Habari za Kitaifa

Ukaguzi waanika wanafunzi 800,000 na shule 200 hewa

Na  WINNIE ATIENO November 14th, 2026 Kusoma ni dakika: 1

Ukaguzi wa serikali katika sekta ya elimu umegundua kuwa sajili za shule za msingi zilikuwa na majina ya wanafunzi hewa wapatao 800,000 na karibu shule 200 ambazo hazipo.

Ufichuzi huo umeibua maswali kuhusu jinsi fedha za serikali za kugharamia elimu zilivyokuwa zikitolewa kwa shule bila kuthibitisha idadi halisi ya wanafunzi.

Rais William Ruto alisema ukaguzi huo wa kitaifa ulifichua udhaifu katika mifumo ya Wizara ya Elimu ya kukusanya na kuhakiki takwimu za wanafunzi.Wizara ilikuwa na mifumo mitatu tofauti ya kidijitali iliyotumiwa na wakuu wa shule, wakurugenzi wa elimu wa kaunti na maafisa wa makao makuu kuwasilisha taarifa.

Wakuu wa shule waliwasilisha idadi ya wanafunzi na maelezo ya taasisi zao, huku wakurugenzi wa elimu wakikusanya takwimu zao ili kulinganisha na kubaini tofauti. Hata hivyo, mifumo iliyotumiwa na maafisa wa mashinani haikuunganishwa, hivyo kulazimisha maafisa kulinganisha taarifa hizo kwa mikono.

Kufikia Novemba 10, 2025, shule 44,495 zilikuwa zimeidhinishwa kupokea fedha kulingana na idadi ya wanafunzi iliyothibitishwa.

Nyingine 4,555 zilipata nusu ya fedha zilizoonyesha katika rekodi za awali, huku shule 5,851 zikilipwa kulingana na idadi iliyobainika.Wakati huo, shule 1,005 za msingi na za sekondari msingi zilikuwa na taarifa zisizo sahihi au hazikuwasilisha data.

Wizara ilieleza Kamati ya Bunge kuhusu Hesabu za Umma Februari 24, 2026 kuwa, wakuu wa shule 20 walikuwa wameripotiwa kwa Tume ya Huduma za Walimu (TSC) kuchukuliwa hatua za kinidhamu, huku maafisa 28 wa elimu wakipewa barua za kueleza kwa nini wasichukuliwe hatua.

Ruto alisema serikali itahakikisha rekodi za kila mwanafunzi zinawekwa kidijitali ili fedha zimfuate mwanafunzi halisi.Hata hivyo, haijabainika ni kiasi gani cha fedha za umma kililipwa kutokana na takwimu hizo za uongo na iwapo fedha hizo zimerejeshwa.