Katika maeneo mbalimbali nchini, Wakenya wanaangalia anga kwa hofu na matumaini, kama walivyofanya wakati wa misimu mikubwa ya El Niño ya 1997, 2015 na 2023. Hata hivyo, mwaka huu tahadhari imeongezeka baada ya Idara ya Utabiri wa Hali ya Hewa Kenya (KMD) kutangaza kuwa kuna uwezekano wa asilimia 81 wa kutokea kwa El Niño kali, huku kukiwa na asilimia 97 ya mvua  kuendelea hadi miezi ya kwanza ya mwaka 2027.

Kwa Wizara ya Afya, utabiri huo si jambo la kupuuzwa. Katibu wa Afya ya Umma, Mary Muthoni, amewaandikia magavana wote wa kaunti akiwatahadharisha kujiandaa kukabiliana na magonjwa kama kipindupindu, homa ya matumbo, malaria na homa ya Bonde la Ufa (Rift Valley Fever), ambayo huongezeka wakati wa mafuriko.

Wizara hiyo ilikumbusha kuwa katika msimu wa El Niño wa 2023-2024, watu 175 walifariki dunia, 40 wakatoweka na 242 kujeruhiwa. Zaidi ya watu 384,000 walihamishwa makwao na kuwekwa katika kambi 170 za muda. Aidha, vituo 64 vya afya viliathiriwa na kushindwa kutoa huduma kutokana na mafuriko.

Bi Muthoni alisema kaunti zote zinapaswa kuwa tayari kwa kiwango cha chini, huku zile zinazokabiliwa na hatari kubwa ya mafuriko, maporomoko ya ardhi, magonjwa na utapiamlo zikichukua hatua za haraka zaidi.

Kaunti zilizotajwa kuwa na hatari kubwa ya mafuriko ni pamoja na Mandera, Wajir, Marsabit, Garissa, Kitui, Makueni, Machakos, Lamu, Kilifi, Kwale, Tana River, Taita Taveta na Mombasa. Maeneo mengine yaliyo katika hatari ni Budalang’i, Kano na Tana Delta.

Ripoti hiyo pia imeonya kuhusu hatari ya homa ya Bonde la Ufa katika kaunti za Marsabit, Wajir, Isiolo, Mandera na Garissa, hasa maeneo yaliyo karibu na mito na mabwawa yanayofurika.

Mkurugenzi Msaidizi wa Huduma za Utabiri wa Hali ya Hewa, David Koros, alisema mvua ya Oktoba hadi Desemba itachochewa na mchanganyiko wa El Niño na hali ya joto katika Bahari ya Hindi, jambo linalotarajiwa kuongeza kiwango cha mvua nchini.

Wakati huohuo, Shirika la Msalaba Mwekundu Kenya limesema linajiandaa kwa hali ambayo huenda ikawa mbaya zaidi kuliko misimu iliyoshuhudiwa katika miongo miwili iliyopita.

Mkurugenzi wa Afya ya Umma, Dkt Stephen Muleshe, alisema changamoto kubwa inayotarajiwa ni milipuko ya magonjwa yanayoenezwa kupitia maji machafu, majeraha yatokanayo na mafuriko na kuvurugika kwa huduma za lishe na afya.

Msimu mbaya zaidi wa El Niño nchini Kenya unasalia ule wa 1997-1998, uliosababisha vifo vya takriban watu 2,000, kuathiri zaidi ya watu milioni 1.5 na kusababisha hasara ya mabilioni ya shilingi kutokana na uharibifu wa barabara, madaraja, mifugo na miundombinu mingine.

Wataalamu sasa wanaonya kwamba ikiwa maandalizi hayatatiwa maanani, mvua inayotarajiwa zinaweza kuathiri afya, usafiri, kilimo na uchumi kwa kiwango kikubwa katika miezi ijayo.