WANASIASA wanaowania urais mwaka wa 2027 wanakabiliwa na changamoto kubwa katika ngome zao, huku wapinzani katika maeneo wanakotoka wakitishia kuvuruga ushawishi wao kabla hata hawajaanza kampeni za kitaifa.

Kutoka Mlima Kenya, Ukambani, Magharibi, Gusii hadi Bonde la Ufa, viongozi wanaotaka kuingia Ikulu wanapambana na wanasiasa wenzao wanaotaka kuwa na usemi katika maamuzi ya kisiasa ya maeneo hayo.

Hali hii inazua swali kuu: Je, wanasiasa wanaweza kujenga miungano ya kitaifa ya kumng’oa Rais William Ruto bila kwanza kuhakikisha kuwa wanaungwa mkono kikamilifu katika ngome zao za kisiasa?

Kwa Naibu wa Rais wa zamani Rigathi Gachagua, mtihani mgumu ni kudumisha ushawishi wake Mlima Kenya, eneo ambalo kura zake zilimsaidia Rais Ruto kushinda uchaguzi wa 2022.

Kiongozi huyo wa chama cha DCP anasuka muungano wa upinzani unaohusisha Wiper ya Kalonzo Musyoka na chama cha Linda Mwananchi kinachoongozwa na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna.

Hata hivyo, mpango huo unakabiliwa na upinzani kutoka kwa wanasiasa wa Mlima Kenya ambao hawataki Gachagua ajitawaze kuwa kiongozi wao pekee.

Miongoni mwao ni Mbunge wa Kiharu Ndindi Nyoro, ambaye amekuwa akijenga upya ushawishi wake kupitia chama cha People’s Party of Kenya (PPK) na kushirikiana na viongozi kama Martha Karua wa chama cha People’s Liberation Party (PLP) na Fred Matiang’i wa Jubilee.

Viongozi wengine wenye misimamo yao ni Justin Muturi wa Democratic Party na Jimi Wanjigi wa Safina.

Gachagua pia anakabiliwa na ushindani kutoka kwa Naibu wa Rais Kithure Kindiki, ambaye anasisitiza kuwa Mlima Kenya una nafasi muhimu katika serikali ya sasa.

Katika siasa za Ukambani, Kalonzo naye anapaswa kulinda ushawishi wake katika kaunti za Machakos, Kitui na Makueni huku akijadiliana na viongozi wengine wanaotaka tiketi ya urais.

Kuingia kwa aliyekuwa Gavana wa Kitui Charity Ngilu katika mikakati ya Gachagua kumezua maswali kuhusu nafasi ya Kalonzo katika eneo hilo.

Gachagua alikutana na Ngilu nyumbani kwake Wamunyoro siku chache baada ya kukutana na Kalonzo.

Hatua hiyo imefasiriwa na baadhi ya wanasiasa kama juhudi za kutafuta uungwaji mkono katika eneo la Lower Eastern na kujenga kitovu kingine cha kisiasa iwapo mazungumzo na Kalonzo yatakwama.

Katika eneo la Magharibi mwa Kenya, Sifuna anakabiliwa na mfumo wa kisiasa uliodhibitiwa kwa muda mrefu na Mkuu wa Waziri Musalia Mudavadi, Spika wa Bunge la Kitaifa Moses Wetang’ula na Waziri wa Ushirika Wycliffe Oparanya.

Seneta huyo anapata uungwaji mkono kutoka kwa baadhi ya viongozi wa zamani na vijana wanaotaka mabadiliko ya kizazi katika uongozi wa eneo hilo.

Katika eneo la Gusii, Matiang’i anakabiliwa na ushindani kutoka kwa aliyekuwa Gavana wa Kisii James Ongwae, Gavana Simba Arati na aliyekuwa Jaji Mkuu David Maraga, ambao wote wana nguvu kisiasa eneo hilo.

Uzinduzi wa chama cha United Super Alliance Party (USAP) cha Ongwae mnamo Novemba 5 umeibua maswali kuhusu mipango yake ya kisiasa.

Ongwae amesema chama hicho kinalenga kujenga taasisi ya kitaifa inayotetea uwajibikaji na utawala jumuishi, huku wajumbe wakitarajiwa kuamua mwelekeo wake kuhusu urais kabla ya mwisho wa mwaka.

Arati naye amekuwa akipanua ushawishi wake ndani ya ODM kwa kurai wanasiasa kujiunga na chama hicho.

Pia amemhimiza Matiang’i kujiunga na ODM na serikali jumuishi, akisema upinzani hauna mwelekeo ulio wazi.

Matiang’i amepinga wazo la kundi dogo la viongozi kuamua mgombeaji wa urais wa upinzani, akisisitiza kuwa mchakato huo unapaswa kuzingatia uwezo na matakwa ya wapiga kura.

Hata Rais Ruto, licha ya kuwa madarakani, anakabiliwa na changamoto ya wapinzani wa ndani. Uhusiano wake na mwenyekiti wa Kanu Gideon Moi umeharibika baada ya makubaliano yao ya kisiasa kati yao kutibuka.

Mnamo Oktoba 2025, Moi alijiondoa katika uchaguzi mdogo wa useneta wa Baringo na kumwachia mgombeaji wa UDA Vincent Chemitei.

Anasema alitarajia serikali kutimiza ahadi za maendeleo, ajira na kuwajumuisha wataalamu wa eneo hilo katika nyadhifa mbalimbali.

Akizungumza na wazee wa jamii ya Kalenjin nyumbani kwake Kabarak mwezi uliopita, Moi alimshutumu Rais kwa kutoheshimu makubaliano hayo na kuruhusu washirika wake kumshambulia yeye na familia yake.

“Sikumtafuta Rais? Ni yeye aliyenitafuta. Mimi si mtu wa kugawanya watu. Sitaki tu kuvunja makubaliano, lakini hilo ndilo wamefanya,” alisema.

Kauli hiyo imeibua uwezekano wa Moi kutafuta mwelekeo mpya wa kisiasa, hatua inayoweza kutatiza ushawishi wa Ruto katika Bonde la Ufa.

Nyanza nayo haijakosa mivutano.

Baada ya kifo cha Raila Odinga, ODM imegawanyika katika kundi la Linda Ground, linalohusishwa na Oburu Oginga na viongozi wanaounga mkono ushirikiano na serikali, na Linda Mwananchi, linalohusishwa na James Orengo, Sifuna na Babu Owino.

Wachambuzi wanasema kuwa miungano ya kitaifa haiwezi kufanikiwa kwa kutegemea mikataba kati ya viongozi wakuu pekee.

Inahitaji pia maridhiano na viongozi wenye ushawishi katika maeneo yao.