Jinsi ya kuhakikisha usalama wa watoto wakiwa likizoni
WAZAZI wanakabiliwa na changamoto ya kuhakikisha watoto wao watakuwa salama wakiwa na shughuli za kuwaendeleza kiakili wakati wa likizo ndefu ya takriban siku 70, bila kutumia pesa nyingi.
Kwa mujibu wa kalenda ya Wizara ya Elimu ya mwaka 2026, muhula wa tatu unamalizika Oktoba 23, huku likizo ikiendelea hadi Januari 1, 2027. Baadhi ya wanafunzi watafanya mitihani ya kitaifa katika kipindi hiki.
Wataalamu wa malezi wanashauri wazazi kusawazisha mapumziko, michezo, kusoma na muda wa familia, badala ya kugeuza nyumba kuwa madarasa ya ziada.
Mwenyekiti wa Chama cha Kitaifa cha Wazazi, Silas Obuhatsa, amewataka wazazi kuwajibika kwa usalama wa watoto wao, ambao hawatakuwa chini ya usimamizi wa walimu.
“Wazazi lazima wawahudumie watoto na kuwaelekeza ipasavyo. Tumesikia kuhusu watoto wanaozama wanapoenda kuogelea. Lazima wazazi wawachunge watoto wao wakati wote wa likizo,” alisema.
Pia aliwaonya wazazi dhidi ya kuwahusisha watoto walio chini ya miaka 18 katika mikutano ya kisiasa na kampeni, akisema wanapaswa kulindwa dhidi ya shughuli zisizowafaa.
Alikosoa pia tabia ya baadhi ya wazazi kuwatuma watoto kufanya kazi ngumu sokoni badala ya kuwapa nafasi ya kupumzika baada ya mihula mitatu ya masomo.
Bw Obuhatsa anasema likizo ni fursa ya watoto kujifunza stadi za maisha, kama kupika, kufanya kazi za nyumbani na kuwajibika, huku wazazi wakihakikisha wanakamilisha kazi walizopewa shuleni.
Hata hivyo, alipinga kuwapeleka watoto katika masomo ya ziada ya kulipia, akisema walimu tayari wamekamilisha silabasi na kutoa kazi za likizo.
Wazazi wanaweza kuwaweka watoto katika shughuli za kuwajenga bila kutumia pesa nyingi. Kusoma vitabu, kuchora, kupika pamoja, kulima bustani, kucheza michezo na kutembelea maktaba ni baadhi ya njia zinazopendekezwa.
Mtaalamu wa malezi Juliet Chepkemoi anasema watoto wanahitaji muda wa kupumzika na kupona kutokana na shinikizo za masomo.
“Likizo huwapa nafasi ya kupumzika, kutafakari yaliyowafika na kupata nafuu kihisia,” alisema.
Hata hivyo, anaonya kuwa watoto wanaoachwa bila uangalizi kwa muda mrefu wanaweza kuathiriwa na marafiki wabaya, matumizi ya dawa za kulevya na maudhui yasiyofaa kwenye mitandao ya kijamii.
Anashauri wazazi kupanga shughuli za likizo pamoja na watoto, kulingana na umri, vipaji na uwezo wa kifedha wa familia.
Pia, wazazi wanapaswa kudhibiti muda wa watoto kutumia simu, televisheni na vifaa vya michezo ya kielektroniki ili shughuli hizo zisiathiri usingizi, mazoezi na mawasiliano ya kifamilia.
Bi Chepkemoi anasisitiza umuhimu wa mawasiliano ya wazi, akisema watoto wanapaswa kujihisi huru kuwaeleza wazazi changamoto zao bila kuogopa kuhukumiwa.
Lengo, anasema, si kuwashughulisha watoto kila dakika, bali kuwapa mazingira salama ya kupumzika, kucheza, kujifunza na kufurahia likizo.