Sheria ya Ndoa ya Kenya inaweka mipaka kwa mtu aliye kwenye ndoa ya mke mmoja kuingia katika ndoa nyingine, huku ikiorodhesha uhusiano wa kifamilia unaokatazwa kufunga ndoa.

Je, mtu anaweza kuoa au kuolewa tena wakati ndoa yake ya kwanza bado ipo kisheria? Jibu linategemea aina ya ndoa aliyo nayo, kwa mujibu wa Sheria ya Ndoa ya Kenya ya mwaka 2014.

Sheria hiyo inaweka wazi kuwa mtu aliye katika ndoa ya mke mmoja haruhusiwi kufunga ndoa nyingine wakati ndoa ya kwanza bado ipo.

Hii ina maana kuwa mtu hawezi kuingia katika ndoa nyingine kwa sababu tu ameachana na  mke au mume wake, wameishi kando kwa muda mrefu au hawazungumzi tena. Mambo hayo pekee hayamalizi ndoa kisheria.

Kwa mujibu wa kifungu cha 9 cha Sheria ya Ndoa, mtu aliye katika ndoa ya mke mmoja haruhusiwi kufunga ndoa nyingine. Vilevile, mtu aliye katika ndoa ya wake wengi au ndoa inayoweza kuruhusu wake wengi haruhusiwi kuingia katika ndoa nyingine ya mke mmoja.

Hata hivyo, kifungu hicho kinaanza kwa kurejelea kifungu cha 8, kinachopaswa kuzingatiwa katika kuelewa masharti yanayotumika kwa aina tofauti za ndoa.

Hivyo, mtu anayefikiria kuoa au kuolewa tena anapaswa kwanza kuhakikisha hali ya ndoa yake ya sasa imeamuliwa kisheria badala ya kutegemea hisia au makubaliano ya mdomo pekee.

Mbali na kuzuia mtu kuingia katika ndoa nyingine kinyume cha sheria, Sheria ya Ndoa inaeleza pia mahusiano ya kifamilia ambayo watu hawaruhusiwi kufunga ndoa.

Kifungu cha 10 kinakataza ndoa kati ya mtu na babu au nyanya yake, mzazi, mtoto, mjukuu, dada, kaka, binamu, shangazi, mjomba, dada au kaka wa mzazi, mpwa na baadhi ya ndugu wengine waliotajwa katika sheria hiyo.

Marufuku hiyo pia inahusu uhusiano fulani wa kifamilia kupitia mwenzi wa ndoa au mwenzi wa zamani. Kwa mfano, mtu haruhusiwi kufunga ndoa na babu au nyanya, mzazi, mtoto au mjukuu wa mwenzi wake au mwenzi wa zamani.

Sheria hiyo inakataza pia ndoa kati ya mtu na mtu aliyemlea kwa njia ya kuasili, au mtu aliyemuasili, pamoja na mahusiano mengine ambayo mila husika zinakataza ndoa.

Muhimu zaidi, kifungu hicho kinaeleza kuwa uhusiano wa damu wa upande mmoja, kama kuwa na mzazi mmoja wa pamoja, pia unaweza kuzuia ndoa.

Hata hivyo, sheria inaweka tofauti kuhusu ndoa kati ya binamu kwa watu wanaofuata dini ya Kiislamu. Marufuku ya ndoa kati ya binamu iliyotajwa katika kifungu hicho haiwahusu wanaofuata imani ya Kiislamu.

Kwa hivyo, kabla ya kufunga ndoa, ni muhimu kwa wanandoa watarajiwa kuelewa hali ya ndoa zao za awali na uhusiano wao wa kifamilia. Kushauriana na mtaalamu wa sheria kunaweza kusaidia kuzuia migogoro na kuhakikisha ndoa inayokusudiwa inakidhi matakwa ya sheria.

Kwa ujumla, Sheria ya Ndoa inalenga kuweka utaratibu unaotambulika kisheria kuhusu ndoa na kuzuia ndoa zinazokatazwa. Mtu anayepanga kuanza maisha mapya ya ndoa anapaswa kuhakikisha kuwa hakuna kizuizi cha kisheria kinachoweza kufanya hatua hiyo iwe batili.