Uozo wa kimaadili miongoni wa wabunge waanikwa

Na CHARLES WASONGA

HUKU Spika wa Bunge Justin Muturi akiahidi kuwa madai ya ufisadi yaliyoelekezewa wabunge fulani na kampuni moja ya kutengeneza mvinyo yatachunguzwa imebainika kuwa wabunge hutumia kamati zao kama majukwaa ya kujitajirisha kinyume cha sheria.

Bw Muturi amethibitisha kupokea barua kutoka kwa mwenyekiti wa kampuni ya London Distiller Kenya Ltd (LDK) Mohan Galot, akilalamika kuwa wanachama wa Kamati ya Bunge kuhusu Utekelezaji walihongwa na kampuni ya nyumba ya Erdermann Property Ltd ili wapendekeze kufungwa kwake.

Kampuni hiyo inayomiliki mtaa wa makazi ya Great Wall Garden iliyoko Athi River ilidai kuwa LDK imekuwa ikiachilia maji taka katika mto Athi na hivyo kuhatarisha maisha ya wakazi. Madai hayo yalichunguzwa na Kamati ya Bunge kuhusu Mazingira na Mali Asili ambayo ilipendekeza kampuni ya LDK ifungwe ikiwa haitasita kuachilia maji taka katika mto Athi.

Katika barua yake kwa Muturi Bw Galot anasema hivi: “Wabunge wanachama wa kamati hiyo walipokea nyumba bila malipo au kwa bei nafuu kupitia jamaa zao au kampuni ambazo wao ni wakurugenzi ili wapendekeze kufungwa kwa LDK. Tunaomba afisi yake iwachukulie hatua wanachama wa kamati hii.”

“Malalamishi yaliwasilishwa na karani wa bunge alimwandikia mlalamishi akithibitisha kupokea barua yake. Suala hilo linachunguzwa,” Bw Muturi akasema.

Lakini mwenyekiti wa Kamati hiyo Moitalel Ole Kenta alipuuzilia mbali madai hayo akisema hayana msingi wala ukweli wowote.

“Tunataka yule aliyetoa madai hayo ya kiajabu kuyafafanua na kutoa ushahidi mbele ya asasi huru ya uchunguzi.” Akasema Bw Ole Kenta ambaye ni Mbunge wa Narok Kaskazini.

Bw Ole Lenta ameutaka usimamizi wa kampuni hiyo ya kutengeneza mvinyo kufika mbele ya Spika Muturi na ushahidi unaonyesha kuwa wanachama wa kamati yake walipokea hongo.

“LDK lazima ifike mbele ya kamati na kutaja majina ya wabunge inaodai kuwa walipewa nyumba. Hatujawahi kuhongwa na tutaendelea kufanya kazi yetu. Ripoti ya Kamati ya Mazingira lazima itekelezwe,” akasema mbunge wa Narok Kaskazini.

Alimshutumu Bw Galot kwa kujaribu kuwanyamazisha wanakamati.

“Kwake yeye maisha ya Wakenya wanaoathiriwa na uharibifu wa mazingira si muhimu. Kampuni hii ilifaa kufungwa miezi sita iliyopita kama tungetekeleza mapendekezo ya ripoti ya Kamati ya Mazingira. Tulisikiza vilio vya wafanyikazi na tukaipa LDK muda wa kutekeleza mapendekezo ya wabunge,” akasema Bw Ole Kenta.

Naibu mwenyekiti wa kamati hiyo, Bw Geoffrey Osotsi alisema wanachama wamekuwa wavumilivu na watatekeleza usawa kwa pande zote husika katika mzozo huo.

Mapendekezo ya Kamati ya mazingita yaliidhinishwa na Bunge mwaka 2018 kutokana na kesi iliyowasilishwa na Erdemann Ltd na wanunuzi 3,000 wa nyumba, waliolitaka Bunge lichunguze athari za shughuli za LDK kwa mazingira.

Madai ya ufisadi dhidi ya wanachama wa kamati ya bunge kuhusu utekelezaji ni mojawapo tu ya msusuru wa madai kama hayo ambayo yameshusha hadhi ya bunge.

Wabunge wamekuwa wakikashifiwa kwa kupokea mamilioni ya fedha ili kuwakinga maafisa wa umma wanaofika mbele ya kamati zao kuchunguzwa kuhusiana na tuhuma mbalimbali za ufisadi na uhalifu wa kifedha.

Wabunge wanachama wa kamati ambazo huchunguza ripoti za Mkaguzi wa Hesabu zinazofichua visa mbalimbali vya matumizi mabaya ya fedha za umma katika asasi za serikali na serikali za kaunti wameshutumiwa kupokea hongo ili kuwalinda maafisa husika au kuandika ripoti inayowaondolea lawama.

Vile vile, kumekuwa na madai ya wabunge kuhongwa ili kutupilia mbali ripoti ya kamati za bunge zinazopendekeza maafisa fulani wakuu serikali kuchukuliwe hatua za kisheria.

Kwa mfano, mnamo 2018, Kamati ya Bunge kuhusu Hadhi na Mamlaka ya Bunge chini ya uenyekiti wa Spika Muturi ilipendekeza kuita Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) ichunguze madai kuwa wabunge walihongwa kwa hadi Sh20,000 ili watupilie mbali ripoti kuhusu sakata ya uagizaji sukari yenye sumu.

Kiongozi wa wachache bunge John Mbadi aliungama kuwa madai hayo yana mashiko akisitikisha kuwa yanashusha hadhi ya bunge kama asasi ya kulinda masilahi ya raia.

“Uvumi kwamba wabunge wamekuwa wakihongwa una mashiko. Kwa mfano, kuhusu sakata ya sukari, ilidaiwa kuwa shahidi mmoja aliwahongwa wanachama wa kamati husika kwa Sh300,000 kila mmoja. Tunaambiwa kuwa afisa mwingine aliwapa baadhi ya wabunge Sh500,000 kila mmoja ili wamtetee,” akasema Mbadi ambaye ni Mbunge wa Suba Kusini.

Wakati wa sakata hiyo Mbunge wa Kimilili Didmus Barasa alidai kuwa Mbunge Mwakilishi wa Wajir Fatuma Gedi alijaribu kumhonga kwa Sh10,000 ndani ya ukumbi wa bunge ili kumshawishi aangushe ripoti hiyo ya sakata ya uagiza sukari.

Ripoti hiyo ilipendekeza kwamba aliyekuwa Waziri wa Biashara Adan Mohamed na aliyekuwa Waziri wa Fedha Henry Rotich wachukuliwe hatua za kinidhamu kwa kuruhusu kuingizwa nchini kwa sukari yenye sumu na bila kulipiwa ushuru inayohitajika.

Mbunge Mwakilishi wa Kiambu Gathoni Wa Muchomba alitoa madai ya kiajabu kwamba baada ya wabunge wa kike walikuwa wakipokezwa hongo zao msalani.

WANDERI KAMAU: Jamii imefeli ila ijikakamue kuelekeza watoto kimaadili

Na WANDERI KAMAU

KATIKA jamii, msingi wa kizazi cha baadaye huanza kuwekwa mara tu watoto wanapozaliwa. Msingi huo unaweza kuwa mbaya au mzuri.

Unaweza kuwa wa kukifaa kizazi hicho, kukielekeza ama kukipotosha. Msingi ambao kizazi husika hulelewa nao huja kujitokeza katika siku za usoni, hasa kwenye ukubwa wacho. Ni katika kiwango hiki ambapo maadili mema, sawa na maadili mabaya hudhihirika.

Vile vile, ni kwenye ukubwani ambapo mbivu na mbichi huonekana.Natoa urejeleo huu kufuatia ongezeko la visa vya utovu wa nidhamu miongoni mwa wanafunzi, hasa kwenye shule za upili, ambavyo vimeshuhudiwa kwa majuma mawili sasa baada yao kurejea shuleni.

Visa ambavyo vimeripotiwa kwa majuma hayo ni vya kusikitisha. Ni matukio ya kuatua moyo, kuhusu ikiwa yanafanywa na wanafunzi au watu razini waliogeuka kuwa wahalifu.

Katika siku za hapo nyuma, ilikuwa nadra kusikia kisa kuhusu mwanafunzi anayemshambulia mwalimu au mlinzi hadi akamuua. Visa vya wanafunzi kuwavamia wazazi wao vilikuwa matukio ambayo hayangesikika hata kidogo.

Hata hivyo, hali imebadilika.Sababu kuu ni kuwa vizazi vya wanafunzi wa hapo awali viliongozwa na maadili. Vilizingatia miiko na miongozo ya kijamii. Vilifahamu kuhusu umuhimu wa kuwaheshimu wakubwa wao. Vilielewa kwa undani athari za kutozingatia miongozo vilivyopewa na walezi wao.

Miongoni mwa athari hizo ni laana ambazo ziliaminika kutoka kwa “miungu.”Kimsingi, lengo kuu la tahadhari hizo lilikuwa kujenga uwepo wa kizazi ambacho kingeifaa jamii baadaye.

Lengo lake pia lilikuwa kuwajenga watu ambao wangeweza kupitisha maadili hayo kwa watoto, wajukuu, vitukuu na hata vilembwekeza wao.

Matokeo ya ulezi huo mzuri ulikuwa ni uwepo wa mashujaa waliopigania uhuru wa kwanza na wa pili, wasomi maarufu, wanamichezo wa kuheshimika, waalimu waadilifu, madaktari wasio wabinafsi kati ya wanataaluma wengine wenye utu na ubinadamu.

Enzi hizo, shule zilikuwa jukwaa nzuri lililoheshimika na kila mmoja kwani kando na wanafunzi kufaidika kimasomo, zilitoa mazingira mwafaka ya kimalezi kwa wanafunzi na jamii nzima.

Wazazi walikuwa huru kumwadhibu mtoto yeyote waliyempata akikosea. Chini ya mwelekeo huo, watoto kwenye vijiji waliwaheshimu wakubwa wao kwani waliwachukulia kama wazazi waliowalea.Hata hivyo, hali ni tofauti sasa. Badala ya mahali pa hekima na maadili, shule zimegeuka kuwa ngome za maafa, umwagikaji damu na utovu wa nidhamu.

Badala ya wanafunzi kuwa kioo chema cha maadili kwa wadogo wao, wamegeuka kuwa mifano ya kuogopwa kutokana na nyendo zisizofaa. Wanaogopwa na kila mmoja katika jamii.

Wakubwa kwa wadogo na vijana kwa wazee. Hawajali wala hawabali. Hawaambiliki wala hawasemezeki. Wamejifanya ‘wajuaji’; ‘wajuaji’ wasiojua watokako wala waelekeako.Kwa mkasa huu, nawalaumu wazazi, walimu na jamii ya sasa. Nawalaumu kwa kutoweka msingi ufaao kwa wanao.

Nawalaumu kwa kuwapa uhuru ambao sisi hatukupewa.Nawalaumu kwa kutowadhihirishia kuwa njia ya maisha si rahisi. Ni ndefu na yenye kujitolea kwingi. Ili kuokoa jahazi na kizazi chetu, ni wakati turejelee kanuni za awali kuhusu ulezi mwema.

akamau@ke.nationmedia.com

BBI: Maadili kuwa funzo la lazima kuanzia nasari hadi chuoni

Na WANDERI KAMAU

MOJAWAPO ya mapendekezo ya ripoti ya Jopo la Maridhiano (BBI) ni kufundishwa kwa maadili kama somo la lazima shuleni.

Ripoti hiyo inapendekeza somo hilo lifunzwe kutoka nasari hadi chuo kikuu. Inapendekeza suala la utaifa lijumuishwe katika somo hilo kama sehemu ya tamaduni za jamii mbalimbali, hasa hatua ambazo mtu anafuata kuelekea utu uzima.

Inaeleza kuwa utekelezaji wa suala la maadili unapaswa kuwianishwa na Sura ya Sita ya Katiba kuhusu Maadili na Uwajibikaji.

Inaeleza kuwa Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) inapaswa kulenga zaidi kwenye juhudi za kuzima makosa yoyote yanayohusiana na uhalifu wa kiuchumi.

Ripoti inapendekeza kuwa suala la maadili linapaswa kuelekezwa kwa Tume ya Kitaifa ya Uwiano na Utangamano (NCIC).

Na mbali na kuwa itakuwa ikisimamia masuala ya maadili, inapendekeza NCIC kubadilishwa jina kuwa Tume ya Maadili.

Tume hiyo itakuwa chini ya Afisi ya Rais.Pendekezo lingine la ripoti ni kuwa, serikali inapaswa kuchukua hatua zitakazoimarisha utambulisho wa Kenya kwa uwiano wa tamaduni za Kiafrika.

Hili linalenga kuhakikisha kuwa Wakenya wanaridhika weusi wao.Inaeleza kuwa serikali inapaswa kuipa nguvu Wizara ya Utamaduni na Turathi za kitaifa, kinyume na sasa ambapo huwa haichukuliwi kwa uzito.

Ripoti hiyo pia inapendekeza serikali inapaswa kuondoa Sikukuu ya Kufungua Zawadi mnamo Desemba 26 kuwa Siku ya Kitaifa ya Utamaduni kwa Wakenya kusherehekea tamaduni zao na kujifunza kuhusu tamaduni mpya.

Hili pia linaweza kufanywa katika Januari 1, kila mwaka.Kando na hayo, inapendekeza Rais Uhuru Kenyatta ashinikize mikakati maalum ya kuandika rasmi Historia Maalum ya Kenya.

Uandishi huo utaongozwa na Afisi Maalum ya Mwanahistoria katika Makavazi ya Kitaifa.

MWANAMUME KAMILI: Wajibikeni kukomesha hizi tabia za kipuzi za binti zenu!

NA CHARLES OBENE

Kuna haja kuu kutambua mahali pa wazee wa hekima katika maisha ya vijana wa leo. Vijana wa leo wanahitaji mwongozo angalau kujuzwa mbivu na mbichi ya dunia hii chakaramu. Hawajui wala hawana muda kujua kwamba dunia hii ni mti mkavu dhiki kuuparamia.

Vijanajike kwa vijanadume wanahitaji nasaha ya watu wazima ili kuwapa mawazo chanya kuwapevusha na kuwatahadharisha dhidi ya kufanya mambo kama watu walioondokewa na akili.

Vijana wanahitaji elimu ya mkekani hata kabla kusukumwa kwa lazima kwenda huko maktabani. Kweli, hawa vijana wa leo sharti kusukumwa kwenda shule.

Hawajui wala hawana haja kujua umuhimu wa mtu kuelimika. Waende shule kufanya nini ilhali wanazo rununu zenye kamera? Shule ina manufaa gani kuliko picha kwenye mitandao? Ndio maana wanahitaji kusukumwa kwa lazima kwenda shule!

Wanahitaji vilevile kusukumwa kwa lazima kwenda maabadani. Nalazimika kusadiki kwamba vijana wa leo wanaishi katika dunia yao pekee.

Ndio maana sharti kuwaleta kwa lazima karibu na Muumba. Imani ya mtu ni ngao pia inayoweza kumfaa kujikinga na mishale ya tamaa na uroho. Na vijana wa leo ndio kwanza wamejua maana ya tamaa!

Alitoka wapi yule mwanafunzi aliyefumaniwa danguroni na sare za shule? Alikuwa na haja gani iliyopiku haja ya masomo akaona heri kudurusu ya dunia danguroni kuliko ya maktabani?

Wazazi wa binti huyu walilala wapi wakati mwanao akilala nje hata baada ya kujua kwamba wanafunzi walikwisha toka shule kwenda mapumzikoni?

Nawasihi kina baba kuamka walikolala na kulazia damu ya magogo. Amkeni kina baba! Mwana amekwisha toka kokani. Sasa ndio malezi yameanza! Vijanajike wa leo wamekwisha erevuka hata kabla ya nyonga kurefuka. Hakuna haja kujifanya vipofu tusioona ulimbukeni wa watoto hawa.

Wameanza kujua kwamba pembe za ndovu zina thamani! Tahadharini kabla hawajaambukizwa zinaa na kuhimilika wangali watoto. Chukueni hatua za dharura kabla mwana kubeba mwana na kuwa mzigo kwa familia na jamii.

Kina baba ndio kwanza waliofeli katika majukumu ya malezi. Vipi? Wameachia kina mama kusumbuka na kuteseka japo wanajua kwamba vijanajike wa leo werevu kuliko mama zao. Isitoshe, kina baba wenyewe wako kuko huko kutafuta na kutafuna vyao. Muda wa malezi wataupata wapi?

Tatizo kubwa ni kwamba wazazi wamewaacha vijanajike kutoga ndewe na kuremba nyuso kama kwamba wamekwisha kuwa wanawake walioradhi kuolewa.

Uso wa mwanafunzi wa shule ya upili utamfaa nini masomoni? Kwa mashungi ya nywele vijanajike wa leo wanadhani ndio kwanza wamekwisha kuwa magwiji tayari kutafuna dunia. Ukweli ni kwamba hawajui hata kufua kitambaa cha mkononi.

Ndio wao hao wanaovaa vitambaa mwilini kama njia ya kuiteka dunia. Wanaacha vifua wazi kama tumbili kwa kusudi dunia kufaidi malapulapu yao. Wanatalii miji na vijiji kuwatembelea marafiki na wafadhili badala ya kutulia chini masomoni.

Wanahudhuria kila aina ya sherehe vilabuni na nyumbani kwa majirani ilhali hawajui hata kupika sisemi kuandika meza. Mbona tuje lia ngoa wajapo kuhimilika wangali shuleni? Hatuna budi kukomesha huu mzaha wanaofanya vijanajike wa leo.

Ndio maana nawahimiza kina baba kuamka walikolazia damu. Wajibikeni kuzikomesha hizi tabia za kipuzi wanazofanya binti zenu. Kinaya ni kwamba wazazi wanalilia mustakabali wa watoto badala ya kumakinika kimalezi. Tusije sahau msingi wa tabia za mtoto ni mzazi.

Mtoto aliyefunzwa heshima na baba na mamake hawezi kamwe kujaribu ujahili na ujinga kama ule – mwana wa kike kulala danguroni na sare za shule! Siku zote hukumbuka kichapo cha mbwa kitakachomfika kwa kukaidi nyenzo nzuri.

Kina baba hawana budi kuelewa kwamba mtoto wa kike sharti kulelewa kama mtoto wa kike! Anahitaji mwongozo mwema, nasaha na mahitaji kukidhiwa angalau kumwepusha vishawishi vya dunia.

La sivyo, vijanajike hawa watazoea maisha ya ubwete – mwanamtu kutaka vya bure, tena maisha ya dezo! Ole nyinyi mnaowapa vijanajike uhuru kulala wanakotaka! Chungu kuvunjika dhiki kwa mfinyanzi. Huo ndio wajibu, tena ndio mawazo ya mwanamume kamili.

obene.amuku@gmail.com

IMANI: Si rahisi kwa dini zote kukubaliana kuhusu maadili

Na MWANGI MUIRURI

MAADILI hutajwa kama injini ambayo husukuma jamii kutenda mema na kususia maovu. Lakini kuna mjadala mkali ambao huzuka mara kwa mara ikiwa kuna ule uwiano wa kutambua yaliyo ya maadili na yasiyo.

Kasisi Mstaafu wa Kanisa Katoliki nchini Kenya, Peter Kairu anasema kuwa kuna maadili ambayo ni ya kufuatwa na wote walioumbwa, lakini kuna mengine ambayo ni ya kujadiliwa.

“Yale ambayo huongoza maisha ya binadamu, mengi huwa ni ya kufuatwa na wote walioumbwa. Kuna maadili ya kimsingi ambayo hupatikana katika amri za Mungu—kwa wale ambao huamini Mungu. Kuna mengine ambayo hufuatwa tu katika usajali wa ni wapi, ni nani na kuhusu nini,” anasema katika mahojiano na Taifa Leo Dijitali.

Anasema kuwa katika maadili ya kijamii, utapata kuwa kuna yale marufuku ya kuua.

“Lakini marufuku hayo hayafuatwi dhidi ya sheria za kuendesha jamii kwa kuwa kuna sheria za mataifa ambazo hutoa mwanya wa washukiwa sugu wa uhalifu kuuawa. Ndio sababu Kanisa Katoliki limekuwa katika mstari wambele kupinga hukumu ya kifo.

“Lakini mtu akiwa anatekeleza mauaji na kuwe na hali ya makabiliano dhidi ya mtekelezaji mauti hayo na mwaathiriwa, mtekelezaji wa mauaji aishie kulemewa na auawe, sasa hapo tutatsema maadili ya kushinikiza watu wasiuane yatakuwa yamekiukwa? Sidhani,” asema.

Anasema kuwa maadili yanaweza tu yakatajwa kuwa maadili iwapo tu kuna ule uhalisia wa mirengo inayobishana kuhusu uhalali au uharamia wa maadili wanaishi katika msimamo mmoja wa kimaisha.

“ Nasema kuwa jamii hatuna ule msimamo mmoja kuhusu lolote. Kuna wale huamini dini hii, na wengine wanafuata dini ile. Katika imani yao, wote wanajihisi kuwa na ule uhalali wa kuchukua hili na kuligeuza kuwa maadili ya kufuatwa.

“Katika ule utengano wa kiimani, utapata kuwa kunao watafuata hili na walitaje kuwa la maadili, wengine walipinge wakisema si la maadili. Kila kitu duniani ni cha kujadiliwa,” asema.

Anasema kuwa kwa Wakiristo, maadili yametolewa mwongozo katika zile Amri Kumi na maandiko ya kufafanua imani yao ndanki ya Bibilia.

‘Lakini usisahahu kuwa sio Wakiristo tu ambao wako katika ibada. Kuna dini nyingi na hata kunao ambao hata hawaamini dini. Na maadili mengine hukataa ubaguzi na utengano.

“Unaona hali kanganya hapa ambapo unatakiwa ushikilie maadili yako ambayo wewe huona ni ya haki lakini walio na maoni mengine kuhusu maadili hayo yako wapewe fursa ya kujihisi wakiwa bado na uhalali wa kimaoni kwa kuwa hawafai kutengwa au kubaguliwa?” ahoji.

Askofu Kairu anasema kuwa “wewe unafaa kufuata yako katika imani yako kwa kuwa kwa ujumla hata hakuna aliye na jibu la uhalali wa maadili na ndiyo sababu katika hukumu ya mwisho, Mungu kwa waaminiao ndiye atatuhukumu. Ndiye atatoa jibu. Na kwa hili pia kuna ugumu wa hali kwa kuwa, jibu hilo litatolewa kwa mtu binafsi wala sio kwa jumuia ya watu. Maadili ndani ya imani ni suala fiche,” asema.

Mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Havard, Marc Hauser anasema kuwa unaporejelea maadili, unafaa utenganishe kama unajihusisha na mjadala wa Kisayansi, wa Kiimani au wa kijamii. Anasema kuwa hakuna uwiano utawahi kupatikana katika mjadala wa maadili kuwa na ule uwiano kwa wote.

“Wanasayansi watakupa sababu ya kuavya mimba, walio katika dini watapinga lakini mara kwa mara uwaone wakikubali kwa msingi wa kuokoa maisha nao wale walio katika jamii wakichukulia uavyaji mimba kwa imani ya kibinafsi. Hakuna aliye na ufunguo halisi kuhusu maadili ni nini,” asema.

Bw Julius Kabeu ambaye ni mwalimu katika somo la dini ya Kikiristo anasema kuwa “maadili ni imani. Maadili ni hilo wewe huamini.”

Anasema kuwa ikiwa huoni hili ni la kukufaa maishani, achana nalo.

“Ukiona linakufaa, kumbatia. Lakini hakuna yeyote aliye na uwezo wa kukwambia kuwa hili hufuatwa na wote kama maadili. Ya kwenu ni ya kwenu, ya kwetu ni ya kwetu. Jibu tutapata katika hukumu ya kimaisha.”

MAADILI: Babu Owino na Jaguar waomba msamaha kwa kulimana bungeni

Na CHARLES WASONGA

MBUNGE wa Embakasi Mashariki Babu Owino na mwenzake wa Starehe Charles Njagua (Jaguar) Alhamisi waliomba msamaha hadharani mbele ya wenzao bungeni kwa kupigana ndani ya majengo ya bunge mapema mwaka 2018.

Katika kikao kilichoongozwa na Naibu Spika Moses Cheboi wawili hao walishurutishwa kuomba msamaha kutokana na kitendo hicho ambacho kilisemekana kushusha heshima na hadhi ya asasi hiyo.

Hii ni kwa mujibu wa pendekezo kwenye ripoti ya Kamati ya Mamlaka na Hadhi iliyochunguza tukio hilo na kuwasilisha ripoti yake bunge mnamo Jumanne.

Kamati hiyo inayoongozwa na Spika Justin Muturi pia ilibaini kuwa vitendo vya wabunge hao vijana vilikwenda kinyume na hadhi ya bunge na wanaweza kuadhibiwa kwa mujibu wa Sehemu ya 41 ya Sheria ya Uongozi na Maadili na Sehemu ya 17 (3) ya Sheria ya Mamlaka na Hadhi ya Bunge.

“Kwa mujibu wa Sheria ya Mamlaka na Hadhi ya Bunge, 2017 Mheshimiwa Paul Ongili Owino na Mheshimiw Charles Kanyi Njagua wanaamuriwa kuomba msamaha kwa bunge na wabunge kwa kushiriki vitendo ambavyo vilishusha hadhi na heshima ya bunge la kitaifa na wanachama wake,” ikasema ripoti hiyo iliyowasilishwa bunge na Mbunge wa Limuru Peter Mwathi.

Akichangia mjadala kuhusu ripoti hiyo kiongozi wa wengi Aden Duale alisema wawili ha walivunja sheria ya mamlaka na hadhi ya bunge kwa kupigana ndani ya majengo ya bunge. “Hatutaruhusi viongozi vijana kulikoseshea heshima bunge hili,” akasema.

“Mkiendelea kudhihirisha tabia mbaya, tutawafurusha kutoka vyama vyetu. Najua mna wafuasi wengi- Njagua ni mwanamuziki mashuhuri lakini Babu Owino anafaa kufahamu kuwa aliacha siasa za chuo kikuu na sasa yeye ni Mbunge,” akasema Bw Duale.

Akichangia mjadala huo, kiongozi wa wachache John Mbadi aliuliza ni kwa nini mwenzake Millie Odhiambo (Suba Kaskazini) alidhulumiwa mnamo bunge 2015 lakini suala hilo halikuwasilishwa mbele ya Kamati ya Mamlaka na Hadhi ya Bunge.

Mbadi ambaye ni Mbunge wa Suba Kusini alisema Bi Odhiambo alicharazwa na kuvuliwa nguo na wabunge wa Jubilee fujo zilipozuka bunge wakati wa kujadiliwa kwa Mswada tata wa Marekebisho ya Sheria za Usalama, lakini kisa hicho hakijawahi kuchunguzwa.

“Bunge hilo linapasa kuonekana kama ambayo haipendelei yeyote linaposhughulikia kesi za utovu wa nidhamu, heshima na hadhi miongoni mwa wabunge. Kesi ya dadangu Millie haikushughulikiwa na bunge hili ilhali alishambuliwa n ahata kudhulumiwa kimapenzi na mmoja wetu hapa. Huku tukiwasuta Owino na Njagua, sharti bunge hili pia lishughulikie kesi zingine za dhuluma. Au ni kwa sababu Millie ni mwanamke?” akauliza Bw Mbadi.

Naibu Spika Bw Cheboi alimwonya Mbadi dhidi ya kuelekeza mjadala katika mkondo wa kutetea Bi Odhiambo bali ajikite katika ripoti kuhusu Mbw Owino na Njagua.

Katika mchango wake, Bi Odhiambo aliunga mkono mapendekezo ya ripoti hiyo lakini alilikumbusha bunge kuwa waliodhulumu pia wanafaa kuadhibiwa kwa mujibu wa sheria.

Mbunge aliyedai kumshambulia Bi Odhiambo ni Mbunge wa Gatundu Kusini Moses Kuria fujo zilipotanda bungeni huku wabunge wa uliokuwa mrengo wa Cord wakipinga mswada huo.

Huku akiwaomba wabunge wenzake msamaha Bw Owino alikana madai kuwa alimzaba kofi Bw Njagua.

Akasema: “Mheshimiwa Spika, sio kweli kwamba nilimzaba kofi Mhe Njagua. Kilichofnyika ni kuwa shavu lake liligusana na mkono wangu”

Hata hivyo, Bw Cheboi alimtaka kuomba msamaha kwa njia ya “heshima” pasina kuingiza mzaha katika suala hilo lenye uzito. Mbunge huyo wa Embakasi Mashariki hatimaye alisalimu.

Naye Bw Njagua akasema: “Waheshima wenzangu nawaomba msamaha kwa yale yalitendeka siku hiyo. Babu na rafiki yangu na tutaendelea kuheshimiana huku tukishirikiana kuboresha maisha ya wakazi wa Nairobi.”

Makanisa yataka serikali izime ‘Samantha’

Kinyago cha wanaume kujiburudisha kimapenzi almaarufu ‘Samantha’. Makanisa yameitaka serikali kuzima biashara hii. Picha/ Hisani

 

Na MWANGI MUIRURI

Kwa muhtasari:

  • Askofu Hillary Mugo aitaka serikali kukomesha biashara ya ‘Samantha’
  • Makanisa yamtaka waziri wa Usalama wa Ndani, Dkt Fred Matiang’i ajumuishe misako dhidi ya vinyago hivyo
  • Tamadauni za kizungu zakataliwa nchini

MUUNGANO wa Wakristo ukanda wa Mlima Kenya, unaitaka serikali iunde sheria ya kupiga marufuku utumizi wa vinyago vya mahaba hapa nchini, hasa muundo wa ‘Samantha’.

Unasema utumizi wa vinyago hivyo ni upotovu wa kimaadili na hali inayoashiria uabudu wa shetani.

Mwenyekiti wao, Askofu Hillary Mugo, muungano huo ulisema Jumamosi kwamba serikali hadi sasa inaonekana kuchukulia mwelekeo huo wa kuunda vinyago hivyo na kuvisambaza mashinani kama njia moja ya kibiashara.

Akiongea Mjini Murang’a, askofu huyo alisema kuwa hadi sasa vinyago hivyo vimepenya mashinani na ambapo majumba spesheli ya kuburudika mahaba yanapokea wateja wa kushiriki mahaba kwa malipo na vinyago hivyo.

“Niko na ushahidi kuwa katika mitaa ya Githunguri katika Kaunti ya Kiambu, Nyeri, Murang’a na Kirinyaga kuna ‘Samantha’ hao. Wazee kwa vijana wanajumuika kulipa ada ili washiriki mahaba na hilo ni suala la kishetani,” akateta.

Alisema kuwa serikali isiyowajibikia masuala ya kimaadili na kuwahimiza watu wake wafuate mkondo uliowekwa na tamaduni za kijamii na maandiko matakatifu kuhusu ndoa na mahaba ni mshirika wa ushetani.

‘Uzungu’

“Tulianza na kuletewa ‘Uzungu’ wa ndoa za jinsia moja pamoja na biashara ya ukahaba ndani ya mpangilio huo potovu. Tukawa na vinyago vya kuridhisha wanawake kimahaba na tena tukawa na watoto wetu wa kike wakisajiliwa katika mitandao ya biashara ya ngono na wanyama. Sasa tumeletewa Samantha na serikali haijaongea kupinga kwa kuwa hatutarajii iunge mkono,” akasema.

Askofu Mugo alimtaka waziri wa Usalama wa Ndani, Dkt Fred Matiang’i ajumuishe misako dhidi ya vinyago hivyo sambamba na magenge haramu na pia mitambo ya kamari katika amri zake za misako.

Aidha, ameitaka serikali izindue mpango maalum wa kutoa imani ya kimaisha kwa vijana wa taifa hili “ambao wameishiwa na uvumilivu dhidi ya mahangaiko ya kimaisha kiasi kwamba kujituliza, badala ya wakimbizane na ya kuwafaa maishani, wanafuatana na yale ya kuwaangamiza.”

Alisema kuwa misukosuko ndani ya ndoa inhayoshuhudiwa kwa sasa imetokana na kuishiwa na imani hiyo kwa maisha kiasi kwamba “sasa kuepuka mahangaiko, kuna mauaji, ulevi kiholela, utumizi wa mihadarati na sasa kujituliza hisia za mahaba na vinyago.”