Ibra apatikana na virusi vya corona

NA MASHIRIKA

MILAN, Italia:

Mshambuliaji wa AC Milan Zlatan Ibrahimovic amepatikana na virusi vya corona, klabu hiyo ya Ligi Kuu Italia (Serie A) imethibitisha Alhamisi.

Tangazo hilo limetolewa saa chache kabla ya miamba hao wa Italia kuvaana na klabu ya FK Bodo/Glimt kutoka Norway katika mechi ya raundi ya tatu ya kufuzu kushiriki Ligi ya Uropa mnamo Alhamisi.

Milan inasema kuwa imefahamisha “vyombo vinavyostahili kufahamishwa” na kuwa raia huyo Mswidi sasa ataanza karantini ya lazima nyumbani kwake.

Klabu hiyo iliongeza kuwa hakuna mchezaji mwingine ama afisa katika klabu hiyo amepatikana na virusi hivyo katika awamu ya upimaji wa virusi hivyo ya hivi punde, ingawa beki Leo Duarte alipatikana na virusi hivyo Jumatano na tayari amejitenga.

Ibrahimovic, ambaye anamiliki asilimia 23.5 ya klabu ya Hammarby nchini Uswidi, amefungia Milan mabao matatu katika mechi mbili za kwanza za msimu huu wa 2020-2021.

Mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 38, ambaye ana utajiri wa Sh21.1 bilioni, alijiunga na Milan kwa kandarasi ya mwaka mmoja baada ya kufanya vyema aliporejea katika klabu yake mwezi Januari 2020 akitokea LA Galaxy.

TAFSIRI NA GEOFFREY ANENE

Mkimbiaji Mkenya apigwa marufuku kwa matumizi ya dawa za kusisimua misuli

Na GEOFFREY ANENE

MKIMBIAJI wa masafa marefu wa Kenya, Patrick Siele amepigwa marufuku miaka mitatu na miezi sita Alhamisi baada ya kuhepa maafisa wa kupima matumizi ya dawa za kusisimua misuli.

Kitengo cha Maadili cha Shirikisho la Riadha Duniani (AIU) kinasema kuwa Siele, ambaye alizaliwa Julai 27 mwaka 1996, amepokea adhabu hiyo baada ya kukwepa, kukataa kupimwa ama kukataa kupeana sampuli ya damu ama mkojo kupimwa, ambayo ni ukiukaji wa sheria za kukabiliana na matumizi ya pufya.

Marufuku ya Siele inaanza kuhesabika kutoka Machi 16 mwaka 2020. Mbali na kupigwa marufuku, Siele pia amepoteza matokeo ya mbio zote ameshiriki kutoka Desemba 18, 2019 hadi mwaka 2020. Anakubaliwa kukata rufaa dhidi ya adhabu hiyo.

Siele ni Mkenya wa tisa kupatikana upande mbaya wa sheria mwaka 2020 baada ya Peter Kwemoi, Vincent Yator, Mike Kiprotich Mutai, Japhet Korir na Wilson Kipsang’ (miaka minne kila mmoja), Kenneth Kipkemoi (miaka miwili) na Philip Cheruiyot Kangogo (miaka miwili), Alex Korio Oloitiptip (miaka miwili) na Mercy Kibarus (miaka minane).

Ithibati tosha Diego Simeone anapenda wachezaji watundu

Na GEOFFREY ANENE

KOCHA Diego Costa amedhihirisha anapenda wachezaji watukutu baada ya kuongeza mshambuliaji Luis Suarez katika kikosi chake cha Atletico Madrid.

Suarez, 33, amejiunga na Atletico kutoka Barcelona mnamo Septemba 24 kwa Yuro milioni sita baada ya kuambiwa na kocha Mholanzi Ronald Koeman kuwa hamhitaji uwanjani Camp Nou.

Raia huyo wa Uruguay ni mshambuliaji hodari. Suarez ameondoka uwanjani Camp Nou baada ya kushinda Klabu Bingwa Ulaya mwaka 2015 na Ligi Kuu ya Uhispania (La Liga) mara nne, miongoni mwa mataji mengine.

Kwa kufunga mabao 198 tangu awasili Camp Nou mwaka 2013 akitokea Liverpool, Suarez anasalia mfungaji wa tatu bora wa Barca baada ya mshambuliaji wa Argentina Lionel Messi (634) na mwendazake Cesar Rodriguez (232).

Hata hivyo, Suarez anakumbukwa kwa vituko vingi uwanjani vikiwemo kuuma bega beki wa Italia Giorgio Chiellini katika Kombe la Dunia 2014 nchini Brazil na pia kunyima Bara Afrika tiketi ya nusu-fainali alipopangua kichwa cha Dominic Adiyah kabla ya Asamoah Gyan kupoteza penalti Ghana ikiaga Kombe la Dunia 2010 nchini Afrika Kusini.

Simeone, ambaye enzi yake alikuwa beki shupavu katika klabu za Sevilla, Atletico Madrid, Inter Milan na Lazio, alisaini Diego Costa kutoka Chelsea mnamo Januari 2018.

Costa amegonga vichwa vya habari mara si haba kwa vituko. Akiwa Chelsea, mzawa huyo wa Brazil, ambaye ni raia wa Uhispania, aliwahi kusababisha mchezaji wa Arsenal Gabriel Paulista kuonyeshwa kadi nyekundu na pia alikanyaga vibaya Emre Can mguuni timu hiyo hiyo ikichuana na Liverpool. Pia, alipiga teke la kichwa beki wa Real Madrid Sergio Ramos katika kipute cha Uefa Super Cup.

Luis Suarez sasa ni mali ya Atletico Madrid

Na MASHIRIKA

MADRID, Uhispania:

Ni rasmi sasa kuwa Luis Suarez ni mali ya Atletico Madrid baada ya kuagana na Barcelona hapo Alhamisi.

Mshambuliaji huyo wa Uruguay anaaminika aliitishia kuanika siri ya Barca kuhusu orodha ya klabu ambazo miamba hao wa Uhispania walikuwa wamemkataza asihamie.

Suarez sasa amepata hifadhi mpya Atletico baada ya kununuliwa kwa bei ya kupunguzwa ya Sh760 milioni.

Mchezaji huyo mwenye umri wa miaka 33 alikuwa amehusishwa sana na uhamisho hadi Juventus nchini Italia.

Suarez alitokwa na machozi katika kipindi chake cha mwisho cha mazoezi uwanjani Camp Nou majuzi alipoambiwa na kocha mpya Ronald Koeman kuwa Barca haihitaji huduma zake tena.

Gazeti la Mundo Deportivo nchini Uhispania linadai kuwa makubaliano ya kuhamia Atletico yaliharakishwa baada ya Suarez kutisha kuwa atasambaza barua-pepe kutoka kwa Barcelona iliyomtajia klabu ambazo haitaki ahamie bila kulipia ada ya uhamisho. Atletico inasemekana haikuwa katika orodha hiyo.

Tangu ajiunge na Barca akitokea Liverpool mwaka 2014, Suarez ameshinda mataji mengi ikiwemo Klabu Bingwa Ulaya mwaka 2015 na mataji manne ya Ligi Kuu ya La Liga.

Anaondoka Camp Nou akiwa mfungaji wa tatu bora baada ya kuchana nyavu mara 198. Supastaa Lionel Messi na Cesar Rodriguez wanashikilia nafasi mbili za kwanza baada ya kufungia Barca mabao 634 na 232, mtawalia.

Kujiunga kwake na mahasimu hao wa Barcelona kwenye La Liga kunafuatia kusambaratika kwa mpango wa kuhamia Juventus.

Kocha wa Juventus, Andrea Pirlo alifichua juma lililopita kuwa matumaini ya kupata huduma za Suarez ni finyu kwa sababu ya mpango wa mchezaji huyo kuwa raia wa Italia kucheleshwa.

Mnamo Septemba 22, waendesha mashtaka mjini Perugia nchini Italia walisema walituhumu Suarez kwa kufanya udanganyifu kupita mtihani wake wa umilisi wake wa lugha ya Kitaliano kwa kusaidiwa na waliosimamia mtihani wake.

TAFSIRI: GEOFFREY ANENE

Kazuyoshi Miura avunja rekodi ya uzee ligini Japan

NA MASHIRIKA

KAWASAKI:

Ligi Kuu ya Soka ya Japan (J1 League) anayonogesha Mkenya Michael Olunga, ilishuhudia rekodi ya mchezaji mzee kuwahi kuishiriki ikivunjwa na mshambuliaji Kazuyoshi Miura kuchezea klabu yake ya Yokohama FC hapo Septemba 23, 2020.

Miura, ambaye alianza kutandaza soka ya malipo mwaka 1986, alikuwa katika kikosi cha Yokohama kilichopoteza 3-2 dhidi ya Kawasaki Frontale uwanjani Todoroki.

Alishiriki mechi hiyo akiwa na umri wa miaka 53, miezi sita na siku 28. Miura alifuta rekodi ya Masashi Nakayama aliyevalia jezi ya Consadole Sapporo akiwa na umri wa miaka 45, miezi miwili na siku moja mwaka 2012.

Kazu, anavyofahamika Miura kwa jina la utani, aliwahi kuibuka mchezaji bora wa ligi hiyo mwaka 1993 akiwa mchezaji wa timu ya Verdy.

Kabla ya kuweka rekodi mpya hapo Jumatano, Kazu, ambaye aliwahi kuwa nyota katika timu ya taifa ya Japan, alikuwa amechezea Yokohama mechi mbili mwezi uliopita, lakini kwenye Kombe la Levain Cup.

Hapo Jumatano, Kazu alitwikwa majukumu ya nahodha katika mechi ambayo alijituma vilivyo kabla ya kumpumzishwa dakika ya 56 na nafasi yake kujazwa na mshambuliaji chipukizi Koki Saito, 19.

Hii ilikuwa mechi ya kwanza kabisa ya Kazu kwenye Ligi Kuu ya Japan katika kipindi cha miaka 13. Kazu pia anashikilia rekodi ya dunia ya mchezaji mzee duniani.

Kikosi cha Yokohama kilichokung’utwa na Kawasaki pia kilikuwa na wachezaji wakongwe Shunsuke Nakamura, 42, na Daisuke Matsui,39.

– Imetafsiriwa na Geoffrey Anene

Elfsborg yavulia kofia beki Joseph Okumu

Na GEOFFREY ANENE

KLABU ya Elfsborg inayoshiriki Ligi Kuu nchini Uswidi, imetambua kazi safi ambayo beki Mkenya Joseph Stanley Okumu ameifanyia mwaka 2020 kwa kuchapisha video moja ya mechi alizosakata.

Katika video hiyo ambayo imetundikwa kwenye Twitter (https://twitter.com/AllsvenskanSE/status/1308805132277219329), Okumu, ambaye pia amekuwa akitumiwa kama kiungo, anaonekana akizima mashambulizi, kupokonya wapinzani mpira ama kuokoa mipira hatari.

Video hiyo inaandamana na ujumbe “kiungo Joseph Okumu amekuwa na mwaka wa kufana mwaka huu. Haya hapa mambo makubwa amefanyia Elfsborg uwanjani ambapo amesimamisha wapinzani”.

Mchezaji huyo wa kimataifa wa Kenya mwenye umri wa miaka 23 alijiunga na Elfsborg mnamo Agosti 28 mwaka 2019 kwa kandarasi ya miaka mitatu akitokea Real Monarchs nchini Amerika.

Okumu, ambaye aliwahi kuzichezea Chemelil Sugar, Free State Stars ya Afrika Kusini na AFC Ann Arbor nchini Amerika, amesakatia Elfsborg mechi 15 msimu huu kwenye ligi hiyo ya timu 16.

Elfsborg inashikilia nafasi ya tatu kwa alama 35 kutokana na ushindi nane, sare 11 na vichapo viwili. Iko bega kwa bega na nambari mbili Hacken ambayo ina mechi moja mkononi. Elfsborg na Hacken zilitoka 1-1 Septemba 21 katika mechi ambayo Okumu alikosa kwa sababu ya mafua.

Waziri Amina aomboleza kifo cha mamake Paul Tergat

Na GEOFFREY ANENE

WAZIRI wa Michezo Amina Mohamed ametuma risala za rambirambi kwa Rais wa Kamati ya Kitaifa ya Olimpiki Kenya (NOC-K) Paul Tergat kufuatia kifo cha mamaye Esther Toyoi Kipkuna mapema Septemba 23.

“Alikuwa mama muangalifu, asiye na ubinafsi na mwenye huruma na ambaye alilea Dkt Paul (Tergat) na watoto wake wote akiwapatia ushauri mzuri na mwelekeo mwema.

“Kwa niaba yangu na Wizara ya Michezo na wanamichezo wote, naungana na familia yake kuombea Paul Tergat na familia yake yote rehema za Mwenyezi Mungu iweze kustahimili wakati huu mgumu,” alisema waziri huyo kupitia mtandao wake wa Twitter.

Hapo Jumatano, NOC-K ilivunja habari za kifo cha mamake Tergat ikisema kuwa Mama Esther alifariki akipokea matibabu katika hospitali ya Mediheal mjini Nakuru.

Kaimu Katibu wa NOC-K, Francis Mutuku alitaja kifo hicho kuwa pigo kubwa kwa familia ya Tergat, ambayo ilikuwa pia imepoteza mama mkwe.

Afisa huyo pia alisema kifo hicho kitaathiri mipango ya NOC-K iliyokuwa ikiweka juhudi za kurejelea michezo kwani “Tergat na Kamati Kuu ya NOC-K wamekuwa katika mstari wa mbele katika kuona michezo inarejelewa chini ya masharti ya kudhibiti maambukizi ya virusi vya corona”. Mipango ya mazishi bado haijatangazwa.

Vidal aingia rasmi kikosini Inter Milan

Na MASHIRIKA

INTER Milan wamekamilisha usajili wa kiungo mkabaji raia wa Chile, Arturo Vidal kutoka Barcelona kwa kima cha Sh126 milioni.

Vidal, 33, alifanyiwa vipimo vya afya jijini Milan, Italia mnamo Septemba 22 na uhamisho wake utakamilishwa chini ya kipindi cha saa 48 baadaye.

Kujiunga kwake na Inter kunamuunganisha tena na kocha Antonio Conte aliyewahi kumtia makali katika kikosi cha Juventus ambacho alikishindia jumla ya mataji matatu ya Ligi Kuu ya Italia (Serie A) katika kipindi cha misimu minne.

Inter wanatazamiwa kuanza kampeni za Serie A msimu huu dhidi ya Fiorentina mnamo Septemba 26, 2020 katika uwanja wao wa nyumbani wa San Siro.

Baada ya kuagana na wanasoka Arthur Melo aliyetua Juventus, Ivan Rakitic aliyejiunga na Sevilla na Nelson Semedo aliyeyoyomea Volves, Barcelona wanatarajiwa kukatiza uhusiano na idadi kubwa ya wachezaji chini ya kocha Ronald Koeman anayekisuka upya kikosi cha miamba hao wa soka ya Uhispania.

Kwa mujibu wa gazeti la Mundo Deportivo nchini Uhispania, ni wachezaji Marc-Andre ter Stegen, Gerard Pique, Frenkie de Jong, Antoine Griezmann, Lionel Messi na chipukizi Ansu Fati pekee ambao wana uhakika wa kusalia kambini mwa Barcelona.

Wachezaji wengine ambao wanatarajiwa kuagana rasmi na Barcelona muhula huu ni Jean-Clair Todibo, Rafinha, Nelson Semedo, Junior Firpo, Todibo, Samuel Umtiti, Ousmane Dembele na Luis Suarez.

Ingawa Suarez alihusishwa pakubwa na uwezekano wa kusajiliwa na Juventus, fowadi huyo wa zamani wa Liverpool amehiari kutua Atletico Madrid ya kocha Diego Simeone baada ya juhudi za kupata pasipoti na kibali cha kufanyia kazi Italia kugonga ukuta.

TAFSIRI: CHRIS ADUNGO

Bakken Bears anayopchezea Tylor Ongwae yanusia kuingia Klabu Bingwa ya mpira wa vikapu

NA GEOFFREY ANENE

NICOSIA, Cyprus:

BAKKEN Bears Aarhus, ambayo imeajiri Mkenya Tylor Okari Ongwae, imeanza kampeni ya kuingia Klabu Bingwa ya Mpira wa Vikapu barani Ulaya kwa kishindo baada ya kubwaga Hapoel Tel Aviv 91-71 mjini Nocosia nchini Cyprus hapo Septemba 23.

Bears ilidumisha kikosi Ongwae, Justin Dentmon, Darko Jukic, Ryan Evans na Michael Diouf kilichopigwa 96-91 katika mechi ya kujipima nguvu dhidhi ya mabingwa wa Ujerumani Alba Berlin mnamo Septemba 17.

Wafalme hao wa Denmark, ambao walikuwa wamelemea Rostock Seawolves kutoka Ujerumani 96-89 (Septemba 16) na London Lions kutoka Uingereza 105-88 (Septemba 6) katika mechi zingine za kirafiki, walianza vyema. Waliongoza robo ya kwanza kwa alama 6-0. Hata hivyo, waliachilia uongozi 13-16 kabla ya kujikakamua na kuenda mapumziko mafupi wakiwa juu pembemba 22-21.

Ilikuwa nipe-nikupe katika robo ya pili kabla ya Bears kufaulu kufungua mwanya wa alama tisa ikienda mapumziko marefu kifua mbele 45-36.

Bears ilirejea kipindi cha pili katili zaidi ikiongeza mwanya wa alama 16 na kuudumisha kabla ya Hapoel kuupunguza hadi alama 13 mwisho wa robo ya tatu ambayo ilishinda 73-56.

Zikisalia dakika sita na sekunde 30, Bears ilikuwa imefungua mwanya wa alama 17 ikiongoza 81-64 na haikukubali kukaribiwa tena na Hapoel.

Baada ya kulemea Hapoel katika nusu-fainali hiyo ya kwanza ya Kundi A, Bears itakutana na mshindi wa nusu-fainali ya pili kati ya Anwil Wloclawek (Poland) na Belfus Mons-Hainaut (Ubelgiji) katika fainali mnamo Septemba 25.

Bingwa wa kundi hili atatiwa katika Kundi A la Klabu Bingwa linalojumuisha Dinamo Sassari (Italia), Galatasaray Doga Sigorta (Uturuki), Iberostar Tenerife (Uhispania), Peristeri Winmasters (Ugiriki), Rytas (Lithuania), SIG Strasbourg (Ufaransa) na VEF Riga (Latvia).

Isiposhinda mechi za kuingia Klabu Bingwa, Bears itateremka katika ligi ya daraja ya pili (Europe Cup).

 

 

Olunga sasa apata ukame wa mabao

Na GEOFFREY ANENE

MICHAEL Olunga anaonekana kukaukiwa na mabao tena baada ya kukamilisha mechi mbili bila bao katika ushindi wa Kashiwa Reysol wa 1-0 dhidi ya Hokkaido Consadole Sapporo kwenye Ligi Kuu ya Japan, Jumatano.

Mshambuliaji huyo Mkenya hakuona lango dhidi ya Sanfrecce Hiroshima mnamo Septemba 19 timu yake ya Kashiwa ikikabwa 1-1 uwanjani Hitachi Kashiwa.

Katika mechi ya hivi punde iliyochezewa uwanjani Sapporo Dome mbele ya mashabiki 3002, Olunga alipoteza nafasi tatu kabla ya kocha Nelsinho kumpumzisha dakika ya 84 na kuingiza Hiroto Goya katika nafasi yake.

Ni mechi ya kwanza katika orodha ya tisa zilizopita ambayo Olunga hajachezeshwa dakika zote 90. Mchezaji huyo wa kimataifa wa Kenya mwenye umri wa miaka 26 pia alikuwa amepoteza nafasi kadha dhidi ya Hiroshima. Kiungo Hidekazu Otani alifungia Kashiwa bao lililozamisha Sapporo dakika ya 52.

Katika michuano mingine iliyosakatwa Jumatano, FC Tokyo ilizaba Cerezo Osaka 2-0, Gamba Osaka ikapepeta Nagoya Grampus 2-1 nayo Kashima Antlers ikalemea Shonan 1-0. Kawasaki Frontale imeadhibu Yokohama 3-2, Vissel Kobe ikachapa Sagan Tosu 4-3 nayo Oita Trinita ikakubali kichapo cha mabao 2-0 kutoka kwa Hiroshima. Urawa Red Diamonds imevuna alama tatu muhimu dhidi ya Shimizu katika ushindi wa 2-1 nao mabingwa watetezi Yokohama Marinos wakaliza Vegalta Sendai 3-1.

Baada ya mechi za raundi hiyo ya 18, Kawasaki imefungua mwanya wa alama 11 juu ya jedwali kwa kuzoa alama 50. Inafuatiwa na Cerezo (39), Tokyo (38), Kashima (33) nayo Kashiwa inafunga mduara wa tano-bora kwa alama 30 sako kwa bako na Nagoya, Marinos na Urawa zinazoshikilia nafasi za sita, saba na nane, mtawalia.

Olunga, ambaye pia alikosa kufunga bao katika mechi tatu baada ya ligi kurejelewa Julai 4, anasalia juu ya orodha ya wafungaji akiwa ametikisa nyavu mara 16 kwenye ligi hii ya klabu 18.

Anafuatiwa na Wabrazil Everaldo (Kashima) na Marcos Junior (Marinos) ambao wamefunga magoli 11 kila mmoja.

Mechi ijayo ya Kashiwa ni dhidi ya Marinos mnamo Septemba 27.

Dele Alli aambiwa ayoyomee PSG

Na MASHIRIKA

PARIS Saint-Germain (PSG) wamefichua azma ya kumsajili fowadi raia wa Uingereza, Dele Alli, 24, kutoka Tottenham Hotspur.

Wanafainali hao wa Klabu Bingwa Ulaya (UEFA) wanafuatalia hali ya kiungo huyo mvamizi ambaye nafasi yake inatazamiwa kutwaliwa na Gareth Bale aliyerejea Spurs kutoka Real Madrid.

Dalili za kuashiria kutokuwepo kwa Alli katika mipango ya baadaye ya kocha Jose Mourinho zilijidhihirisha wakati wa mechi iliyowakutanisha Spurs na Lokomotiv Plovdiv ya Bulgaria kwenye mchujo wa Europa League mnamo Septemba 17.

Sogora huyo aliondolewa ugani mwishoni mwa kipindi cha pili dhidi ya Plovdiv na akaachwa nje kabisa katika gozi la Ligi Kuu ya Uingereza (EPL) lililoshuhudia Spurs wakiwapepeta Southampton 5-2 mnamo Septemba 20 ugani St Mary’s.

Bale alitua Spurs kwa mkopo mnamo Septemba 19 na anatazamiwa kuunga kikosi cha kwanza cha Mourinho dhidi ya West Ham United mnamo Oktoba 17 baada ya kupona jeraha alilopata akichezea Wales mwanzoni mwa mwezi huu.

Kwa kuwa muhula wa uhamisho wa wachezaji unafungwa rasmi Oktoba 5, 2020, ina maana kwamba Alli ana chini ya majuma mawili kuamua mustakabali wake: ama kuyoyomea Ufaransa kuvalia jezi za PSG au kusalia Spurs kusugua benchi.

Katika mahojiano yake na wanahabari mwishoni mwa mechi dhidi ya Southampton, Mourinho alisisitiza kwamba kiini cha kuachwa kwa Alli nje ya gozi hilo ni wingi wa wanasoka walio na uwezo wa kucheza katika nafasi yake kwa sasa.

Wanasoka hao waliokuwa wkairejelewa na Mourinho ni Bale, Son Heung-min, Lucas Moura, Harry Kane, Moussa Sissoko, Erik Lamela na Steven Bergwijn.

Hadi kufikia sasa, Alli amechezeshwa kwa dakika 45 pekee msimu huu – dhidi ya Everton waliowalaza 1-0 nyumbani.

Baada ya kujiunga na Tottenham kutoka MK Dons mnamo 2015, Alli aliimarika na kuwa miongoni mwa wanasoka tegemeo chini ya kocha Mauricio Pochettino.

TAFSIRI NA: CHRIS ADUNGO

Kosa la ukarani lafanya Roma kuadhibiwa vikali

Na MASHIRIKA 

AS ROMA wameadhibiwa vikali na Shirikisho la Soka la Italia kwa kosa la ukarani lililobainika katika orodha ya wachezaji waliyoitoa kwa minajili ya mechi ya Ligi Kuu dhidi ya Hellas Verona mnamo Septemba 20, 2020.

Sasa Verona wamepewa alama tatu na ushindi wa 3-0 dhidi ya Roma katika mchuano huo uliokamilika kwa sare tasa.

Roma walimworodhesha mchezaji Amadou Diawara, 23, katika kitengo cha wanasoka wasiozidi umri wa miaka 22 kwenye kikosi chao badala ya kile cha wanasoka 25 waliounga kikosi cha watu wazima.

Diawara alichezeshwa katika mechi hiyo dhidi ya Verona kwa kipindi cha dakika 89. Kwa mujibu wa gazeti la La Gazzetta dello Sport nchini Italia, Roma kwa sasa wanapanga kukata rufaa dhidi ya adhabu kali waliyopokezwa.

Chini ya kocha Paulo Fonseca, Roma wamesisitiza kwamba kosa lililotokea halikukusudiwa na hayakuwa maazimio yao kukiuka kanuni zilizopo.

Hii si mara ya kwanza kwa matokeo ya kikosi cha Serie A kubatilishwa kwa sababu ya makosa ya ukarani.

Mnamo 2016, Sassuolo walipokonywa ushindi na kuelezwa kuwa walipoteza mechi kwa mabao 3-0 dhidi ya Pescara kwa hatia ya kumchezaji mwanasoka Antonino Ragusa ambaye hakuwa katika orodha ya wachezaji waliodhamiriwa kuwasakatia siku ya mchuano.

TAFSIRI NA: CHRIS ADUNGO

Makwata apata hat-trick ZESCO ikinyonga Neelkhant

Na GEOFFREY ANENE

WAKENYA John Makwata na Jesse Were waliona lango na kusaidia timu yao ya ZESCO United kuponda Neelkhant Lime 8-0 Septemba 21 katika mechi ya kujiandaa kwa msimu mpya wa Ligi Kuu ya Zambia.

Mshambuliaji wa zamani wa AFC Leopards na Ulinzi Stars, Makwata alitikisa nyavu za Neelkhant, ambayo imeingia Ligi ya Daraja ya Pili, mara tatu, huku mvamizi matata Were akichangia goli moja.

Mabao zaidi yalipatikana kupitia kwa Kelvin Kampamba (mawili), Bruce Musakanya na Logic Ching’andu.

Mbali na Were na Makwata ambao waliibuka wafungaji bora kwenye Ligi Kuu ya Kenya mwaka 2015 na 2016 mtawalia, Zesco pia imeajiri Wakenya David Owino (beki) na Ian Otieno (kipa).

Zesco haitashiriki mashindano yoyote ya Bara Afrika msimu 2021-2020 kwa hivyo itaeleza nguvu zake zote kwenye mashindano ya nchini Zambia. Wanaumeme hao walipoteza ubingwa wa ligi kwa Forest Rangers, huku wanabenki wa Zanaco wakifuzu kushiriki Kombe la Mashirikisho.

Ligi Kuu ya Zambia imeshuhudia wachezaji wa Kenya wakimiminika humo miaka ya hivi karibuni. Haron Shakava, Duncan Otieno, Duke Abuya (Nkana) na Timothy Otieno na Shaaban Odhoji (Napsa Stars) pia wako katika orodha ya Wakenya waonogesha ligi hiyo.

Kibarua kinachosubiri Kamworor katika Nusu-Marathon Duniani 2020

Na GEOFFREY ANENE

BINGWA mara tatu wa Nusu-Marathon Duniani Geoffrey Kamworor atakabiliwa na ushindani mkali katika kutetea taji lake katika makala ya mwaka 2020 yatakayofanyika mjini Gdynia nchini Poland mnamo Oktoba 17.

Hii ni baada ya Uganda kutangaza kikosi kikali kitakachowania taji hilo ambalo nchi hiyo haijawahi kushinda katika historia yake.

Orodha ya Uganda inajumuisha bingwa wa dunia wa mbio za mita 10,000 Joshua Cheptegei, ambaye amekuwa akitetemesha kwa miezi kadha katika kila umbali wa mbio ameshiriki.

Cheptegei, ambaye pia ni bingwa wa dunia wa mbio za nyika, alivunja rekodi ya dunia ya mbio za mita 5,000 mjini Monaco mwezi uliopita. Timu ya Uganda pia ina mtimkaji Jacob Kiplimo, ambaye alitesa majuzi kwenye Riadha za Dunia za Continetal Tour katika kitengo cha mbio za mita 5,000 mjini Ostrava nchini Jamhuri ya Czech .

Kiplimo pia aliweka muda bora duniani mwaka 2020 katika mbio za mita 3,000 alipokamilisha duru ya Diamond League ya Roma nchini Italia kwa dakika 7:26.64, ambayo ni rekodi ya kitaifa nchini mwake na ni mkimbiaji wa kwanza aliye chini ya umri wa miaka 20 kukamilisha umbali huo kwa kasi hiyo.

Mbali na wakali hao wawili, Kamworor pia atakutana uso kwa macho na Stephen Kissa na Abel Chebet wanaokamilisha orodha ya wawakilishi wa Uganda katika kitengo cha wanaume.

Rekodi ya dunia ya mbio za kilomita 21 ya wanaume inashikiliwa na Kamworor aliyetimka Copenhagen Half Marathon kwa dakika 58:01 mnamo Septemba 2019.

Uganda itawakilishwa na Juliet Chekwel, Doreen Chemutai, Doreen Chesang na Rachael Zena Chebet katika kitengo cha kinadada ambacho Kenya ilishinda mara ya mwisho kupitia Peres Jepchirchir mwaka 2016. Jepchirchir alivunja rekodi ya dunia ya mbio hizi za kilomita 21 alipotimka umbali huo kwa saa 1:05:34 mjini Prague nchini Czech mnamo Septemba 5.

Timu ya Kenya iliyotajwa Machi 2020 kwa mashindano haya ilijumuisha Leonard Barsoton, Victor Kimutai Chumo, Geoffrey Kamworor, Kibiwott Kandie, Shadrack Kimining Korir (wanaume) na Dorcas Jepchirchir, Pauline Kamulu, Dorcas Kimeli, Brillian Jepkorir Kipkoech na Monica Wanjuhi (wanawake). Huenda timu hii ikafanyiwa mabadiliko.

Mashindano haya yaliahirishwa kutoka Machi hadi Oktoba kutokana na janga la virusi vya corona.

Wacheza densi wa kigeni waliokolewa na polisi, korti yaambiwa

Na RICHARD MUNGUTI

WASAKATAJI densi wa kunengua viuno tisa waliokuwa wameingizwa nchini kutoka mataifa ya Nepal na Pakistan kinyume cha sheria waliokolewa na maafisa wa polisi kutoka kilabu kimoja Nairobi walipokuwa wanatumiwa vibaya, hakimu mkuu wa Nairobi Bw Francis Andayi amefahamishwa.

Bw Andayi alielezwa na afisa wa polisi kutoka kituo maalum cha kupambana na uhalifu wa kimataifa (Tuoc) Koplo Judith Kimungui kwamba polisi waliingia katika kilabu kijulikanacho kwa jina Balle Balle kilichoko Parklands Nairobi kuwaokoa wasichana hao.

Wasichana hao kutoka nchi za Nepal na Pakistan walikutwa wakinengua matako na kuzungusha viuno huku wanaume 14 wa asili ya Kiheshia na wanaume Waafrika 11 walikuwa wanawakondolea macho huku wakiendelea na kubugia vinywaji.

Polisi walikuta ndoo 10 zilizokuwa zimewekewa kila msichana za kuwekwa pesa na wateja ndani ya kilabu hicho.

Kutoka afisi ta mmiliki wa kilabu hicho polisi walichukua Sh315,000 za Dola za Marekani 129 (Sh12,900).

Polisi walikuta wasichana hao walikuwa wamenyang’anywa pasipoti zikafichwa na wenye kilabu hicho.

Wasichana hao walikuwa wameishi nchini kenya kati ya Feburuari na Julai 2019.

Koplo Kimungui aliyekuwa akitoa ushahidi dhidi ya wenye kilabu hicho cha Balle Balle Mabw Shaikh Furoan Hussain na Abduk Waheed Khan alisema wasichana hao walitoroka kwa kasi ya umeme polisi walipoingia kilabuni.

“Wasichana hao waliokuwa wameingizwa nchini na Hussain walitoroka kwa kasi ya umeme kutoka jukwaani walipokuwa wanasakata densi kwa kunengua viuno na kutia machachari ya miondoko kutoka mashariki ya mbali,” hakimu alielezwa.

Mle jukwaani , Koplo Kimungui alisema kulikuwa kumekwa ndoo 10 ambazo ziliwekwa pesa na watazamani wa densi hiyo kutoka Nepal na Pakistan.

Afisa huyo wa uchunguzi wa jinai unaojumuisha mataifa ya kigeni, alisema walipashwa habari za maalum kwamba “ wasichana wa umri mdogo walikuwa wananyanyaswa katika kilabu kimoja jijini Nairobi.”

“Kundi kubwa la maafisa kutoka vitengo mbali mbali vya serikali vya kutetea haki za watoto na wanawake zilifika katika Club cha Balle Balle Parklands usiku wa Julai 18,20919 kutekeleza oparesheni ya kuwaokoa watoto hao,” Koplo Kimungui alisema akitoa ushahidi dhidi ya Hussain na Khan.

Hussain na Khan wanakabiliwa na mashtaka matano ya ukiukaji wa haki za binadamu kuwaajiri wasichana hao tisa kucheza densi katika kilabu cha Balle Balle na pia kufanikisha usafiri wa wasichana hao kutoka Nepal na Pakistan hadi Nairobi.

Wawili hao wameshtakiwa kukaidi haki za wasichana hao kwa kuficha pasipoti zao na kuwafungia katika jumba moja jijini Nairobi.

Hakimu alielezwa baada ya polisi na maafisa wengine kutoka idara ya kutetea haki za watoto waliwafuata unyounyo wasichana hao waliokuwa wamejificha katika chumba kimoja kilabuni humo.

Hakimu alijuzwa wasichana hao waliokolewa na kupelekwa katika jumba moja ambapo walifungiwa ndipo umri wao upimwe ibainike ikiwa walikuwa watoto ama watu wazima.

Ilibainika wasichana hao walikuwa na umri wa miaka zaidi ya 18.

Hatimaye wasichana hao walisafirishwa na Serikali na kurudishwa nchini Nepal na Pakistan na idara ya uhamiaji.

Mabw Hussain na Khan wamekanusha mashtaka dhidi yao na wako nje kwa dhamana.

Kesi iliahirishwa hadi Oktoba 1 na 5, 2020.

Young Elephant yapania kushiriki Elite League msimu ujao

Na JOHN KIMWERE

TIMU ya Young Elephant ya wachezaji wasiozidi umri wa miaka 12 ni kati ya vikosi vinavyolenga kushiriki kampeni za michuano ya Elite League kwa wasiozidi umri wa 15 muhula ujao ambayo huandaliwa na Shirikishiko la Soka la Kenya (FKF) muhula ujao.

Kocha wa kikosi hicho, Jackson Amas anasema kwamba wamejiwekea malengo ya kushiriki mechi za kipute hicho msimu ujao ili kusaidia wachezaji hao kupiga hatua.

”Tunalenga kuanza kushiriki mechi hizo ili kunoa vipaji vya chipukizi wetu pia kuwapa nafasi ya kuonyesha uwezo wao na kutambuliwa ,” alisema na kuongeza kuwa hatua hiyo pia itawezesha baadhi yao kuteuliwa katika timu za taifa za wachezaji wa umri wa chini.

Hatua hiyo itawapa nafasi kuonekana na maskauti na kuteuliwa kujiunga na timu za taifa hasa kwa wachezaji wa U-15, U-17 na U-20.

Young Elephant ina vikosi kadhaa vya wachezaji wenye umri tofauti kuanzia tisa hadi 18 (U-9, U-10, U-11, U-12, U-13, U-15, U-16 na U-18) ambazo hufanyia mazoezi katika Uwanja wa Majengo karibu na Kitui Village. Kadhalika wana timu moja ya wasichana ya wasiozidi umri wa miaka 14.

”Tulianzisha Young Elephant mwaka 2015 kwa malengo ya kusaidia wachezaji chipukizi kutambua talanta zao katika mchezo wa soka pia kwenye juhudi za kuwasaidia kujiepusha dhidi ya makundi ya uhalifu mitaani,” akasema na kuongeza kwamba timu za michezo mbali mbali zimesaidia wachezaji wengi tu katika eneo bunge la Kamukunji.

Kikosi hicho kinajivunia kushinda mataji tofauti katika mchezo huo. Mapema mwezi huu vijana hao walimaliza katika nafasi ya pili kwenye mechiza kuwania taji la KYSD walipolala kwa mabao 2-1 mbele ya Young Achievers katika fainali. Kwa jumla kocha huyo anasema kikosi hicho kinajivunia vikombe saba ambavyo kimeshinda kwenye mashindano mbali mbali tangia kianzishwe.

Chipukizi hao wanajivunia kushinda taji la Centre Eastleigh walipolaza Pro Legends FC katika fainali. Pia waliibuka mabingwa kwenye mashindano ya Shauri Moyo Youth, Pastor Jeremiah Tournament pia Vijana na Talanta.

Kadhalika chipukizi hao wameshiriki mashindano mengine kama:Peace Tournament, Malezi Tournament, Pumwani Group Red Cross Tournament, KYSD Laegue na St Johns League.

Young Elephant kwa wasiozidi umri wa miaka 12 inajumuisha wachezaji kama: Peter Morgan, John Aron, Musa Mutuma, Duncan Njoroge, Dickson Songola, Tobias Ochola, Khalid Musa, Duncan Onguong. Kocha huyo husaidiana na naibu wake Issa Juma.

Red Carpet FC: Ukata unavyodidimiza azimio lake

Na JOHN KIMWERE

TIMU za michezo huanzishwa kwa malengo tofauti ikiwamo kupalilia vipaji vya wachezaji chipukizi ili wakomae na wafuzu kushiriki mashindano ya kimataifa. Pia hatuwezi kuweka katika kaburi la sahau kwamba wahenga waliloga kuwa ‘Samaki mkunje angali mbichi.’

Miongoni mwanzo ni Red Carpet inayopatikana eneo la Kangemi Kaunti ya Nairobi. Timu hiyo iliyoasisiwa na kocha, Meshack Osero Onchonga ni kati ya vikosi 22 vilivyoshiriki kampeni za Nairobi West Regional League (NWRL) msimu uliopita kabla ya mlipuko wa corona kutua nchini.

Red Carpet ambayo huchezea mechi zake katika Uwanja wa Kihumbu-ini ilizaliwa mwaka 2007. Kocha huyo anasema alianzisha kikosi hicho ili kunoa talanta za wachezaji wanaokuja.

PANDASHUKA

”Ingawa tunapitia changamoto kibao ikiwamo kukosa ufadhili tunaendelea kupiga tizi tunakojiandaa kupambana mwanzo mwisho kwenye kampeni za muhula ujao,” kocha huyo alisema na kuongeza kuwa wachana nyavu wake wanaouwezo wa kutenda kweli ila pandashuka za ufadhili hudidimiza juhudi zao katika mchezo huo.

Anasisitiza kwamba bado hajatimiza ndoto ya kuchomoa wachezaji kadhaa kuchezea timu ya harambee Stars.

”Kiukweli huwa ni fahari kuu kwa kocha yoyote akinoa wachezaji hatimaye kuteuliwa kuwakilisha taifa kwenye mashindano ya kimataifa. Hata hivyo sijavunjika moyo wala kuyeyusha tumaini la kutimiza azimio langu,” akasema.

UFADHILI

Anasema vijana wake wanatarajia kazi zito kwenye kampeni za kipute cha NWRL muhula ujao hasa mbele ya vikosi mahiri kama Nairobi Prisons kati ya zingine.

Anashikilia kuwa endapo watapata mdhamini ana imani tosha kwamba ndani ya misimu miwili hawatakuwa na kijisababu cha kutofanya vizuri na kutwaa tiketi ya kufuzu kushiriki soka la daraja la juu.

Kando na ufadhili ukosefu wa Uwanja ni tatizo lingine maana zaidi ya klabu 15 ndizo hutegemea Uwanja wa Kihumbu-ini ambapo kila moja hutumia saa moja kushiriki mazoezi.

SUPER CUP

Red Carpet inajumuisha wachezaji kama: Erick shivoga, Geofrey Alma na Francis Mmnai (nahodha na naibu wake), Godfrey Odongi, Jeff Owino, Richie Simanyi, John Kamau, Vitalis owiti, Timothy Murunga na Patrick Otiende kati ya wengine.

Klabu hiyo tangia ianzishwe inajivunia kunyanyua taji la Tim Wanyonyi Super Cup 2018 ilipolaza Leeds United mabao 4-2 kupitia mipigo ya matuta baada ya kutoka nguvu sawa bao 1-1. Kikosi hicho kilinasa taji hilo licha ya kulinyemelea kwa miaka kadhaa huku ikiweka tumaini kuwa baada ya dhiki ni faraja.

Wakenya watatu wapinga kuvunjwa kwa Bunge

Na RICHARD MUNGUTI

WAKENYA watatu Alhamisi waliwasilisha kesi katika mahakama kuu kupinga kuvunjwa kwa Bunge na Rais Uhuru Kenyatta kufuatia ushauri aliopewa na Jaji Mkuu David Maraga wiki hii.

Walalamishi hao watatu wanaomba suala hili lishughulikiwe kwa haraka kwa vile “ni sawa na kumega na kumeza ugali moto. Itachoma maini.”

Wakati huo huo, Jaji Weldon Korir alisikiza ombi la watatu hao na kuratibisha kesi hiyo kuwa ya dharura na kuifululiza moja kwa moja kwa Jaji Mkuu kuteua majaji wasiopungua watatu kusikiza malamishi yao. Kesi hiyo itatajwa Oktoba 7.

Jaji Maraga alikuwa amemshauri Rais Kenyatta avunje Bunge kwa vile ilishindwa kutunga na kupitisha sheria ya jinsia.

Sheria hii ingelipitishwa ingelishurutisha serikali inapoajiri watumishi wakuu wa umma izingatie mwongozo wa kuwatengea wanawake na walemavu thuluthi moja ya kazi za umma.

Wakili Andrian Kamotho Njenga pamoja na Mabw Leina Konchellah na Mohsen Abdul Munasah waliwasilisha kesi mbili tofauati wakiomba mahakama kuu iziratibishe kuwa za dharura na kusikizwa upesi na maamuzi kutolewa kuepusha nchi hii ikizama katika hali ya suinto fahamu na mtafaruku wa kikatiba.

Kesi hizo ziliwasilishwa katika mahakama kuu ya Milimani Nairobi.

Walalamishi hao Mabw Njena , Konchellah na Munasah wanasema “ ni za dharura”

Wakiomba mahakama kuu iingilie kati ya kuepusha nchi hii na suinto fahamu na mtafaruku wa kikatiba walalamishi hao wamekosoa ushauri huo aliotoa Jaji Maraga kwa Rais Kenyatta wakisema umepotoka na utaletea nchi hii madhara makubwa.

Wakili Njenga anasema katika kesi aliyowasilisha endapo Mahakama kuu haitaingilia kati na kutoa maagizo ya kumzuia Rais Kenyatta asitekeleze ushauri wa Jaji Mkuu atavunja Mabunge yote mawili bila kusita.

“Nchi hii itatumbukia katika mtafaruku wa kikatiba,” asema Bw Njenga katika ushahidi aliowasilisha kortini.

Huku akimshutumu Jaji Maraga kwa kutoa ushahuri uliopotoka na ulioko kinyume cha sheria kwa Rais Kenyatta, Bw Njenga amesema Bunge la Kitaifa na Bunge la Seneti hazikushtakiwa katika kesi sita ziliwasilishwa katika mahakama kuu katika kesi sita kuhusu utunzi wa sheria kuhusu jinsia.

“Jaji Mkuu amekiri katika ushauri aliotoa kwa Rais kwamba Mahakama kuu haikupeleka agizo kuhusu utunzi wa upitishaji wa sheria ya jinsia kama inavyotakiwa kikatiba na sheria,” asema

Wakili huyo amesema kwamba maagizo ya mahakama kuu yalipelekwa kwa Jaji Mkuu na walalamishi walioomba bunge ivunjwe kwa kushindwa kutekeleza jukumu lake.

Pia wakili huyo amesema ushauri aliotoa Jaji Maraga kwa Rais Kenyatta hautekelezeki kwa vile kinara huyu wa idara ya mahakama aliyumbishwa na kutoswa kando na sheria na walalamishi hawa.

“Bunge liko na majukumu makubwa na mamlaka makuu kisheria na kutokuwako kwa asasi hii ya pili ya Serikali itasabisha shughuli muhimu nchini kukwama,” alisema Bw Njenga.

Wakili huyo amemlaumu Jaji Maraga kwa kuchukua hatua hiyo kali kabla ya kuwapa wabunge wenyewe kueleza maoni yao kabla hajamshauri Rais Kenyatta kuwatimua wabunge kazini.

“Ushauri huu kwa Rais haujaeleza hatua itakayofuata baada ya Bunge kufungwa.Suala hili limesababisha mihemko mikali miongoni mwa wananchi,” asema Njenga.

Pia alisema hatua hiyo haikuzingatia matarijio ya kipengee namabri 35 (3) cha Katiba kinachosema kwamba Serikali itatangazia umma suala lolote litakaloathiri maisha yao kwa njia moja au nyingine.

Iwapo Rais ataivunja bunge kulingana na ushauri huo itakuwa vigumu kwa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) kuendeleza zoezi la uchaguzi.

Hii ni kwa sababu IEBC inakumbwa na uhaba wa Makamishna baada ya wanne wao kujiuzulu na haina afisa mkuu kufuatia kitimuliwa kazini kwa Ezra Chiloba.

Pia hakuna bajeti iliyotengewa uchaguzi mkuu mpya ikitiliwa maanani zoezi hili 2017 iligharimu Sh54bilioni.

Katika hoja zao Mabw Konchellah na Munasah wanadai hatua hiyo ya Jaji Maraga ni kuu kuliko mamlaka aliyo nayo.

Kupitia wakili Muturi Mwangi,wawili hawa wanadai ushauri huo wa kinara wa mahakama umepotoka kwa vile amechukua muda wa miaka mitatu kutojadilia suala hili la sheria za jinsia.

Wamesema kutekelezwa kwa ushauri huo kutaathiri utenda kazi wa serikali, na wapasa kusitishwa na mahakama kuu..

“Kesi hii inazua masuala mazito ya kisheria kuhusu mwelekeo kulingana na Kifungu nambari 261 na 261(7) cha Katiba,” asema Bw Mwangi.

Kwa mujibu wa vifungu hivi 261 Bunge limepewa jukumu la kutunga sheria kwa mujibu wa katiba na endapo haitafanya hivyo basi Jaji Mkuu atamshauri Rais aivunje.

Walalamishi hawa wanasema ushauri huu wa Jaji Mkuu utapelekea wakenya kuumia iwapo bunge litatimuliwa.

Katika kesi hiyo walalamishi wamemshtaki CJ na kuwataja Maspika wa Bunge la Kitaifa na Seneta na Mwanasheria Mkuu kama wahusika wakuu.

Sharp Boys wapangia wapinzani vichapo

NA JOHN KIMWERE

TIMU ya Sharp Boys kwa wasiozidi umri wa miaka 14 bado inaamini ina uwezo tosha kuvuruga mahasimu wao wa tangu jadi Kinyago United.

Sharp Boys ambayo hutiwa makali na kocha, Boniface Kyalo ni kati ya vikosi vimevyoendelea kunoa talanta za wachezaji chipukizi katika mitaa ya Majengo, Kinyago, Kitui Village katika eneo bunge la Kamukunji. Sharp Boys chini ya nahodha, Wyne Orata ilifanya kweli na kumaliza nafasi ya pili kwenye mashindano ya ‘Covid is the Enemy’ Uwanjani Kinyago wiki mbili zilizopita.

Sharp Boys iliibuka ya pili ilipochapwa mabao 3-2 na Kinyago United katika fainali kupitia mipigo ya matuta baada ya kutoka sare bao 1-1.

Kwenye nusu fainali, Sharp Boys ilijikatia tiketi ya fainali ilipozamisha Pro Soccer Academy kwa mabao 4-2 baada ya kutoshana nguvu mabao 2-2.

”Bila kujisifia ninaamini chipukizi wangu wamekaa vizuri kufanya kweli kwenye michezo ya Ligi ya KYSD ambayo huandaliwa kila mwaka. Kuibuka nafasi ya pili kwenye kipute cha juzi ni dhihirisha tosha tuna uwezo wa kubeba ubingwa wa ligi,” Kyalo alisema na kuongeza kuwa wanatarajia kujituma kwa udi na uvumba kwenye kampeni za muhula ujao.

Kocha huyo anadokeza kikosi chake ni miongoni mwa timu bora eneo hilo ambapo anatamani sana kuona vijana wake wakibeba taji hilo linaloshikiliwa na Kinyago United. ”Kinyago United imeshinda taji hilo kwa zaidi ya mara 20 ambapo ni vizuri timu nyingine nayo ibebe kombe hilo na ndio maana ninatamani kutawazwa mabingwa wa kipute hicho,” akasema.

Kocha huyo anasema msimu uliyopita walikuwa wamepania kubeba kombe hilo lakini matumaini yao yaligonga ukuta walipomaliza nafasi ya nne kwenye jedwali.

”Sharp Boys hutumia soka kuwaleta pamoja vijana chipukizi ili kuwasadia kupiga chenga matendo maovu mitaani ikiwamo matumizi ya mihadarati kati ya mengine. Juhudi zetu zimesaidia wengi kupiga hatua kimasomo ambapo vijana tisa wanasoma vyuo vikuu mbali mbali nchini pia wenzao 20 ni wasomi wa shule za upili tofauti nchini.”

Pia kocha huyo anajivunia kuwa Melvin Kamau ambaye ameajiriwa kama askari wa magereza aliyepitia mikononi mwake. Sharp Boys imenoa makucha ya wachezaji wengi tu ambao huchezea vikosi tofauti ambavyo hushiriki mechi za Shirikisho la Soka la Kenya (FKF).

Orodha yao inashirikisha: Tryon Omondi (Posta Rangers Youth), Bravin Omondi (Tusker Youth), Christopher Muriithi (Nunguni FC ya Machakos), Hussein Maina, William Okwasumi na Sudeis Hussein wote Uprising FC. Uprising iliyokuwa inashiriki mechi za Nairobi East Regional League (NERL) tayari imefuzu kupandishwa ngazi kushiriki Ligi ya Taifa Daraja la Pili.

WINNIE MACHARIA: Nina mpango wa kuwasaidia waigizaji chipukizi

Na JOHN KIMWERE

”KAMWE umri hauwezi kuzima ndoto ya uigizaji wengi hushiriki mpaka kipindi wanaondoka duniani.” Haya ni matamshi yake, Winnie Wangui Macharia mwenye umri unaozidi miaka 40 anayefunguka kwamba ndio ameanza kucheza ngoma wala hana nia ya kung’atuka katika ulingo wa burudani ya maigizo.

Msanii huyu aliyeanza kujituma kwenye masuala ya uigizaji mwaka 2015 anatoa mwito kwa wapenzi wa filamu wakae ange kumtazama kwenye runinga ya Citizen TV akishiriki katika kipindi kinaovuma sio haba hapa nchini cha Maria anakofahamika kama Patricia.

”Ingawa nimeanza kushiriki filamu miaka michache iliyopita tayari nimegundua nina talanta ya uigizaji,” alisema na kuongeza kwamba ndani ya kipindi hicho amefahamu kwamba uigizaji ni ajira kama nyingine.

Mwigizaji huyu ambaye kwenye kipindi cha Uriro wa Wendo (mafumbo ya upendo) anajulikana kama Mrs Munene anasema alianza uigizaji kama mzaha tu baada ya kupigwa kalamu alikokuwa anafanya kazi katika makao ya watoto mayatima ya SOS.

”Nakumbuka vizuri binfasi sikuwa najihusisha na masuala ya filamu lakini baada ya kupoteza ajira dadangu Grace Irungu alinishauri nijaribu uigizaji katika kipindi cha pendo Series ambapo nilishiriki majaribio na kupata nafasi kama Nesi. Mwandishi wa filamu huyo alivutiwa na uigizaji wangu na kunipa nafasi kukuza talanta yangu. Hivyo ndivyo nilianza uigizaji wangu ambapo kufikia muda huu kamwe siwezi kujutia lolote.”

Msanii huyu anajivunia kushiriki filamu kadhaa pia matangazo ya kibiashara na kampuni tofauti ndani ya miaka mitano iliyopita ambayo amekuwa katika tasnia ya uigizaji. Ameshiriki kipindi hicho cha Uriro wa Wendo ambacho hupeperushwa kupitia runinga ya Inooro TV pia ‘Mzia Mazi’ ambayo hupeperushwa kupitia Maisha Magic East.

Mwanamaigizo huyu anasema amepania kuanzisha brandi yake na kusaidia waigizaji chipukizi ambao wamefurika katika maeneo tofauti kote nchini.

Katika mpango mzima anasema miaka mitano ijayo itakuwa mshauri wa waigizaji wanaibukia pia analenga kuwa mwandishi wa filamu za Kikuyu.

”Ili kupaisha kiwango cha filamu zetu hapa nchini maprodusa na wamiliki wa mashirika ya televisheni wanahitaji kupanga uigizaji katika kiwangio cha ajira hasa kwa kuwalipa wahusika vizuri,” akasema na kuongeza kwamba malipo duni huvunja waigizaji wengi moyo na kusepa.

Ingawa baadhi ya Wakenya wanapenda kutazama filamu za kigeni mwigizaji huyu anasema wanamaigizo wa humu nchini wanafanya kazi nzuri ambapo anatoa mwito kwa wafuasi wao wazidi kuwapa sapoti kwa kutazama kazi za wazalendo.

Anashauri wasichana wanaokuja kwamba wanastahili kufanya utafiti zaidi kuhusu masuala ya uigizaji endapo wanapania kupiga hatua kwa kazi zao pia wasijishushe hadhi huku wakifahamu chochote wanaume ambacho hufanya pia mwanamke anaweza kufanya.

Kadhalika anawaambia wasichana wanaojihisi wanacho kipawa wajiunge na vikundi ya uigizaji ili kukuza talanta zao. Anashukuru babake mzazi PG Macharia, familia yake bila kuweka katika kaburi la sahau wafuasi wake.

Kibagare Slums yahitaji kupigwa jeki kuimarisha soka yake

Na JOHN KIMWERE 
KLABU ya Kibagare Slums ni kati ya timu zinazopania kujituma kiume kwenye kampeni za Ligi ya Kaunti ya Nairobi Magharibi muhula ujao. Timu hii iliozaliwa miaka 15 iliyopita inapatikana katika kijiji cha Kibagare karibu na mtaa wa kifahari wa Kitsuru Kaunti ya Nairobi.
Wanasoka wake hufanyia mazoezi Bamboo Stadium karibu na Shule ya Msingi ya St Martins.
 
CORONA
Shughuli za spoti zilipigwa breki tangia mwezi Machi 2020 pale janga la virusi hatari vya corona kutua nchini. ”Corona imepiga stopu shughuli za michezo ambapo tunahisi wachezaji wengi watapoteza makali yao tutakaporejea Viwanjani kwa ajili ya kushiriki mechi za ligi msimu ujao,” mwenyekiti wake Itotia Karanja.
Bosi huyo anaongeza kuwa wanataka kujitahidi kwa udi na uvumba kuhakikisha wanaibuka kati ya nafasi mbili bora na kuzoa tiketi ya kupandishwa ngazi kushiriki kipute cha Nairobi West Regional League (NWRL).
 
NAMBARI MBILI
Anadokeza kuwa wameshiriki ligi ya Kaunti kwa misimu mitano ambapo tayari sasa raundi hii hawana la ziada bali itawabidi wapambane mwanzo mwisho ili kutimiza azimio hilo. Ndani ya kipindi hicho inajivunia kumaliza nambari mbili kwenye mechi za ngarambe ya mwaka 2014.
”Licha ya changamoto za kukosa ufadhili tunaamini tuna wachezaji wazuri ambapo tukipigwa jeki tu ndani ya misimu miwili tu bila kujisifia tutafanya vizuri na kusonga mbele kushiriki ligi ya juu,” anasema kocha wake Johnstone Etale ambaye husaidiana na Simon Kimeu.
Hata hivyo anatoa mwito kwa viongozi wa Shirikisho la Soka la Kenya (FKF) wazamie mpango wa kutafuta wafadhili kusaidia timu za mashinani kukuza vipaji vya wachezaji chipukizi.
 
BNSL
Katika mpango mzima meneja wake, Christopher Njenga anasema ndani ya miaka mitano ijayo wanadhamiria kuwa wakishiriki mechi za Betika Supa Ligi ya Taifa (BNSL) kupigania kufuzu kwa Ligi Kuu ya Kenya (KPL).
Ukosefu wa ufadhili unachangia Kibagare kushindwa kugharamia mahitaji ya kuendesha shughuli zao michezoni.
Kibagare ambayo mechi za ligi huchezea Uwanjani Kihumbu-ini Kangemi tangia ianzishwe mwaka 2015 inajivunia kulea wachezaji kadhaa waliokwenda kwingine akiwamo Amstone Agama(Gogo Boys).
Kibagare Slums FC inajumuisha wachana nyavu kama Jackson Aletia, Cetrick Isichi, Francis Thiong’o, Daniel Wakwaya, Emmanuel Mwangi, Dennis Njoroge, Moses Okili, Rodriguez Saitoti, Kevin Juma, Ibrahim Mise na Joshua Muthengi.
Pia wapo George Waithaka, Jive Kasyoki, Dennis Inoi, George Njenga (nahodha msaidizi), Eric Mumo (nahodha), Benson Mwangi, Kelvin Mukhovi na Alex Nyoga (nahodha msaidizi) bila kusahau Benson Otieno (katibu).

IRENE NZUKI: Ndoto yangu ya kuwa mwigizaji itatimia

Na JOHN KIMWERE

NI ndoto ya kila msanii kuona anaimarika katika kazi zake na kutambulika kote duniani. Irene Mumbua Nzuki aachwi nyuma ni miongoni mwa kina dada wanaopania kujizolea umaarufu si haba hapa nchini pia kimataifa akilenga kuibuka kati ya wasanii tajika.

Anaamini akipewa nafasi anacho kipaji cha kutesa katika tasnia ya uigizaji na kufaulu kutwaa tuzo ya mwana maigizo bora wa kike kwenye tuzo za Grammy Awards ndani ya miaka mitano ijayo.

Mumbua (21) anadokeza kuwa ingawa hajapata mashiko katika jukwaa la uigizaji anaamini kwamba ipo siku kazi yake itakumbalika kote duniani. ”Bila kujipigia debe nina imani nitafanya vizuri katika maigizo wala sina shaka kabisa ingawa ningali shuleni,” anasema na kuongeza analenga kufikia kiwango cha mwigizaji wa kimataifa, Julia Montes mzawa wa Ufilipino.

MWANAHABARI

Anaamini hivi karibuni atafanya filamu na kupata mpenyo kupeperushwa kwenye runinga. Binti huyu ni mwanafunzi wa mwaka wa pili kwenye Chuo Kikuu cha East Africa Institute of Certified Studies (ICS) anakosomea kuhitimu kwa shahada ya diploma kama mwanahabari wa runinga.

”Katika mpango mzima ingawa ninasomea uanahabari binafsi tangia utotoni mwangu nilitamani sana kuhitimu kuwa mwigizaji wa kimataifa lakini unajua nini kama mwanadamu ni vyema kuwa na mpango mbadala,” akasema na kuongeza kwamba alivutiwa na uigizaji alipoanza kutazama filamu za msanii wa Bongo, Wema Sepetu.

Anasema alipata motisha zaidi akiwa mwanafunzi wa kidato cha pili kwenye ya Kakuyuni Secondary baada ya kusalitiwa na wenzake shuleni humo.

”Kipindi hicho nilianza kujituma zaidi katika masuala ya maigizo ili kujiepusha na maisha ya upweke. Kando na masomo filamu iligeuka kuwa rafiki wa kulituliza mawazo,” Mwigizaji huyu anayejivunia kushiriki filamu moja iitwayo Morio anasema ameshiriki majiribio mara nyingi tu lakini kupata nafasi imeibuka donda sugu.

Kama wasanii wengine pia angependa kufanya kazi na wenzake ambao wamepiga hatua kisanaa. Anasema anatamani sana kufanya kazi na Brenda Wairimu ambaye ameshiriki filamu kama Mali kati ya zingine. Kwa waigizaji wa Afrika anatamani sana kufanya kazi na Wema Sepetu (Tanzania) na Omotola Jalade(Nigeria) anayejivunia kushiriki filamu kama ‘Tie that Bind,’ ‘Blood Sister,’ ‘A private Storm,’ na ‘Alter Ego,’ kati ya zingine.

Anashukuru wazazi wake kwa kumuunga mkono kwenye juhudi za kupalilia kipaji chake katika ulingo wa burudani na kusema kuwa kwa jumla familia yake humpa motisha zaidi jambo ambalo humfanya aamini ipo siku itakumbalika.

CONSOLATA KAMAU: Produsa, mwelekezi wa filamu, mwandishi na msanii

Na JOHN KIMWERE

NI miongoni mwa wasanii wachache wa kike ambao wameamua kujituma kwa udi na uvumba kuvumisha tasnia ya filamu nchini. Ni taaluma aliyoanza kushiriki tangu akiwa mwanafunzi wa darasa la tatu. Muda huo alianza kushiriki kwenye kipindi kilichoitwa Rambo Bamboo buy kilichokuwa kinapeperushwa kupitia runinga ya KBC.

Ukweli wa mambo ni kuwa wahenga hawakupaka mafuta kwenye mgongo wa chupa walivyolonga kwamba ‘Vitu vya biashara havigombani.’

Katika mpango mzima ni mwigizaji anayejivunia kushiriki filamu nyingi tu tangia mwaka 2011 alipoanza kushiriki kipindi cha Vionja mahakamani. Msanii huyu ameshiriki filamu ambazo zimefaulu kuonyesha kupitia runinga kadhaa ikiwamo KTN Burudani na Capuchin TV.

Consolata Bahati Kamau (37) maarufu kama Inspekta Zena amevalia kofia nyingi tu katika tasnia ya uigizaji. Mwigizaji huyu ni produsa, mwelekezi wa filamu, mwandishi, msanii wa mapambo, mfanyibiashara, msanii wa nyimbo za injili pia anaamiliki brandi ya kuzalisha filamu bila kusahau studio ya kurekodi muziki. Pia ameanzisha runinga ya mtandaoni inayojulikana kama Zenawood TV.

”Bila kujipigia debe ninajivunia kushiriki filamu nyingi maana ni talanta iliyogundua tangu utotoni mwangu,” alisema na kuongeza kwamba analenga kufikia kiwango cha filamu za haiba ya juu kama Nollywood.

Hata hivyo anasema alivutiwa kuendeleza talanta yake katika masuala ya maigizo alipotazama filamu iitwayo ‘Trouble maker’ ya mwigizaji mahiri wa filamu za Kinigeria (Nollywood) Patience Ozokwor maarufu Mama G.

Kando na kushiriki kipindi cha Vioja mahakamani pia ameshiriki filamu zingine ikiwamo ‘Hila,’ ‘Angels Diary,’ zote za KCB bila kuweka katika kaburi la sahau kipindi cha ‘chini ya mnazi’ kilichopeperushwa kupitia runinga ya Ken TV.

BRANDI

Chini ya brandi yake aliyoanzisha mwaka 2014 inayojulikana kama Bahati Zenawood Production msanii huyu amezalisha filamu kadhaa kama ‘Mke sumu,’ ‘Misukosuko,’ zote zilionyeshwa kupitia runinga ya Capuchin TV. Pia amekuwa akiandaa kipindi cha nyimbo za kiafrika cha Afrika Mobimba ambacho kimekuwa kikipeperushwa kupitia runinga hiyo.

Pia ndiye aliyezalisha filamu iitwayo ‘House of commotion’ (KTN Burudani). ”Vile vile nimezalisha filamu kama ‘Masaibu’ ambayo hupeperushwa kupitia runinga yangu,” alisema na kuongeza kwamba pia ipo filamu kwa jina ‘Afande zena,’ ambayo haijaonyeshwa popote.

Dada huyu anasema ndani ya miaka mitano ijayo ana imani tosha atakuwa amepiga hatua kubwa katika kampuni yake hasa kuzalisha filamu nyingi zitakaokuwa zikipeperushwa kwenye runinga. Anadokeza kwamba wasanii wengi tu watakuwa wamefaidi kupitia kampuni yake. Studio yake ya muziki inayojulikana kama Green Studio inayopatikana eneo la Uthiru.

MUZIKI

Kama msanii wa injili anajivunia kutoa albamu mbili ‘Chakacha ya Yesu,’ na ‘Napiga vita,’ zenye nyimbo sita kila moja. Muziki wake unapatikana kupitia mtandao wa kijamii wa Youtube.

Anatoa mwito kwa serikali iune mkono kikamilifu tasnia ya filamu nchini ili kuokoa vijana wengi wenye talanta hasa kuwaepusha dhidi ya kujiunga na makundi ya uhalifu mitaani.

Kinyago United wavuruga mahasimu wao

Na JOHN KIMWERE

TIMU ya Kinyago United kinazidi kutetemesha katika mashindano ya soka baada ya kubeba taji la ‘Covid is the Enemy’ kwa wasiozidi umri wa miaka 14 kwenye mechi zilizopigiwa Ugani KYSD, Kinyago Village Kamukunji, Nairobi.

Kinyago ilituzwa taji hilo ilipochapa mahasimu wa tangu jadi Sharp Boys jumla ya magoli 3-2 baada ya kutoka nguvu sawa bao 1-1 kipitia mipigo ya matuta.

Katika muda wa kawaida bao la Kinyago chini ya nahodha, Samuel Ndonye lilitupiwa kambani na Fortune Omondi naye Christopher Muthoka alisawazishia Sharp Boys.

Kwa mikwaju ya penalti Kinyago United ilipata mabao hayo kupitia Fortune Omondi, Samuel Ndonye na Abednego Wawire. Naye Christopher Muthoka alifungia Sharp Boys bao moja.

”Bila shaka nawapa hongera wachezaji wangu licha ya kupata kibarua kigumu mbele ya mahasimu wetu lakini hatimaye walifanya kweli,” kocha wa Kinyago, Anthony Maina alisema na kuongeza kuwa hata alifungana koo lake kutokana na kibarua cha kuwakosoa wachezaji wake dimbani.

”Katika mpango mzima nashukuru wachezaji wangu sana kwa kuonyesha kazi nzuri licha ya kutobeba taji hilo jinsi tulivyopania,” alisema kocha wa Sharp Boys, Boniface Kyalo na kuongeza kwamba kikosi chake kinazidi kuonyesha kuwa kina uwezo wa kukabili mahasimu hao.

Pia kocha huyo alidokeza kuwa anaamini ipo siku watakomaa mbele ya washindani wao ikiwamo Kinyago United.

PRO SOCCER ACADEMY

Nayo Pro Soccer Academy ilimaliza ya tatu baada ya kunyamazisha wenzao wa A 1000 Sportif kwa mabao 2-0 yaliyofunikwa kimiani kupitia juhudi zake Maxine Imanuel na Cliff Omengo.

Kwenye nusu fainali, Kinyago United ikibwaga A 1000 Sportif kwa magoli 3-2 yaliyopatikana kupitia Jahson Wakachala, Fortune Omondi na Michael Wandera. Nayo Sharp Boys ilijikatia tiketi ya fainali ilipozamisha Pro Soccer Academy kwa mabao 4-2 baada ya kutoshana nguvu mabao 2-2. Nao Diborn Otieno na Beca Omondi walifungia Pro Soccer Academy.

Kocha huyo wa Kinyago alipongeza wachezaji wake walionyesha kazi nzuri kwenye mashindano hayo akiwamo:Peter Gathuri, Samuel Ndonye, Jahson Wakachala, Fortune Omondi, Thierry Henry, Samuel Kamau, Michael Wandera, Abednego Wawire na Ian Ochieng.

KUKUZA

Kituo cha KYSD huandaa mashindano mengi tu ya wachezaji chipukizi kutoka mitaa ya Kinyago, Kitui Village, Shauri Moyo na Majengo kati ya maeneo mengine.

Pia KYSD inajivunia kuandaa ligi ya wachezaji wasiozidi umri wa miaka 14 mara 20 pia imenoa wanasoka wengi tu ambao baadhi yao tayari husakatia timu za Ligi Kuu ya KPL pia timu ya Harambee Stars kwa wasiozidi umri wa miaka 17.

Zion Winners wasema coron haitawazuia kutesa ligini

Na JOHN KIMWERE

TIMU ya Zion Winners ni miongoni vikosi ambavyo hushiriki michuano ambayo huandaliwa na Shirikisho la Soka la Kenya (FKF), Tawi la Nairobi Magharibi. Aidha Zion Winners imeorodheshwa kati ya timu ambazo hushiriki kampeni za Ligi ya Kaunti Nairobi.

Kocha wake, Daniel Vwaya anasema kwamba licha ya wachezaji wake kupoteza makali kutokana na janga la corona ana imani anacho kikosi imara kinachoweza kufanya vizuri kwenye kampeni za kupigania tiketi ya kupandishwa ngazi kushiriki kipute cha Nairobi West Regional League (NWRL).

MSIMU MPYA

”Bila kuwasifia wachezaji wangu wamekuwa wakifanya vizuri kwenye kampeni za kipute hicho kila muhula lakini huteleza dakika za mwisho na kukosa tiketi ya kusonga mbele,” alisema na kuongeza kuwa licha ya hayo msimu ujao wanalenga kujituma kiume angalau kuibuka kati ya timu mbili za kwanza kwenye jedwali ili kutia kapuni tiketi ya kupanda ngazi.

Mkufunzi huyo anadokeza kuwa kama ilivyo kawaida ya timu zingine tatizo la udhamini ndilo huwatesa pakubwa na kukwamilisha mipango yao michezoni.

Anasema kwa sasa wamenasa chipukizi kadhaa wapya kwenye juhudi za kujiongezea nguvu tayari kwa kipute cha muhula ujao.

UDHAMINI

Naye meneja wake, Isaac Sebhi anasema ”Tumepania kukaza buti kuhakikisha tumefuzu kushiriki soka ya Ligi Kuu Kenya ndani ya miaka sita ijayo.”

Anadokeza kwamba ingawa kikosi hicho kinashiriki soka la viwango vya chini, wachezaji wake wanajiamini wanaweza kufanya vyema ila suala la udhamini limeibuka donda sugu.

Zion Winners ya eneo la Westlands ni kati ya vikosi vingi tu ambavyo viongozi pia wachezaji wavyo hupitia wakati mgumu kuendesha shughuli zao michezoni kwa kukosa mdhamini.

KUZALIWA

”Ninaamini kwamba tungebahatika kupata ufadhili bila shaka tungeonyesha kandanda ya kuvutia dhidi ya wapinzani wetu kinyume na ilivyo sasa,” akasema.

Kadhalika anatoa mwito kwa viongozi wa FKF wazamie zaidi shughuli za kuinua mchezo huo mashinani. Anasema wanastahili kusaka wafadhili kupiga jeki michuano ya vipute vya chini.

Anawashauri kuwa wanapaswa kuelewa timu za mashinani zinahitaji ufadhili zaidi ili kuendesha shughuli zao michezoni. ”Ni ajabu kwamba klabu za mashinani huwa hazihesabiwi katika mgao wa fedha ambazo hutolewa kila mwaka na Shirikisho la Soka Duniani (FIFA),” akasema.

Timu hiyo iliyoasisiwa mwaka 2008 inajivunia kukuza wachana nyavu wengi tu waliobahatika kuhamia vikosi zingine kwenye juhudi za kusaka matunda mema baada ya kuonyesha soka la kuvutia. Baadhi yao wakiwa: Kennedy Barros (Maua FC Meru) na Daniel Otieno (Sony Sugar).

Kazi ya uandishi mitandaoni inalipa

Kevin Rotich

krotich@ke.nationmedia.com

Teknolojia ya kisasa imeipa nyanja ya uandishi umaarufu mwingi kutoka kwa vijana ambao wangependa kupata kipato.

Hii imesababisha kuibuka kwa kuenea kwa uandishi wa mitandaoni kama vile blogu na vitabu vya kidijitali ambavyo vimerahisisha jinsi  waandishi wanavyofanya kazi zao.

Lakini, nyanja hii inahitaji uvumilivu mwingi, kujikaza na kukuza ari ya kutaka kufaulu. Aswani Nabwire ni mmoja wao ambaye anajihusisha na kazi ya kuandika vitabu, magazeti, makala, hotuba, blogu na kutasfiri kazi.

Anasema alianza kazi ya kuandika akiwa katika shule ya upili alipokuwa akikariri mashairi hadi mashindano ya kitaifa yaliyofanyika kila mwaka.

“Lakini, wazazi wangu walitaka nifanye udaktri au uuguzi kwani walidai hayo tu ndio kazi zitakazompa kazi siku zinazokuja,” Bi Aswani anasema.

Alipojiunga na Chuo Kikuu cha Nairobi, yeye alifanya kozi ya utangazaji na uanahabari ambayo anasema alikuwa akivizia tangu awe mdogo.

 Ili kuendeleza tajriba yake katika tasnia ya utangazaji, alifungua blogu yake mwaka wa 2012 ili aweze kuandika Makala mbalimbali katika Jamii.

“Nilipohitimu mwaka wa 2013, nilifanya kazi ya mafunzo kabla ya kuajiriwa kwa muda mrefu. Baadae kazi hiyo iliishia,” anasema.

Alifanya kazi katika benki ya Barclays Bank of Kenya (ambayo sasa ni Absa), Medlink Medical Centre, Global Health Concerns, Royal Media Group na pia Nation Media Group.

Kutokana na ukosefu wa kazi mwaka wa 2018, alijiingiza kwenye kikundi cha kuandika katika mtandao kufanyia watu wengine kazi ya uandishi.

“Kwa wakati huo, nilikuwa natengeza wateja kule Marekani na Canada kwa miradi ya uandishi niliyokuwa naandika kwenye mambo tofauti tofauti hasa biashara,” aliongezea.

Kwa wakati huo, alikuwa anapanga kuandika kitabu chake kinachohusu uzazi kwa wanawake.

Hapa Kenya, alikuwa akifanya kazi ya kuhariri miswada kwa makampuni kadha ambapo aliunda jina lake.

Baadae, alibadilisha blogi yake kuwa wavuti ili aweze kuvutia wateja wengi.

“Ilibidi nibadilishe jina la blogi ili livutie wateja na kuonyesha tajriba ya hali ya juu,” anaongezea.

Kwa wakati ule alichapisha kitabu chake. Hapo ndipo wasomaji wengi walitaka awaandikies hadithi zao kutokana na ushapavu wake katika Nyanja ya uandishi.

“Nilianza kuandikia watu kazi zao wakati pale wao walitaka niwaandike kwa kuwa hawakuwa na wakati wa kuandika,” anasema.

Kando, alikuwa akijiusisha na maelezo ya kitaaluma katika majarida na wasifu.

Anasema kiwango cha chini anachoitisha ni Sh1, 000 kwa kila moja lakini huongezeka kulingana na kazi inayofanywa.

“Kila mteja huja na mahitaji tofauti tofauti. Wakati mwingine sisi ndio tunafanya uchunguzi wa kazi za uandishi na pia mahojiano ya moja kwa moja. Tunalipisha kulingana na kazi,” anasema.

Alipoanza, aliwekeza Sh30, 000 kwenye wavuti iliyohitaji picha, video, na vifaa vya kusomea. “Lakini, kuanza kuandika haikunigarimu sana.”

Anaeleza amewaandika kazi watu watatu kwenye maelezo ya biashara. “Kazi ya uandishi na Makala nafanya pekee yangu labda tu kazi iwe nyinyi ndio nitaitisha msaada,” anasema.

Kwa kazi ya uandishi bila mkataba, anasema, ameajiri mhariri ambaye humsaidia kulingana na kazi na mkataba.

Alipoaanza alikuwa na idadi ya wateja watatu kwa mwezi lakini sasa huwa 12, kulingana na miezi.

“Siwezi kuchukua kazi nyinyi kwa wakati mmoja kwani kiwango cha ubora utashuka na kufanya wateja kukimbia kwa wachapishaji wengine,” asema.

Anasema yeye hukumbana na changamoto nyingi ikiwemo malipo kwa watu wasiomwamini anaweza kufanya kazi yao kwa hali inayostahili.

Mafuriko yalivyotatiza wakulima Perkerra

Na KEVIN ROTICH

KIWANGO kikubwa cha maji katika ziwa Baringo kimeathiri mradi wa unyunyiziaji mashamba maji wa Perkerra, ulioko Kaunti ya Baringo, baada ya maji ya ziwa hilo kuvunja kingo na kufurika hadi ulipo mradi huo.

Kwa sasa, mradi wenyewe umefunikwa na maji hayo na katika mashamba ya karibu mimea kama mahindi, nyanya, vitungu na mboga imetapakaa kote, baada ya kung’olewa na kuachwa juu ya ardhi.

Ni mradi ambao umekuwa ukiwafaa wakazi wa eneo hilo kwa zaidi ya miongo mitano sasa, ukisaidia ukuzaji mimea katika shamba lenye ukubwa wa ekari 3, 000, hali iliyowapa wakazi pato la kila siku.

Lakini, mradi huu sasa unatishiwa na maji yanayozidi kuongezeka katika maziwa ya Baringo na Bogoria, kutokana na mvua kubwa iliyonyesha eneo la Marigat kipindi cha Julai na Agosti.

Katika ziwa Baringo, kwa mfano, kiwango cha maji kiliongezaka kwa asilimia 60 na katika ziwa Bogoria yakapanda hadi kilomita 44.

Wakazi wanaoishi maeneo hayo wamelalamika kupata hasara kubwa kufuatia hali hiyo, wakisema itaathiri kiwango cha chakula wanachotarajia kuvuna msimu huu.

Mmoja wa wakulima walioathirika ni Kevin Lekoseki ambaye alisema kuwa shamba lake la ukubwa wa ekari tatu lilifunikwa na maji.

Kwa sasa, Bw Lekoseki analazimika kutumia boti anapozuru shamba lake, kutokana na kiwango kikubwa cha maji.

“Maisha yamekuwa magumu kwani shamba ninalotegemea limeharibiwa. Kwa sasa, siwezi panda mimea yoyote kwani mchanga umeloa maji,” Bw Lekoseki akasema.

Alisema hali hiyo imemfanya kushindwa kukidhi mahitaji ya familia yake kwani hakuna kazi, na ameishia kupoteza ajira iliyokuwa ikimpa hadi Sh50, 000 kwa wakati mzuri kila mwaka, katika upanzi wa mahindi.

Lakini anashukuru kuwa hakupoteza mifugo yake 53 ambayo alifanikiwa kuiokoa, japo akihofia kuwa maji yakiendelea kuongezeka huenda akawapoteza wanyama hao.

“Kuanzia janga ili lianze, nilihama kutoka sehemu nilipokuwa nikiishi na nimekuwa nikihama hama zaidi ya mara tatu kutafuta mahali salama,” akasema. Sasa mkulima huyo anaiomba serikali kuwahamishia katika mahali palipo juu na salama.

Kilomita chache kutoka kwake ni nyumbani kwa Issa Lesambur ambaye naye shamba lake la ukubwa wa ekari mbili limeharibiwa.

Kila anapoliangalia, kumbukumbu za miezi kadhaa iliyopita wakati shamba hilo lilikuwa limejaa mimea zinamjia, akikosa kuamini kuwa sasa halina chochote.

Kwa kawaida, Bw Lesambur hupanda mahindi, maharagwe, mboga na ndengu lakini msimu huu hajapanda chochote. Atapoteza Sh100, 000 mwaka huu, anasema.

“Mafuriko haya yamefanya Maisha yangu kuwa magumu kwani shamba hili ndilo tegemeo langu la pekee,” anasema.

Mradi wa Perkerrra ulianzishwa kwa mara ya kwanza mnamo 1956, kabla ya Kenya kupata uhuru. Japo ulikuwa na changamoto za kuwa na wakulima wachache walioutumia, mnamo 1996, wakulima walianza kupanda mahindi kwa wingi baada ya kushirikiana na Shirika la Kenya Seed (KSC) na upanzi wa mahindi uliponoga, wakulima wakaasi upanzi wa Papaya, Chili, Kitunguu, Pamb na Tikiti Maji.

Kilichofuata ni kuenea kwa mradi wa kunyunyuzia maji katika maeneo ya Mosuro, Kamoskoi, Eldume, Sandai na Kapkuikui. Vyanzo vya maji vinavyotegemewa ni vya Molo, Waseges, Kiserian na Lorwai.

Kulingana na Bodi ya Unyunyiziaji Maji nchini (NIB), mradi wa Pekerra ni tegemeo kwa familia 13, 000 eneo hilo, kando na maelfu ya watu wengine katika kaunti za Baringo na Nakuru.

Mnamo 2018, kwa mfano, wakulima walipanda mahindi katika ekari 2,200 baada ya kupokea mbegu kutoka kwa mashirika ya KSC na Monsanto.

Kaunti ndogo ya Marigat, Baringo ambapo mradi huo unapatikana, hupokea mapato ya Sh54 million kila mwaka kutoka kwa mavuno.

Bi Esleen Tarkok anasema kuwa tangu alipofika eneo la Perkerra zaidi ya miaka 60 iliyopita kutoka eneo la Kasoiyo, Kabarnet, hajawahi kushuhudia kuongezeka kwa maji kiwango hicho.

“Nimewasomesha watoto wangu saba kutoka kwa mradi wa Perkerra na sijawahi kuona janga kama hili,” Bi Tarkok akasema.

Wavumbua mashine inayoua virusi vya corona kwenye vifaa

By Kevin Rotich

krotich@ke.nationmedia.com

Janga la corona limetatiza hali ya kawaida ya maisha kuanzia kwenye sekta za burudani, hoteli, muziki, uchuuzi na pia usafiri wa ndege.

Kwa sasa ni vigumu kwa mtu kuingia kwenye mkahawa, maeneo ya umma ama benki na kufanya ununuzi akitumia hela.

Ni kutokana na changamoto hizo ampapo Dominic Gichuma na Juma Phelix walivumbua mashine kwa jina Taa Sterilizer ambayo inaweza kuua virusi vya corona.

Taa Sterilizer, ambayo inatumia teknolojia ya Ultra Violet Germicidal Irradiation (UVGI), ni kifaa ambacho kinaua virusi na bakteria kwenye vifaa kupitia makali ya mwangaza.

“Wakati SARs-CoV-2 thymine (ambayo ni mojawapo ya necleobasi inayopatika katika chembechembe za DNA ya korona) inapopatana na mwenge wa UVGI, inaua mojawapo ya kiungo muhimu cha virus vya corona na kumaliza makali,” anasema Bw Gachuma.

Uvumbuzi wao ulipigwa jeki na rais Uhuru Kenyatta mwezi wa Juni aliposihi sekta zote kupunguza utumiaji wa pesa za shilingi au noti ili kupunguza kuenea kwa ugonjwa wa corona.

“Mwezi wa Aprili, wakati visa vya corona vilipokuwa vikipanda, nilizungumza na Bw Phelix, kijana wa miaka 26 ili tuweze kuunda kifaa hiki kabla ya kupata ruhusa kutoka kwa Kenya Nuclear Regulatory Authority (KNRA) na shirika la kutathmini ubora wa bidhaa (KEBS,” Bw Gachuma, mwenye miaka 28, anaeleza.

Wakati huo, walikuwa wakiangalia iwapo mtambo huo unaweza kufanya kazi hiyo na usalama wake ukapongezwa na shirika la kimataifa Recommended Exposure Limits (REL).

Kwa sasa wamewaajiri watu watano na watarajia kuajiri watu wengine mia moja watakapoanza kutengeza vifaa hivyo kwa wingi. PICHA/ KEVIN ROTICH

“Mwezi wa Juni 21, tulipokea ripoti ya ukaguzi wa mashine na ruhusa kutoka kwa Kenya Medical Research Institute (KEMRI),” Bw Gachuma ambaye alisomea sheria katika Chuo Kikuu cha Mount Kenya anasimulia.

Baadaye, Julai 22, walipata ruhusa kutoka kwa mashirika ya KNRA and KEBS kuunda na kusambaza mashine hiyo.

Anasema waliwekeza kima cha Sh200,000 kwenye mradi huo kutoka kwa akiba yao. Vifaa hivyo vinalenga mashirika ya serikali na kibinafsi.

“Mashine hii inaua virusi ama bakteria kwenye noti, simu, kitufe, mswaki, vitabu, kalamu, vifaa vya ofisini, vifaa vya kujikinga na korona,  karatasina vifaa vya hospitali,” anasema.

Hata hivyo, anasema wanaweza kutengeza vifaa hivyo kwa maagizo wanayopokea ili kupunguza gharama ya kutengeza vifaa hivyo na kudhibiti viwango vya uzalishaji.

“Kwa sasa, tunavyo vifaa vinne ambavyo tunatumia hasa katika maonyesho kwa wateja wetu watarajiwa,” anaongeza.

Lakini anasema wamepokea maagizo ya kusambaza kutoka kwa mashirika kadhaa ambayo yanahitaji mashini hiyo.

“Tunajadiliana na kaunti ya Kiambu, na pia tumetuma barua kwa ofisi za serikali kwani kifaa hiki ni cha kwanza katika bara la Afrika kuvumbuliwa. Tunatumai tutapata majibu ya kuridhisha,” ananena.

Wanatarajia kutengeza mashini hizo kwa wingi. “Ili kufanikiwa, tunaitaji pesa nyingi ili tuweze kujumuisha opereshni zote ambazo zitapelekea kupungua kwa mahitaji ya kiwango hiki,” asema.

Kwa sasa wamewaajiri watu watano na watarajia kuajiri watu wengine mia moja watakapoanza kutengeza vifaa hivyo kwa wingi.

“Kiwango chetu cha kutengeza bidhha kwa mwezi michache inakayokuja (kulingana na maagizo) itakua 1000 kwa masaa 24 (mia tano mchana na 500 nyingine wakati wa usiku). Lakini, uzalishaji utakuwa sambamba kulingana na mahitaji na uzalishaji” anasema.

Anawasihi vijana wakubali kufanya kazi yeyote na wasikubali masomo waliyoyafanya kwenye vyuo vikuu na taasisi za kiufundi kutatiza harakati zao.

Pia anasema serikali inafaa kuwekeza kwenye makampuni ambayo yatachangia ukuuaji wa mashirika ya nyumbni na pia kuunga mkono vifaa vya nyumbai na sevesi.

“Tunapoagiza kila kitu kutoka mataifa ya ughaibuni, pesa izo zinarejea mataifa hayo lakini tukiunga zetu mkono peas hayo yatabaki humu na kuendeleza uchumi,” anasema.