JOHANNESBURG, Afrika Kusini: ANC ilipata pigo kubwa katika uchaguzi wa serikali za mitaa uliofanyika wiki iliyopita nchini Afrika Kusini baada ya kupoteza sehemu kubwa ya uungwaji mkono wake kwa wapinzani.

Matokeo yaliyotangazwa Jumapili yalionyesha kuwa ANC ilipata asilimia 30.76 ya kura, ikilinganishwa na asilimia 45.59 katika uchaguzi wa serikali za mitaa wa 2021.

Hii ni ishara nyingine ya kudidimia kwa chama hicho kilichowahi kutawala siasa za nchi hiyo kwa miongo kadhaa chini ya uongozi wa Rais wa kwanza na mpiganiaji wa uhuru Nelson Mandela.

Mpinzani wake mkuu, Democratic Alliance (DA), alipata asilimia 24.64 na kushika nafasi ya pili, huku chama cha uMkhonto weSizwe kinachoongozwa na aliyekuwa Rais Jacob Zuma kikipata asilimia 9.76 na kushika nafasi ya tatu.

Matokeo hayo yameidhoofisha ANC na kupunguza uwezo wake wa kujadiliana na vyama vingine kuunda serikali za manispaa.

Kushuka kwa umaarufu wa ANC kunahusishwa kwa kiasi kikubwa na kushindwa kwa serikali za mitaa kutoa huduma muhimu kama maji na umeme, hali ambayo imewaudhi wananchi kwa miaka mingi.

Katibu Mkuu wa ANC Fikile Mbalula, alielezea matokeo hayo kuwa ya maafa kwa chama hicho kilichokuwa na ushawishi mkubwa nchini na kimetawala tangu Afrika Kusini ijinyakulie uhuru mnamo 1994.

“Wakati wananchi wanatuambia tumeshindwa kutimiza matarajio yao, jibu la kweli si kubishana nao bali ni kurejea nyumbani na kuweka mambo yetu sawa,” akasema Mbalula mnamo Jumamosi.

Hata hivyo, alisisitiza kuwa chama hicho hakitahangaika kuomba nafasi za uongozi wakati wa mazungumzo ya kuunda miungano ya kisiasa.

Rais Cyril Ramaphosa alisema matokeo hayo yanaonyesha uimara wa demokrasia ya Afrika Kusini na haki ya wananchi kuwachagua viongozi wao.

“Tunasherehekea kukomaa kwa demokrasia yetu na haki ya wananchi wa Afrika Kusini kuwachagua wawakilishi wao,” akasema.

Vyama vya kisiasa vina siku 14 kujadiliana kuhusu miungano kabla ya mabaraza ya manispaa kuundwa. Idadi ya manispaa zitakazohitaji miungano imeongezeka zaidi ya mara mbili ikilinganishwa na uchaguzi wa 2021.

Katika jiji la Johannesburg, DA ilipata asilimia 35 ya kura dhidi ya asilimia 20 za ANC.

Hali hiyo inaweza kumpa kiongozi mkongwe wa DA, Helen Zille, nafasi ya kuwa meya iwapo atapata uungwaji mkono wa vyama vingine.

Hata hivyo, kiongozi wa ActionSA Herman Mashaba, alisema chama chake hakitamuunga mkono Zille kuwa meya wa jiji hilo kubwa zaidi Afrika Kusini.

Ramaphosa amevitaka vyama kushiriki mazungumzo kwa unyenyekevu, akionya kuwa maslahi ya wananchi hayapaswi kuathiriwa na uhasama wa kisiasa.

Kuporomoka kwa ANC kunaashiria mabadiliko makubwa katika siasa za Afrika Kusini, huku chama hicho kikikabiliwa na changamoto ya kurejesha imani ya wananchi kabla ya uchaguzi ujao.