TUME Huru ya Uchaguzi na Mipaka Nchini (IEBC) inapanga kuongeza zaidi ya vituo 9,000 vya kupigia kura kabla ya uchaguzi mkuu wa Agosti 10, 2027.

Kwa sasa pendekezo la IEBC la kuongeza idadi ya wapigakura katika kila kituo kutoka 700 hadi 1,000 linakabiliwa na upinzani katika Bunge la Kitaifa.

Stakabadhi rasmi ya IEBC iliyowasilishwa bungeni inaonyesha kuwa vituo vya kupigia kura vinatarajiwa kuongezeka kutoka 46,229 vilivyotumika katika uchaguzi wa 2022 hadi 55,393.

Hii inatokana na lengo la tume kusajili wapigakura wapya milioni 6.3 kabla ya uchaguzi ujao.

Hata hivyo, wabunge wanapinga pendekezo la kuongeza idadi ya wapigakura kwa kila kituo, wakitaka idadi ya sasa ya wapigakura 700 idumishwe.

Pendekezo hilo katika Mswada wa Marekebisho ya Sheria ya Uchaguzi wa 2024 liliidhinishwa na Seneti mnamo Disemba 2024, lakini limekumbana na upinzani katika Bunge la Kitaifa.

IEBC inakadiria kuhitaji vifaa 59,959 vya kielektroniki vya Kiems kwa shughuli za uchaguzi, vikiwemo vifaa 3,959 vitakavyotengwa kwa mafunzo ya maafisa wa uchaguzi katika maeneobunge.

Mwenyekiti wa IEBC, Erastus Ethekon, alisema maeneo ya vituo vipya yataamuliwa baada ya zoezi la usajili wa wapigakura kukamilika.

“Vituo vipya vitaanzishwa katika maeneo ambako vituo vya sasa vya kupigia kura na usajili wa wapigakura vinazidi wapigakura 700,” akasema Bw Ethekon, akiongeza kuwa umbali na haja ya kusongeza vituo karibu na wapigakura pia zitazingatiwa.

Kifungu cha 38A cha Sheria ya Uchaguzi kinaeleza kuwa idadi ya wapigakura katika kila kituo haipaswi kuzidi 700 ili kuhakikisha uchaguzi unaendeshwa kwa njia huru.

Hata hivyo, Kamati ya Haki na Masuala ya Sheria ya Bunge la Kitaifa inapinga pendekezo la kuongeza idadi hiyo.

“Mimi lazima nikiri kuwa tuna tatizo kidogo kuhusu kifungu hiki na vifungu vingine. Tutapendekeza marekebisho wakati mswada huu utakapowasilishwa kusomwa kwa mara ya tatu,” akasema Mbunge wa Tharaka George Murugara, ambaye ni mwenyekiti wa kamati hiyo.

Bw Ethekon alisema tume itahifadhi sajili ya sasa ya wapigakura milioni 22.3 na kuongeza wapya milioni 6.3, na hivyo kufikisha jumla ya milioni 28.63.

Mchakato wa kuhakiki na kuthibitisha sajili hiyo utafanywa miezi sita kabla ya uchaguzi wa 2027.

IEBC sasa inaachana na matumizi ya takwimu za sensa kuweka malengo ya usajili, ikipendelea takwimu kutoka Idara ya Usajili wa Watu na Idara ya Huduma za Uhamiaji kuhusu vitambulisho vya taifa na pasipoti zilizotolewa.

Tume inasema mfumo wa zamani haukuwa sahihi wala rahisi kuthibitishwa, kwa kuwa takwimu za sensa zinajumuisha watu wasiostahili kupiga kura, wakiwemo wasio raia na wakimbizi.

Badala yake, IEBC itatumia mfumo wa idadi ya watu wanaostahili kujiandikisha kama wapigakura, kwa kuzingatia barua zinazohitajika kisheria.

Katiba, chini ya Ibara ya 83, inahitaji raia kuwa na kitambulisho cha taifa au pasipoti halali ya Kenya ili kusajiliwa kama mpigakura.

Ili kufikia lengo lake, tume itaendeleza usajili katika afisi zote 290 za maeneobunge, vituo vya Huduma Center, wadi, taasisi za elimu ya juu na Wakenya wanaoishi ughaibuni.

IEBC inasema mikakati hiyo itasaidia kuweka malengo halisi, kutumia rasilimali kwa ufanisi na kuhakikisha Wakenya wengi zaidi wanapata nafasi ya kujiandikisha kupiga kura kabla ya uchaguzi mkuu wa 2027.