Wanawake watwaa majukumu ya kiume wazee wakilewa tu!

WANDERI KAMAU na STEVE NJUGUNA

ATHARI za matumizi ya mihadarati miongoni mwa vijana katika eneo la Mlima Kenya zimeanza kupita mipaka kiasi kwamba, wanawake sasa wamechukua majukumu yanayotekelezwa na wanaume.

Ingawa kuna majukumu yanayopaswa kutekelezwa na wanaume kulingana na mtindo wa kimaisha wa jamii za Kiafrika, hali imebadilika katika eneo hilo.

Wanawake wanasema “wamegeuka kuwa wanaume” kwani waume wao wamezamia kwenye ulevi na matumizi ya dawa za kulevya.

Ni hali ambayo imezua mdahalo na wasiwasi mkubwa, baada ya picha za wanawake wakichimba kaburi kusambaa katika mitandao ya kijamii.

Kisa hicho kilifanyika katika eneo la Wiyumiririe, Kaunti Ndogo ya Ngorika, Kaunti ya Nyandarua.

Kulingana na wenyeji, wanawake waliamua kuchukua jukumu hilo baada ya vijana waliotarajiwa kushiriki kwenye kazi hiyo kukataa kufika wakidai “kutukanwa na chifu wa eneo hilo.”

“Walikataa kushiriki wakisema chifu aliwakosea heshima kwa kuwaita wazembe na walevi kutokana na uraibu wao wa kuzamia kwa mihadarati,” akasema Bi Mary Wanjira ambaye ni mkazi, kwenye mahojiano na ‘Taifa Leo.’

Ingawa vijana walidai “kukosewa heshima”, kisa hicho kimeibua hofu kuhusu kukithiri kwa ulevi miongoni mwa wanaume katika ukanda huo.

Hilo pia linajiri baada ya mwanamume mmoja kufariki Jumapili mjini Nyahururu huku wengine tisa wakilazwa hospitalini baada ya kunywa pombe yenye sumu.

Eneo la Mlima Kenya linazishirikisha kaunti kumi, ambazo ni Nyeri, Nyandarua, Meru, Tharaka-Nithi, Embu, Laikipia, Murang’a, Kiambu, Kirinyaga na Nakuru.

Hata hivyo, athari za ulevi zimekuwa zikionekana sana kuathiri eneo la Kati.

Kulingana na aliyekuwa Mshirikishi Mkuu wa Mfumo wa Nyumba Kumi, Bw Joseph Kaguthi, inasikitisha kuwa vijana wengi wanaendelea kujiingiza kwenye ulevi licha ya juhudi ambazo zimekuwa zikiendeshwa na serikali kubuni ajira.

Anasema kwa muda mrefu, vijana wamekuwa wakitoa kisingizio cha ukosefu wa ajira na ugumu wa maisha kama sababu kuu ya kujiingiza kwenye uraibu huo.

“Serikali imejizatiti kuimarisha vita dhidi ya maovu hayo kupitia ujenzi wa vyuo vya kiufundi kuwawezesha vijana kujiendeleza kitaaluma. Kinyume na ilivyokuwa awali, hawahitajiki kulipa ada kubwa,” akasema.

Bw Kaguthi anawalaumu wazazi na walezi wa vijana, akisema hawatekelezi majukumu yao ya ulezi ifaavyo.

Anapendekeza wadau wote katika jamii kuungana ili kuhakikisha ushindi dhidi ya janga hilo.

Wakazi mbalimbali kutoka ukanda huo waliozungumza na ‘Taifa Leo’ waliwalaumu baadhi ya maafisa wa utawala, hasa machifu, kwa kuruhusu utengenezaji pombe kuendelea bila kukabiliwa hata kidogo.

Katika Kaunti ya Nyandarua, wenyeji walisema polisi huwa wanashirikiana na machifu kuchukua hongo kutoka kwa watengenezaji pombe hizo.

“Inasikitisha hata idadi ya watoto wanaoenda shuleni imepungua sana kwani vijana wengi wanachelewa kuoa kutokana na matumizi ya mihadarati. Idadi ndogo ya watoto katika shule zetu ni kama robo pekee ikilinganishwa na ilivyokuwa katika miaka ya awali,” asema Mzee Gitonga Mwangi, ambaye ni mwanachama wa Mfumo wa Nyumba Kumi katika eneo la Kinangop.

Mnamo 2015, Rais Uhuru Kenyatta alianza kampeni kali kukabili ulevi katika ukanda huo, akiutaja kuwa kizingiti cha maendeleo.

Familia yahangaika baada ya kupata mwili uliokuwa umetoweka kaburini

Na MAUREEN ONGALA

FAMILIA ya marehemu Fatuma Mwero kutoka kijiji cha Mabirikani, Kaunti ya Kilifi ambaye mwili wake ulikuwa umetoweka katika kaburi lake wiki iliyopita, wamelalamika kuhangaishwa kufanya mazishi upya baada ya mwili huo kupatikana wikendi.

Marehemu aliyefariki akiwa na umri wa miaka 77 alikuwa amezikwa Februari 27, lakini kaburi lake likapatikana liko wazi wiki iliyopita.

Mwili wake ulipatikana takriban mita 600 kutoka kwa kaburi hilo Jumapili.

Wamelalamika kuwa walishindwa kuuzika tena baada ya polisi kudai kwamba kuna agizo la mahakama kuwazuia kufanya mazishi katika ardhi hiyo ya ekari 15 iliyo Kaunti Ndogo ya Rabai.

Hii ni baada ya Kamanda wa polisi wa Kaunti Ndogo ya Rabai, Bw Fredrick Abuga kusema familia hiyo ilipewa amri ya mahakama kuwazuia kufanya mazishi hapo.

Familia hiyo inasisitiza hawakupewa amri ya mahakama na wanasema sehemu hiyo ya ardhi ni ya makaburi ya familia yao.

Msemaji wao, Bw Dickson Kenga, alisema wanahangaika sana kwa vile mwili umerudishwa kuhifadhiwa katika mochari ya Hospitali Kuu ya Pwani mjini Mombasa ilhali walikuwa wamekamilisha mazishi.

“Mwili wa mama yetu ambao ulikuwa umeibiwa ulirudishwa baadaye ukatupwa mbali kutoka kaburini. Tulitaka kuuzika siku hiyo hiyo lakini polisi wakasisitiza kuna agizo la mahakama kwa hivyo tuupeleke mochari na tutafute sehemu nyingine ya kuzika mwili huo,” akasema.

Alisema mwili huo bado uko ndani ya jeneza na wanahofia utaanza kuoza.

Mwili mzima wa Bi Mwero ulionekana na watoto waliokuwa wamepeleka mbuzi malishoni mwendo wa saa saba mchana Jumapili.

“Hatutamzika mahali popote kwingine kwa sababu hatukuwa tumemzika kwa ardhi ya mtu yeyote bali ni ardhi yetu,” akasema.

Kabla Jumapili, familia hiyo ilikuwa imekata tamaa kuupata mwili huo wakaamua kufanya ibada maalumu na kufunika kaburi lake wakiongozwa na Mzee Juma Lwambi ambaye ni mumewe marehemu.

Familia hiyo inashuku mwekezaji anayedai kumiliki ardhi hiyo ndiye alihusika katika ufukuaji wa mwili wa marehemu, lakini polisi wamesema uchunguzi bado unaendelea kubainisha ni nani aliyehusika.

Aliyechimba kaburi lake mwenyewe ajiua

Na George Odiwuor

MWANAMUME wa umri wa miaka 50 alijitia kitanzi mwezi mmoja baada ya kuchimba kaburi atakamozikwa katika eneo la Rachuonyo Mashariki, Kaunti ya Homa Bay.

Inadaiwa Charles Moseti alijitoa uhai kijijini God Okombo, lokesheni ya Kasewe baada ya kuchimba kaburi ambamo atazikwa. Mwendazake anatoka kaunti jirani ya Nyamira na alikuwa akifanya kazi Homa Bay.

Moseti alikuwa akifanya kazi ya kulinda nyumba kijijini God Okombo. Wakazi walipigwa na mshtuko walipogundua maiti ya mwendazake ikining’inia kwenye paa ya nyumba aliyokuwa akilinda. Hata hivyo, mwendazake hakuacha ujumbe kuhusu sababu yake ya kujitia kitanzi.

“Hajawahi kugombana na yeyote. Hakuwa ameonyesha dalili zozote kwamba angejiua,” akasema mkazi wa eneo hilo.

Kamanda wa Polisi wa Rachuonyo Mashariki, Charles Barasa alisema kuwa Moseti alikuwa amejichimbia kaburi lake.

Alisema, Moseti alitaka azikwe kwenye kaburi hilo baada ya kifo chake.

“Kiongozi wa kanisa alituambia kuwa mwendazake alichimba kaburi lake katika Kaunti ya Nyamira na kufanya mipango ya mazishi. Alichimba kaburi hilo mwezi uliopita,” akasema Bw Barasa.

“Hakuacha ujumbe wowote wa kuelezea sababu yake ya kujitoa uhai. Inaonekana alijitia kitanzi kwa sababu zake za kibinafsi. Hata hivyo, tunaendelea na uchunguzi kubaini chanzo cha maafa hayo,” aliongeza.

Maiti imehifadhiwa katika mochari ya hospitali ya wilaya ya Rachuonyo Kusini mjini Oyugis ambapo inasubiri kufanyiwa upasuaji.

Wizara yajitenga na madai ya kugundulika alikozikwa Dedan Kimathi

Na CHARLES WASONGA na MARY WANGARI

SERIKALI imepuuzilia mbali ripoti kwamba kaburi la mpiganiaji uhuru Shujaa Dedan Kimathi limepatikana katika gereza la Kamiti.

Kwenye taarifa iliyotumwa kwa vyombo vya habari Jumamosi wizara ya masuala ya ndani ilisema habari kama hizo sharti zipitishwe na mikondo rasmi ya mawasiliano ya serikali wala sio njia nyinginezo.

“Tunarejelea habari zinazosambazwa katika majukwaa mbalimbali ya habari kwamba kaburi la mpiganiaji uhuru Shujaa Dedan Kimathi imepatikana katika magereza ya Kamiti. Izingatiwe kuwa madai hayo ni ya uwongo,” wizara hiyo inayoongozwa na Fred Matiang’i ikasema kupitia ukurasa wake wa akaunti yake ya mtandao wa Twitter.

Mnamo Ijumaa, Oktoba 25, 2019, mashirika mengi ya habari yalisambaza habari hizo, hatua ambayo ilisemekana kuwa mwisho wa juhudi za kusaka kaburi hiyo ambazo zimeendelea kwa miongo kadha.

Msimamo wa serikali unamaanisha nini?

Wapo sasa wanaohisi pengine serikali inachelea kukubali hilo kwa sababu yapo makundi yatakayojizolea umaarufu.

Habari hizo zilitolewa na Mkurugenzi wa Wakfu wa Dedan Kimathi Evelyn Wanjugu Kimathi ambaye ni bintiye Shujaa huyo aliyeuawa na wanajeshi wa serikali ya ukoloni miaka 66 iliyopita.

“Ni kwa furaha kuu tunatangaza kuwa baada ya juhudi nyingi za pamoja zilizoongozwa na Serikali ya Jamhuri ya Kenya, eneo la kaburi la shujaa wa uhuru Field Marshall Dedan Kimathi Waciuri hatimaye limetambuliwa. Eneo hilo ambalo limekuwa likisakwa kwa miaka mingi, liko katika jela ya Kamiti Maximum,” ilisema familia hiyo kupitia taarifa kutoka kwa Wakfu wa Dedan Kimathi iliyotolewa mnamo Ijumaa.

Bintiye shujaa huyo Bi Evelyn Wanjugu Kimathi, ambaye pia ndiye mkurugenzi wa Wakfu wa Dedan Kimathi alisema familia hiyo sasa ilikuwa ikisubiri kwa hamu kibali kutoka kwa Jaji Mkuu David Maraga, iki kuweza kufukua mabaki ya babake na kumpa mazishi ya heshima.

Aidha, alisema ufanisi huo ulikuwa habari kuu sio tu kwa familia ya shujaa Kimathi bali vilevile kwa jamii ya mashujaa wa kupigania uhuru, huku akiwashukuru wote waliohusika kufanikisha juhudi hizo.

Wanjugu alisema kuwa sasa wanasubiri amri kutoka kwa Jaji Mkuu David Maraga kabla ya kufukuliwa kwa mifupa ya Kimathi kwa ajili ya kupewa mazishi ya heshima na taadhima.

Shujaa Kimathi alifariki mnamo Februari 1957 akiwa na umri wa miaka 37 baada ya kuhukumiwa na kunyongwa kwa makosa ya mauaji na ugaidi na serikali ya ukoloni wa Mwingereza.

Alikuwa ni kiongozi wa walioasi serikali ya kikoloni, ambayo ilimtaja kama gaidi, pamoja na wenzake waliopinga utawala huo.

Serikali ya Rais mstaafu Mwai Kibaki ilimtawaza Kimathi kuwa Shujaa mnamo 2007 wakati wa ukumbusho wa kifo chake. Sanamu yake ilizinduliwa kama kumbukumbu ya juhudi zake za kupigania uhuru wa taifa hili. Sanamu hiyo iko kwenye makutano ya barabara ya Kimathi na ile ya Mama Ngina, katikati mwa jiji la Nairobi.

Wizi wa majeneza na misalaba makaburini washangaza wakazi

Na WAIKWA MAINA

WAKAZI mjini Ol Kalou, Kaunti ya Nyandarua wameshangazwa na visa vya wizi wa majeneza na misalaba katika makaburi ya umma eneo hilo.

Vile vile wamesikitishwa na kupuuzwa kwa mazingira ya makaburi hayo ambayo yako wazi na hayana usalama karibu na makao makuu ya Kaunti ya Nyandarua.

“Tunashuku kuna wezi wanaovamia makaburi usiku na kuiba majeneza na misalaba na kufanya matambiko. Mara kadhaa nimeona mwanga hafifu usiku kutoka makaburi hayo huku yale yaliyozikiwa majuzi tu ndiyo yakiwa yamesalia na misalaba. Mengine huwa yamefukuliwa na kujazwa mchanga nusu siku moja baada ya miili kuzikwa,” akasema mkaazi Michael Magu.

Bw Magu alisema amewahi mara nyingi kupata misalaba kadhaa imeng’olewa na kuwekwa katika kona moja ya makuburi kisha baadaye huwa inapotea katika hali isiyoeleweka.

Kulingana naye, misalaba ambayo hupotea sana ni ile iliyofukuliwa kutoka kwa makaburi yanayoaminika kuwa na majeneza ya bei.

Waziri wa Ardhi na Mipango katika Kaunti ya Nyandarua, Bw Lawrence Mukundi, aliahidi kwamba makaburi hayo yatazingirwa ua na kupandishwa hadhi hadi kiwango cha kisasa.

“Makuburi ni mahala pa mapumziko kwa wafu na ni vyema kuyang’arisha, kutoa ulinzi na huduma nyingine muhimu zinazostahiki. Itatuchukua miaka 20 kuyajaza kwa hivyo suala la upanuzi si muhimu lakini tutafanya hivyo ikiwa idadi ya vifo itaongezeka siku zijazo,” akasema Bw Mukundi.

Mkaazi mwingine Joseph Kamau alifafanua kwamba kuna visa ambavyo misalaba hubadilishwa na kuwekwa upya katika makaburi tofauti.

“Nilitambua hii baada ya mazishi ya jirani yangu wakati nilipata msalaba wenye jina lake katika kaburi tofauti,” akasema.

Marehemu arejeshwa mochari kwa kukosa pa kuzikwa

Na MOHAMED AHMED na BRIAN OCHARO

Kwa Muhtasari:

  • Familia ilikuwa imechimba kaburi na kukamilisha mipango ya mazishi wakati iliarifiwa na askari wawili kusitisha mipango hiyo
  • Yasema mwenye shamba aliwasilisha kesi kortini kutaka mipango yote ya mazishi isitishwe 
  • Mlalamishi asema kuwa atapoteza shamba lake iwapo mwili huo utazikwa katika ardhi yake
  • Familia ya mwendazake sasa inaomba Mahakama ya Juu kuingilia kati na kuwapa ruhusa kuzika mtoto wao

KABURI la mwanamume wa umri wa miaka 43 Bw Edward Mwambui litabakia wazi katika shamba lao lililoko Kiembeni, Mombasa kutokana na mvutano kuhusu umiliki wa ardhi.

Bw Mwambui, ambaye amekuwa akifanya kazi katika Halmashauri ya Bandari nchini (KPA), hana amani wiki moja baada ya kuugua na kufa kutokana na kaburi lake kuchimbwa katika shamba la wenyewe.

“Alifariki siku ya Jumapili wiki iliyopita baada ya kuugua ugonjwa wa homa ya mapafu. Tulikuwa tumechimba kaburi na kukamilisha mipango ya mazishi wakati tuliarifiwa na askari wawili kusitisha mipango hiyo,” Bi Josephine Hongo, ambaye ni dadaye mwendazake alisema.

Siku ya Ijumaa, familia ya mwendazake ilikuwa imesafirisha mwili wake kutoka hospitali kuu ya kanda ya eneo la Pwani tayari kumzika katika shamba hilo kulingana na mapenzi yake lakini safari hiyo ilisitishwa ghafla kwa sababu ya mzozo huo.

 

Agizo la korti

“Tulikuwa tunaupeleka mwili katika kanisa la Jesus Power kwa maombi kabla ya kumpeleka nyumbani kuzikwa. Tulikutana na maafisa wawili ambao walitupa nakala ya kortini ambayo ilitueleza turejeshe mwili katika chumba cha kuhifadhi maiti hadi mgororo kuhusiana na shamba hilo utatuliwe,” alisema.

Wakiongea na Taifa Leo nyumbani kwake Kashani, Kiembeni, familia ya mwendazake ilisema mwenye shamba hilo aliwasilisha kesi kortini kutaka mipango yote ya mazishi isitishwe  kutokana na tofauti kuhusu umiliki wa shamba.

“Kaka yangu alinunua hilo shamba kwa Sh1.7 millioni mwaka wa  2014 kutoka kwa mlalamishi ambaye amewasilisha kesi kortnini kusitisha mazishi. Mwendazake tayari alikuwa amelipa Sh1 millioni na walikubaliana kulipa pesa zilizosalia baada ya kupata hati ya kumiliki ardhi hiyo,” alisema.

Nakala ya mashitaka ambayo ilipatiwa mamake mwendazeke Bi Ms Prisca Kavua inamzuia kumzika mwanawe katika ardhi hiyo kwasababu  hilo shamba si lake.

 

Atapoteza shamba

Bi Josephine Tole ambaye aliwasilisha kesi hiyo katika mahakama ya Mombasa anasema kuwa atapoteza shamba lake iwapo mwili huo utazikwa katika ardhi yake .

“Kama koti  haitapeana amri kutokana na ombi la mlalamishi(Bi Tole), mlalamishi atapata hasara kwani shamba lake litakuwa na kaburi la mtu ambaye hana uhusiano na  faida kwa familia yake,” Bi Tole alisema katika nakala hiyo ambayo iliwasilishwa mahakamani na Ndegwa Katisya Advocates.

Mshtakiwa pia analaumiwa kwa kupanga kuzika mwili wa motto wake katika shamba hilo licha ya kufahamu kuwa yeye siyo mmiliki wa ardhi hiyo.

Familia ya mwendazake sasa wanaomba mahakama ya juu kuingilia kati na kuwapa ruhusa kuzika mtoto wao huku wakiendelea na kesi kotini.

Bi Hongo alisema ndugu yake ambaye alikuwa ameajiriwa katika bandari hiyo aliwaacha watoto wanne na mjane.
Mwili wa mwendazake uliregeshwa katika chumba cha kuhifadhi maiti huku kesi hiyo ikiendelea.