Watu wa ‘wash wash’ wamefikiwa? Bunge laanzisha hatua kukabili magenge ya utakatishaji pesa
WABUNGE wameanzisha hatua za kuimarisha vita dhidi ya wahalifu wanaoficha fedha zinazotokana na uhalifu kwa kuzibadilisha kuwa sarafu za kidijitali ili kuficha chanzo chake.
Pendekezo la kurekebisha sheria ya kukabiliana na ulanguzi wa fedha linalenga kupatia idara za uchunguzi mamlaka zaidi ya kufuatilia, kuzima na kutwaa mali ya kidijitali inayohusishwa na uhalifu.
Hatua hiyo inawalenga pia wanaojulikana kama ‘wash wash’ au ‘sharp boys’, ambao baadhi yao hutumia mifumo ya kifedha na teknolojia kuficha fedha zinazotokana na shughuli haramu.
Sarafu za kidijitali ni fedha zinazohamishwa kwa njia ya kielektroniki bila kutegemea mifumo ya kawaida ya benki.
Miamala yake hurekodiwa kupitia teknolojia ya blockchain, ambayo hutumika kuhifadhi na kuthibitisha taarifa za kuhamisha fedha.
Mnamo Jumanne, wanachama wa Kamati ya Bunge kuhusu Haki na Masuala ya Kisheria waliunga mkono pendekezo la Shirika la Kufuatilia na Kurejesha Mali (ARA) la kurekebisha Sheria ya Mapato ya Uhalifu na Kupambana na Ulanguzi wa Fedha.
Marekebisho hayo yanapendekezwa kupitia mswada wa mwaka 2026 ambao kwa sasa unachunguzwa na kamati hiyo kabla ya kuwasilishwa kwa Spika wa Bunge kwa hatua zaidi.
ARA inataka ufafanuzi wa mali katika sheria hiyo upanuliwe kujumuisha sarafu za kidijitali na mali nyingine inayohifadhiwa kupitia teknolojia ya kisasa.
Kwa mujibu wa shirika hilo, hatua hiyo itatoa msingi wa kisheria kwa maafisa wa uchunguzi kutambua, kufuatilia, kuzima na kutwaa mali hiyo inapohusishwa na uhalifu.
“Upanuzi wa ufafanuzi wa mali utatoa uhakika wa kisheria kwamba mali kama sarafu za kidijitali inaweza kutambuliwa, kufuatiliwa, kuzuiwa, kutwaliwa na kurejeshwa inapohusishwa na shughuli za uhalifu,” sehemu ya pendekezo hilo inasema.
Mwenyekiti wa kamati hiyo, Mbunge wa Tharaka George Gitonga Murugara, alisema marekebisho hayo yataziba mianya inayotumiwa na wahalifu kuficha mapato yao.
Alisema sheria hiyo itawezesha idara za uchunguzi kufuatilia fedha iliyofichwa katika mifumo ya kidijitali kama inavyofuatilia fedha zilizowekwa kwenye akaunti za benki au mali ya kawaida.
Pendekezo hilo linajiri siku chache baada ya maafisa wa Amerika kutwaa sarafu za kidijitali za thamani ya zaidi ya Sh97 milioni zinazohusishwa na mtandao wa ulaghai wa mikopo ya masomo uliohusisha raia wa Kenya.
Operesheni hiyo, iliyopewa jina la Ghostbusters, ilikuwa sehemu ya uchunguzi wa kitaifa wa Idara ya Sheria ya Amerika kuhusu udanganyifu uliotumia wanafunzi hewa kujipatia fedha za masomo.
Mkurugenzi wa Idara ya Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI), Mohamed Amin, alisema zaidi ya maafisa 500 wamepata mafunzo maalumu ya uchunguzi wa kifedha katika kipindi cha miezi sita iliyopita.