HabariHabari za Kitaifa

Mpango wa kuingiza magunia milioni 6 ya mahindi nchini wapingwa kortini

Na BRIAN OCHARO October 9th, 2026 Kusoma ni dakika: 2

JUHUDI za kampuni moja kuingiza nchini tani 540,000 za mahindi kutoka Zambia zimekumbwa na mzozo wa kisheria huku maswali yakiibuka kuhusu jinsi ilivyoidhinishwa na iwapo zilihusishwa na mpango wa serikali wa kuagiza mahindi.

Kesi iliyowasilishwa katika Mahakama Kuu ya Mombasa inalenga kusimamisha uagizaji wa takriban magunia milioni sita ya mahindi, kila moja likiwa na uzani wa kilo 90.

James Mwikabi ameomba mahakama isimamishe mpango huo, akidai serikali imeanza kuwezesha uagizaji kabla kuhalalishwa.

Katika kesi yake anataka mahakama itoe amri ya muda ya kuzuia serikali, maafisa wake au taasisi zake kuidhinisha, kuwezesha, kusafisha au kutoa mahindi hayo bandarini.

“Mahakama hii itoe amri ya muda ya kuzuia utekelezaji, kuwezesha, kuidhinisha au kuachilia takriban tani 540,000 za mahindi yanayopendekezwa kuagizwa na kampuni ya Baita Trading Company Limited,” anasema Mwikabi katika kesi yake.

Pia anataka serikali ifichue iwapo kampuni hiyo imepewa sehemu ya mgao wa mpango wa kitaifa wa kuagiza mahindi au kupewa msamaha wa ushuru, punguzo la kodi au upendeleo mwingine wa kisheria.Mnamo Oktoba 5, Mahakama Kuu ya Mombasa ilitaja kesi hiyo kuwa ya dharura na kuamuru stakabadhi za kesi ziwasilishwe kwa Waziri wa Kilimo Mutahi Kagwe na mwenzake wa Fedha John Mbadi.

Stakabadhi hizo zinapaswa kuwasilishwa kwa Kamishna Mkuu wa Mamlaka ya Ukusanyaji Ushuru Kenya (KRA), Mwanasheria Mkuu, Mamlaka ya Bandari Kenya na Baita Trading Company Limited, miongoni mwa washtakiwa wengine.

“Baada ya kusoma kesi hii, nimeridhika kwamba ni ya dharura na hivyo imethibitishwa kuwa la dharura,” mahakama ilisema.

Mwikabi anasema kesi yake si dhidi ya uagizaji wa mahindi au biashara halali ya kimataifa, bali inahusu jinsi mamlaka ya umma ilivyotumika kuwezesha mpango huo.

Anataka serikali ieleze iwapo Baita ilipewa sehemu ya mpango wa serikali wa kuagiza mahindi na ikiwa iliahidiwa msamaha wa ushuru, punguzo la kodi au upendeleo wa forodha.

Kwa mujibu wa Mwikabi, serikali ilitangaza Agosti 19 kuwa ingewezesha kuingizwa nchini kwa takriban magunia milioni 25 ya mahindi ya kilo 90 ili kukabiliana na upungufu uliotarajiwa, kuongeza upatikanaji na kuzuia bei kupanda.Mnamo Agosti 28, Baita ilitangaza kuwa ilikuwa tayari kununua mahindi kwa wingi kutoka Zambia kuyaleta nchini.

Baadaye kampuni hiyo ilidaiwa kufanya makubaliano na Food Reserve Agency ya Zambia ya kununua na kusafirisha nchini tani 540,000 za mahindi.

Kiasi hicho ni sawa na magunia milioni sita na kinawakilisha sehemu kubwa ya mahitaji yaliyotangazwa na serikali.Mwikabi anataka serikali kutoa tathmini iliyotumika kuamua kiasi cha mahindi kitakachoagizwa, ikiwemo tathmini ya chakula, uchumi na uzalishaji wa ndani.

Anasema mahakama haiombwi kuamua bei ya mahindi, bali kuchunguza iwapo maslahi ya wakulima, usalama wa chakula na soko la ndani yalizingatiwa.