JUHUDI za washirika wa Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna kupata chama cha United Democratic Party (UDP) kama jukwaa la kuwania urais mwaka 2027 zimepata  pigo jipya baada ya viongozi wakuu wa chama hicho kuwasilisha malalamishi rasmi kupinga mabadiliko ya uongozi na mpango wa kukibadilisha rangi.

Mvutano huo umeibuka siku chache kabla ya Oktoba 3, tarehe ambayo washirika wa Sifuna wanatarajiwa kutangaza rasmi chama atakachotumia katika safari yake ya kuwania urais.

Malalamishi mawili yaliyowasilishwa kwa Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Kisiasa (ORPP) Septemba 28 sasa yameibua maswali mazito kuhusu uhalali wa hatua zinazolenga kuunda upya chama hicho kufuatia kifo cha mwanzilishi wake na aliyekuwa kiongozi wa chama, Cyrus Jirongo, mnamo Desemba 2025.

Katika malalamishi ya kwanza, Makamu Mwenyekiti wa UDP Adow Mohammed Abukar amepinga taarifa za kuteuliwa kwa Mukasa Mwambu Muliro kuwa kiongozi wa muda wa chama.

Bw Abukar amesema muundo mpya wa uongozi unaoripotiwa haujatambuliwa na viongozi waliochaguliwa kihalali katika mkutano wa mwisho wa wajumbe wa kitaifa wa chama uliofanyika Februari 24, 2022.

Ametaka Msajili wa Vyama vya Kisiasa, John Cox Lorionokou, kubaini ni chombo gani cha chama kilichotoa idhini ya uteuzi huo, kikao hicho kilifanyika lini na wapi, nani walihudhuria na ikiwa kulikuwa na idadi ya wajumbe wa kutosha kufanya maamuzi hayo.

Pia anataka msajili athibitishe kuwepo kwa kumbukumbu rasmi na azimio lililoidhinisha mabadiliko hayo ya uongozi.

Malalamishi ya pili yaliwasilishwa na mwanachama wa Baraza Kuu la Kitaifa la UDP (NEC), Manasse Kuria Kweya, ambaye pia aliwahi kuwa msaidizi binafsi wa marehemu Jirongo.

Katika barua yake, Bw Kweya anahoji hatua zinazochukuliwa kuhusiana na urithi wa uongozi wa chama, nafasi ya viongozi waliopo na mipango ya kubadilisha jina, nembo na rangi za UDP.

Kwa mujibu wa katiba ya chama hicho, Bw Kweya anasema kuwa baada ya kiongozi wa chama kufariki au kujiuzulu, mwenyekiti wa kitaifa ndiye anayepaswa kuchukua nafasi ya kaimu kiongozi wa chama hadi uchaguzi maalumu ufanyike ndani ya mwaka mmoja.

Kutokana na hilo, amehoji kwa nini mwenyekiti wa sasa wa chama hajachukua nafasi hiyo kama inavyoelekezwa wazi katika katiba.

“Kuna mwenyekiti wa kitaifa aliye madarakani. Ni muhimu kufafanuliwa ni kwa msingi gani wa kikatiba hajachukua jukumu ambalo limetajwa wazi katika kifungu husika cha katiba ya chama,” amesema.

Pingamizi hizo zinatatiza mpango uliotangazwa na Gavana wa Trans Nzoia George Natembeya wa kugeuza UDP kuwa jukwaa la kisiasa la Sifuna kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027.

Baada ya kifo cha Jirongo katika ajali ya barabarani kwenye eneo la Karai katika barabara kuu ya Nairobi-Nakuru, chama hicho kimekuwa kikivutia  wanasiasa wanaotafuta vyama vilivyosajiliwa tayari kutumia katika uchaguzi ujao.

Bw Kweya anasema mabadiliko ya uongozi hayawezi kufanywa kwa kuwateua viongozi wapya bila kufuata masharti ya katiba ya chama. Pia amehoji hatma ya aliyekuwa Naibu Mwenyekiti wa Taifa, akitaka kufahamishwa ikiwa alijiuzulu, aliondolewa au nafasi hiyo ilitangazwa wazi kwa njia halali.

Mbali na mzozo wa uongozi, malalamishi hayo pia yanapinga mpango wa kubadilisha jina, nembo na rangi za UDP.

Kweya anataka ushahidi kwamba Baraza Kuu la Kitaifa la chama lilijadili na kuidhinisha mabadiliko hayo kwa mujibu wa taratibu zote zinazotakiwa. Anahitaji maelezo kuhusu tarehe ya kikao, ajenda, waliohudhuria, idadi yao, mijadala iliyofanyika na azimio rasmi lililopitishwa.

Kwa mujibu wa Sheria ya Vyama vya Kisiasa, chama kilichosajiliwa kikitaka kubadilisha jina, katiba, viongozi, nembo au rangi, lazima kimjulishe msajili ambaye naye anatakiwa kuchapisha taarifa hiyo katika Gazeti Rasmi la Serikali na vyombo vya habari vya kitaifa.

Wakati hayo yakijiri, washirika wa Sifuna wamekuwa wakitafuta kwa muda chama kitakachotumika katika kampeni zake za urais. Hapo awali walijaribu kubadilisha jina la UDP kuwa Ukombozi People’s Party, lakini Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Kisiasa ilikataa ombi hilo kwa maelezo kuwa jina hilo linafanana na lile la The Ukombozi Alliance inayohusishwa na kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka.

Kukataliwa kwa ombi hilo kulilazimisha kundi la Sifuna kutafuta mbinu mbadala. Hata hivyo, kiongozi mmoja wa timu yake amenukuliwa akisema kuwa seneta huyo bado hajafichua chama atakachotumia na kwamba ndiye atakayetangaza mwenyewe wakati ufaao.

Wakati huo huo, vuguvugu la Linda Mwananchi tayari limemuidhinisha Sifuna kuwa mgombea wake wa urais. Uamuzi huo ulifikiwa katika mkutano uliowahusisha viongozi kadhaa akiwemo Natembeya, Seneta wa Vihiga Godfrey Osotsi, Seneta wa Kakamega Boni Khalwale, Seneta wa Kisii Richard Onyonka, Mbunge wa Embakasi Mashariki Babu Owino na Mbunge wa Suba Kusini Caroli Omondi.

Hata hivyo, Gavana wa Siaya James Orengo hakuhudhuria mkutano huo na hapo awali alikuwa amesisitiza kuwa wanaotaka kugombea urais wanapaswa kupitia mchakato wa wazi wa uteuzi badala ya mmoja wao kupitishwa moja kwa moja.

Sasa macho yote yanaelekezwa kwa Msajili wa Vyama vya Kisiasa ambaye atalazimika kuamua ikiwa mabadiliko yanayopendekezwa ndani ya UDP yanafuata katiba ya chama na sheria za nchi.

Uamuzi huo unaweza kuwa muhimu kwa mustakabali wa kampeni za Sifuna. Ikiwa washirika wake watafanikiwa kudhibiti mifumo ya kikatiba ya UDP, chama hicho kinaweza kuwa jukwaa lake la urais mwaka 2027. Lakini ikiwa viongozi wanaopinga hatua hizo watashikilia usukani wa chama, basi Sifuna atalazimika kutafuta chama kingine au kuanzisha mkondo mpya wa kisiasa.