Wavuvi Lamu wadai maegesho yao yamenyakuliwa

Na KALUME KAZUNGU

WAVUVI katika kisiwa cha Lamu wanaiomba serikali kuingilia kati na kuwasaidia kukomboa ardhi yao ya maegesho inayodaiwa kunyakuliwa na mabwanyenye.

Ardhi hiyo ya ekari moja ambayo ndiyo maegesho ya pekee ya wavuvi iliyosalia mjini Lamu inapatikana karibu na eneo la KenGen.

Mwenyekiti wa kikundi cha wavuvi mjini Lamu, Bw Abubakar Twalib, alilalamika kuwa licha ya ardhi hiyo kutambulika kuwa ya umma na ambayo imekuwa ikitumika kama maegesho ya wavuvi tangu ukoloni, inashangaza kwamba mabwenyenye wamejitokeza kudai umiliki wake.

Ukuta tayari umejengwa kwenye maegesho hayo, hivyo kuwazuia wavuvi kuitumia.

“Tulipozaliwa tulipata wazee wetu tayari wakitumia maegesho haya. Tunavyojua ni kwamba ardhi ni ya umma na ilitengewa wavuvi tangu ukoloni. Tumeshangazwa na hatua ya mabwenyenye watatu ambao wamejitokeza kudai umiliki wa kipande hicho cha ardhii,” akasema Bw Twalib.

Mwenyekiti wa Makundi ya Wavuvi (BMU) kisiwani Lamu, Abubakar Twalib. Anomba serikali ya kaunti na NLC kuingilia kati na kusaidia kuwakombolea ardhi yao ya ekari moja ya maegesho ya wavuvi iliyonyakuliwa na mabwenyenye mjini Lamu. Picha/ Kalume Kazungu

Naibu Gavana wa Lamu, Abdulhakim Aboud, ambaye pia ni Waziri wa Uvuvi eneo hilo, alisema mikakati inaendelea kwenye ofisi yake ili kuona kwamba maegesho ya wavuvi kote Lamu yanalindwa kupitia utoaji wa hatimiliki.Alisema aliwasiliana na Tume ya Kitaifa ya Ardhi (NLC) mwezi uliopita na maafisa wakatumwa Lamu kukagua ardhi hizo kwa maandalizi ya kutoa hatimiliki.

“Wavuvi wasiwe na shaka. Tunatarajia shughuli ya kutoa hatimiliki kwa maegesho ya wavuvi kote Lamu ianze wakati wowote,” akasema Bw Aboud.

Omar Sharif ambaye ni mvuvi wa tangu jadi Lamu alisema ukosefu wa hatimiliki za vipande vingi vya ardhi zinazotumika kama maegesho ya wavuvi kumetoa mwanya mwafaka wa mabwenyenye kuzilenga na kuzinyakua ardhi hizo kiholela.

Mbali na maegesho ya wavuvi yanayodaiwa kunyakuliwa kisiwani Lamu, wavuvi pia wamekuwa wakidai kuwa maegesho iliyoko eneo la Tenewi ilinyakuliwa.

Bw Sharif alisema kuendelea kunyakuliwa kwa maegesho ya wavuvi kumechangia kukosa kupanuka kwa sekta ya uvuvi na samaki kote Lamu.

Wavuvi kuishtaki serikali upya kuhusu fidia

Na KALUME KAZUNGU

ZAIDI ya wavuvi 4,000 walioathiriwa na mradi wa Bandari ya Lamu wanajiandaa kuelekea mahakamani wiki hii kuishtaki upya serikali kuhusu fidia.

Wamelalamika kuwa serikali imekosa kutimiza ahadi yake ya kuwalipa fidia ya Sh 1.76 bilioni.

Mwezi uliopita, serikali ya kitaifa ilikuwa imeahidi kwamba ingewalipa wavuvi hao fedha zao kama ilivyokuwa imeamrishwa na Mahakama Kuu mjini Malindi mnamo Mei, 2018.

Serikali kupitia Mamlaka ya Usimamizi wa Bandari nchini (KPA) na ile ya kusimamia mradi mzima wa bandari na uchukuzi kati ya Lamu inayounganisha Kenya, Sudan Kusini na Ethiopia (Lapsset) ilikuwa imeahidi kuwalipa wavuvi hao kufikia katikati mwa Mei.

Mpango ulikuwa kwamba wavuvi wapokee fidia zao kabla Rais Uhuru Kenyatta kufungua rasmi Bandari ya Lamu mnamo Mei 20.

Aidha ahadi hiyo haijatimizwa hadi sasa licha ya Rais Kenyatta kuongoza hafla ya ufunguzi wa Bandari ya Lamu Alhamisi juma lililopita.

Akizungumza na Taifa Jumapili, Mwenyekiti wa Wavuvi, Kaunti ya Lamu, Bw Mohamed Somo alisema tayari wanajiandaa kupitia usaidizi wa mawakili wao ili kuishtaki serikali kwa kukiuka ahadi iliyoweka ya kuwalipa wavuvi.

Bw Somo alisema inasikitisha kuwa licha ya wavuvi kukubaliana na serikali kwamba wangejadiliana ili kutatua mzozo huo nje ya mahakama, serikali hiyo hiyo imewageuka wavuvi na kuwaacha bila namna.

“Waliturai kuondoa kesi mahakamani na tukakubaliana kwamba sote tungelipwa fidia yetu ya Sh 1.76 bilioni kabla ya bandari ya Lamu kufunguliwa mwezi huu. Kwa nini serikali ikaenda kinyume na matakwa hayo na kufungua bandari bila hata kutufidia sisi wavuvi?” akauliza Bw Somo.

Alizidi kusema kimya cha serikali kuhusu suala hilo ni ishara kuwa wavuvi wamesahaulika. “Tunajadiliana na mawakili wetu na mashirika mengine. Tutafika mahakamani juma hili ili kudai haki yetu. Tumechoka kudhulumiwa,” akasema.

Mmoja wa wavuvi walioathiriwa, Bw Mbwana Shee alimwomba Rais Kenyatta kuingilia kati na kuhakikisha wavuvi wa Lamu wanafidiwa ili kujiendeleza maishani.

Wavuvi hao wanadai fidia baada ya sehemu walizotegemea kwa uvuvi kuharibiwa na uchimbaji uliotekelezwa eneo la Kililana ambapo bandari ilijengwa.

Naye Bw Mohamed Athman ambaye ni Mwenyekiti wa Muungano wa Kutetea Haki za Wakazi wa Lamu wa Save Lamu, aliahidi ushirikiano katika kuhakikisha wavuvi wa Lamu wanapata fidia zao.

“Njia zao za uvuvi zimefungwa tangu uchimbaji baharini utekelezwe katika ujenzi wa bandari. Kwa nini serikali inaona ugumu kuwalipa hawa wavuvi maskini? Lazima haki itendeke,” akasema Bw Athman.

Wanajeshi sasa lawamani kwa kutookoa wavuvi

Na WACHIRA MWANGI

WAVUVI wanne kutoka Kaunti ya Tana River wamelaumu maafisa wa jeshi la wanamaji kwa kukataa kuwaokoa walipokwama baharini kwa zaidi ya wiki mbili.

MaBw Malik Mbwana, Edward Munga, Baraka Kahindi Thoya na Juma Samuel Nzai ambao wanatoka eneo la Kipini, walikuwa wameenda kuvua samaki katika Bahari Hindi mnamo Desemba 9, 2019, mawimbi yalipoanza kuwatatiza.

Mawimbi makali yaliyoandamana na mvua kubwa yalilazimisha boti yao kusukumwa hadi sehemu ya bahari yenye kina kirefu ambako walihangaika kwa siku 17.

“Tulikuwa tumeenda baharini kama kawaida kuendesha shughuli zetu za uvuvi tulipokumbana na mawimbi makali na mvua kubwa iliyotusukuma hadi katikati ya bahari. Hatimaye tuliishiwa na mafuta na tukashindwa kupata dira kuhusu tulikokuwa,” akasema Bw Mbwana ambaye ndiye alikuwa nahodha wa boti hiyo.

“Asubuhi iliyofuata, tulijipata hatuna chakula na maji na hatukujua la kufanya,” akaeleza baada ya wao kuokolewa majira ya alfajiri siku ya Krismasi.

Bw Mbwana alisema awali waliona boti ya jeshi la wanamaji ikiwa na maafisa wanane wakishika doria, wakawaona lakini hawakufanya lolote kuwasaidia.

“Lakini tulivunjika moyo tulipoona boti ikienda bila kutusaidia kama tulivyotarajia. Tuliwaomba watusaidie hata kwa maji na chakula kwani mmoja wetu alikuwa akiugua, lakini walipuuza maombi yetu na kwenda zao,” akaeleza.

Kitendo cha wanajeshi hao kililaaniwa vikali na wananchi huku Wakenya kupitia mtandao wa kijamii wa Twitter wakikitaja kama cha kusikitisha.

Jaribio letu kupata maelezo kutoka kwa jeshi la wanamaji halikufua dafu kwani afisi yao ya mawasiliano haikuwa imejibu maswali yetu kufikia wakati wa kwenda mitamboni.

Mbwana, 37, ambaye amehudumu kama nahodha wa boti hiyo, kwa jina Yahafidh, alisema asingetaka mtu mwingine kupitia masaibu waliyokumbana nayo katika muda huo wa majuma mawili.

“Siku ya nane tulipata bahati kwa sababu mvua ilinyesha. Tukatumia ndoo kuteka maji ya mvua ili kunywa.”

Nyumbani, jamaa zao walijawa na huzuni kuu baada ya wavuvi hao wanne kupotea baharini. Walipokosa kurejea familia zilipiga ripoti katika kituo cha polisi cha Kipini, nambari OB 09/10/12/2019.

Msako

Kaka mkubwa wa Munga, John Mramba, alisema polisi na wakazi walifanya msako lakini hawakufaulu.

“Polisi wa bahari walijiunga na msako huo ulioendeshwa hadi Mombasa, lakini hawakuwapata,” akaambia Taifa Leo.

“Ilidhaniwa kuwa wanne hao walikuwa wamekufa. Hata hivyo, tulivumilia hali mbaya ya anga huku tukiwa na matumaini kuwa wangepatikana,” akasema Bw Mramba.

Mbwana alisema walivumilia hali ngumu ya anga lakini bado walikuwa na matumaini kwamba wangepata usaidizi.

Waliendelea kuelea baharini siku hizo zote. Siku ya Krismasi mwendo wa saa tisa mchana, chombo chao kilisonga karibu na kijiji cha Ngomeni, Kaunti ya Kilifi, umbali wa kilomita 27 kutoka mji wa Malindi.

“Kwa kuwa hatukuwa na mafuta tunaamini ni Mungu tu alituwezesha kurejea karibu na ufuo na tukarejea manyumbani mwetu baada ya kukaa baharini mwa siku 17,” Bw Mbwana akasema.

Wavuvi walalamikia ukosefu wa vifaa vya kisasa

NA KALUME KAZUNGU

WAVUVI wa mpakani mwa Lamu na Somalia wanaitaka serikali ya kitaifa na ile ya kaunti kuwafadhili kwa vifaa vya kisasa vitakavyowawezesha kutekeleza uvuvi kwenye bahari ya kina kirefu.

Ombi lao linajiri wiki chache baada ya serikali ya kitaifa kuondoa marufuku iliyowazuia wavuvi wa vijiji vya mpakani mwa Kenya na Somalia kutekeleza shughuli zao za uvuvi karibu na mpaka huo wan chi jirani kutokana na sababu za kiusalama.

Mwishoni mwa mwezi Juni mwaka huu, Mshirikishi Mkuu wa Usalama Ukanda wa Pwani, John Elungata alizuru Lamu, hasa sehemu zote ambazo marufuku hiyo ilikuwepo na kutangaza kwamba serikali imeondoa marufuku hiyo hasa baada ya usalama kuimarishwa.

Mnamo Machi mwaka huu, Waziri wa Usalama wa Ndani, Fred Matiang’i pia alizuru Lamu na kuamrisha wavuvi wote eneo hilo kusajiliwa kwa njia ya kielektroniki na kasha kuruhusiwa kuvua samaki baharin I usiku na mchana.

Katika mahojiano na wanahabari kwenye vijiji vya Kiunga, Ishakani, Ras Kamboni, Madina, Kiwayu, na Mkokoni, wavuvi walisema imekuwa vigumu kwao kupanua biashara hiyo kutokana na ukosefu wa vifaa vya kisasa vya kutekelezea shughuli zao.

Wengi bado wanatumia mishipi, ndoano, nyavu na pia mashua na jahazi katika kutekeleza uvuvi wao, hatua ambayo wanadai imewazuia kutekeleza uvuvi kwenye bahari ya kina kirefu.

Bw Omar Mohamed ambaye ni mvuvi tajika mjini Kiunga alieleza haja ya kaunti na serikali ya kitaifa kuwafadhili wavuvi kwa boti za kisasa ambazo zina uwezo wa kupenya kwenye bahari ya maji mengi na kuwawezesha wavuvi kuendeleza shughuli zao kwenye maeneo hayo.

Pia aliitaka serikali kuwanunulia majokofu ya kuwawezesha kuhifadhi pato lao wakiwa baharini.

“Tunaishukuru serikali kwa kuturuhusu kutekeleza uvuvi usiku na mchana. Licha ya serikali kutuwachia uhuru huo wa kufanya shughuli zetu masaa yote, changamoto iliyopo na ambayo inazuia sekta ya samaki klupanuka ni ukosefu wa vifaa vya kisasa vya kutekelezea shughuli hiyo. Wengi wetu bado unatumia mbinu za zamani katika kazi yetu. Tunaiomba kaunti na serikali ya kitaifa kutufadhgili kwa vifaa vya kisasa vya uvuvi,” akasema Bw Omar.

Bw Ahmed Islam ambaye ni mvuvi tajika eneo la Ishakani, alisema wavuvi wengi wamelazimika kusitisha shughuli zao kutokana na ukosefu wa vifaa vya kisasa vya kuendelezea biashara hiyo.

“Jahazi na mashua za zamani tunazotumia haziwezi kukimu dhoruba kali wakati ukijaribu kutekeleza uvuvi kwenye bahari ya kina kirefu. Tunalazimika kutekeleza uvuvi kwenye sehemu za bahari zinazokaribiana na ufuo. Sehemu hizi hazina samaki wengi ikilinganishwa na maeneo ya bahari ambayo ni ya kina kirefu. Baadhi yetu tumesitisha uvuvi kwa kushinda kukimu gharama ya vifaa vya kisasa vya kuboreshea uvuvi wetu. Tunahitaji msaada,” akasema Bw Islam.

Bi Amina Kombo alisema uvuvi ni tegemeo la kipekee kwa maisha ya wakazi hasa kwenye eneo la Lamu Mashariki.

Aliitaka serikali kuwasaidia wavuvi kuboresha uvuvi wao ili kuepuka umaskini ambao unazidi kukithiri miongoni mwa jamii.

“Takriban asilimia 90 ya wakazi wa eneo hili la Lamu Mashariki hutegemea uvuvi. Ikiwa wavuvi wanashindwa kwa kukosa vifaa, hiyo inamaanisha umaskini utazidi kutukumba. Serikali iingilie kati na kusaidia hawa wavuvi wetu kiuboresha shughuli zao. Wanunuliwe vifaa vya kisasa vya uvuvi,” akasema Bi Amina.

Uvuvi karibu na Somalia wapigwa marufuku

NA KALUME KAZUNGU

SERIKALI imewapiga marufuku wavuvi wa Lamu na Pwani kutekeleza shughuli zao za uvuvi kwenye mpaka wa Kenya na Somalia.

Kamishna wa Kaunti ya Lamu, Joseph Kanyiri, anasema ni hatia kwa wavuvi kupatikana wakitekeleza uvuvi wao kwenye eneo la Ras Kiamboni na sehemu zote za Bahari Hindi zinazopita mji wa Kiunga.

Maeneo hayo yamekaribiana na nchi jirani ya Somalia ambayo imekuwa ikishuhudia misukosuko inayochangiwa na kundi la kigaidi la Al-Shabaab.

Bw Kanyiri alisema mvuvi yeyote atakayepatikana akiendeleza shughuli zake kwenye maeneo yaliyotajwa atakuwa na kesi ya kujibu. Alisema marufuku hiyo ni kwa sababu za kiusalama.

Kulingana na ripoti kutoka kwa idara ya usalama kaunti ya Lamu, biashara bandia zimekuwa zikitekelezwa kisiri kwenye maeneo ya mpakani, hasa Ras Kiamboni.

Biashara hizo ni pamoja na ulanguzi wa binadamu, dawa za kulevya na pia bidhaa bandia.

Mvuvi wa samaki aina ya kaa, Bw Jumaa Mfariji akionyesha kaa wake aliyekuwa amevua kutoka kwa Bahari Hindi eneo la Faza. Bw Mfariji amekuwa kwenye shughuli za uvuvi kwa zaidi ya miaka 15. Picha/ Kalume Kazungu

“Ni marufuku kwa wavuvi kuendeleza shughuli zao za uvuvi kwenye Bahari Hindi, hasa zinazokaribiana na mpaka wa Kenya na Somalia. Hakuna mvuvi ataruhusiwa kuvua samaki eneo la Ras Kiamboni au kupita mji wa Kiunga ulioko Lamu Mashariki. Ukipatikana huko utakuwa na kesi ya kujibu,” akasema Bw Kanyiri.

Akigusia kuhusu marufuku ya kuvua usiku baharini, Bw Kanyiri alishikilia kuwa marufuku iliyokuwepo kwa zaidi ya miaka minane kwa sasa imeondolewa na serikali.

Aidha alishikilia kuwa lazima wavuvi watekeleze uvuvi wa usiku na mchana kwenye maeneo yanayoruhusiwa pekee na wala si sehemu zinazopakana na Somalia.

Kamishna huyo aidha alisema usajili wa wavuvi wa Lamu kwa njia ya kielektroniki unaendelea vyema kwa sasa.

Usajili huo uliamrishwa na Waziri wa Usalama wa Ndani, Fred Matiang’i mnamo Machi mwaka huu muda mfupi baada ya kuondoa marufuku ya kuvua usiku iliyodumu Lamu kwa zaidi ya miaka minane.

Marufuku ya wavuvi wa Lamu kutovua usiku ilikuwa imeamriwa na serikali ya kitaifa tangu mwaka 2011 kufuatia msururu wa uvamizi na utekaji nyara wa wavuvi na watalii baharini uliokuwa ukiendelezwa na maharamia kutoka nchini Somalia.

TZ mbioni kuokoa wavuvi wake waliokamatwa na maafisa wa Kenya

NA WINNIE ATIENO

SERIKALI ya Tanzania imeingilia kati kesi kuhusu raia wake wapatao 108 waliokamatwa na maafisa wa huduma za kulinda Pwani ya Kenya.

Serikali ya Rais John Magufuli imewahakikishia raia wake waliokuwa wakivua samaki katika Bahari Hindi sehemu ya Kenya walipozuiliwa na maafisa wa Kenya baada ya kupatikana bila vibali, kwamba watarudishwa nyumbani.

Wavuvi hao walikamatwa baada ya vyombo vyao 23 vya uvuvi kupatikana Kilifi, Wesa, Watamu, Ngomeni, Malindi, Uyombo, Mayungu na eneo la Kipini mnamo Ijumaa.

Wavuvi hao aidha walisema walipatikana humu nchini baada ya kusombwa na mawimbi makali kufuatia baridi ya kusi.

Lakini halmashauri ya huduma za kulinda bahari ya Kenya ilisema baadhi ya wavuvi hao hawakuwa na vibali.

“Ninataka kuwashukuru wavuvi wa humu nchini na serikali ya kaunti ya Kilifi kwa kuwaokoa wavuvi wenzao wa Tanzania ambao walijipata humu nchini kufuatia hali mbaya ya hewa huku mvua ikiendelea kunyesha sehemu ya Pwani,” alisema afisa wa Balozi wa Tanzania nchini, Bw Athman Haji.

Bw Haji ambaye aliwatembelea raia hao siku ya Jumamosi alisema watasafirishwa nchini Tanzania lakini vyombo vyao vya uvuvi vitsalia humu nchini mpka hali ya anga itakapo badilika.

“Tutaangalia hali zao kabla ya kuwasafirisha Tanzania ambako mnasubiriwa, lakini vyombo vyenu vitabakia sababu ya hali ya anga bado ni mbaya, mtakapopata stakabadhi zinazohitajika mtarudi kuzichukua,” akasema Bw Haji alisema.

Jumamosi, Luteni Kamanda wa KCGS Glen Majanga alisema walipokea habari kuhusu boti 23 kutoka Pemba na watu 108 ndani mwao wakiyumbayumba sehemu ya fuo za Kenya upande wa Kilifi kufuatia hali mbaya ya anga.

Wavuvi 24 wa Kenya wabambwa na polisi UG

Na George Odiwuor

WAVUVI 24 kutoka Kenya wanazuiliwa nchini Uganda baada ya kukamatwa kwa madai ya kukiuka sheria za uvuvi wakiendesha shughuli zao katika Ziwa Victoria Jumatano usiku.

Wavuvi hao walikamatwa na maafisa wa usalama kutoka Uganda ambao walikuwa wakiendesha doria katika ziwa hilo.

Maafisa hao kutoka Kisiwa cha Homa nchini Uganda pia walitwaa vifaa vya uvuvi vya Wakenya hao (vikiwemo nyavu na boti nane).

Wale waliokamatwa wanatoka maeneobunge ya Suba Kaskazini na Suba Kusini, katika Kaunti ya Homa Bay.

Walidaiwa kuwakamata wavuvi 21 kutoka fuo za Sare na Nyandiwa katika eneo bunge la Suba Kusini kabla ya kuwakamata wengine watatu katika Kisiwa cha Remba kilichoko eneo bunge la Suba Kaskazini.

Wavuvi kutoka Sare na Nyandiwa walikuwa wakiendesha maboti saa ilhali wale kutoka Remba walikuwa wakihudumu katika boti moja.

Mwenyekiti wa Shirika la Usimamizi wa Fuo katika Kaunti ya Homa Bay Edward Oremo alisema thamani ya vifaa vya uvuvi ambavyo vinazuiliwa nchini Uganda haijulikani.

Wavuvi wavua mabomu 3 badala ya samaki

Na GEORGE ODIWUOR

HALI ya taharuki imekumba wakazi katika ufukwe wa Kiumba, Kisiwani Rusinga, Homa Bay baada ya wavuvi kunasa mabomu matatu yanayosadikiwa kuachwa na wakoloni katika nyavu zao.

Wavuvi hao walikuwa wakivua samaki ndani ya Ziwa Victoria kama ilivyo kawaida yao. Badala yake, nyavu zao zilinasa mabomu.

Mabomu hayo yaliyochakaa kwa kutu, yanaaminika kutupwa ndani ya Ziwa Victoria na wakoloni wakati wa vita.

Mabomu hayo yalikuwa ndani ya kijisanduku kilichotengenezwa kwa mbao.

Mwenyekiti wa Kamati ya Usimamizi wa Ufuo (BMU) ya Kiumba, Samuel Odira alisema wavuvi hao waliwafahamisha maafisa wa usalama ambao waliwasili na kubeba mabomu hayo hadi ufuoni.

Afisa Mkuu wa Idara ya Ujasusi wa Jinai (DCI) wa Homa Bay, Daniel Wachira alisema amewasiliana na wataalamu wa kutegua mabomu kutoka Kisumu ambao wanatarajiwa kukagua kwa makini silaha hizo. Wataalamu hao watachunguza ikiwa mabomu hayo yangali na uwezo wa kulipuka.

 

Kutumia kondomu kukinga simu ni hatari, wavuvi waonywa

Na WINNIE ATIENO

WATAALAMU wa kiafya Mombasa Jumanne walionya wavuvi dhidi ya kutumia mipira ya kondomu kuzuia simu zao kuingia maji wanapozama baharini katika shughuli za uvuvi katika Bahari Hindi.

Aidha wavuvi hao huanza kwa kuosha au kupanguza kondomu hizo ili kuondoa mafuta kisha wanaingiza simu zao na kufunga fungo kila wanapoenda kuvua.

Wanapozama huwa wanatoa simu zao na kupiga kwa wenzao waende wawaokoe.

Juli tarehe 9, wavuvi wanne walipotea baharini na wengine wawili kuokolewa baada ya boti lao kuzama katika bahari hindi huko Mombasa.

“Ni mpira wa kondomu ambayo ilituokoa, ilikuwa saa tano za usiku ambapo boti letu lilizama tukawapigia wenzetu kwa kutumia simu ambayo tulikuwa tumeivisha kondomu. Boti ilikuja kutuokoa lakini sababu ilikuwa haina taa alishindwa kutupata,” akasema Bw Jaffary.

Mshauri wa nyanjani Karisa David ambaye amepeana huduma za HIV kwa zaidi ya makundi 14 ya uvuvi huko Mombasa alionya dhidi ya matumizi mabovu ya kondomu. “Inatumiwa kujikinga dhidi ya magonjwa ya zinaa wala si kwa simu. Mipira ambayo ni raba ni hatari kwenye mazingira ya bahari hata kwa samaki,” akaonya.

Alisema ni changamoto na itabidi wakabiliane nayo kwa kuwapa nasaha wavuvi hao.

Baraza la kitaifa la kudhibiti maambukizi ya ukimwi (NACC) nao walitoa ilani kwa utumizi mbovu wa kondomu.

Mshirikishi wa baraza hilo, Julius Koome alisema hulka hiyo inafaa kukomeshwa kupitia mdahalo.

Lakini wavuvi hao walisema watabadilisha endapo watapewa njia mbadala ya kuwaokoa kwenye hatari baharini.

Mei tarehe 11, Jaffary na wenzake wanne walienda kuvua eneo la Shelly Beach ambapo boti yao ilizama baada ya kusombwa na mawimbi makali.

“Tuliogelea kwa dakika chache kabla ya mwenzetu ambaye alikuwa amevisha simu kondomu kupiga simu na tukaja kuokolewa. Hii ni baadhi ya mikasa ambayo ilitupa moyo zaidi kuendelea kutumia mipira ya kondomu kwenye shughuli zetu,” akasema.

Kwenye mahojiano huko Nyali Beach, wavuvi hao walisema wakiongozwa na Bw Ali Kibwana ambaye ametumia mbinu hiyo kwa karibu mwaka mzima sasa.

Huwa anachukua kondomu hizo zinazopeanwa bure na serikali katika vituo vya afya huko Mombasa.

Kwa siku wavuvi 50 hutumia kondomu 50 ‘kuokoa’ simu zao ili zisiharibike kwenye maji wanapovua.

“Tungekuwa na njia mbadala tungetumia, maanake tunakabiliana na unyanyapaa sababu ya matumizi ya kondomu wengi wakidhania sisi ni washerati lakini hatuna budi,” akasema.

Mvuvi huyo ambaye amvua kwa zaidi ya miaka 10 alisema mpira wa kondomu huwasaidia wakati bahari inapochafuka na kunakuw ana mawimbi makali inayoangusha boti zao na wanazama.

Alisema kama si kodomu wangekuwa wameshakufa maji walipozama.

Mchujo mpya kwa wavuvi 4000 kabla ya kufidiwa na LAPSSET

NA KALUME KAZUNGU

WAVUVI zaidi ya 4000 walioathiriwa na ujenzi wa mradi wa bandari mpya ya Lamu (LAPSSET) sasa watalazimika kupitia upya mchujo kabla ya kuidhinishwa kupokea fidia kutoka kwa serikali.

Akizungumza na wanahabari muda mfupi baada ya kukamilisha shughuli ya kukusanya deta kuhusiana na wavuvi walioathiriwa na mradi wa LAPSSET eneo la Lamu Jumatatu, Afisa Msimamizi wa Masuala ya Uvuvi Kaunti ya Lamu, Simon Komu, alisema shughuli ya ukaguzi na kuidhinishwa upya kwa wavuvi husika inalenga kuwatambua wavuvi halisi na pia kufutilia mbali wavuvi feki ambao wamekuwa mstari wa mbele kudai fidia kutoka kwa serikali.

Bw Komu alisema shughuli hiyo itafanywa kwa njia ya wazi, haki na uwajibikaji na kwamba orodha itakayoafikiwa ni ile ya waathiriwa halisi wa mradi huo.

Afisa wa Masuala ya Uvuvi Lamu, Simon Komu (kushoto) akiwa na mmoja wa wazee wavuvi, Ali Msuo (katikati) na afisa wa kamati ya Lapsset inayoshughulikia fidia ya wavuvi Muthoni Marubu katika ukumbi wa hoteli ya Mwana Arafa mjini Lamu. Picha/ Kalume Kazungu

Alisema shughuli hiyo itahusisha kikamilifu jamii ya Lamu hasa wavuvi wenyewe pamoja na viongozi wao na kwamba anaamini orodha itakayoafikiwa itakuwa halali.

Alisema mara nyingi kumeshuhudiwa mtindo wa watu ambao hawajaathiriwa kwa njia yoyote na miradi ya kitaifa hapa nchini lakini kwa njia moja au nyingine wameweza kupenya na kupokea mgao wa fidia wasiostahili.

Alisema ukaguzi na uidhinishaji upya wa wavuvi unaolengwa utazuia visa kama hivyo.

“Tayari tumekamilisha zoezi lililokuwa likiendelea la ukusanyaji wa deta ya wavuvi wote wa Lamu ambao wanadai kuathiriwa na LAPSSET. Tumepokea idadi kubwa ya wavuvi waliojitokeza kujaza fomu husika.

Hata hivyo lazima watambue kuwa hatua hiyo si mwisho. Wavuvi wote watastahili kupitia mchujo.Watakaguliwa na kuidhinishwa kabla ya kupasishwa kupokea fidia. Hii inamaanisha wavuvi ambao si halali watatemwa ilhali wale ambao ni halali wakipasishwa,” akasema Bw Komu.

Mnamo Mei 1 mwaka huu, Mahakama Kuu ya Malindi iliamuru serikali kuwalipa wavuvi 4,734 ambao wanaaminika kuathiriwa na mradi wa LAPSSET kima cha Sh 1.76 bilioni.

Bw Komu aidha alisema idadi hiyo huenda ikaongezeka au kupungua punde shughuli ya ukaguzi na uidhinishaji wa wavuvi halisi itakapokamilika katika kipindi cha juma moja lijalo.

Wavuvi watatu wahofiwa kuzama baharini

NA KALUME KAZUNGU

WAVUVI watatu hawajulikani waliko ilhali mwingine mmoja akiokolewa baada ya boti waliyokuwa wakivulia samaki kuzama baharini katika eneo la Kiwayu, Kaunti Ndogo ya Lamu Mashariki.

Wavuvi hao walikuwa wametoka kijiji cha Kizingitini kuelekea kisiwa cha Kiwayu na Ndau ili kutekeleza uvuvi kabla ya boti yao kusombwa na mawimbi makali na kuzama kwenye bahari ya kina kirefu eneo hilo la Kiwayu.

Mmoja wa wavuvi hao Omar Shali Sharif alifaulu kuogelea hadi nchi kavu eneo la Kiwayu ambapo alimpasha habari chifu wa eneo hilo kuhusiana na yaliyokuwa yametokea baharini.

Wale ambao hadi sasa hawajulikani waliko ni Athman Ali Gogo, Lali Shali na Huri Kale Shebwana.

Akithibitisha ajali hiyo Ijumaa, Kamishna wa Kaunti ya Lamu, Joseph Kanyiri alisema msako mkali unaonuiwa kuwatafuta na kuwaokoa au hata kupata miili ya watatu hao tayari unaendelea eneo hilo la tukio.

Bw Kanyiri alisema juhudi za maafisa wa polisi wanaoshughulikia masuala ya baharini wakishirikiana na wapiga mbizi wa kujitolea zinaendelea na zimekuwa zikitatizwa na upepo mkali unaovuma baharini eneo hilo la Kiwayu.

“Ni kweli. Kuna boti imezama eneo la Kiwayu. Mvuvi mmoja ameweza kuokolewa ilhali wengine watatu bado hawajulikani walipo. Msako umekuwa ukitatizwa na mawimbi makali na upepo unaoshuhudiwa kwa sasa baharini hasa eneo hilo la Kiwayu,” akasema Bw Kanyiri.

Mizigo na wasafiri wakiwa wamejazana kwenye boti kutoka kisiwa cha Lamu kuelekea Kizingitini. Wavuvi watatu hawajulikani waliko baada ya mashua yao kuzama baharini eneo la Kiwayu, Kaunti ya Lamu. Picha/ Kalume Kazungu

Aliwataka wavuvi na mabaharia wengine kuwa waangalifu na kuepuka kuendeleza shughuli zao kwenye bahari ya kina kirefu hasa msimu huu ambapo Lamu na Pwani kwa jumla imekuwa ikishuhudia upepo na mawimbi makali baharini.

Pia aliwashauri wavuvi kuhakikisha wanajiandikisha kwenye vikundi vyao vya uvuvi (BMU) hasa kila mara wanapoondoka kwenda baharini.

Tukio hilo pia limethibitishwa na Naibu Kamishna wa Lamu Mashariki, David Lusava aliyesema juhudi zinaendelezwa ili kuwapata waliotoweka baharini.

Ajali za boti zinazosababisha watu kupotea baharini na hata maafa si ngeni kaunti ya Lamu.

Mnamo Juni 1 mwaka huu, wavuvi wawili walifariki ilhali wengine watatu wakiokolewa pale mashua waliyokuwa wakitumia kuvulia iliposombwa na mawimbi makali na kuzama baharini eneo la Manda-Maweni, Kuanti ya Lamu.

Mnamo Agosti 13 mwaka jana, watu 12 wakiwemo watoto, bibi na shangazi wa mwanasiasa wa ODM, Bw Shekuwe Kahale, walifariki pale boti walimokuwa wakisafiria kutoka Kizingitini kuelekea kisiwa cha Lamu kuzidiwa na mawimbi makali na kuzama baharini katika eneo la Manda Bruno.

Juni 20 mwaka jana, watu 10 walifariki papo hapo pale mashua walimokuwa wakisafiria kutoka kisiwa cha Lamu kuelekea Ndau ilipozama baharini katika eneo la kivuko cha Mkanda.

Serikali yaamriwa kuwalipa wavuvi mabilioni

Na RICHARD MUNGUTI

MAHAKAMA Kuu imeamuru serikali iwalipe fidia ya Sh1.76 bilioni wavuvi wapatao 4,600 katika kaunti ya Lamu.

Wavuvi hao watafaidika kutokana na mradi wa ustawishaji wa Bandari ya Lamu na ujenzi wa barabara zitakazohudumia mataifa ya Sudan na Ethiopia (LAPSET).

Majaji Pauline Nyamweya, Joel Ngugi , Beatrice Jaden na John Mativo walisema Wavuvi hao wanafaa kulipwa fidia kwa sababu eneo walilokuwa  wanatumia kuvua samaki lilivurugwa.

Majaji hao waliiamuru Serikali iwalipe Wavuvi hao fidia hiyo katika muda wa mwaka mmoja kuanzia Aprili 30, 2018.

Majaji Nyamweya , Ngugi , Jaden na Mativo walisema Wavuvi hao hawafaidi tena kwa vile eneo walilotegemea kuvua samaki na kuuza kujipatia riziki sasa ndipo mradi wa LAPSET unaendelea.

“Kuchelewesha kuwalipa fidia Wavuvi fidia hii itakuwa ni ukiukaji wa haki zao na ubaguzi sawia na kuwanyima riziki yao,” walisema majaji hao wanne.

Mahakama iliamuru fidia hiyo ilipwe wakati mmoja na ufadhili wa mradi huo kama ilivyoidhinishwa katika ulipwaji fidia wa Uvuvi katika mradi huo.

Ikitoa uamuzi wa kesi iliyowasilishwa na Mvuvi Mohammed Ali Baadi ikipinga ustawishaji wa mradi huo wa LAPSET utakaogharimu Sh2.6bilioni , Mahakama ilisema maoni ya wavuvi hayakuzingatiwa kabla ya kazi kuanza katika bandari hiyo ya Lamu ambapo walikuwa wakivua Samaki wanaouza kujikimu kimaisha.

Mahakama ilisema Serikali haikuwafidia ardhi yao licha ya madhara iliyosababisha katika mazingira.

Karika kesi hiyo iliyowasilishwa mahakamani mnamo 2012 Wavuvi hao walisema uchimbaji katika bahari ya Hindi uliathiri misitu, nyasi, ufuo wa bahari ambako Kobe na Samaki huzalia.

Serikali imeagizwa itayarishe ramani ya kuhifadhi ya Kisiwa cha Lamu kilicho Makavazi ya kimataifa kama kinavyotambuliwa na shirika la UNESCO katika kipindi cha muda wa mwaka mmoja.

Wavuvi wa Kenya wavamiwa tena na polisi wa Uganda

Na KNA

WAVUVI 20 wa Kenya walivamiwa Alhamisi usiku na kunyang’anywa taa zao zinazokadiriwa kuwa za thamani ya Sh70,000 na maafisa wa usalama wa Uganda katika Ziwa Victoria.

Wavuvi hao kutoka ufuo wa Kinda, kaunti ndogo ya Suba Kusini walishikwa walipoenda kuvua Omena.

Mwanachama wa kamati simamizi ya ufuo huo wa Kinda, Bw Boni Sidika alisema tukio hilo lilifanyika wakati maafisa watatu wa usalama ambao walikuwa na bunduki walivamia boti tano zilizokuwa zimebeba wavuvi wanne kila moja.

Alisema wavuvi hao waliumizwa walipojaribu kujitetea kwa kueleza kuwa walikuwa wakivua katika maji ya Kenya.

Bw Wycliffe Aila, mmoja wa wamiliki wa boti hizo na taa, alisema maafisa hao walijaribu kwanza kuchukua taa za kuvua lakini wavuvi walipokataa waliwapiga.

“Waliwaumiza wavuvi kwa kutumia mbao baada ya wavuvi hao kukataa kuhangaishwa. Wavuvi hao walijeruhiwa sehemu kadha mwilini,” Bw Aila alieleza.

Alisema wavuvi hao pia walilazimishwa kutupa majini samaki waliokuwa wamevua. Wavuvi hao sasa wanataka serikali itatue mzozo wa mipaka ya ziwa hilo kati ya Kenya na Uganda.

“Tunasihi serikali itafute suluhisho la kudumu kwa mizozo inayohusu mpaka kati ya Kenya na Uganda,” Bw Sidika alisema.

OCPD wa Suba Kusini, Bw Paul Kipkorir alisema wavuvi hao hawajaandikisha taarifa kwa polisi.

“Hakuna mvuvoi ameandikisha taarifa lakini tunaulizia ili tuweze kufanya uchunguzi kuhusu tukio hilo,” alisema Bw Kipkorir.