Rais wa Amerika Donald Trump, Jumanne alitumia hotuba yake katika Kikao cha 81 cha Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa (UNGA) kushambulia Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC), akitaka nchi wanachama wake kujiondoa mara moja katika taasisi hiyo aliyodai“haifuati sheria.”

Wakati huo huo, alitoa kauli kali dhidi ya Iran, akitishia kuiangamiza iwapo haitabadilisha mienendo yake.

Katika hotuba yake iliyodumu takriban dakika 25 Jumanne, Trump alisema Amerika haitambui mamlaka yoyote ya ICC juu yake wala raia wake.

Alisema Amerika haitaruhusu wanajeshi wake au raia wake kushtakiwa au kufanyiwa kesi na mahakama ambayo, kwa mujibu wake, haina mamlaka juu ya taifa hilo.

Trump aliwaambia wajumbe kutoka mataifa 125 wanachama wa ICC waliokuwapo ukumbini kwamba wanapaswa kujiondoa rasmi kutoka mahakama hiyo.

“Nahimiza nchi zote wanachama wa ICC kujiondoa mara moja katika taasisi hii ambayo imepoteza mwelekeo,” alisema.

Kauli hiyo ina uzito mkubwa kwa Kenya kutokana na historia yake na ICC. Rais mstaafu Uhuru Kenyatta na Rais William Ruto walishtakiwa mwaka 2012 kuhusiana na ghasia za baada ya uchaguzi wa 2007-2008. Hata hivyo, mashtaka dhidi yao yalifutwa mwaka 2014 na 2015 baada ya changamoto za ushahidi na madai ya kuingiliwa kwa mashahidi.

Kutokana na historia hiyo, mjadala kuhusu nafasi ya ICC nchini Kenya umeendelea kuwa mgumu kisiasa.

Wachambuzi wanaona kuwa wito wa Trump wa nchi kujiondoa ICC unajiri wakati Rais Ruto amekuwa akiunga mkono kuimarishwa kwa taasisi za kimataifa badala ya kuzidhoofisha.

Katika hotuba yake katika UNGA 81, Ruto alisisitiza kuwa changamoto kuu ya Afrika si ukosefu wa fedha, bali mfumo wa kifedha wa kimataifa ambao unaweka vizuizi dhidi ya maendeleo ya bara hilo. Pia alirejelea wito wa muda mrefu wa Afrika kutaka uwakilishi wa kudumu katika Baraza la Usalama la Umoja wa Mataifa.

Tofauti na Trump ambaye ameonyesha kutoamini taasisi za kimataifa, Ruto amekuwa akisisitiza umuhimu wa kuzifanyia mageuzi ili ziwe na usawa zaidi kwa mataifa yanayoendelea.

Wakati huo huo, Trump alielekeza mashambulizi yake kwa Iran kwa kuuliza ikiwa taifa hilo litachagua makubaliano yatakayoliwezesha kujijenga upya na kuwa moja ya mataifa makubwa duniani au likabiliwa na hatua kali kutoka Amerika.

Alihoji ikiwa angekubali makubaliano ambayo yangeruhusu Iran kuimarika au kuiangamiza haraka ili isipewe nafasi ya kusababisha madhara kwa mataifa mengine.

Trump alisema Amerika inaweza kusukuma Iran katika hali mbaya sana isiyokuwa na nafasi ya kupona wala kujenga mustakabali wake.

Alipokuwa akitoa hotuba hiyo, baadhi ya wajumbe wa Iran waliondoka ukumbini alipokuwa akielezea operesheni za kijeshi  dhidi ya taifa hilo katika miezi sita iliyopita.

Rais wa Iran Masoud Pezeshkian pamoja na Waziri wa Masuala  ya Kigeni Abbas Araghchi, ambao walikuwa New York kwa mkutano wa Umoja wa Mataifa, hawakuhudhuria kikao hicho wakati Trump akizungumza.

Trump pia alitoa wito kwa mataifa yote duniani kushirikiana katika kuitenga Iran kiuchumi hadi ikome kushambulia usafirishaji wa kimataifa baharini, kusitisha mpango wake wa nyuklia na kuacha kuunga mkono ugaidi.

Alidai kuwa uongozi wa Iran unaonyesha udhaifu na si nguvu, akisema taifa hilo ambalo awali lilikuwa na ushawishi mkubwa Mashariki ya Kati limepoteza nguvu zake.

Aidha, alishutumu serikali ya Tehran kwa ukiukaji wa haki za binadamu dhidi ya raia wake na kuonya kuhusu hatari ambayo ingekumba dunia iwapo Iran ingepata silaha za nyuklia.

Trump alisema utawala wake ulijaribu kwanza njia ya mazungumzo kwa kupatia Iran nafasi ya ushirikiano kamili wa kiuchumi kwa sharti la kuacha mpango wake wa nyuklia na msaada kwa makundi ya kigaidi, lakini Tehran ilikataa pendekezo hilo.

Katika sehemu nyingine ya hotuba yake, Trump aligusia vita vya Ukraine akisema anaamini vita hivyo vinaweza kumalizika mapema kuliko wengi wanavyotarajia.

Alisema Amerika inaendelea kushirikiana kwa karibu na viongozi wa Urusi na Ukraine na akaonyesha matumaini kuwa makubaliano ya kusitisha vita yatafikiwa ndani ya muda mfupi.