MZOZO kati ya magavana na maseneta unaendelea kuchacha, huku wabunge wakionya kuwa hawataidhinisha ombi la magavana la kuongezewa fedha kwa kaunti ikiwa wataendelea kupuuza kamati za seneti zinazoshughulikia matumizi ya fedha za umma.

Magavana wanahitaji msaada wa Seneti katika ombi lao la kutengewa Sh534.96 bilioni kama mgao kwa mwaka wa fedha hadi Juni 30, 2027.

Hata hivyo, maseneta wamekataa kuunga mkono ombi hili, wakisema magavana wanaendelea kususia kamati za seneti zinazoshughulikia uangalizi wa matumizi ya mabilioni ya pesa zinazotengewa kaunti, jambo ambalo linatia wasiwasi kuhusu uwazi na uwajibikaji wa matumizi hayo.

Wiki iliyopita, Kamati ya Hesabu za Umma za Kaunti (CPAC) ililazimika kusimamisha vikao vyake baada ya magavana sita kukosa kuhudhuria kama walivyohitajika.

Magavana hao wanapinga kile wanachokiita kama ulaghai, unyanyasaji, na vita vya kisiasa na wanasisitiza kuwa kamati hiyo inahitaji kuundwa upya.

Mabosi hao wa kaunti wamekuwa wakidai kwamba wanalengwa kisiasa, na kwa hivyo wanakataa kuhudhuria vikao vya kamati hizi.

Magavana waliotarajiwa kufika mbele ya CPAC ni Johnson Sakaja (Nairobi), Ahmed Abdullahi (Wajir), Ochilo Ayacko (Migori), Benjamin Cheboi (Baringo), Dhadho Godhana (Tana River), na Andrew Mwadime (Taita Taveta).

Aidha, walihitajika kutoa maelezo kuhusu matumizi ya fedha zilizotengewa kaunti zao, lakini walikosa kufika kwa mara ya pili.

Vilevile, ni magavana watatu tu kati ya 16 walioalikwa walihudhuria Kamati ya Seneti ya Uwekezaji wa Kaunti na Hazina Maalum wiki iliyopita.

Pia soma: https://taifaleo.nation.co.ke/makala/jamvi-la-siasa/magavana-wasusia-kamati-ya-seneti-wakitaja-maseneta-wanne-wakali-wa-hongo/

Hali hii inawaweka maseneta katika hali ngumu, kwani wanasisitiza kuwa magavana hawawezi kutarajia kuongezewa fedha bila kutoa maelezo ya kutosha kuhusu matumizi ya fedha walizopewa awali.

Baraza la Magavana (CoG) linapendekeza kuwa kaunti 47 zitengewe Sh534.96 bilioni kama mgao mwaka wa kifedha 2027.

Hata hivyo, Tume ya Ugavi wa Mapato (CRA) inapendekeza Sh458.94 bilioni, huku Hazina ya Kitaifa ikipendekeza Sh420 bilioni, kila upande ukionekana kujiandaa kwa mjadala mkali.

Mwenyekiti wa CPAC, Moses Kajwang’, amesema magavana hawawezi kuepuka uwajibikaji huku wakitarajia kuongezewa fedha.

Alisema viongozi wa kaunti lazima kwanza wawajibike kwa Sh387 bilioni walizopewa mwaka wa fedha ulioisha Juni 30, 2025, kabla ya kuomba fedha zaidi.

Aliongeza kuwa Seneti haiwezi kuamuliwa na Baraza la Magavana kuhusu jinsi ya kufanya kazi zake, mradi inafanya kazi kwa mujibu wa sheria.

Kajwang’ alisema, “Kinaya ni kwamba Baraza la Magavana ambalo lilifika Seneti kutafuta msaada limekuwa likiwachochea wanachama wake kutofika mbele ya kamati za uangalizi ili kutoa maelezo kuhusu Sh387 bilioni zilizotengewa serikali za kaunti katika mwaka wa fedha 2024/2025.”

Spika wa Seneti, Amason Kingi, ameonya magavana kuwa lazima waanze kufika mbele ya kamati za uangalizi kabla ya kuendelea na vikao vya Seneti.

Alisema kuwa hakuna mjadala utakaofanyika hadi magavana waonyeshe uwajibikaji. Vilevile, Seneta wa Kitui, Enoch Wambua, alionya kuwa CPAC ina mamlaka ya kupitisha ripoti za ukaguzi zilizoletwa mbele yake, na kwamba kuepuka kuhudhuria kamati italazimika kuchukulia magavana hatua.

Seneti inashikilia kwamba magavana lazima wawajibike kwa matumizi ya fedha za umma kabla ya kuomba fedha zaidi.