na aliyekuwa mpenzi wake kwa ruhusa ya mkewe?

Ikiwa huna mafedha usinijibu. Nadhani huelewi kabisa pesa ni mvunja mlima.

Lakini sikulaumu kabisa. Hata kwa mtazamo wa kimarekani, huo ni mpango wa ajabu sana hasa kwa watu ambao bado hawajaelewa ushawishi wa pesa.

Kwa mfano, Bill alipata idhini ya Ann kumuoa Melinda. Ni wanawake wangapi Afrika wanaoweza kuwasikiliza wapenzi wao wakiwaambia: ngoja nimuulize aliyekuwa mpenzi wangu iwapo ninafaa kukuoa? Kumbuka kuna matrilioni ya shilingi hapa.

Pesa na sifa ni mseto muovu ambao hushawishi watu kufanya mambo ya ajabu sana, kwa sababu hakuna anayetaka kuponyokwa na utajiri wala umaarufu.

Hatujui kwa hakika kilichosababisha talaka ya Bill na Melinda, lakini tutajua tu kwani hakuna linalojificha milele Marekani. Wadaku nchini humu wanaweza kujaa mji!

Ni kwa sababu ya pesa na umaarufu ambapo hata katika jamii zetu za Afrika mahusiano ya ajabu huendelea kimyakimya hadi pale tatizo litakapotokea, wadau wapasue mbarika.

Unaweza kukifananisha kisa cha Bill na Melinda na kile cha mchekeshaji wa kipindi cha Churchill Live, Profesa Hammo, na nyumba yake ndogo, Jemutai.

Uhusiano wa kimapenzi kati ya wachekeshaji hao uliendelea kwa muda mrefu, sikwambii pakazaliwa na watoto wawili, hadi pale pesa zilipopungua. Ninailaumu corona!

Ulionishangaza ni muafaka wao; ambapo msaada wa kuwalea watoto wa Profesa Hammo (Herman Kago) na Jemutai, hutumiwa Jemutai na mke wa Hammo. Inawezakanaje?

Mpango wa Bill kwenda faragha na Ann haukunishtua sana kwani ninaelewa ni kinyume cha sheria kwa mtu kuoa wake wengi Marekani. Haiwezekani, utafungwa jela!

Hivyo, wanaume na tamaa yao, hasa wakiwa na mafedha, huzalisha huku na kule wakabaki na jukumu la kulea.

Nisiyoelewa ni sababu ya Wakenya wanaojiweza kuwa na mipango ya aina hii ya malezi, ilhali sheria inawaruhusu kuoa wake wengi. Labda ni mbinu ya kuyakimbia majukumu mengi tu yanayoambatana na ndoa.

Yote tisa, kumi ni kwamba katika suala hili kuna vitu viwili vya kutunza: afya na moyo wako.

mutua_muema@yahoo.com

 

Mombasa yatoa kanuni za sherehe za Idd kuzuia maambukizi

Na SIAGO CECE

SERIKALI ya Kaunti ya Mombasa imetangaza masharti mapya ya kuzuia ueneaji wa virusi vya corona wakati Waislamu wanapojiandaa kusherehekea kukamilika kwa mwezi mtukufu wa Ramadhan.

Waislamu wengi tayari wameanza kujiandaa kwa sherehe hizo za Idd, huku kaunti hiyo ikiendelea kuripoti visa zaidi za virusi hivyo.

Kwa kawaida, Waislamu husherehekea siku hiyo kwa kuswali msikitini, na pia marafiki na jamii huungana kula kwa pamoja.

Kamati maalum ya Kukabiliana na virusi vya Corona katika Kaunti ya Mombasa imesema sherehe za kawaida zitachangia kuenea kwa virusi.

Kamishna wa Kaunti ya Mombasa, Gilbert Kitiyo ambaye ni mwenyekiti wa kamati hiyo, aliwaonya waumini dhidi ya kujazana katika misikiti.

“Tunashauri kuwa misikiti midogo ambayo haiwezi kuwa na idadi kubwa ya waumini kushauriana na idara ya afya ili waweze kupata eneo kubwa ambapo maombi yanaweza kufanyika,” Bw Kitiyo alisema.

Pia alisisitiza kuwa wanaohudhuria maombi msikitini wanapaswa kuhakikisha kuwa wameosha mikono, wamevaa barakoa na kuhakikisha wanadumisha umbali.

Alisema maafisa wa ulinzi wa kaunti watasaidia kuhakikisha barabara zinazotumika kwa maombi zimefungwa.

Kaunti hiyo pia imepiga marufuku watu kukaa na kula pamoja kama ilivyo kawaida wakati wa sherehe za Idd.

Alisema wafadhili ambao watakuwa wakipeana chakula cha msaada nao wahakikishe kuwa wamekipakia ili kuwaruhushu watu wale chakula katika nyumba zao.

Naibu wa Gavana wa Mombasa, William Kingi alisema ni lazima wakazi wafuate maelezo waliyopewa.

Pia aliwaomba wahisani kutoa misaada ya barakoa na sanitaiza.

“Tumeona kwamba watu wengi wameanza kukusanyika bila kuvaa barakoa na kuzingatia umbali. Kwa hivyo, tutatumia vijana ili waweze kuwakumbusha umuhimu wa kufuata masharti haya,” Bw Kingi alisema.

Mwaka 2020 sherehe za Iddi zilikuwa chache kutokana na masharti yaliyowekwa na serikali ili kuzuia usambazaji wa virusi hivyo.

KAMAU: Rais Suluhu ni mwanga halisi kuikomboa Afrika Mashariki

Na WANDERI KAMAU

NI wazi kuwa Rais Samia Suluhu wa Tanzania ndiye mwanga uliohitajika kufufua tena mshikamano uliokuwa umevurugika miongoni mwa mataifa wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC).

Kwa muda mfupi ambao amekuwa uongozini tangu kifo cha mtangulizi wake, Dkt John Magufuli, mnamo Machi, Rais Suluhu ameanza juhudi kabambe za kurekebisha “makosa” aliyofanya mwendazake.

Ingawa bado kuna safari ndefu inayomgoja kama rais, ameashiria kuwa kiongozi mpole, mjalifu, mpenda watu na mwenye mapenzi ya mama kwa wanawe. Ziara yake ya siku mbili nchini Kenya wiki hii bila shaka imefuta tofauti, mizozo, mivutano, taharuki na chuki zilizodhihirika wakati wa utawala wa Dkt Magufuli.

Kinyume na misimamo mikali ya kisiasa ya mtangulizi wake, Bi Suluhu ameibuka kuwa tiba inayohitajika kuziba mianya iliyokuwepo chini ya Dkt Magufuli.

Ingawa ni mwiko kuwasema vibaya wafu katika mila za Kiafrika, ucheshi na uchangamfu wa Bi Suluhu umeufanya utawala wa Dkt Magufuli kuonekana kama “kosa” lililofanyika Tanzania na Afrika Mashariki kwa jumla.

Japo ni kawaida kwa wanasiasa kubuni mbinu za kujipatia umaarufu miongoni mwa wafuasi wao, kosa kubwa alilofanya Dkt Magufuli ni kuingiza tofauti zake za kibinafsi katika masuala ya kidiplomasia, ambapo yaliathiri sana mahusiano ya Tanzania na majirani wake.

Chini ya utawala wa kiongozi huyo, ungedhani Wakenya na Watanzania ni maadui ambao washawahi kukabiliana kwenye vita.

Magufuli alijenga chuki na ushindani wa kisiasa usiofaa kati ya Tanzania na majirani muhimu kama Uganda, Rwanda na Burundi.

Hilo lilidhihirika hata kwenye mazishi yake, kwani kando na Rais Uhuru Kenyatta marais wote wa nchi wanachama wa EAC walikosa kuhudhuria. Badala yake, waliwatuma wawakilishi.

Hii si taswira nzuri hata kidogo, hasa kwa nchi yenye ukuaji wa kadri kama Tanzania.

Ili kutimiza malengo yake kiuchumi na kibiashara, lazima ishirikiane na majirani wake.

Misimamo mikali ya Magufuli, hasa kuhusu juhudi za kukabili virusi vya corona, pia iliwafanya baadhi ya Watanzania kutoamini janga hilo lipo duniani.

Huu ulikuwa upotoshaji mkuu na njia isiyofaa kabisa kwa kiongozi kujizolea umaarufu miongoni mwa raia.

Imani yetu ni kwamba akiwa makamu wake, Rais Suluhu aliona mapungufu hayo yote na jinsi yalivyomwathiri kila mmoja katika ukanda wa Afrika Mashariki.

Tunamtakia kila la heri anapoendeleza juhudi za kurejesha urafiki na ushirikiano uliofutika chini ya utawala wa Magufuli.

akamau@ke.nationmedia.com

MAKALA MAALUM: Mambo kwa ‘ground’ si mzaha, Wakenya wanateswa na Covid

Na SAMMY WAWERU

KWENYE nyumba ya Dickson Muceri yenye ukubwa wa mita 8 kwa 10, eneo la Fountain Junior katika mtaa wa Githurai 45, kiungani mwa jiji la Nairobi, unapoingia utakaribishwa na godoro, stovu ya kupika inayotumia mafuta ya taa, vifaa kadha vya mapishi na beseni.

Mazingira aliyomo yamechangiwa na janga la Covid-19, ambalo likitajwa kusaga uchumi anahisi makali yake.

Muceri, 38, ni mume na baba wa mtoto mmoja na hivi karibuni anatarajia kujaaliwa wa pili.

Kabla kujipata katika hali hiyo, anasema alikuwa ameinuka kimaisha na kimaendeleo, kiasi cha kumudu kununua tuktuk, aliyokuwa amewekeza katika sekta ya usafiri na uchukuzi Githurai.

Mfanyabiashara huyu alikuwa ameweka mikakati kibao kujiboresha, kutokana na kazi ilivyonoga.

Miezi kadha baada ya Machi 2020 maisha yalianza kuchukua dira tofauti. Visa vya maambukizi ya corona vilivyozidi kuongezeka na kanuni zilizowekwa kusaidia kuzuia msambao, ndivyo mambo yaliharibika.

“Awali, nilikuwa natia kibindoni mapato yasiyopungua Sh1,500 kwa siku. Covid-19 iliyashusha hadi chini ya Sh1, 000. Gharama ya mafuta na matumizi mengine barabarani ikiondolewa, kilichosalia kisingetosha kukidhi familia yangu kimapato,” Muceri anaeleza.

Kuuza jembe la kazi

Amri ya matatu kubeba asilimia 60 ya idadi jumla ya abiria na pia kafyu, ikawa kichocheo cha biashara kuzorota.

“Nyakati nyingine ningepeleka nyumbani Sh100 pekee, hasa gari linapopata hitilafu. Ni kazi ya juakali, ambayo ni vigumu kutabiri kiwango cha mapato, mke asingeelewa,” anasimulia, akifichua kwamba hatua hiyo ilianza kuzua mizozano ya kifamilia.

Hatimaye, kilele kikawa kuuza jembe lake la kazi Desemba 2020. Kwa mujibu wa masimulizi yake kilichochochea hilo, ni swali alilomuuliza mkewe: “Ikiwa umeshindwa kukimu familia riziki nieleze wazi.”

Lilimuuma moyo, na kwa sababu ya mapenzi aliyonayo kwa familia yake changa hakuwa na budi ila kuinusuru.

“Ilikuwa vigumu kumshawishi mambo yalivyokuwa nyanjani, kwa kuwa aliona nikiamkia kibarua alfajiri na mapema na kurejea usiku, alishangaa yalikoenda mapato. Niliuza tuktuk yangu kwa bei ya hasara, nikaenda mashambani ninakotoka, eneo la Chuka, Kaunti ya Tharaka Nithi, nikakamilisha ujenzi wa nyumba yangu na kuhamishia familia humo mwanzoni mwa 2021,” anafafanua.

Shughuli hiyo ilikuwa gharama, iliyomlazimu kufukua mfuko zaidi na kusafirisha vifaa vya kuanza upya maisha mashambani.

Anasema alichukua hatua hiyo kwa sababu ya gharama nafuu mashambani, hususan kuwepo kwa chakula cha kutosha, uamuzi ambao umechukuliwa na wengi waliolemewa baada ya kufutwa kazi.

Msongo wa mawazo ukionekana kumlemea, kwa sasa tegemeo lake ni vibarua vya kuendesha tuktuk na anavyohoji havipatikani, angalau aweze kumshughulikia mke wake anayetarajia kujifungua wakati wowote. Mbali na sekta ya usafiri na uchukuzi, zingine zilizoathirika zaidi ni pamoja na utalii, hoteli, elimu, kati ya nyinginezo, mamia, maelfu na mamilioni ya wafanyakazi wakipoteza ajira.

Kulingana na takwimu za serikali, zaidi ya watu milioni 1.72 wamepoteza ajira kutokana na athari za corona.

Baadhi ya wamiliki wa biashara, hasa katika sekta ya hoteli waliishia kukunja jamvi utoaji huduma, wenye shule za kibinafsi wakigeuza madarasa kuwa vizimba vya kuku na uwanja uga wa kilimo.

Simulizi na mahangaiko ya Dickson Muceri si tofauti na ya Lucy Mukami, 28, mkazi wa eneo la Maziwa, Kahawa West, Nairobi.

Lucy Mukami, mkazi wa Kahawa West, Nairobi ni mhasiriwa wa janga la ugonjwa wa Covid-19. Picha/ Sammy Waweru

Mukami ni mama wa watoto wawili, kifungua mimba mwenye umri wa miaka 14 na yule mdogo miaka 5.

Alikuwa katika sekta ya hoteli, na ambayo inaendelea kuyumbishwa na athari za corona.

“Kuanzia Agosti 2020 sijakuwa kazini, nimekuwa nikitegemea vibarua vya kufulia watu nguo,” Mukami akasema kwenye mahojiano.

Huku mapato yake kupitia vibarua anavyopata akikadiria kuwa kati ya Sh800 – 1, 500 kila juma, mama huyo ana wasiwasi atakavyoweza kulipia wanawe karo shule zitakapofunguliwa wiki ijayo.

“Shuleni anakosomea binti yangu, ninadaiwa malimbikizi ya karo ya Sh12,000. Mambo yanazidi kuwa magumu,” anasema.

Katika eneo la Zimmerman, Nairobi, Dennis Kinyua ni mkazi mwingine ambaye anaendelea kuteswa na makali ya janga hili.

Ni mhudumu wa muda wa mkahawa mmoja eneo la Juja, Kaunti ya Kiambu, mapato anayopokea akisema ni ya kulipa kodi ya nyumba.

“Kwa mwezi ninalipwa Sh6, 000, mapato hayo nikiondoa gharama ya nauli ninasalia na pesa za kulipa kodi ya nyumba pekee. Isitoshe, ninaenda kazini siku mbili au tatu kwa wiki. Ninadaiwa kodi ya miezi miwili,” Kinyua anafafanua, akishangaa atakavyomudu maisha endapo serikali haitaweka mikakati faafu kuokoa wananchi.

Dhuluma za kijinsia

Masimulizi ya tuliozungumza nao yakiashiria matatizo ambayo Wakenya walioathirika wanapitia, visa vya ‘talaka’, dhuluma za kijinsia (GBV) katika familia na pia baadhi kutekeleza mauaji kutokana na hali ngumu ya kimaisha na kiuchumi vimeripotiwa.

Wengine wajitia kitanzi

Kwa mujibu wa takwimu za Wizara ya Utumishi wa Umma, Jinsia na Masuala ya Vijana, visa 5, 009 vya dhuluma za kijinsia viliandikishwa kati ya Januari 2020 – Desemba 2020, kupitia nambari maalum ya 1195.

Huku Come Together Widows and Orphans Organization (CTWOO), shirika lilisilo la kiserikali na linaloangazia masuala ya wajane na yatima, likiandikisha zaidi ya malalamishi 150 ya GBV kutoka kwa wanawake walio kwenye ndoa, tangu Machi 2020, linakiri hali ngumu ya maisha na kiuchumi inayochochewa na Covid-19 imechangia ongezeko la vita vya kijinsia.

“Hali ni mbaya zaidi kiasi cha kuwa baadhi ya kina mama wanajitolea kutoa watoto wao kwa wanaojiweza, ili wasife njaa. Nimepokea visa viwili vya aina hiyo,” Dianah Kamande HSC, mwanzilishi na Afisa Mkuu Mtendaji wa shirika hilo akaambia Taifa Leo wakati wa mahojiano.

“Mfano, ratiba yangu ya mwezi huu wa Aprili ina matukio chungu nzima kusambaza chakula, nimepokea visa vya maelfu ya wanaohangaika kupata angaa cha kutia tumboni. Ninahimiza wasamaria wema tuungane kusaidia Wakenya wenzetu,” Dianah akaomba.

Tangu virusi vya corona vikite kambi nchini, CTWOO pia imeandikisha zaidi ya visa 1, 800 vya GBV miongoni mwa wajane, baadhi wakiwa wahasiriwa waliolemewa na athari za janga hili.

Hofu ya afisa wa polisi anayeangazia GBV

Ni ongezeko la visa vya dhuluma za kijinsia linalomtia hofu Caroline Njuguna, Afisa wa Idara ya Polisi na ambaye amekuwa katika mstari wa mbele kuangazia GBV.

Afisa huyo mwenye ngazi ya cheo cha Inspekta Mkuu, ni mwasisi na mlezi wa Shirika la Kijamii la Boots and Brains Initiative, linaloangazia visa vya dhuluma za kijinsia nchini.

“Nina wasiwasi jinsi familia nyingi zimeathirika, visa vya GBV vimepanda zaidi ya mara dufu. Hatua hiyo inatatiza ukuaji wa watoto, na huenda siku za usoni watapotoka kimaadili na wengine kuchukia ndoa,” anaonya Caroline ambaye pia ni mshauri nasaha na mpatanishi wa familia.

Chini ya mradi wake aliouanzisha 2018, kipindi hiki cha Covid-19 afisa huyo amekuwa akijituma kuwapa chakula na mahitaji mengine muhimu ya kimsingi wasiojiweza katika jamii.

Kwa Dickson Muceri na ambaye aliamua kuipeleka familia yake mashambani kwa sababu ya hali ngumu ya kiuchumi jijini, ni dua kwa Mwenyezi Mungu aweze kumjalia milango ya heri.

Hata hivyo, kinachomkwaza zaidi ni kuona serikali ikiupa kipaumbele Mswada wa Ripoti ya Mpango wa Maridhiano (BBI), kipindi ambacho yeye na wahasiriwa wengine wanaendelea kuhangaika, badala ya kukwamua uchumi.

MAKALA MAALUM: Corona ilipogonga riziki za wengi, ubunifu pekee ndio uliowaokoa

Na SAMMY WAWERU

KENYA ilipokumbwa na ugonjwa wa Covid-19, mamia, maelfu na mamilioni ya wananchi walipoteza nafasi za ajira.

Kulingana na takwimu za serikali, zaidi ya watu milioni 1.72 wamepoteza kazi kufuatia athari za virusi vya corona, tangu kisa cha kwanza kiripotiwe nchini mnamo Machi 2020.

Sekta zinazohusisha mtagusano wa watu, kama vile ya hoteli na utalii, elimu, uchukuzi, ususi na ulimbwende, ni miongoni mwa zilizong’atwa kwa kiasi kikubwa na makali ya corona.

Paul Mwangi, 38, alikuwa akitoa huduma za urembo, ulimbwende na kunyoosha watu viungo vya mwili (Beauty Therapy & Reflexology).

Alikuwa ameajiriwa jijini Nairobi, na ni miongoni mwa waliopoteza kazi, kutokana na sheria na mikakati iliyowekwa na Wizara ya Afya kusaidia kuzuia msambao zaidi.

Aidha, anasema ni shughuli aliyokuwa amefanya kwa zaidi ya miaka 10.

“Kwa sababu ya wateja kuogopa kuambukizwa virusi vya corona, biashara katika maduka ya kurembesha ilizorota, wengi wetu tukaenda nyumbani,” Mwangi anasimulia.

Ni mume na baba wa watoto wawili, hivyo basi hakuwa na budi ila kujikaza kisabuni kukidhi familia yake kwa riziki na mahitaji mengine muhimu ya kimsingi.

Akiwa mzaliwa wa Kinangop, Kaunti ya Nyandarua, alilelewa katika mazingira ya kilimo, na anasema baada ya kuwaza na kuwazua, alikumbatia shughuli za zaraa kama njia mbadala ya kujiendeleza kimaisha.

“Nilikuwa nimeweka akiba ya pesa kiasi nikiwa kazini na ndizo nilizotumia kuingilia kilimo,” anasema.

Ana ekari mbili za shamba, na alitenga nusu ekari kukuza viazimbatata.

Anafichua kwamba alitumia mtaji wa Sh75,000 kukuza viazi ambavyo miezi minne baadaye vilimuingizia Sh125, 000.

“Mazao yalikuwa ya kuridhisha, nilivuna jumla ya magunia 50 niliyouza Sh2,500 kila gunia,” anafichua, akiongeza kuwa faida aliyopata ilimchochea kuendeleza kilimo.

Nusra akate tamaa baada ya Nairobi kufungwa: Mwangi pia anasema alikuwa ameandaa jukwaa la upanzi wa miche 6,000 ya kabichi.

Amri ya ama kuingia au kutoka Kaunti ya Nairobi na viunga vyake, ambavyo ni soko kuu la mazao ya kilimo, iliyotekelezwa kati ya mwezi Aprili na Julai 2020, nusra izime jitihada zake.

“Niliuza kabichi 300, kila kipande kikinunuliwa kwa Sh5 pekee. Mazao mengine yaliozea shambani na kuliwa na mifugo kwa sababu ya kikwazo cha usafiri na uchukuzi, kupeleka mazao Nairobi,” anasema, akikadiria hasara.

Hata hivyo, Mwangi hakufa moyo, kwani alifahamu bayana hakuwa na tegemeo lingine la kuzimbulia familia yake riziki. Mbali na viazi na kabichi, alijumuisha karoti na maharagwe asilia ya kijani (garden peas).

Wakati wa mahojiano, mkulima huyo alisema kwa sasa anakuza mseto huo wa mimea katika jumla ya ekari mbili.

Alisema mazao ya karoti aliyokuwa nayo shambani yalikutana na bei kati ya Sh1,500 – 3,000 gunia la kilo 130, huku kilo moja ya maharagwe asilia maarufu kama minji ikiwa kati ya Sh30 -Sh150.

Ameratibu shamba lake, viazi anavilima kwenye ekari moja, kisha kabichi, karoti na minji katika ekari moja na nusu, kila mmea kipande chake.

Mwangi anategemea maji ya mvua. “Ninaendelea kujipanga niweze kununua mifereji na vifaa vya kunyunyizia mimea na mashamba maji,” akaambia Taifa Leo.

Shughuli za kilimo anaziendeshea katika kijiji cha Yaang’a, karibu na Mji wa Njabini, eneo la Kinangop. Kwa sasa ana viazi vinavyoendelea kukua.

Mkulima huyo anasema kikwazo kikuu katika kilimo cha viazimbatata ni ukosefu wa mbegu bora na zilizoafikia ubora.

“Hakuna mbegu halisi zilizoidhinishwa ili kuboresha kilimo cha viazi,” anasema.

Changamoto nyingine zinazomkabili sawa na wakulima wengine eneo la Kinangop ni miundomsingi duni ya barabara, akisema msimu wa mvua huwa anatatizika kusafirisha mazao sokoni.

“Bei ya fatalaiza na pia dawa za wadudu inaendelea kuwa ghali. Serikali iitathmini ili kuokoa wakulima,” Mwangi aihimiza serikali.

Huduma tamba za hoteli jijini

Katika kitovu cha jiji la Nairobi (CBD), tunakutana na Daisy Mwende ambaye anafanya huduma tamba za mkahawa.

Licha ya kuwa sekta ya mikahawa na utalii inaendelea kukadiria hasara, ikizingatiwa kuwa imepoteza idadi ya juu ya wafanyakazi, Mwende ameamua kujiajiri kupitia usambazaji wa vyakula jijini.

Ni mpishi hodari wa vyakula asilia kama vile mukimo, githeri, nduma, ugali, minji na samaki. Mwanadada huyu pia huandaa pilau, chapati, mboga za kienyeji, kati ya vyakula vinginevyo, ambapo mbali na Nairobi – CBD – pia husambaza katika mitaa ya kifahari kama Upper Hill, Hurlingham, Ngong Road na Buruburu.

“Wateja wangu ni walioko kwenye ofisi, huwasaidia kuokoa muda kuenda hotelini na pia kuwapunguzia gharama ya juu ya mlo jijini,” Mwende anaelezea, akisema bei ya vyakula vyake ni kati ya Sh200 – 400.

Daisy Mwende akiwa jijini Nairobi. Picha/ Sammy Waweru

Huku maelfu na mamilioni ya watu walioathirika kutokana na corona wakikuna kichwa jinsi watakavyoweza kujiendeleza kimaisha, Mwende, 25, anasifia kazi anayofanya akisema kuwa inamsaidia kukimu mahitaji yake ya kimsingi.

Ni mama wa mtoto mmoja mwenye umri wa miaka tisa. Mwende pia ni mwanafunzi wa kozi ya uhasibu.

“Kimsingi, ninapenda shughuli za mapishi. Niligeuza mapenzi hayo kuwa biashara 2019, japo nikasitisha baadaye kwa muda nilipojiunga na chuo,” anafafanua.

Anafichua kuwa alitumia mtaji wa Sh10,000 pekee kuanza huduma tamba za hoteli.

“Nimejifunza mengi kutokana na janga la Covid-19. Badala ya kuendelea kutegemea ajira ambazo hazipatikani, tunapaswa kuibuka na suluhu sisi wenyewe kwa kubuni nafasi za kazi,” Mwende anashauri, akisema ana vibarua wawili wanaomsaidia kusambaza vyakula.

“Changamoto zipo, bei ya bidhaa za mapishi inazidi kuwa ghali na ni muhimu serikali ibuni sheria na mikakati maalum kuidhibiti,” aomba. Akiendelea kupalilia biashara hiyo, anasema kwa siku huhudumia wastani wa wateja 20. Anasema ipo siku atafungua mkahawa wa kifahari unaoandaa vyakula vyenye asili ya kienyeji,

Mwalimu aamua kuuza matunda: Pauline Nyaguthii, mwalimu katika Shule ya Kibinafsi ya Kiangai Blessings View Academy, Kaunti ya Kirinyaga, baada ya mkurupuko wa corona nchini, Machi 2020, aliingilia biashara ya bidhaa za kula.

“Walimu wa shule za kibinafsi ni kati ya waliohangaika, na sikuwa na budi ila kutafuta ila njia mbadala kusaka riziki. Nilianza uuzaji wa matikitimaji, machungwa, karakara na bidhaa zingine mbichi za shambani,” Nyaguthii ambaye ni mama wa mtoto mmoja anaelezea.

Covid-19 ni janga la kimataifa lililotoa funzo kwa wengi. Nicholas Njiru ambaye alikuwa katika sekta ya utalii anakiri mambo yalipogonga mwamba kilimo kilimsimamia.

Hukuza nyanya na vitunguu eneo la Mai Mahiu.

“Licha ya kuwa nimerejelea kazi ya kusafirisha watalii, kilimo kiliniajiri kipindi ambacho maisha yalikuwa magumu,” Nicholas ambaye ni mmiliki wa Quick Link Tours & Travel, alisema.

Kwa upande wake, Paul Mwangi, alipoulizwa endapo atarejea katika sekta ya urembo na ulimbwende Kenya ikishinda vita dhidi ya Covid – 19 alijibu: “Kilimo kimethibitisha kuwa tegemeo kuu, hususan majanga yanapoibuka. Nimekigeuza kuwa afisi yangu ya kila siku, kozi niliyosomea huenda ikawa kazi ya ziada siku za usoni.”

Mkulima huyo anasema ni kupitia shughuli za kilimo ambapo ameweza kujiondoa kwenye orodha ya mamia, maelfu na mamilioni ya waliopoteza ajira.

Dennis Muchiri, mtaalamu wa masuala ya biashara na uchumi, anasema ni muhimu kuweka akiba unapokuwa kazini kwa minajili ya siku za usoni.

“Janga la Covid-19 limefungua wengi mawazo, haja ya kuweka akiba na kuwekeza katika kazi inayoingiza pato la ziada. Ni muhimu kujiunga na chama cha ushirika (Sacco) au shirika la kifedha kama vile benki kuweka akiba, ili kuchukua mikopo kujiimarisha kimaendeleo,” Muchiri ashauri.

 

 

 

 

Serikali yasisitiza kufungua shule Jumatatu

Na WANDERI KAMAU

WAZIRI wa Elimu, Prof George Magoha, amesititiza kuwa shule zote zitafunguliwa Jumatatu kama ilivyopangwa, wala hakutakuwa na mabadiliko yoyote.

Kumekuwa na uvumi kwamba huenda serikali ikabadilisha tarehe hiyo kutokana na ongezeko la maambukizi ya virusi vya corona nchini.

Lakini kwenye kikao na wanahabari katika Shule ya Upili ya Wavulana ya Starehe, Nairobi, Ijumaa, Prof Magoha alisema kuwa ratiba ya masomo itaendelea kama ilivyopangwa ili kuwawezesha wanafunzi kutopoteza muda wowote kama mwaka uliopita.

Kauli yake inawiana na agizo lililotolewa na Rais Uhuru Kenyatta mnamo Jumamosi iliyopita kwamba tarehe hiyo haitabadilishwa.

“Tunataka kuhakikisha ratiba ya masomo nchini imerejea kama ilivyokuwa awali. Vile vile, tunataka kuhakikisha mitihani ya Darasa la Nane (KCPE) na Kidato cha Nne (KCSE) imefanywa mwaka huu 2021. Tukiwa katika mwezi Mei, muda umesonga sana. Hivyo, hatutafanya lolote ambalo litavuruga na kupangua ratiba yetu,” akasema.

Kulingana na ratiba iliyotolewa na Wizara ya Elimu, muhula wa tatu utaisha Julai 16.

Wanafunzi watakaorejelea masomo Jumatatu ni wale wa PP1 na PP2, Darasa la Kwanza hadi Tatu, Darasa la Tano hadi Saba na Kidato cha Kwanza hadi cha Tatu.

Wanafunzi wa Darasa la Nne wataendelea kukaa nyumbani hadi Julai 26, wakati shule zitakapofunguliwa upya kwa muhula wa kwanza 2021.

Baada ya kufungua, wanafunzi wataendelea na masomo yao hadi pale watakapoenda likizo nyingine fupi kati ya Oktoba 2 hadi Oktoba 10.

Watarejea shuleni kwa muhula wa pili ambao utaendelea hadi Desemba 23.

Ratiba ya kawaida inatarajiwa kurejelewa Januari 2023.

Hilo linamaanisha kutakuwa na mihula minne ya masomo katika mwaka wa 2022, badala ya mihula mitatu kama ilivyo kawaida.

Mwaka uliopita, wanafunzi walikaa nyumbani kwa karibu miezi kumi kutokana na tishio za virusi hivyo hatari. Kando na hayo, waziri aliwaagiza walimu wakuu katika shule zote kuhakikisha wameweka mikakati ifaayo ili kudhibiti maambukizi ya virusi vya corona miongoni mwa wanafunzi.

Ili kufanikisha hilo, alisema serikali imetoa Sh7.5 bilioni ambazo watapata kufikia wiki ijayo.

Alisema wametuma maombi kwa Hazina ya Kitaifa kuwapa Sh13 bilioni na Sh2.8 bilioni kwa shule za upili na msingi mtawalia zitakazotumika katika muhula wa tatu.

“Sitaki kusikia visingizio vyovyote kwamba kuna shule ambayo haijaweka tahadhari na matayarisho yafaayo kwa ukosefu wa fedha. Tushatuma fedha hizo kwa akaunti za shule zote na tunatarajia mtazipata mapema wiki ijayo,” akasema.

Waziri pia alitangaza shughuli ya kuwapa chanjo walimu itaendelea kama ilivyopangwa, baada ya Kenya kupokea shehena ya pili ya chanjo hizo.

Kufikia sasa, karibu nusu ya walimu kote nchini wamepewa chanjo, ikizingatiwa wameorodheshwa kuwa miongoni mwa makundi muhimu yanayopaswa kuchanjwa kwanza.

Wakati huo huo, alisema usahihishaji wa mtihani wa KCSE mwaka huu 2021 umekamilika, na wizara itaeleza kuhusu ni lini itatangaza rasmi matokeo hayo.