KENYA inaweza kutumia teknolojia za kilimo kutoka Amerika kuongeza uzalishaji wa chakula, kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi na kupunguza utegemeaji wa uagizaji wa mazao kutoka nchi. Wito huo umetolewa na maafisa wakuu wa kilimo kutoka Amerika, na umejiri wakati data mpya ya Foreign Agricultural Service (FAS) ya Idara ya Kilimo ya Amerika inaonyesha kuwa uzalishaji wa mahindi Kenya msimu wa 2026/27 umepungua kwa asilimia 51, kutoka makadirio ya awali ya tani milioni 4.5 hadi tani milioni 2.2.

Ted McKinney, Mkurugenzi Mkuu wa National Association of State Departments of Agriculture (NASDA), kwenye mahojiano ya kipekee na ‘Akilimali’ alisema Kenya inapaswa kukumbatia teknolojia mpya za kilimo ambazo zimeandikisha rekodi bora ya ufanisi katika kuongeza kiwango cha uzalishaji.

Ted anasema Amerika iko tayari kushirikiana na Kenya kuboresha mbegu za mimea, kufanikisha mfumo wa bayoteknolojia, umwagiliaji mimea na mashamba maji kwa kutumia mifereji hasa ule wa kudondoa maji (drip irrigation), vinasaba vya mifugo na chakula chake.

“Mabadiliko lazima yatoke humuhumu Kenya. Sisi tutasaidia kwa maarifa. Ni lazima Wakenya wafanye maamuzi yao wenyewe,” Ted alisema. Alitoa kauli hiyo baada ya ujumbe wa maafisa wa kilimo wa Amerika kutembelea Kenya, Jijini Nairobi kujadili biashara ya kilimo, teknolojia na utekelezaji wa mradi wa National Association of State Departments of Agriculture (NASDA) nchini Kenya.

Ted alisema mbegu zinazostahimili ukame zilizotengenezwa Amerika baada ya ukame mkali wa mwaka 2012 katika eneo la Midwest, zimeboreshwa na zina uwezo mkubwa kuhimili upungufu wa maji. “Mfumo wa bayoteknolojia pia unaweza kupunguza matumizi ya dawa zenye kemikali kuua wadudu na kwekwe,” alielezea, japo akasisitiza kuwa Amerika haitalazimisha Kenya kutumia teknolojia hiyo.

Wes Ward, Waziri wa Kilimo wa Arkansas, alisema wakulima wa Amerika wanakabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa kupitia kilimo cha usahihi (precision agriculture), mfumo wa umwagiliaji mimea na mashamba maji kwa kutumia mifereji ya kuyadondoa na mbegu zinazostahimili joto na ukame. “Mfumo huo unasaidia kwa kiwango kikubwa kudhibiti matumizi ya maji na yana usahihi,” akasema Waziri Ward.

Kuziba pengo la mahindi lililopo, Kenya inapaswa kuagiza kutoka nje tani milioni 2.3 za mahindi baada ya uzalishaji kushuka kufuatia ukame ulioshuhudiwa mwaka huu, 2026. “Kenya inahitaji kati ya tani milioni 3.5 na nne za mahindi kwa matumizi ya binadamu pekee,” alisema Regina Ombam, Katibu katika Idara ya Biashara.

Foreign Agricultural Service (FAS) ya Idara ya Kilimo ya Amerika, ilisema ukame mkali wa kati ya Juni na Julai uliathiri maeneo makuu yanayozalisha nafaka. Katika baadhi ya maeneo ya North Rift na magharibi mwa Kenya, karibu nusu yake yalilemewa na ukame, huku mazao yaliyosalia mavuno yakikadiriwa kupungua kwa hadi asilimia 35.

Ted alisema suluhisho si kuagiza mahindi pekee, bali pia kuwa na nafaka mbadala kupunguza ushindani kati ya chakula cha binadamu na mifugo. Alitaja mahindi ya manjano, mtama, distillers’ grain na soybean meal kama baadhi ya chaguo bora.

Utafiti wa FAS pia unakadiria uzalishaji wa ngano utashuka kutoka tani 280,000 hadi tani 130,000. Uzalishaji wa mpunga nao unatarajiwa kuwa tani 225,000, huku mfumo wa umwagiliaji mimea na mashamba maji kwa kutumia mifereji ukisisitizwa kuwa nguzo maalum kuangazia athari za mabadiliko ya tabianchi hasa wakati wa ukame na kiangazi.