Wasiwasi idadi ya viboko waliokufa Ziwa Naivasha ikipanda
WAVUVI katika Ziwa Naivasha wameingiwa na hofu baada ya viboko wengine watatu kupatikana wamekufa majini, na kufikisha tisa idadi ya wanyama hao waliofariki katika kipindi cha wiki tatu.
Mwanachama wa Kamere Beach Management Unit (BMU), Bw Labaan Ewoi, alisema viboko wawili walipatikana katika maeneo ya Malewa na Crayfish Jumatano, huku mwingine akionekana katika eneo la Fishermen Alhamisi asubuhi.
Alisema wavuvi wenzake walimuarifu baada ya kuona mizoga hiyo ikielea majini walipokuwa wakielekea kazini.
Bw Ewoi, ambaye amekuwa mvuvi kwa miaka tisa, alisema wakazi wana wasiwasi kwa kuwa Shirika la Kulinda Wanyama Pori Kenya (KWS) lilikuwa limeahidi kufanya uchunguzi wa kina ili kubaini chanzo cha vifo hivyo, lakini visa vinaendelea kuripotiwa.
“Maafisa wa KWS walipokuja walisema watafanya uchunguzi kwa sababu vifo hivyo vimekuwa vingi na walihitaji kubaini chanzo chake. Tunahofia hali hii kwa sababu si kawaida kusikia visa kama hivi Naivasha. Viboko hulisha katika maeneo ya kandokando ya ziwa,” alisema.
Bw Ewoi alisema Novemba 12, 2026, aliona viboko wawili wakielea majini katika eneo la Kibokoni na akatuma picha kwa KWS.
Baadaye, wavuvi wengine waliripoti mizoga miwili katika eneo la Malewa, ambayo ilikuwa imevimba.
Baadhi ya mizoga haikuwa na majeraha yanayoonekana, huku mmoja ukiwa tayari umeanza kuoza.
KWS imethibitisha kupata mizoga mitano, huku kifo kingine kikiwa bado hakijathibitishwa.
Mkurugenzi Msaidizi Mkuu wa Mawasiliano wa shirika hilo, Bw Duncan Juma, alisema maafisa wa wanyamapori walijaribu kufika karibu na mzoga ulioripotiwa eneo la Crayfish Jumatano, lakini hawakuweza kuufikia.
Alisema daktari wa mifugo aliyekagua kiboko mmoja aliyepatikana Kibokoni alihusisha kifo chake na uzee.
Viboko wawili wa kwanza walipatikana Kamere Oktoba 27, wakiwa wamelala kando ya ziwa umbali mfupi kutoka kwa kila mmoja. Video iliyosambaa mitandaoni ilionyesha wakihangaika kuinuka kabla ya kuanguka tena.
Katika taarifa ya Novemba 19, KWS ilisema uchunguzi wa mizoga hiyo miwili ulibaini kuwa viboko hao walikufa baada ya kula nyavu za uvuvi na mabua mengi ya mahindi.
Uchunguzi wa kiboko mmoja wa kike ulionyesha kuwa kipande kikubwa cha wavu wa plastiki kilikuwa kimeziba kabisa sehemu ya mfumo wa kusaga chakula, na kusababisha matatizo yaliyofanya moyo na mapafu kushindwa kufanya kazi.
Kwa kiboko mwingine, mabua ya mahindi yalichangia chakula kuchacha tumboni na kusababisha gesi nyingi, hali iliyobana mapafu na kuathiri upumuaji.
KWS imewataka wavuvi, jamii na viongozi wa BMU kuhakikisha nyavu na vifaa vya uvuvi vinatunzwa na kutupwa ipasavyo ili visiwe hatari kwa wanyamapori.
Pia imeonya dhidi ya kuwaacha wanyama hao kula vyakula visivyowafaa.